৬. দদ্দল্লৰিমানৰণ্ণনা

দদ্দল্লমানা ৰণ্ণেনাতি দদ্দল্লৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে. তেন চ সমযেন নালকগামকে আযস্মতো রেৰতত্থেরস্স উপট্ঠাকস্স অঞ্ঞতরস্স কুটুম্বিকস্স দ্ৰে ধীতরো অহেসুং, একা ভদ্দা নাম, ইতরা সুভদ্দা নাম. তাসু ভদ্দা পতিকুলং গতা সদ্ধা পসন্না বুদ্ধিসম্পন্না ৰঞ্ঝা চ অহোসি. সা সামিকং আহ ‘‘মম কনিট্ঠা সুভদ্দা নাম অত্থি, তং আনেহি, সচস্সা পুত্তো ভৰেয্য, সো মমপি পুত্তো সিযা, অযঞ্চ কুলৰংসো ন নস্সেয্যা’’তি. সো ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিত্ৰা তথা অকাসি.

অথ ভদ্দা সুভদ্দং ওৰদি ‘‘সুভদ্দে, দানসংৰিভাগরতা ধম্মচরিযায অপ্পমত্তা হোহি, এৰং তে দিট্ঠধম্মিকো সম্পরাযিকো চ অত্থো হত্থগতো এৰ হোতী’’তি. সা তস্সা ওৰাদে ঠত্ৰা ৰুত্তনযেন পটিপজ্জমানা একদিৰসং আযস্মন্তং রেৰতত্থেরং অত্তট্ঠমং নিমন্তেসি. থেরো সুভদ্দায পুঞ্ঞূপচযং আকঙ্খন্তো সঙ্ঘুদ্দেসৰসেন সত্ত ভিক্খূ গহেত্ৰা তস্সা গেহং অগমাসি. সা পসন্নচিত্তা আযস্মন্তং রেৰতত্থেরং তে চ ভিক্খূ পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন সহত্থা সন্তপ্পেসি, থেরো অনুমোদনং কত্ৰা পক্কামি. সা অপরভাগে কালং কত্ৰা নিম্মানরতীনং দেৰানং সহব্যতং উপপজ্জি. ভদ্দা পন পুগ্গলেসু দানানি দত্ৰা সক্কস্স দেৰানমিন্দস্স পরিচারিকা হুত্ৰা নিব্বত্তি.

অথ সুভদ্দা অত্তনো সম্পত্তিং পচ্চৰেক্খিত্ৰা ‘‘কেন নু খো অহং পুঞ্ঞেন ইধূপপন্না’’তি আৰজ্জেন্তী ‘‘ভদ্দায ওৰাদে ঠত্ৰা সঙ্ঘগতায দক্খিণায ইমং সম্পত্তিং সম্পত্তা, ভদ্দা নু খো কহং নিব্বত্তা’’তি ওলোকেন্তী তং সক্কস্স পরিচারিকাভাৰেন নিব্বত্তং দিস্ৰা অনুকম্পমানা তস্সা ৰিমানং পাৰিসি. অথ নং ভদ্দা –

৬১৯. ‘‘দদ্দল্লমানা ৰণ্ণেন, যসসা চ যসস্সিনী;

সব্বে দেৰে তাৰতিংসে, ৰণ্ণেন অতিরোচসি.

৬২০. ‘‘দস্সনং নাভিজানামি, ইদং পঠমদস্সনং;

কস্মা কাযা নু আগম্ম, নামেন ভাসসে মম’’ন্তি. –

দ্ৰীহি গাথাহি পুচ্ছি. সাপি তস্সা –

৬২১. ‘‘অহং ভদ্দে সুভদ্দাসিং, পুব্বে মানুসকে ভৰে;

সহভরিযা চ তে আসিং, ভগিনী চ কনিট্ঠিকা.

৬২২. ‘‘সা অহং কাযস্স ভেদা, ৰিপ্পমুত্তা ততো চুতা;

নিম্মানরতীনং দেৰানং, উপপন্না সহব্যত’’ন্তি. – দ্ৰীহি গাথাহি ব্যাকাসি;

৬১৯-২০. তত্থ ৰণ্ণেনাতি ৰণ্ণাদিসম্পত্তিযা. দস্সনং নাভিজানামীতি ইতো পুব্বে তৰ দস্সনং নাভিজানামি, ত্ৰং মযা ন দিট্ঠপুব্বাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘ইদং পঠমদস্সন’’ন্তি. কস্মা কাযা নু আগম্ম, নামেন ভাসসে মমন্তি কতরদেৰনিকাযতো আগন্ত্ৰা ‘‘ভদ্দে’’তি নামেন মং আলপসি.

৬২১. অহং ভদ্দেতি এত্থ ভদ্দেতি আলপনং. সুভদ্দাসিন্তি অহং সুভদ্দা নাম তৰ ভগিনী কনিট্ঠিকা আসিং অহোসিং, তত্থ পুব্বে মানুসকে ভৰে সহভরিযা সমানভরিযা তে তযা একস্সেৰ ভরিযা, তৰ পতিনো এৰ ভরিযা, আসিন্তি অত্থো. পুন ভদ্দা –

৬২৩. ‘‘পহূতকতকল্যাণা, তে দেৰে যন্তি পাণিনো;

যেসং ত্ৰং কিত্তযিস্সসি, সুভদ্দে জাতিমত্তনো.

৬২৪. ‘‘অথ ত্ৰং কেন ৰণ্ণেন, কেন ৰা অনুসাসিতা;

কীদিসেনেৰ দানেন, সুব্বতেন যসস্সিনী.

৬২৫. ‘‘যসং এতাদিসং পত্তা, ৰিসেসং ৰিপুলমজ্ঝগা;

দেৰতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি. –

তীহি গাথাহি পুচ্ছি. পুন সুভদ্দা –

৬২৬. ‘‘অট্ঠেৰ পিণ্ডপাতানি, যং দানং অদদং পুরে;

দক্খিণেয্যস্স সঙ্ঘস্স, পসন্না সেহি পাণিভি.

৬২৭. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো…পে…

ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –

ব্যাকাসি.

৬২৩. তত্থ পহূতকতকল্যাণা তে দেৰে যন্তীতি পহূতকতকল্যাণা মহাপুঞ্ঞা তে নিম্মানরতিনো দেৰে যন্তি উপ্পজ্জনৰসেন গচ্ছন্তি পাণিনো সত্তা, যেসং নিম্মানরতীনং দেৰানং অন্তরে ত্ৰং অত্তনো জাতিং কিত্তযিস্সসি কথেসীতি যোজনা.

৬২৪. কেন ৰণ্ণেনাতি কেন কারণেন. কীদিসেনেৰাতি এৰসদ্দো সমুচ্চযত্থো, কীদিসেন চাতি অত্থো, অযমেৰ ৰা পাঠো. সুব্বতেনাতি সুন্দরেন ৰতেন, সুৰিসুদ্ধেন সীলেনাতি অত্থো.

৬২৬. অট্ঠেৰ পিণ্ডপাতানীতি অট্ঠন্নং ভিক্খূনং দিন্নপিণ্ডপাতে সন্ধায ৰদতি. অদদন্তি অদাসিং.

এৰং সুভদ্দায কথিতে পুন ভদ্দা –

৬২৯. ‘‘অহং তযা বহুতরে ভিক্খূ, সঞ্ঞতে ব্রহ্মচারযো;

তপ্পেসিং অন্নপানেন, পসন্না সেহি পাণিভি.

৬৩০. ‘‘তযা বহুতরং দত্ৰা, হীনকাযূপগা অহং;

কথং ত্ৰং অপ্পতরং দত্ৰা, ৰিসেসং ৰিপুলমজ্ঝগা;

দেৰতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি. –

পুচ্ছি. তত্থ তযাতি নিস্সক্কে করণৰচনং. পুন সুভদ্দা –

৬৩১. ‘‘মনোভাৰনীযো ভিক্খু, সন্দিট্ঠো মে পুরে অহু;

তাহং ভত্তেন নিমন্তেসিং, রেৰতং অত্তনট্ঠমং.

৬৩২. ‘‘সো মে অত্থপুরেক্খারো, অনুকম্পায রেৰতো;

সঙ্ঘে দেহীতি মংৰোচ, তস্সাহং ৰচনং করিং.

৬৩৩. ‘‘সা দক্খিণা সঙ্ঘগতা, অপ্পমেয্যে পতিট্ঠিতা;

পুগ্গলেসু তযা দিন্নং, ন তং তৰ মহপ্ফল’’ন্তি. –

অত্তনা কতকম্মং কথেসি.

৬৩১. তত্থ মনোভাৰনীযোতি মনৰড্ঢনকো উল়ারগুণতায সম্ভাৰনীযো. সন্দিট্ঠোতি নিমন্তনৰসেন বোধিতো কথিতো. তেনাহ ‘‘তাহং ভত্তেন নিমন্তেসিং, রেৰতং অত্তনট্ঠম’’ন্তি, তং মনোভাৰনীযং অয্যং রেৰতং অত্তনট্ঠমং ভত্তেন অহং নিমন্তেসিং.

৬৩২-৩. সো মে অত্থপুরেক্খারোতি সো অয্যো রেৰতো দানস্স মহপ্ফলভাৰকরণেন মম অত্থপুরেক্খারো হিতেসী. সঙ্ঘে দেহীতি মংৰোচাতি ‘‘যদি ত্ৰং সুভদ্দে অট্ঠন্নং ভিক্খূনং দাতুকামা, যস্মা পুগ্গলগতায দক্খিণায সঙ্ঘগতা এৰ দক্খিণা মহপ্ফলতরা, তস্মা সঙ্ঘে দেহি, সঙ্ঘং উদ্দিস্স দানং দেহী’’তি মং অভাসি. তন্তি তং দানং.

এৰং সুভদ্দায ৰুত্তে ভদ্দা তমত্থং সম্পটিচ্ছন্তী উত্তরি চ তথা পটিপজ্জিতুকামা –

৬৩৪. ‘‘ইদানেৰাহং জানামি, সঙ্ঘে দিন্নং মহপ্ফলং;

সাহং গন্ত্ৰা মনুস্সত্তং, ৰদঞ্ঞূ ৰীতমচ্ছরা;

সঙ্ঘে দানানি দস্সামি, অপ্পমত্তা পুনপ্পুন’’ন্তি. –

গাথমাহ. সুভদ্দা পন অত্তনো দেৰলোকমেৰ গতা. অথ সক্কো দেৰানমিন্দো সব্বে দেৰে তাৰতিংসে অত্তনো সরীরোভাসেন অভিভুয্য ৰিরোচমানং সুভদ্দং দেৰধীতরং দিস্ৰা তঞ্চ তাসং কথাসল্লাপং সুত্ৰা তাৰদেৰ চ সুভদ্দায অন্তরহিতায তং ‘‘অযং নামা’’তি অজানন্তো –

৬৩৫. ‘‘কা এসা দেৰতা ভদ্দে, তযা মন্তযতে সহ;

সব্বে দেৰে তাৰতিংসে, ৰণ্ণেন অতিরোচতী’’তি. –

ভদ্দং পুচ্ছি. সাপিস্স –

৬৩৬. ‘‘মনুস্সভূতা দেৰিন্দ, পুব্বে মানুসকে ভৰে;

সহভরিযা চ মে আসি, ভগিনী চ কনিট্ঠিকা,

সঙ্ঘে দানানি দত্ৰান, কতপুঞ্ঞা ৰিরোচতী’’তি. –

কথেসি. অথ সক্কো তস্সা সঙ্ঘগতায দক্খিণায মহপ্ফলভাৰং দস্সেন্তো ধম্মং কথেসি. তেন ৰুত্তং –

৬৩৭. ‘‘ধম্মেন পুব্বে ভগিনী, তযা ভদ্দে ৰিরোচতি;

যং সঙ্ঘম্হি অপ্পমেয্যে, পতিট্ঠাপেসি দক্খিণং.

৬৩৮. ‘‘পুচ্ছিতো হি মযা বুদ্ধো, গিজ্ঝকূটম্হি পব্বতে;

ৰিপাকং সংৰিভাগস্স, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং.

৬৩৯. ‘‘যজমানানং মনুস্সানং, পুঞ্ঞপেক্খান পাণিনং;

করোতং ওপধিকং পুঞ্ঞং, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং.

৬৪০. ‘‘তং মে বুদ্ধো ৰিযাকাসি, জানং কম্মফলং সকং;

ৰিপাকং সংৰিভাগস্স, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং.

৬৪১. ‘‘চত্তারো চ পটিপন্না, চত্তারো চ ফলে ঠিতা;

এস সঙ্ঘো উজুভূতো, পঞ্ঞাসীলসমাহিতো.

৬৪২. ‘‘যজমানানং মনুস্সানং, পুঞ্ঞপেক্খান পাণিনং;

করোতং ওপধিকং পুঞ্ঞং, সঙ্ঘে দিন্নং মহপ্ফলং.

৬৪৩. ‘‘এসো হি সঙ্ঘো ৰিপুলো মহগ্গতো, এসপ্পমেয্যো উদধীৰ সাগরো;

এতে হি সেট্ঠা নরৰীরসাৰকা, পভঙ্করা ধম্মমুদীরযন্তি.

৬৪৪. ‘‘তেসং সুদিন্নং সুহুতং সুযিট্ঠং, যে সঙ্ঘমুদ্দিস্স দদন্তি দানং;

সা দক্খিণা সঙ্ঘগতা পতিট্ঠিতা, মহপ্ফলা লোকৰিদূন ৰণ্ণিতা.

৬৪৫. ‘‘এতাদিসং যঞ্ঞমনুস্সরন্তা, যে ৰেদজাতা ৰিচরন্তি লোকে;

ৰিনেয্য মচ্ছেরমলং সমূলং, অনিন্দিতা সগ্গমুপেন্তি ঠান’’ন্তি.

৬৩৭. তত্থ ধম্মেনাতি কারণেন ঞাযেন ৰা. তযাতি নিস্সক্কে করণৰচনং. ইদানি তং ‘‘ধম্মেনা’’তি ৰুত্তকারণং দস্সেতুং যং সঙ্ঘম্হি অপ্পমেয্যে, পতিট্ঠাপেসি দক্খিণ’’ন্তি ৰুত্তং. অপ্পমেয্যেতি গুণানুভাৰস্স অত্তনি কতানং কারানং ফলৰিসেসস্স চ ৰসেন পমিনিতুং অসক্কুণেয্যে.

৬৩৮-৯. অযঞ্চ অত্থো ভগৰতো সম্মুখা চ সুতো, সম্মুখা চ পটিগ্গহিতোতি দস্সেন্তো ‘‘পুচ্ছিতো’’তিআদিমাহ. তত্থ যজমানানন্তি দদন্তানং. পুঞ্ঞপেক্খান পাণিনন্তি অনুনাসিকলোপং কত্ৰা নিদ্দেসো, পুঞ্ঞফলং আকঙ্খন্তানং সত্তানং. ওপধিকন্তি উপধি নাম খন্ধা, উপধিস্স করণসীলং, উপধিপযোজনন্তি ৰা ওপধিকং, অত্তভাৰজনকং পটিসন্ধিপৰত্তিৰিপাকদাযকং.

৬৪০. জানং কম্মফলং সকন্তি সত্তানং সকং সকং যথাসকং পুঞ্ঞং পুঞ্ঞফলঞ্চ হত্থতলে আমলকং ৰিয জানন্তো. সকন্তি ৰা যকারস্স ককারং কত্ৰা ৰুত্তং, সযং অত্তনাতি অত্থো.

৬৪১. পটিপন্নাতি পটিপজ্জমানা, মগ্গট্ঠাতি অত্থো. উজুভূতোতি উজুপটিপত্তিযা উজুভাৰং পত্তো দক্খিণেয্যো জাতো. পঞ্ঞাসীলসমাহিতোতি পঞ্ঞায সীলেন চ সমাহিতো, দিট্ঠিসীলসম্পন্নো অরিযায দিট্ঠিযা অরিযেন সীলেন চ সমন্নাগতো. তেনাপিস্স পরমত্থসঙ্ঘভাৰমেৰ ৰিভাৰেতি. দিট্ঠিসীলসামঞ্ঞেন সঙ্ঘটিতত্তা হি সঙ্ঘো. অথ ৰা সমাহিতং সমাধি, পঞ্ঞা সীলং সমাহিতঞ্চ অস্স অত্থীতি পঞ্ঞাসীলসমাহিতো. তেনস্স সীলাদিধম্মক্খন্ধত্তযসম্পন্নতায অগ্গদক্খিণেয্যভাৰং ৰিভাৰেতি.

৬৪৩. ৰিপুলো মহগ্গতোতি গুণেহি মহত্তং গতোতি মহগ্গতো, ততো এৰ অত্তনি কতানং কারানং ফলৰেপুল্লহেতুতায ৰিপুলো. উদধীৰ সাগরোতি যথা উদকং এত্থ ধীযতীতি ‘‘উদধী’’তি লদ্ধনামো সাগরো, ‘‘এত্তকানি উদকাল়্হকানী’’তিআদিনা উদকতো অপ্পমেয্যো, এৰমেস গুণতোতি অত্থো. এতে হীতি হি-সদ্দো অৰধারণে নিপাতো, এতে এৰ সেট্ঠাতি অত্থো. ৰুত্তঞ্হেতং –

‘‘যাৰতা, ভিক্খৰে, সঙ্ঘা ৰা গণা ৰা, তথাগতসাৰকসঙ্ঘো তেসং অগ্গমক্খাযতী’’তি (ইতিৰু. ৯০; অ. নি. ৪.৩৪; ৫.৩২).

নরৰীরসাৰকাতি নরেসু ৰীরিযসম্পন্নস্স নরস্স সাৰকা. পভঙ্করাতি লোকস্স ঞাণালোককরা. ধম্মমুদীরযন্তীতি ধম্মং উদ্দিসন্তি. কথং? ধম্মসামিনা হি ধম্মপজ্জোতো অরিযসঙ্ঘে ঠপিতো.

৬৪৪. যে সঙ্ঘমুদ্দিস্স দদন্তি দানন্তি যে সত্তা অরিযসঙ্ঘং উদ্দিস্স সম্মুতিসঙ্ঘে অন্তমসো গোত্রভুপুগ্গলেসুপি দানং দদন্তি, তং দানং সংৰিভাগৰসেন দিন্নম্পি সুদিন্নং, আহুনপাহুনৰসেন হুতম্পি সুহুতং, মহাযাগৰসেন যিট্ঠম্পি সুযিট্ঠমেৰ হোতি. কস্মা? যস্মা সা দক্খিণা সঙ্ঘগতা পতিট্ঠিতা মহপ্ফলা লোকৰিদূন ৰণ্ণিতাতি, লোকৰিদূহি সম্মাসম্বুদ্ধেহি ‘‘ন ত্ৰেৰাহং, আনন্দ, কেনচি পরিযাযেন সঙ্ঘগতায দক্খিণায পাটিপুগ্গলিকং দক্খিণং মহপ্ফলতরং ৰদামি (ম. নি. ৩.৩৮০). পুঞ্ঞং আকঙ্খমানানং, সঙ্ঘো ৰে যজতং মুখং (ম. নি. ২.৪০০; সু. নি. ৫৭৪; মহাৰ. ৩০০). অনুত্তরং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সা’’তি (ম. নি. ১.৭৪; সং. নি. ৫.৯৯৭) চ আদিনা মহপ্ফলতা ৰণ্ণিতা পসত্থা থোমিতাতি অত্থো.

৬৪৫. ঈদিসং যঞ্ঞমনুস্সরন্তাতি এতাদিসং সঙ্ঘং উদ্দিস্স অত্তনা কতং দানং অনুস্সরন্তা. ৰেদজাতাতি জাতসোমনস্সা. ৰিনেয্য মচ্ছেরমলং সমূলন্তি মচ্ছেরমেৰ চিত্তস্স মলিনভাৰকরণতো মচ্ছেরমলং, অথ ৰা মচ্ছেরঞ্চ অঞ্ঞং ইস্সালোভদোসাদিমলঞ্চাতি মচ্ছেরমলং. তঞ্চ অৰিজ্জাৰিচিকিচ্ছাৰিপল্লাসাদীহি সহ মূলেহীতি সমূলং ৰিনেয্য ৰিনযিত্ৰা ৰিক্খম্ভেত্ৰা অনিন্দিত্ৰা সগ্গমুপেন্তি ঠানন্তি যোজনা. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.

ইমং পন সব্বং পৰত্তিং সক্কো দেৰানমিন্দো ‘‘দদ্দল্লমানা ৰণ্ণেনা’’তিআদিনা আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স আচিক্খি, আযস্মা মহামোগ্গল্লানো ভগৰতো আরোচেসি, ভগৰা তমত্থং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৰা সম্পত্তপরিসায ধম্মং দেসেসি. সা দেসনা মহাজনস্স সাত্থিকা অহোসি.

দদ্দল্লৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.