৩. পারিচ্ছত্তকৰগ্গো

১. উল়ারৰিমানৰণ্ণনা

পারিচ্ছত্তকৰগ্গে উল়ারো তে যসো ৰণ্ণোতি উল়ারৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে. তেন সমযেন রাজগহে আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স উপট্ঠাককুলে একা দারিকা দানজ্ঝাসযা দানসংৰিভাগরতা অহোসি. সা যং তস্মিং গেহে পুরেভত্তং খাদনীযভোজনীযং উপ্পজ্জতি, তত্থ অত্তনা লদ্ধপটিৰীসতো উপড্ঢং দেতি, উপড্ঢং অত্তনা পরিভুঞ্জতি, অদত্ৰা পন ন ভুঞ্জতি, দক্খিণেয্যে অপস্সন্তীপি ঠপেত্ৰা দিট্ঠকালে দেতি, যাচকানম্পি দেতিযেৰ. অথস্সা মাতা ‘‘মম ধীতা দানজ্ঝাসযা দানসংৰিভাগরতা’’তি হট্ঠতুট্ঠা তস্সা দিগুণং ভাগং দেতি. দেন্তী চ একস্মিং ভাগে তায সংৰিভাগে কতে পুন অপরং দেতি, সা ততোপি সংৰিভাগং করোতিযেৰ.

এৰং গচ্ছন্তে কালে তং ৰযপ্পত্তং মাতাপিতরো তস্মিংযেৰ নগরে অঞ্ঞতরস্মিং কুলে কুমারস্স অদংসু. তং পন কুলং মিচ্ছাদিট্ঠিকং হোতি অস্সদ্ধং অপ্পসন্নং. অথাযস্মা মহামোগ্গল্লানো রাজগহে সপদানং পিণ্ডায চরমানো তস্সা দারিকায সসুরস্স গেহদ্ৰারে অট্ঠাসি. তং দিস্ৰা সা দারিকা পসন্নচিত্তা ‘‘পৰিসথ ভন্তে’’তি পৰেসেত্ৰা ৰন্দিত্ৰা সস্সুযা ঠপিতং পূৰং তং অপস্সন্তী ‘‘তস্সা কথেত্ৰা অনুমোদাপেস্সামী’’তি ৰিস্সাসেন গহেত্ৰা থেরস্স অদাসি, থেরো অনুমোদনং কত্ৰা পক্কামি. দারিকা ‘‘তুম্হেহি ঠপিতং পূৰং মহামোগ্গল্লানত্থেরস্স অদাসি’’ন্তি সস্সুযা কথেসি. সা তং সুত্ৰা ‘‘কিন্নামিদং পাগব্ভিযং, অযং মম সন্তকং অনাপুচ্ছিত্ৰাৰ সমণস্স অদাসী’’তি তং কটতটাযমানা কোধাভিভূতা যুত্তাযুত্তং অচিন্তেন্তী পুরতো ঠিতং মুসলখণ্ডং গহেত্ৰা অংসকূটে পহরি. সা সুখুমালতায পরিক্খীণাযুকতায চ তেনেৰ পহারেন বলৰদুক্খাভিভূতা হুত্ৰা কতিপাহেনেৰ কালং কত্ৰা তাৰতিংসেসু নিব্বত্তি. তস্সা সতিপি অঞ্ঞস্মিং সুচরিতকম্মে থেরস্স কতদানমেৰ সাতিসযং হুত্ৰা উপট্ঠাসি. তং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ গন্ত্ৰা –

২৮৬. ‘‘উল়ারো তে যসো ৰণ্ণো, সব্বা ওভাসতে দিসা;

নারিযো নচ্চন্তি গাযন্তি, দেৰপুত্তা অলঙ্কতা.

২৮৭. ‘‘মোদেন্তি পরিৰারেন্তি, তৰ পূজায দেৰতে;

সোৰণ্ণানি ৰিমানানি, তৰিমানি সুদস্সনে.

২৮৮. ‘‘তুৰংসি ইস্সরা তেসং, সব্বকামসমিদ্ধিনী;

অভিজাতা মহন্তাসি, দেৰকাযে পমোদসি;

দেৰতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি. –

তীহি গাথাহি পুচ্ছি.

২৮৬. তত্থ যসোতি পরিৰারো. ৰণ্ণোতি ৰণ্ণনিভা সরীরোভাসো. ‘‘উল়ারো’’তি পন ৰিসেসেত্ৰা ৰুত্তত্তা তস্সা দেৰতায পরিৰারসম্পত্তি চ ৰণ্ণসম্পত্তি চ ৰুত্তা হোতি. তাসু ‘‘উল়ারো তে ৰণ্ণো’’তি সঙ্খেপতো ৰুত্তং ৰণ্ণসম্পত্তিং ৰিসযৰসেন ৰিত্থারতো দস্সেতুং ‘‘সব্বা ওভাসতে দিসা’’তি ৰত্ৰা ‘‘উল়ারো তে যসো’’তি ৰুত্তং পরিৰারসম্পত্তিং ৰত্থুৰসেন ৰিত্থারতো দস্সেতুং ‘‘নারিযো নচ্চন্তী’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ সব্বা ওভাসতে দিসাতি সব্বাসু দিসাসু ৰিজ্জোততে, সব্বা ৰা দিসা ওভাসযতে, ৰিজ্জোতযতীতি অত্থো. ‘‘ওভাসতে’’তি পদস্স ‘‘ওভাসন্তে’’তি কেচি ৰচনৰিপল্লাসেন অত্থং ৰদন্তি, তেহি ‘‘ৰণ্ণেনা’’তি ৰিভত্তি ৰিপরিণামেতব্বা. ৰণ্ণেনাতি চ হেতুম্হি করণৰচনং, ৰণ্ণেন হেতুভূতেনাতি অত্থো. ‘‘সব্বা দিসা’’তি চ জাতিৰসেন দিসাসামঞ্ঞে অপেক্খিতে ৰচনৰিপল্লাসেনপি পযোজনং নত্থি. নারিযোতি এত্থাপি ‘‘অলঙ্কতা’’তি পদং আনেত্ৰা সম্বন্ধিতব্বং. দেৰপুত্তাতি এত্থ চ-সদ্দো লুত্তনিদ্দিট্ঠো. তেন নারিযো দেৰপুত্তা চাতি সমুচ্চযো ৰেদিতব্বো.

২৮৭. মোদেন্তীতি পমোদযন্তি. পূজাযাতি পূজনত্থং পূজানিমিত্তং ৰা, নচ্চন্তি গাযন্তীতি যোজনা. তৰিমানীতি তৰ ইমানি.

২৮৮. সব্বকামসমিদ্ধিনীতি সব্বেহি পঞ্চহি কামগুণেহি, সব্বেহি ৰা তযা কামিতেহি ইচ্ছিতেহি ৰত্থূহি সমিদ্ধা. অভিজাতাতি সুজাতা. মহন্তাসীতি মহতী মহানুভাৰা অসি. দেৰকাযে পমোদসীতি ইমস্মিং দেৰনিকাযে দিব্বসম্পত্তিহেতুকেন পরমেন পমোদনেন পমোদসি.

এৰং থেরেন পুচ্ছিতা সা দেৰতা তমত্থং ৰিস্সজ্জেসি –

২৮৯. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতা, পুরিমায জাতিযা মনুস্সলোকে;

দুস্সীলকুলে সুণিসা অহোসিং, অস্সদ্ধেসু কদরিযেসু অহং.

২৯০. ‘‘সদ্ধা সীলেন সম্পন্না, সংৰিভাগরতা সদা;

পিণ্ডায চরমানস্স, অপূৰং তে অদাসহং.

২৯১. ‘‘তদাহং সস্সুযাচিক্খিং, ‘সমণো আগতো ইধ;

তস্স অদাসহং পূৰং, পসন্না সেহি পাণিভি’.

২৯২. ‘‘ইতিস্সা সস্সু পরিভাসি, অৰিনীতাসি ত্ৰং ৰধু;

ন মং সম্পুচ্ছিতুং ইচ্ছি, ‘সমণস্স দদামহং’.

২৯৩. ‘‘ততো মে সস্সু কুপিতা, পহাসি মুসলেন মং;

কূটঙ্গচ্ছি অৰধি মং, নাসক্খিং জীৰিতুং চিরং.

২৯৪. ‘‘অহং কাযস্স ভেদা, ৰিপ্পমুত্তা ততো চুতা;

দেৰানং তাৰতিংসানং, উপপন্না সহব্যতং.

২৯৫. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো…পে…

ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

২৮৯. তত্থ অস্সদ্ধেসূতি রতনত্তযসদ্ধায কম্মফলসদ্ধায চ অভাৰেন অস্সদ্ধেসু, থদ্ধমচ্ছরিযতায কদরিযেসু সস্সুআদীসু অহং সদ্ধা সীলেন সম্পন্না অহোসিন্তি যোজনা.

২৯০-১. অপূৰন্তি কপল্লপূৰং. তেতি নিপাতমত্তং. সস্সুযা আচিক্খিং গহিতভাৰঞাপনত্থঞ্চ অনুমোদনত্থঞ্চাতি অধিপ্পাযো.

২৯২. ইতিস্সাতি এত্থ অস্সাতি নিপাতমত্তং. সমণস্স দদামহন্তি অহং সমণস্স অপূৰং দদামীতি. যস্মা ন মং সম্পুচ্ছিতুং ইচ্ছি, তস্মা ত্ৰং ৰধু অৰিনীতাসীতি সস্সু পরিভাসীতি যোজনা.

২৯৩. পহাসীতি পহরি. কূটঙ্গচ্ছি অৰধি মন্তি এত্থ কূটন্তি অংসকূটং ৰুত্তং পুরিমপদলোপেন, কূটমেৰ অঙ্গন্তি কূটঙ্গং, তং ছিন্দতীতি কূটঙ্গচ্ছি. এৰং কোধাভিভূতা হুত্ৰা মং অৰধি, মম অংসকূটং ছিন্দি, তেনেৰ উপক্কমেন মতত্তা মং মারেসীতি অত্থো. তেনাহ ‘‘নাসক্খিং জীৰিতুং চির’’ন্তি.

২৯৪. ৰিপ্পমুত্তাতি ততো দুক্খতো সুট্ঠু মুত্তা. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.

উল়ারৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. উচ্ছুদাযিকাৰিমানৰণ্ণনা

ওভাসযিত্ৰা পথৰিং সদেৰকন্তি উচ্ছুদাযিকাৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা রাজগহে ৰিহরতীতিআদি সব্বং অনন্তরৰিমানে ৰুত্তসদিসং. অযং পন ৰিসেসো – ইধ উচ্ছু দিন্না, সস্সুযা চ পীঠকেন পহটা, তঙ্খণঞ্ঞেৰ মতা তাৰতিংসেসু উপ্পন্না, তস্সংযেৰ রত্তিযং থেরস্স উপট্ঠানং আগতা, কেৰলকপ্পং গিজ্ঝকূটং চন্দো ৰিয সূরিযো ৰিয চ ওভাসেন্তী থেরং ৰন্দিত্ৰা পঞ্জলিকা নমস্সমানা একমন্তং অট্ঠাসি. অথ নং থেরো –

২৯৬. ‘‘ওভাসযিত্ৰা পথৰিং সদেৰকং, অতিরোচসি চন্দিমসূরিযা ৰিয;

সিরিযা চ ৰণ্ণেন যসেন তেজসা, ব্রহ্মাৰ দেৰে তিদসে সহিন্দকে.

২৯৭. ‘‘পুচ্ছামি তং উপ্পলমালধারিনী, আৰেল়িনী কঞ্চনসন্নিভত্তচে;

অলঙ্কতে উত্তমৰত্থধারিনী, কা ত্ৰং সুভে দেৰতে ৰন্দসে মমং.

২৯৮. ‘‘কিং ত্ৰং পুরে কম্মমকাসি অত্তনা, মনুস্সভূতা পুরিমায জাতিযা;

দানং সুচিণ্ণং অথ সীলসংযমং, কেনূপপন্না সুগতিং যসস্সিনী;

দেৰতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি. –

ইমাহি গাথাহি পুচ্ছি.

২৯৬-৭. তত্থ ওভাসযিত্ৰা পথৰিং সদেৰকন্তি চন্দিমসূরিযরস্মিসম্মিস্সেহি সিনেরুপস্সৰিনিগ্গতেহি পভাৰিসরেহি ৰিজ্জোতযমানতায দেৰেন আকাসেন সহাতি সদেৰকং উপগতভূমিভাগভূতং ইমং পথৰিং ৰিজ্জোতেত্ৰা, একোভাসং একপজ্জোতং কত্ৰাতি অত্থো. ওভাসযিত্ৰা পথৰিং চন্দিমসূরিযা ৰিযাতি যোজনা. অতিরোচসীতি অতিক্কমিত্ৰা রোচসি. তং পন অতিরোচনং কেন কিং ৰিয কেন ৰাতি আহ ‘‘সিরিযা’’তিআদি. তত্থ সিরিযাতি সোভগ্গাদিসোভাৰিসেসেন. তেজসাতি অত্তনো আনুভাৰেন. আৰেল়িনীতি রতনমযপুপ্ফাৰেল়ৰতী.

এৰং থেরেন পুচ্ছিতা দেৰতা ইমাহি গাথাহি ৰিস্সজ্জেসি –

২৯৯. ‘‘ইদানি ভন্তে ইমমেৰ গামং, পিণ্ডায অম্হাকং ঘরং উপাগমি;

ততো তে উচ্ছুস্স অদাসি খণ্ডিকং, পসন্নচিত্তা অতুলায পীতিযা.

৩০০. ‘‘সস্সু চ পচ্ছা অনুযুঞ্জতে মমং, কহং নু উচ্ছুং ৰধুকে অৰাকিরি;

ন ছড্ডিতং নো পন খাদিতং মযা, সন্তস্স ভিক্খুস্স সযং অদাসহং.

৩০১. ‘‘তুয্হং ন্ৰিদং ইস্সরিযং অথো মম, ইতিস্সা সস্সু পরিভাসতে মমং;

পীঠং গহেত্ৰা পহারং অদাসি মে, ততো চুতা কালকতাম্হি দেৰতা.

৩০২. ‘‘তদেৰ কম্মং কুসলং কতং মযা, সুখঞ্চ কম্মং অনুভোমি অত্তনা;

দেৰেহি সদ্ধিং পরিচারযামহং, মোদামহং কামগুণেহি পঞ্চহি.

৩০৩. ‘‘তদেৰ কম্মং কুসলং কতং মযা, সুখঞ্চ কম্মং অনুভোমি অত্তনা;

দেৰিন্দগুত্তা তিদসেহি রক্খিতা, সমপ্পিতা কামগুণেহি পঞ্চহি.

৩০৪. ‘‘এতাদিসং পুঞ্ঞফলং অনপ্পকং, মহাৰিপাকা মম উচ্ছুদক্খিণা;

দেৰেহি সদ্ধিং পরিচারযামহং, মোদামহং কামগুণেহি পঞ্চহি.

৩০৫. ‘‘এতাদিসং পুঞ্ঞফলং অনপ্পকং, মহাজুতিকা মম উচ্ছুদক্খিণা;

দেৰিন্দগুত্তা তিদসেহি রক্খিতা, সহস্সনেত্তোরিৰ নন্দনে ৰনে.

৩০৬. ‘‘তুৰঞ্চ ভন্তে অনুকম্পকং ৰিদুং, উপেচ্চ ৰন্দিং কুসলঞ্চ পুচ্ছিসং;

ততো তে উচ্ছুস্স অদাসি খণ্ডিকং, পসন্নচিত্তা অতুলায পীতিযা’’তি.

২৯৯. তত্থ ইদানীতি অনন্তরাতীতদিৰসত্তা আহ, অধুনাতি অত্থো. ইমমেৰ গামন্তি ইমস্মিংযেৰ গামে, রাজগহং সন্ধায ৰদতি. ৰুত্তঞ্হি ‘‘গামোপি নিগমোপি নগরম্পি ‘গামো’ ইচ্চেৰ ৰুচ্চতী’’তি. ভুম্মত্থে চেতং উপযোগৰচনং. উপাগমীতি উপগতো অহোসি. অতুলাযাতি অনুপমায, অপ্পমাণায ৰা.

৩০০. অৰাকিরীতি অপনেসি ছড্ডেসি, ৰিনাসেসি ৰা. সন্তস্সাতি সাধুরূপস্স সন্তকিলেসস্স পরিস্সমমপ্পত্তস্স ৰা.

৩০১. তুয্হং নূতি নু-সদ্দো অনত্তমনতাসূচনে নিপাতো, সো ‘‘মমা’’তি এত্থাপি আনেত্ৰা যোজেতব্বো ‘‘মম নূ’’তি. ইদং ইস্সরিযন্তি গেহে আধিপচ্চং সন্ধাযাহ. ততো চুতাতি ততো মনুস্সলোকতো চুতা. যস্মা ঠিতট্ঠানতো অপগতাপি ‘‘চুতা’’তি ৰুচ্চতি, তস্মা চুতিং ৰিসেসেতুং ‘‘কালকতা’’তি ৰুত্তং. কালকতাপি চ ন যত্থ কত্থচি নিব্বত্তা, অপিচ খো দেৰত্তং উপগতাতি দস্সেন্তী আহ ‘‘অম্হি দেৰতা’’তি.

৩০২. তদেৰ কম্মং কুসলং কতং মযাতি তদেৰ উচ্ছুখণ্ডদানমত্তং কুসলং কম্মং কতং মযা, অঞ্ঞং ন জানামীতি অত্থো. সুখঞ্চ কম্মন্তি সুখঞ্চ কম্মফলং. কম্মফলঞ্হি ইধ ‘‘কম্ম’’ন্তি ৰুত্তং উত্তরপদলোপেন, কারণোপচারেন ৰা ‘‘কুসলানং, ভিক্খৰে, ধম্মানং সমাদানহেতু এৰমিদং পুঞ্ঞং পৰড্ঢতি (দী. নি. ৩.৮০). অনুভোমি সকং পুঞ্ঞ’’ন্তি (ৰি. ৰ. ১৩৩) চ আদীসু ৰিয. কম্মন্তি ৰা করণত্থে উপযোগৰচনং, কম্মেনাতি অত্থো. কম্মে ৰা ভৰং কম্মং যথা কম্মন্তি. অথ ৰা কামেতব্বতায কম্মং. তঞ্হি সুখরজনীযভাৰতো কামূপসংহিতং কামেতব্বন্তি কমনীযং. অত্তনাতি অত্তনা এৰ, সযংৰসিতায সেরিভাৰেন সযমেৰাতি অত্থো. পরিচারযামহং অত্তানন্তি পুরিমগাথায ‘‘অত্তনা’’তি ৰুত্তং পদং ৰিভত্তিৰিপরিণামেন ‘‘অত্তান’’ন্তি যোজেতব্বং.

৩০৩-৫. দেৰিন্দগুত্তাতি দেৰিন্দেন সক্কেন গুত্তা, দেৰিন্দো ৰিয ৰা গুত্তা মহাপরিৰারতায. সমপ্পিতাতি সুট্ঠু অপ্পিতা সমন্নাগতা. মহাৰিপাকাতি ৰিপুলফলা. মহাজুতিকাতি মহাতেজা, মহানুভাৰাতি অত্থো.

৩০৬. তুৰন্তি তং. অনুকম্পকন্তি কারুণিকং. ৰিদুন্তি সপ্পঞ্ঞং, সাৰকপারমিযা মত্থকং পত্তন্তি অত্থো. উপেচ্চাতি উপগন্ত্ৰা. ৰন্দিন্তি পঞ্চপতিট্ঠিতেন অভিৰাদযিং. কুসলঞ্চ আরোগ্য পুচ্ছিসং অপুচ্ছিং, অতুলায পীতিযা ইদঞ্চ কুসলং অনুস্সরামীতি অধিপ্পাযো. সেসং হেট্ঠা ৰুত্তনযমেৰ.

উচ্ছুদাযিকাৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. পল্লঙ্কৰিমানৰণ্ণনা

পল্লঙ্কসেট্ঠে মণিসোণ্ণচিত্তেতি পল্লঙ্কৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে. তেন চ সমযেন সাৰত্থিযং অঞ্ঞতরস্স উপাসকস্স ধীতা কুলপদেসাদিনা সদিসস্স তত্থেৰ অঞ্ঞতরস্স কুলপুত্তস্স দিন্না, সা চ হোতি অক্কোধনা সীলাচারসম্পন্না পতিদেৰতা সমাদিন্নপঞ্চসীলা, উপোসথে সক্কচ্চং উপোসথসীলানি চ রক্খতি. সা অপরভাগে কালং কত্ৰা তাৰতিংসেসু উপ্পজ্জি. তং আযস্মা মহামোগ্গল্লানত্থেরো হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ গন্ত্ৰা –

৩০৭. ‘‘পল্লঙ্কসেট্ঠে মণিসোণ্ণচিত্তে, পুপ্ফাভিকিণ্ণে সযনে উল়ারে;

তত্থচ্ছসি দেৰি মহানুভাৰে, উচ্চাৰচা ইদ্ধি ৰিকুব্বমানা.

৩০৮. ‘‘ইমা চ তে অচ্ছরাযো সমন্ততো, নচ্চন্তি গাযন্তি পমোদযন্তি;

দেৰিদ্ধিপত্তাসি মহানুভাৰে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;

কেনাসি এৰং জলিতানুভাৰা, ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –

গাথাহি পুচ্ছি.

সাপিস্স ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি –

৩০৯. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতা, অড্ঢে কুলে সুণিসা অহোসিং;

অক্কোধনা ভত্তু ৰসানুৰত্তিনী, উপোসথে অপ্পমত্তা অহোসিং.

৩১০. ‘‘মনুস্সভূতা দহরা অপাপিকা, পসন্নচিত্তা পতিমাভিরাধযিং;

দিৰা চ রত্তো চ মনাপচারিনী, অহং পুরে সীলৰতী অহোসিং.

৩১১. ‘‘পাণাতিপাতা ৰিরতা অচোরিকা, সংসুদ্ধকাযা সুচিব্রহ্মচারিনী;

অমজ্জপা নো চ মুসা অভাণিং, সিক্খাপদেসু পরিপূরকারিনী.

৩১২. ‘‘চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং, যা চ পক্খস্স অট্ঠমী;

পাটিহারিযপক্খঞ্চ, পসন্নমানসা অহং.

৩১৩. ‘‘অট্ঠঙ্গুপেতং অনুধম্মচারিনী, উপোসথং পীতিমনা উপাৰসিং;

ইমঞ্চ অরিযং অট্ঠঙ্গৰরেহুপেতং, সমাদিযিত্ৰা কুসলং সুখুদ্রযং;

পতিম্হি কল্যাণী ৰসানুৰত্তিনী, অহোসিং পুব্বে সুগতস্স সাৰিকা.

৩১৪. ‘‘এতাদিসং কুসলং জীৰলোকে, কম্মং করিত্ৰান ৰিসেসভাগিনী;

কাযস্স ভেদা অভিসম্পরাযং, দেৰিদ্ধিপত্তা সুগতিম্হি আগতা.

৩১৫. ‘‘ৰিমানপাসাদৰরে মনোরমে, পরিৰারিতা অচ্ছরাসঙ্গণেন;

সযংপভা দেৰগণা রমেন্তি মং, দীঘাযুকিং দেৰৰিমানমাগত’’ন্তি.

৩০৭. তত্থ পল্লঙ্কসেট্ঠেতি পল্লঙ্কৰরে উত্তমপল্লঙ্কে. তংযেৰস্স সেট্ঠতং দস্সেতুং ‘‘মণিসোণ্ণচিত্তে’’তি ৰুত্তং, ৰিৰিধরতনরংসিজালসমুজ্জলেহি মণীহি চেৰ সুৰণ্ণেন চ ৰিচিত্তে ‘‘তত্থা’’তি ‘‘সযনে’’তি চ ৰুত্তে সযিতব্বট্ঠানভূতে পল্লঙ্কসেট্ঠে.

৩০৮. তেতি তুয্হং সমন্ততো. ‘‘পমোদযন্তী’’তি পদং পন অপেক্খিত্ৰা ‘‘ত’’ন্তি ৰিভত্তি ৰিপরিণামেতব্বা. পমোদযন্তীতি ৰা পমোদনং করোন্তি, পমোদনং তুয্হং উপ্পাদেন্তীতি অত্থো.

৩১০. দহরা অপাপিকাতি দহরাপি অপাপিকা. ‘‘দহরাসু পাপিকা’’তি ৰা পাঠো, সোযেৰত্থো. ‘‘দহরস্সাপাপিকা’’তিপি পঠন্তি, দহরস্স সামিকস্স অপাপিকা, সক্কচ্চং উপট্ঠানেন অনতিচরিযায চ ভদ্দিকাতি অত্থো. তেন ৰুত্তং ‘‘পসন্নচিত্তা’’তিআদি. অভিরাধযিন্তি আরাধেসিং. রত্তোতি রত্তিযং.

৩১১. অচোরিকাতি চোরিযরহিতা, অদিন্নাদানা পটিৰিরতাতি অত্থো. ‘‘ৰিরতা চ চোরিযা’’তিপি পাঠো, থেয্যতো চ ৰিরতাতি অত্থো. সংসুদ্ধকাযাতি পরিসুদ্ধকাযকম্মন্ততায সম্মদেৰ সুদ্ধকাযা, ততো এৰ সুচিব্রহ্মচারিনী সামিকতো অঞ্ঞত্থ অব্রহ্মচরিযাসম্ভৰতো. তথা হি ৰুত্তং –

‘‘মযঞ্চ ভরিযা নাতিক্কমাম,

অম্হেপি ভরিযা নাতিক্কমন্তি;

অঞ্ঞত্র তাহি ব্রহ্মচরিযং চরাম,

তস্মা হি অম্হং দহরা নি মিয্যরে’’তি. (জা. ১.১০.৯৭);

অথ ৰা সুচিব্রহ্মচারিনীতি সুচিনো সুদ্ধস্স ব্রহ্মস্স সেট্ঠস্স উপোসথসীলস্স, মগ্গব্রহ্মচরিযস্স ৰা অনুরূপস্স পুব্বভাগব্রহ্মচরিযস্স ৰসেন সুচিব্রহ্মচারিনী.

৩১৩. অনুধম্মচারিনীতি অরিযানং ধম্মস্স অনুধম্মং চরণসীলা. ইমঞ্চ অনন্তরং ৰুত্তং নিদ্দোসতায অরিযং, অট্ঠঙ্গৰরেহি অট্ঠহি উত্তমঙ্গেহি অরিযত্তা এৰ ৰা অরিযট্ঠঙ্গৰরেহি উপেতং আরোগ্যট্ঠেন অনৰজ্জট্ঠেন চ কুসলং সুখৰিপাকতায সুখানিসংসতায চ সুখুদ্রযং উপাৰসিন্তি যোজনা.

৩১৪. ৰিসেসভাগিনীতি ৰিসেসস্স দিব্বস্স সম্পত্তিভৰস্স ভাগিনী. সুগতিম্হি আগতাতি সুগতিং আগতা উপগতা, সুগতিম্হি ৰা সুগতিযং দিব্বসম্পত্তিযং আগতা. ‘‘সুগতিঞ্হি আগতা’’তিপি পাঠো. তত্থ হীতি নিপাতমত্তং, হেতুঅত্থো ৰা, যস্মা সুগতিং আগতা, তস্মা ৰিসেসভাগিনীতি যোজনা.

৩১৫. ৰিমানপাসাদৰরেতি ৰিমানেসু উত্তমপাসাদে, ৰিমানসঙ্খাতে ৰা অগ্গপাসাদে, ৰিমানে ৰা ৰিগতমানে অপ্পমাণে মহন্তে ৰরপাসাদে পরিৰারিতা অচ্ছরাসঙ্গণেন সযংপভা পমোদামি, ‘‘অম্হী’’তি ৰা পদং আনেত্ৰা যোজেতব্বং. দীঘাযুকিন্তি হেট্ঠিমেহি দেৰেহি দীঘতরাযুকতায তত্রূপপন্নেহি অনপ্পাযুকতায চ দীঘাযুকিং মং যথাৰুত্তং দেৰৰিমানমাগতং উপগতং দেৰগণা রমেন্তীতি যোজনা. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.

পল্লঙ্কৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. লতাৰিমানৰণ্ণনা

লতা চ সজ্জা পৰরা চ দেৰতাতি লতাৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে. তেন চ সমযেন সাৰত্থিৰাসিনো অঞ্ঞতরস্স উপাসকস্স ধীতা লতা নাম পণ্ডিতা ব্যত্তা মেধাৰিনী পতিকুলং গতা ভত্তু সস্সুসসুরানঞ্চ মনাপচারিনী পিযৰাদিনী পরিজনস্স সঙ্গহকুসলা গেহে কুটুম্বভারস্স নিত্থরণসমত্থা অক্কোধনা সীলাচারসম্পন্না দানসংৰিভাগরতা অখণ্ডপঞ্চসীলা উপোসথরক্খণে চ অপ্পমত্তা অহোসি. সা অপরভাগে কালং কত্ৰা ৰেস্সৰণস্স মহারাজস্স ধীতা হুত্ৰা নিব্বত্তি লতাত্ৰেৰ নামেন. অঞ্ঞাপি তস্সা সজ্জা, পৰরা, অচ্চিমতী, সুতাতি চতস্সো ভগিনিযো অহেসুং. তা পঞ্চপি সক্কেন দেৰরাজেন আনেত্ৰা নাটকিত্থিভাৰেন পরিচারিকট্ঠানে ঠপিতা. লতা পনস্স নচ্চগীতাদীসু ছেকতায ইট্ঠতরা অহোসি.

তাসং একতো সমাগন্ত্ৰা সুখনিসজ্জায নিসিন্নানং সঙ্গীতনেপুঞ্ঞং পটিচ্চ ৰিৰাদো উপ্পন্নো. তা সব্বাপি ৰেস্সৰণস্স মহারাজস্স সন্তিকং গন্ত্ৰা পুচ্ছিংসু ‘‘তাত, কতমা অম্হাকং নচ্চাদীসু কুসলা’’তি? সো এৰমাহ ‘‘গচ্ছথ ধীতরো অনোতত্তদহতীরে দেৰসমাগমে সঙ্গীতং পৰত্তেথ, তত্থ ৰো ৰিসেসো পাকটো ভৰিস্সতী’’তি. তা তথা অকংসু. তত্থ দেৰপুত্তা লতায নচ্চমানায অত্তনো সভাৰেন ঠাতুং নাসক্খিংসু, সঞ্জাতপহাসা অচ্ছরিযব্ভুতচিত্তজাতা নিরন্তরং সাধুকারং দেন্তা উক্কুট্ঠিসদ্দে চেলুক্খেপে চ পৰত্তেন্তা হিমৰন্তং কম্পযমানা ৰিয মহন্তং কোলাহলমকংসু. ইতরাসু পন নচ্চন্তীসু সিসিরকালে কোকিলা ৰিয তুণ্হীভূতা নিসীদিংসু. এৰং তত্থ সঙ্গীতে লতায ৰিসেসো পাকটো অহোসি.

অথ তাসং দেৰধীতানং সুতায দেৰধীতায এতদহোসি ‘‘কিং নু খো কম্মং কত্ৰা অযং লতা অম্হে অভিভুয্য তিট্ঠতি ৰণ্ণেন চেৰ যসসা চ, যংনূনাহং লতায কতকম্মং পুচ্ছেয্য’’ন্তি. সা তং পুচ্ছি. ইতরাপি তস্সা এতমত্থং ৰিস্সজ্জেসি. তযিদং সব্বং ৰেস্সৰণমহারাজা দেৰচারিকৰসেন উপগতস্স আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স আচিক্খি. থেরো তমত্থং পুচ্ছায মূলকারণতো পট্ঠায ভগৰতো আরোচেন্তো –

৩১৬. ‘‘লতা চ সজ্জা পৰরা চ দেৰতা, অচ্চিমতী রাজৰরস্স সিরীমতো;

সুতা চ রঞ্ঞো ৰেস্সৰণস্স ধীতা, রাজীমতী ধম্মগুণেহি সোভথ.

৩১৭. ‘‘পঞ্চেত্থ নারিযো আগমংসু ন্হাযিতুং, সীতোদকং উপ্পলিনিং সিৰং নদিং;

তা তত্থ ন্হাযিত্ৰা রমেত্ৰা দেৰতা, নচ্চিত্ৰা গাযিত্ৰা সুতা লতং ব্রৰি.

৩১৮. ‘‘পুচ্ছামি তং উপ্পলমালধারিনি, আৰেল়িনি কঞ্চনসন্নিভত্তচে;

তিমিরতম্বক্খি নভেৰ সোভনে, দীঘাযুকী কেন কতো যসো তৰ.

৩১৯. ‘‘কেনাসি ভদ্দে পতিনো পিযতরা, ৰিসিট্ঠকল্যাণিতরস্সু রূপতো;

পদক্খিণা নচ্চনগীতৰাদিতে, আচিক্খ নো ত্ৰং নরনারিপুচ্ছিতা’’তি. –

সুতায পুচ্ছা.

৩২০. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতা, উল়ারভোগে কুলে সুণিসা অহোসিং;

অক্কোধনা ভত্তু ৰসানুৰত্তিনী, উপোসথে অপ্পমত্তা অহোসিং.

৩২১. ‘‘মনুস্সভূতা দহরা অপাপিকা, পসন্নচিত্তা পতিমাভিরাধযিং;

সদেৰরং সস্সসুরং সদাসকং, অভিরাধযিং তম্হি কতো যসো মম.

৩২২. ‘‘সাহং তেন কুসলেন কম্মুনা, চতুব্ভি ঠানেহি ৰিসেসমজ্ঝগা;

আযুঞ্চ ৰণ্ণঞ্চ সুখং বলঞ্চ, খিড্ডারতিং পচ্চনুভোমনপ্পকং.

৩২৩. ‘‘সুতং নু তং ভাসতি যং অযং লতা, যং নো অপুচ্ছিম্হ অকিত্তযী নো;

পতিনো কিরম্হাকং ৰিসিট্ঠ নারীনং, গতী চ তাসং পৰরা চ দেৰতা.

৩২৪. ‘‘পতীসু ধম্মং পচরাম সব্বা, পতিব্বতা যত্থ ভৰন্তি ইত্থিযো;

পতীসু ধম্মং পচরিত্ৰা সব্বা, লচ্ছামসে ভাসতি যং অযং লতা.

৩২৫. ‘‘সীহো যথা পব্বতসানুগোচরো, মহিন্ধরং পব্বতমাৰসিত্ৰা;

পসয্হ হন্ত্ৰা ইতরে চতুপ্পদে, খুদ্দে মিগে খাদতি মংসভোজনো.

৩২৬. ‘‘তথেৰ সদ্ধা ইধ অরিযসাৰিকা, ভত্তারং নিস্সায পতিং অনুব্বতা;

কোধং ৰধিত্ৰা অভিভুয্য মচ্ছরং, সগ্গম্হি সা মোদতি ধম্মচারিনী’’তি. –

লতায ৰিস্সজ্জনন্তি আহ.

৩১৬. তত্থ লতা চ সজ্জা পৰরা অচ্চিমতী সুতাতি তাসং নামং. চ-সদ্দো সমুচ্চযত্থো. রাজৰরস্সাতি চতুন্নং মহারাজানং ৰরস্স সেট্ঠস্স দেৰরাজস্স. সক্কস্স পরিচারিকাতি অধিপ্পাযো. রঞ্ঞোতি মহারাজস্স. তেনাহ ‘‘ৰেস্সৰণস্স ধীতা’’তি, ইদং পচ্চেকং যোজেতব্বং, ৰচনৰিপল্লাসো ৰা, ধীতরোতি অত্থো. রাজতি ৰিজ্জোততীতি রাজী, রাজীতি মতা পঞ্ঞাতা রাজীমতী, ইদং তাসং সব্বাসং ৰিসেসনং. নামমেৰ এতং একিস্সা দেৰতাযাতি কেচি, তেসং মতেন ‘‘পৰরা’’তি সব্বাসং ৰিসেসনমেৰ. ধম্মগুণেহীতি ধম্মিযেহি ধম্মতো অনপেতেহি গুণেহি, যথাভুচ্চগুণেহীতি অত্থো. সোভথাতি ৰিরোচথ.

৩১৭. পঞ্চেত্থ নারিযোতি পঞ্চ যথাৰুত্তনামা দেৰধীতরো এত্থ ইমস্মিং হিমৰন্তপদেসে. সীতোদকং উপ্পলিনিং সিৰং নদিন্তি অনোতত্তদহতো নিক্খন্তনদিমুখং সন্ধায ৰদতি. নচ্চিত্ৰা গাযিত্ৰাতি পিতু ৰেস্সৰণস্স আণায দেৰসমাগমে তাহি কতস্স নচ্চগীতস্স ৰসেন ৰুত্তং. সুতা লতং ব্রৰীতি সুতা দেৰধীতা লতং অত্তনো ভগিনিং কথেসি. ‘‘সুতা লতং ব্রৰু’’ন্তিপি পঠন্তি, সুতা ধীতরো ৰেস্সৰণস্স মহারাজস্স লতং কথেসুন্তি অত্থো.

৩১৮. তিমিরতম্বক্খীতি নিচুলকেসরভাসসদিসেহি তম্বরাজীহি সমন্নাগতক্খি. নভেৰ সোভনেতি নভং ৰিয সোভমানে, সরদসমযে অব্ভমহিকাদিউপক্কিলেসৰিমুত্তং নভং ৰিয সুৰিসুদ্ধঙ্গপচ্চঙ্গতায ৰিরাজমানেতি অত্থো. অথ ৰা নভেৰাতি নভে এৰ, সমুচ্চযত্থো এৰ-সদ্দো, আকাসট্ঠৰিমানেসু হিমৰন্তযুগন্ধরাদিভূমিপটিবদ্ধট্ঠানেসু চাতি সব্বত্থেৰ সোভমানেতি অত্থো. কেন কতোতি কেন কীদিসেন পুঞ্ঞেন নিব্বত্তিতো. যসোতি পরিৰারসম্পত্তি কিত্তিসদ্দো চ. কিত্তিসদ্দগ্গহণেন চ কিত্তিসদ্দহেতুভূতা গুণা গয্হন্তি.

৩১৯. পতিনো পিযতরাতি সামিনো পিযতরা সামিৰল্লভা. তেনস্সা সুভগতং দস্সেতি. ৰিসিট্ঠকল্যাণিতরস্সূ রূপতোতি রূপসম্পত্তিযা ৰিসিট্ঠা উত্তমা কল্যাণিতরা সুন্দরতরা, অস্সূতি নিপাতমত্তং. ‘‘ৰিসিট্ঠকল্যাণিতরাসি রূপতো’’তি চ পঠন্তি. পদক্খিণাতি পকারেহি, ৰিসেসেন ৰা দক্খিণা কুসলা. নচ্চনগীতৰাদিতেতি এত্থ নচ্চনাতি ৰিভত্তিলোপো কতো, নচ্চে চ গীতে চ ৰাদিতে চাতি অত্থো. নরনারিপুচ্ছিতাতি দেৰপুত্তেহি দেৰধীতাহি চ ‘‘কহং লতা, কিং করোতি লতা’’তি রূপদস্সনত্থঞ্চেৰ সিপ্পদস্সনত্থঞ্চ পুচ্ছিতা.

৩২১. নিচ্চং কাযেন অসংসট্ঠতায দেৰো ৰিয রমেতি, দুতিযো ৰরোতি ৰা দেৰরো, ভত্তু কনিট্ঠভাতা, সহ দেৰরেনাতি সদেৰরং. সস্সু চ সসুরো চ সসুরা, সহ সসুরেহীতি সস্সসুরং. সহ দাসেহি দাসীহি চাতি সদাসকং পতিমাভিরাধযিন্তি সম্বন্ধো. তম্হি কতোতি তম্হি কুলে, কালে ৰা সুণিসাকালে কতো যসো তন্নিব্বত্তকপুঞ্ঞস্স নিব্বত্তনেনাতি অধিপ্পাযো. মমাতি ইদং ‘‘কতো’’তি পদং অপেক্খিত্ৰা ‘‘মযা’’তি পরিণামেতব্বং.

৩২২. চতুব্ভি ঠানেহীতি চতূহি কারণেহি, চতূসু ৰা ঠানেসু নিমিত্তভূতেসু. ৰিসেসমজ্ঝগাতি অঞ্ঞাহি অতিসযং অধিগতা. আযুঞ্চ ৰণ্ণঞ্চ সুখং বলঞ্চাতি ‘‘চতূহি ঠানেহী’’তি ৰুত্তানং সরূপতো দস্সনং. আযুআদযো এৰ হিস্সা অঞ্ঞাহি ৰিসিট্ঠসভাৰতায ৰিসেসা তস্সা তথা সম্ভাৰনাৰসেন গহেতব্বতায হেতুভাৰতো ‘‘ঠান’’ন্তি চ ৰুত্তং. ৰিসেসমজ্ঝগা. কীদিসং? আযুঞ্চ ৰণ্ণঞ্চ সুখঞ্চ বলঞ্চাতি যোজনা.

৩২৩. সুতং নু তং ভাসতি যং অযং লতাতি অযং লতা অম্হাকং জেট্ঠভগিনী যং ভাসতি, তং তুম্হেহি সুতং নু কিং অসুত’’ন্তি ইতরা তিস্সো ভগিনিযো পুচ্ছতি. যং নোতি যং অম্হাকং সংসযিতং. নোতি নিপাতমত্তং, পুন নোতি অম্হাকং, অৰধারণে ৰা ‘‘ন নো সমং অত্থী’’তিআদীসু (খু. পা. ৬.৩; সু. নি. ২২৬) ৰিয, তেন অকিত্তযিযেৰ, অৰিপরীতং ব্যাকাসিযেৰাতি অত্থো. পতিনো কিরম্হাকং ৰিসিট্ঠ নারীনং, গতী চ তাসং পৰরা চ দেৰতাতি অনত্থতো পালনতো পতিনো সামিকা না অম্হাকং নারীনং ইত্থীনং ৰিসিট্ঠা গতি চ তাসং পটিসরণঞ্চ, তাসং মাতুগামানং সরণতো পৰরা উত্তমা দেৰতা চ সম্মদেৰ আরাধিতা সম্পতি আযতিঞ্চ হিতসুখাৰহাতি অত্থো.

৩২৪. পতীসু ধম্মং পচরাম সব্বাতি সব্বাৰ মযং পতীসু অত্তনো সামিকেসু পুব্বুট্ঠানাদিকং চরিতব্বধম্মং পচরাম. যত্থাতি যং নিমিত্তং, যস্মিং ৰা পতীসু চরিতব্বধম্মে চরিযমানে ইত্থিযো পতিব্বতা নাম ভৰন্তি. লচ্ছামসে ভাসতি যং অযং লতাতি অযং লতা যং সম্পত্তিং এতরহি লভতীতি ভাসতি, তং সম্পত্তিং পতীসু ধম্মং পচরিত্ৰাতি লভিস্সাম.

৩২৫. পব্বতসানুগোচরোতি পব্বতৰনসণ্ডচারী. মহিন্ধরং পব্বতমাৰসিত্ৰাতি মহিং ধারেতীতি মহিন্ধরনামকং পব্বতং অচলং আৰসিত্ৰা অধিৰসিত্ৰা, তত্থ ৰসন্তোতি অত্থো. ‘‘আৰসিত্ৰা’’তি হি পদং অপেক্খিত্ৰা ভুম্মত্থে চেতং উপযোগৰচনং. পসয্হাতি অভিভৰিত্ৰা. খুদ্দেতি বলৰসেননিহীনে পমাণতো পন মহন্তে হত্থিআদিকেপি মিগে সো হন্তিযেৰ.

৩২৬. তথেৰাতি গাথায অযং উপমাসংসন্দনেন সদ্ধিং অত্থযোজনা – যথা সীহো অত্তনো নিৰাসগোচরট্ঠানভূতং পব্বতং নিস্সায ৰসন্তো অত্তনো যথিচ্ছিতমত্থং সাধেতি, এৰমেৰ সা সদ্ধা পসন্না অরিযসাৰিকা ঘাসচ্ছাদনাদীহি ভরণতো পোসনতো ভত্তারং পতিং সামিকং নিস্সায ৰসন্তী সব্বত্থাপি পতিঅনুকূলতাসঙ্খাতেন ৰতেন তং অনুব্বতা পরিজনাদীসু উপ্পজ্জনকং কোধং ৰধিত্ৰা পজহিত্ৰা পরিগ্গহৰত্থূসু উপ্পজ্জনকং মচ্ছেরং অভিভুয্য অভিভৰিত্ৰা অনুপ্পাদেত্ৰা পতিব্বতাধম্মস্স চ উপাসিকাধম্মস্স চ সম্মদেৰ চরণতো ধম্মচারিনী সা সগ্গম্হি দেৰলোকে মোদতি, পমোদং আপজ্জতীতি. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.

লতাৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. গুত্তিলৰিমানৰণ্ণনা

সত্ততন্তিং সুমধুরন্তি গুত্তিলৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰতি রাজগহে ৰিহরন্তে আযস্মা মহামোগ্গল্লানো হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ দেৰচারিকং চরন্তো তাৰতিংসভৰনং গন্ত্ৰা তত্থ পটিপাটিযা ঠিতেসু ছত্তিংসায ৰিমানেসু ছত্তিংস দেৰধীতরো পচ্চেকং অচ্ছরাসহস্সপরিৰারা মহতিং দিব্বসম্পত্তিং অনুভৰন্তিযো দিস্ৰা তাহি পুব্বে কতকম্মং ‘‘অভিক্কন্তেন ৰণ্ণেনা’’তিআদীহি তীহি গাথাহি পটিপাটিযা পুচ্ছি. তাপি তস্স পুচ্ছানন্তরং ‘‘ৰত্থুত্তমদাযিকা নারী’’তিআদিনা ব্যাকরিংসু. অথ থেরো ততো মনুস্সলোকং আগন্ত্ৰা ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসি. তং সুত্ৰা ভগৰা ‘‘মোগ্গল্লান, তা দেৰতা ন কেৰলং তযা এৰ পুচ্ছিতা এৰং ব্যাকরিংসু, অথ খো পুব্বে মযাপি পুচ্ছিতা এৰমেৰ ব্যাকরিংসূ’’তি ৰত্ৰা থেরেন যাচিতো অতীতং অত্তনো গুত্তিলাচরিযং কথেসি.

অতীতে বারাণসিযং ব্রহ্মদত্তে রজ্জং কারেন্তে বোধিসত্তো গন্ধব্বকুলে নিব্বত্তিত্ৰা গন্ধব্বসিপ্পে পরিযোদাতসিপ্পতায তিম্বরুনারদসদিসো সব্বদিসাসু পাকটো পঞ্ঞাতা আচরিযো অহোসি নামেন গুত্তিলো নাম. সো অন্ধে জিণ্ণে মাতাপিতরো পোসেসি. তস্স সিপ্পনিপ্ফত্তিং সুত্ৰা উজ্জেনিৰাসী মুসিলো নাম গন্ধব্বো উপগন্ত্ৰা তং ৰন্দিত্ৰা একমন্তং ঠিতো ‘‘কস্মা আগতোসী’’তি চ ৰুত্তে ‘‘তুম্হাকং সন্তিকে সিপ্পং উগ্গণ্হিতু’’ন্তি আহ. গুত্তিলাচরিযো তং ওলোকেত্ৰা লক্খণকুসলতায ‘‘অযং পুরিসো ৰিসমজ্ঝাসযো কক্খল়ো ফরুসো অকতঞ্ঞূ ভৰিস্সতি, ন সঙ্গহেতব্বো’’তি সিপ্পুগ্গহণত্থং ওকাসং নাকাসি. সো তস্স মাতাপিতরো পযিরুপাসিত্ৰা তেহি যাচাপেসি. গুত্তিলাচরিযো মাতাপিতূহি নিপ্পীল়িযমানো ‘‘গরুৰচনং অলঙ্ঘনীয’’ন্তি তস্স সিপ্পং পট্ঠপেত্ৰা ৰিগতমচ্ছরিযতায কারুণিকতায চ আচরিযমুট্ঠিং অকত্ৰা অনৰসেসতো সিপ্পং সিক্খাপেসি.