৫. গুত্তিলৰিমানৰণ্ণনা

সত্ততন্তিং সুমধুরন্তি গুত্তিলৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰতি রাজগহে ৰিহরন্তে আযস্মা মহামোগ্গল্লানো হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ দেৰচারিকং চরন্তো তাৰতিংসভৰনং গন্ত্ৰা তত্থ পটিপাটিযা ঠিতেসু ছত্তিংসায ৰিমানেসু ছত্তিংস দেৰধীতরো পচ্চেকং অচ্ছরাসহস্সপরিৰারা মহতিং দিব্বসম্পত্তিং অনুভৰন্তিযো দিস্ৰা তাহি পুব্বে কতকম্মং ‘‘অভিক্কন্তেন ৰণ্ণেনা’’তিআদীহি তীহি গাথাহি পটিপাটিযা পুচ্ছি. তাপি তস্স পুচ্ছানন্তরং ‘‘ৰত্থুত্তমদাযিকা নারী’’তিআদিনা ব্যাকরিংসু. অথ থেরো ততো মনুস্সলোকং আগন্ত্ৰা ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসি. তং সুত্ৰা ভগৰা ‘‘মোগ্গল্লান, তা দেৰতা ন কেৰলং তযা এৰ পুচ্ছিতা এৰং ব্যাকরিংসু, অথ খো পুব্বে মযাপি পুচ্ছিতা এৰমেৰ ব্যাকরিংসূ’’তি ৰত্ৰা থেরেন যাচিতো অতীতং অত্তনো গুত্তিলাচরিযং কথেসি.

অতীতে বারাণসিযং ব্রহ্মদত্তে রজ্জং কারেন্তে বোধিসত্তো গন্ধব্বকুলে নিব্বত্তিত্ৰা গন্ধব্বসিপ্পে পরিযোদাতসিপ্পতায তিম্বরুনারদসদিসো সব্বদিসাসু পাকটো পঞ্ঞাতা আচরিযো অহোসি নামেন গুত্তিলো নাম. সো অন্ধে জিণ্ণে মাতাপিতরো পোসেসি. তস্স সিপ্পনিপ্ফত্তিং সুত্ৰা উজ্জেনিৰাসী মুসিলো নাম গন্ধব্বো উপগন্ত্ৰা তং ৰন্দিত্ৰা একমন্তং ঠিতো ‘‘কস্মা আগতোসী’’তি চ ৰুত্তে ‘‘তুম্হাকং সন্তিকে সিপ্পং উগ্গণ্হিতু’’ন্তি আহ. গুত্তিলাচরিযো তং ওলোকেত্ৰা লক্খণকুসলতায ‘‘অযং পুরিসো ৰিসমজ্ঝাসযো কক্খল়ো ফরুসো অকতঞ্ঞূ ভৰিস্সতি, ন সঙ্গহেতব্বো’’তি সিপ্পুগ্গহণত্থং ওকাসং নাকাসি. সো তস্স মাতাপিতরো পযিরুপাসিত্ৰা তেহি যাচাপেসি. গুত্তিলাচরিযো মাতাপিতূহি নিপ্পীল়িযমানো ‘‘গরুৰচনং অলঙ্ঘনীয’’ন্তি তস্স সিপ্পং পট্ঠপেত্ৰা ৰিগতমচ্ছরিযতায কারুণিকতায চ আচরিযমুট্ঠিং অকত্ৰা অনৰসেসতো সিপ্পং সিক্খাপেসি.

সোপি মেধাৰিতায পুব্বেকতপরিচযতায অকুসীততায চ ন চিরস্সেৰ পরিযোদাতসিপ্পো হুত্ৰা চিন্তেসি ‘‘অযং বারাণসী জম্বুদীপে অগ্গনগরং, যংনূনাহং ইধ সরাজিকায পরিসায সিপ্পং দস্সেয্যং, এৰাহং আচরিযতোপি জম্বুদীপে পাকটো পঞ্ঞাতো ভৰিস্সামী’’তি. সো আচরিযস্স আরোচেসি ‘‘অহং রঞ্ঞো পুরতো সিপ্পং দস্সেতুকামো, রাজানং মং দস্সেথা’’তি. মহাসত্তো ‘‘অযং মম সন্তিকে উগ্গহিতসিপ্পো পতিট্ঠং লভতূ’’তি করুণাযমানো তং রঞ্ঞো সন্তিকং নেত্ৰা ‘‘মহারাজ ইমস্স মে অন্তেৰাসিকস্স ৰীণায পগুণতং পস্সথা’’তি আহ. রাজা ‘‘সাধূ’’তি পটিস্সুণিত্ৰা তস্স ৰীণাৰাদনং সুত্ৰা পরিতুট্ঠো তং গন্তুকামং নিৰারেত্ৰা ‘‘মমেৰ সন্তিকে ৰস, আচরিযস্স দিন্নকোট্ঠাসতো উপড্ঢং দস্সামী’’তি আহ. মুসিলো ‘‘নাহং আচরিযতো হাযামি, সমমেৰ দেথা’’তি ৰত্ৰা রঞ্ঞা ‘‘মা এৰং ভণি, আচরিযো নাম মহন্তো, উপড্ঢমেৰ তুয্হং দস্সামী’’তি ৰুত্তে ‘‘মম চ আচরিযস্স চ সিপ্পং পস্সথা’’তি ৰত্ৰা রাজগেহতো নিক্খমিত্ৰা ‘‘ইতো সত্তমে দিৰসে মম চ গুত্তিলাচরিযস্স চ রাজঙ্গণে সিপ্পদস্সনং ভৰিস্সতি, তং পস্সিতুকামা পস্সন্তূ’’তি তত্থ তত্থ আহিণ্ডন্তো উগ্ঘোসেসি.

মহাসত্তো তং সুত্ৰা ‘‘অযং তরুণো থামৰা, অহং পন জিণ্ণো দুব্বলো, যদি পন মে পরাজযো ভৰেয্য, মতং মে জীৰিতা সেয্যং, তস্মা অরঞ্ঞং পৰিসিত্ৰা উব্বন্ধিত্ৰা মরিস্সামী’’তি অরঞ্ঞং গতো মরণভযতজ্জিতো পটিনিৰত্তি. পুন মরিতুকামো হুত্ৰা গন্ত্ৰা পুনপি মরণভযেন পটিনিৰত্তি. এৰং গমনাগমনং করোন্তস্স তং ঠানং ৰিগততিণং অহোসি. অথ দেৰরাজা মহাসত্তং উপসঙ্কমিত্ৰা দিস্সমানরূপো আকাসে ঠত্ৰা এৰমাহ ‘‘আচরিয, কিং করোসী’’তি. মহাসত্তো –

৩২৭. ‘‘সত্ততন্তিং সুমধুরং, রামণেয্যং অৰাচযিং;

সো মং রঙ্গম্হি অৰ্হেতি, সরণং মে হোহি কোসিযা’’তি. –

অত্তনো চিত্তদুক্খং পৰেদেসি.

তস্সত্থো – অহং দেৰরাজ মুসিলং নাম অন্তেৰাসিকং সত্তন্নং তন্তীনং অত্থিতায ছজ্জাদিসত্তৰিধসরদীপনতো চ সত্ততন্তিং, তং ৰিসযং কত্ৰা যথারহং দ্ৰাৰীসতিযা সুতিভেদানং অহাপনতো সুট্ঠু মধুরন্তি সুমধুরং, যথাধিগতানং সমপঞ্ঞাসায মুচ্ছনানং পরিব্যত্ততায সরস্স চ ৰীণায চ অঞ্ঞমঞ্ঞসংসন্দনেন সুণন্তানং অতিৰিয মনোরমভাৰতো রামণেয্যং, সরগতাদিৰিভাগতো ছজ্জাদিচতুব্বিধং গন্ধব্বং অহাপেত্ৰা গন্ধব্বসিপ্পং অৰাচযিন্তি ৰাচেসিং উগ্গণ্হাপেসিং সিক্খাপেসিং. সো মুসিলো অন্তেৰাসী সমানো মং অত্তনো আচরিযং রঙ্গম্হি রঙ্গমণ্ডলে অৰ্হেতি সারম্ভৰসেন অত্তনো ৰিসেসং দস্সেতুং সঙ্ঘট্টিযতি, ‘‘এহি সিপ্পং দস্সেহী’’তি মং আচিক্খি, তস্স মে ত্ৰং কোসিয দেৰরাজ সরণং অৰস্সযো হোহীতি.

তং সুত্ৰা সক্কো দেৰরাজা ‘‘মা ভাযি আচরিয, অহং তে সরণং পরাযণ’’ন্তি দস্সেন্তো –

৩২৮. ‘‘অহং তে সরণং হোমি, অহমাচরিযপূজকো;

ন তং জযিস্সতি সিস্সো, সিস্সমাচরিয জেস্সসী’’তি. –

আহ. সক্কস্স কির দেৰরঞ্ঞো পুরিমত্তভাৰে মহাসত্তো আচরিযো অহোসি. তেনাহ ‘‘অহমাচরিযপূজকো’’তি. অহং আচরিযানং পূজকো, ন মুসিলো ৰিয যুগগ্গাহী, মাদিসেসু অন্তেৰাসিকেসু ঠিতেসু তাদিসস্স আচরিযস্স কথং পরাজযো, তস্মা ন তং জযিস্সতি সিস্সো, অঞ্ঞদত্থু সিস্সং মুসিলং আচরিয ত্ৰমেৰ জযিস্সসি, সো পন পরাজিতো ৰিনাসং পাপুণিস্সতীতি অধিপ্পাযো. এৰঞ্চ পন ৰত্ৰা ‘‘অহং সত্তমে দিৰসে সাকচ্ছামণ্ডলং আগমিস্সামি, তুম্হে ৰিস্সত্থা ৰাদেথা’’তি সমস্সাসেত্ৰা গতো.

সত্তমে পন দিৰসে রাজা সপরিৰারো রাজসভাযং নিসীদি. গুত্তিলাচরিযো চ মুসিলো চ সিপ্পদস্সনত্থং সজ্জা হুত্ৰা উপসঙ্কমিত্ৰা রাজানং ৰন্দিত্ৰা অত্তনো অত্তনো লদ্ধাসনে নিসীদিত্ৰা ৰীণা ৰাদযিংসু. সক্কো আগন্ত্ৰা অন্তলিক্খে অট্ঠাসি. তং মহাসত্তোৰ পস্সতি, ইতরে পন ন পস্সন্তি. পরিসা দ্ৰিন্নম্পি ৰাদনে সমচিত্তা অহোসি. সক্কো গুত্তিলং ‘‘একং তন্তিং ছিন্দা’’তি আহ. ছিন্নাযপি তন্তিযা ৰীণা তথেৰ মধুরনিগ্ঘোসা অহোসি. এৰং ‘‘দুতিযং, ততিযং, চতুত্থং, পঞ্চমং, ছট্ঠং, সত্তমং ছিন্দা’’তি আহ, তাসু ছিন্নাসুপি ৰীণা মধুরনিগ্ঘোসাৰ অহোসি. তং দিস্ৰা মুসিলো পরাজিতভূতরূপো পত্তক্খন্ধো অহোসি, পরিসা হট্ঠতুট্ঠা চেলুক্খেপে করোন্তী গুত্তিলস্স সাধুকারমদাসি. রাজা মুসিলং সভায নীহরাপেসি, মহাজনো লেড্ডুদণ্ডাদীহি পহরন্তো মুসিলং তত্থেৰ জীৰিতক্খযং পাপেসি.

সক্কো দেৰানমিন্দো মহাপুরিসেন সদ্ধিং সম্মোদনীযং কত্ৰা দেৰলোকমেৰ গতো. তং দেৰতা ‘‘মহারাজ, কুহিং গতত্থা’’তি পুচ্ছিত্ৰা তং পৰত্তিং সুত্ৰা ‘‘মহারাজ, মযং গুত্তিলাচরিযং পস্সিস্সাম, সাধু নো তং ইধানেত্ৰা দস্সেহী’’তি আহংসু. সক্কো দেৰানং ৰচনং সুত্ৰা মাতলিং আণাপেসি ‘‘গচ্ছ ৰেজযন্তরথেন অম্হাকং গুত্তিলাচরিযং আনেহি, দেৰতা তং দস্সনকামা’’তি, সো তথা অকাসি. সক্কো মহাসত্তেন সদ্ধিং সম্মোদনীযং কত্ৰা এৰমাহ ‘‘আচরিয, ৰীণং ৰাদয, দেৰতা সোতুকামা’’তি. ‘‘মযং সিপ্পূপজীৰিনো, ৰেতনেন ৰিনা সিপ্পং ন দস্সেমা’’তি. ‘‘কীদিসং পন ৰেতনং ইচ্ছসী’’তি. ‘‘নাঞ্ঞেন মে ৰেতনেন কিচ্চং অত্থি, ইমাসং পন দেৰতানং অত্তনা অত্তনা পুব্বেকতকুসলকথনমেৰ মে ৰেতনং হোতূ’’তি আহ. তা ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিংসু. অথ মহাসত্তো পাটেক্কং তাহি তদা পটিলদ্ধসম্পত্তিকিত্তনমুখেন তস্সা হেতুভূতং পুরিমত্তভাৰে কতং সুচরিতং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো ৰিয পুচ্ছন্তো ‘‘অভিক্কন্তেন ৰণ্ণেনা’’তিআদিগাথাহি পুচ্ছি. তাপি ‘‘ৰত্থুত্তমদাযিকা নারী’’তিআদিনা যথা এতরহি থেরস্স, এৰমেৰ তস্স ব্যাকরিংসু. তেন ৰুত্তং ‘‘মোগ্গল্লান তা দেৰতা ন কেৰলং তযা এৰ পুচ্ছিতা এৰং ব্যাকরিংসু, অথ খো পুব্বে মযাপি পুচ্ছিতা এৰমেৰ ব্যাকরিংসূ’’তি.

তা কির ইত্থিযো কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধকালে মনুস্সত্তভাৰে ঠিতা তং তং পুঞ্ঞং অকংসু. তত্থ একা ইত্থী ৰত্থং অদাসি, একা সুমনমালং, একা গন্ধং, একা উল়ারানি ফলানি, একা উচ্ছুরসং, একা ভগৰতো চেতিযে গন্ধপঞ্চঙ্গুলিকং অদাসি, একা উপোসথং উপৰসি, একা উপকট্ঠায ৰেলায নাৰায ভুঞ্জন্তস্স ভিক্খুনো উদকং অদাসি, একা কোধনানং সস্সুসসুরানং অক্কোধনা উপট্ঠানং অকাসি, একা দাসী হুত্ৰা অতন্দিতাচারা অহোসি, একো পিণ্ডচারিকস্স ভিক্খুনো খীরভত্তং অদাসি, একা ফাণিতং অদাসি, একা উচ্ছুখণ্ডং অদাসি, একা তিম্বরুসকং অদাসি, একা কক্কারিকং অদাসি, একা এল়ালুকং অদাসি, একা ৰল্লিফলং অদাসি, একা ফারুসকং অদাসি, একা অঙ্গারকপল্লং অদাসি, একা সাকমুট্ঠিং অদাসি, একা পুপ্ফকমুট্ঠিং অদাসি, একা মূলকলাপং অদাসি, একা নিম্বমুট্ঠিং অদাসি, একা কঞ্জিকং অদাসি, একা তিলপিঞ্ঞাকং অদাসি, একা কাযবন্ধনং অদাসি, একা অংসবদ্ধকং অদাসি, একা আযোগপট্টং অদাসি, একা ৰিধূপনং, একা তালৰণ্টং, একা মোরহত্থং, একা ছত্তং, একা উপাহনং, একা পূৰং, একা মোদকং, একা সক্খলিকং অদাসি. তা একেকা অচ্ছরাসহস্সপরিৰারা পহতিযা দেৰিদ্ধিযা ৰিরাজমানা তাৰতিংসভৰনে সক্কস্স দেৰরাজস্স পরিচারিকা হুত্ৰা নিব্বত্তা গুত্তিলাচরিযেন পুচ্ছিতা ‘‘ৰত্থুত্তমদাযিকা নারী’’তিআদিনা অত্তনা অত্তনা কতকুসলং পটিপাটিযা ব্যাকরিংসু.

৩২৯. ‘‘অভিক্কন্তেন ৰণ্ণেন, যা ত্ৰং তিট্ঠসি দেৰতে;

ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৰিয তারকা.

৩৩০. ‘‘কেন তেতাদিসো ৰণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;

উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.

৩৩১. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৰি মহানুভাৰে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;

কেনাসি এৰং জলিতানুভাৰা, ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

৩৩২. ‘‘সা দেৰতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;

পঞ্হং পুট্ঠা ৰিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.

৩৩৩. ‘‘ৰত্থুত্তমদাযিকা নারী, পৰরা হোতি নরেসু নারীসু;

এৰং পিযরূপদাযিকা মনাপং, দিব্বং সা লভতে উপেচ্চ ঠানং.

৩৩৪. ‘‘তস্সা মে পস্স ৰিমানং, অচ্ছরা কামৰণ্ণিনীহমস্মি;

অচ্ছরাসহস্সস্সাহং, পৰরা পস্স পুঞ্ঞানং ৰিপাকং.

৩৩৫. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো, তেন মে ইধ মিজ্ঝতি;

উপ্পজ্জন্তি চ মে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.

৩৩৬. ‘‘অক্খামি তে ভিক্খু মহানুভাৰ, মনুস্সভূতা যমকাসি পুঞ্ঞং;

তেনম্হি এৰং জলিতানুভাৰা, ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

(যথা চ এত্থ, এৰং উপরি সব্বৰিমানেসু ৰিত্থারেতব্বং.)

৩৪১. ‘‘পুপ্ফুত্তমদাযিকা নারী, পৰরা হোতি নরেসু নারীসু…পে….

৩৪৯. ‘‘গন্ধুত্তমদাযিকা নারী, পৰরা হোতি নরেসু নারীসু…পে….

৩৫৭. ‘‘ফলুত্তমদাযিকা নারী…পে….

৩৬৫. ‘‘রসুত্তমদাযিকা নারী…পে….

৩৭৩. ‘‘গন্ধপঞ্চঙ্গুলিকং অহমদাসিং,কস্সপস্স ভগৰতো থূপম্হি…পে….

৩৮১. ‘‘ভিক্খূ চ অহং ভিক্খুনিযো চ, অদ্দসাসিং পন্থপটিপন্নে;

তেসাহং ধম্মং সুত্ৰান, একূপোসথং উপৰসিস্সং.

৩৮২. ‘‘তস্সা মে পস্স ৰিমানং…পে….

৩৮৯. ‘‘উদকে ঠিতা উদকমদাসিং, ভিক্খুনো চিত্তেন ৰিপ্পসন্নেন…পে….

৩৯৭. ‘‘সস্সুঞ্চাহং সসুরঞ্চ, চণ্ডিকে কোধনে চ ফরুসে চ;

অনুসূযিকা উপট্ঠাসিং, অপ্পমত্তা সকেন সীলেন…পে….

৪০৫. ‘‘পরকম্মকরী আসিং, অত্থেনাতন্দিতা দাসী;

অক্কোধনানতিমানিনী, সংৰিভাগিনী ককস্স ভাগস্স…পে….

৪১৩. ‘‘খীরোদনং অহমদাসিং, ভিক্খুনো পিণ্ডায চরন্তস্স;

এৰং করিত্ৰা কম্মং, সুগতিং উপপজ্জ মোদামি…পে….

৪২১. ‘‘ফাণিতং অহমদাসিং…পে….

৪২৯. ‘‘উচ্ছুখণ্ডিকং অহমদাসিং…পে….

৪৩৭. ‘‘তিম্বরুসকং অহমদাসিং…পে….

৪৪৫. ‘‘কক্কারিকং অহমদাসিং…পে….

৪৫৩. ‘‘এল়ালুকং অহমদাসিং…পে….

৪৬১. ‘‘ৰল্লিফলং অহমদাসিং…পে….

৪৬৯. ‘‘ফারুসকং অহমদাসিং…পে….

৪৭৭. ‘‘হত্থপ্পতাপকং অহমদাসিং…পে….

৪৮৫. ‘‘সাকমুট্ঠিং অহমদাসিং…পে….

৪৯৩. ‘‘পুপ্ফকমুট্ঠিং অহমদাসিং…পে….

৫০১. ‘‘মূলকং অহমদাসিং…পে….

৫০৯. ‘‘নিম্বমুট্ঠিং অহমদাসিং…পে….

৫১৭. ‘‘অম্বকঞ্জিকং অহমদাসিং…পে….

৫২৫. ‘‘দোণিনিম্মজ্জনিং অহমদাসিং…পে….

৫৩৩. ‘‘কাযবন্ধনং অহমদাসিং…পে….

৫৪১. ‘‘অংসবদ্ধকং অহমদাসিং…পে….

৫৪৯. ‘‘আযোগপট্টং অহমদাসিং…পে….

৫৫৭. ‘‘ৰিধূপনং অহমদাসিং…পে….

৫৬৫. ‘‘তালৰণ্টং অহমদাসিং…পে….

৫৭৩. ‘‘মোরহত্থং অহমদাসিং…পে….

৫৮১. ‘‘ছত্তং অহমদাসিং…পে….

৫৮৯. ‘‘উপাহনং অহমদাসিং…পে….

৫৯৭. ‘‘পূৰং অহমদাসিং…পে….

৬০৫. ‘‘মোদকং অহমদাসিং…পে….

৬১৩. ‘‘সক্খলিকং অহমদাসিং, ভিক্খুনো পিণ্ডায চরন্তস্স…পে….

৬১৪. ‘‘তস্সা মে পস্স ৰিমানং, অচ্ছরা কামৰণ্ণিনীহমস্মিং;

অচ্ছরাসহস্সস্সাহং, পৰরা পস্স পুঞ্ঞানং ৰিপাকং.

৬১৫. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো…পে… ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

এৰং মহাসত্তো তাহি দেৰতাহি কতসুচরিতে ব্যাকতে তুট্ঠমানসো সম্মোদনং করোন্তো অত্তনো চ সুচরিতচরণে যুত্তপযুত্ততং ৰিৰট্টজ্ঝাসযতঞ্চ পৰেদেন্তো আহ –

৬১৭. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে অজ্জ, সুপ্পভাতং সুহুট্ঠিতং;

যং অদ্দসামি দেৰতাযো, অচ্ছরা কামৰণ্ণিনিযো.

৬১৮. ‘‘ইমাসাহং ধম্মং সুত্ৰা, কাহামি কুসলং বহুং;

দানেন সমচরিযায, সঞ্ঞমেন দমেন চ;

স্ৰাহং তত্থ গমিস্সামি, যত্থ গন্ত্ৰা ন সোচরে’’তি.

৩৩৩. তত্থ ৰত্থুত্তমদাযিকাতি ৰত্থানং উত্তমং সেট্ঠং, ৰত্থেসু ৰা বহূসু উচ্চিনিত্ৰা গহিতং উক্কংসগতং পৰরং কোটিভূতং ৰত্থং ৰত্থুত্তমং, তস্স দাযিকা. ‘‘পুপ্ফুত্তমদাযিকা’’তিআদীসুপি এসেৰ নযো. পিযরূপদাযিকাতি পিযসভাৰস্স পিযজাতিকস্স চ ৰত্থুনো দাযিকা. মনাপন্তি মনৰড্ঢনকং. দিব্বন্তি দিৰি ভৰত্তা দিব্বং. উপেচ্চাতি উপগন্ত্ৰা চেতেত্ৰা, ‘‘এদিসং লভেয্য’’ন্তি পকপ্পেত্ৰাতি অত্থো. ঠানন্তি ৰিমানাদিকং ঠানং, ইস্সরিযং ৰা. ‘‘মনাপা’’তিপি পাঠো, অঞ্ঞেসং মনৰড্ঢনকা হুত্ৰাতি অত্থো.

৩৩৪. পস্স পুঞ্ঞানং ৰিপাকন্তি ৰত্থুত্তমদানস্স নাম ইদমীদিসং ফলং পস্সাতি অত্তনা লদ্ধসম্পত্তিং সম্ভাৰেন্তী ৰদতি.

৩৪১. পুপ্ফুত্তমদাযিকাতি রতনত্তযপূজাৰসেন পুপ্ফুত্তমদাযিকা, তথা গন্ধুত্তমদাযিকাতি দট্ঠব্বা. তত্থ পুপ্ফুত্তমং সুমনপুপ্ফাদি, গন্ধুত্তমং চন্দনগন্ধাদি, ফলুত্তমং পনসফলাদি, রসুত্তমং গোরসসপ্পিআদি ৰেদিতব্বং.

৩৭৩. গন্ধপঞ্চঙ্গুলিকন্তি গন্ধেন পঞ্চঙ্গুলিকদানং. কস্সপস্স ভগৰতো থূপম্হীতি কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধস্স যোজনিকে কনকথূপে.

৩৮১. পন্থপটিপন্নেতি মগ্গং গচ্ছন্তে. একূপোসথন্তি একদিৰসং উপোসথৰাসং.

৩৮৯. উদকমদাসিন্তি মুখৰিক্খালনত্থং পিৰনত্থঞ্চ উদকং পানীযং অদাসিং.

৩৯৭. চণ্ডিকেতি চণ্ডে. অনুসূযিকাতি উসূযা রহিতা.

৪০৫. পরকম্মকরীতি পরেসং ৰেয্যাৰচ্চকারিনী. অত্থেনাতি অত্থকিচ্চেন. সংৰিভাগিনী সকস্স ভাগস্সাতি অত্থিকানং অত্তনা পটিলদ্ধভাগস্স সংৰিভজনসীলা.

৪১৩. খীরোদনন্তি খীরসম্মিস্সং ওদনং, খীরেন সদ্ধিং ওদনং ৰা.

৪৩৭. তিম্বরুসকন্তি তিণ্ডুকফলং. তিপুসসদিসা একা ৰল্লিজাতি তিম্বরুসং, তস্স ফলং তিম্বরুসকন্তি ৰদন্তি.

৪৪৫. কক্কারিকন্তি খুদ্দকেল়ালুকং, তিপুসন্তি চ ৰদন্তি.

৪৭৭. হত্থপ্পতাপকন্তি মন্দামুখিং.

৫১৭. অম্বকঞ্জিকন্তি অম্বিলকঞ্জিকং.

৫২৫. দোণিনিম্মজ্জনিন্তি সতেলং তিলপিঞ্ঞাকং.

৫৫৭. ৰিধূপনন্তি চতুরস্সবীজনিং.

৫৬৫. তালৰণ্টন্তি তালপত্তেহি কতমণ্ডলবীজনিং.

৫৭৩. মোরহত্থন্তি মযূরপিঞ্ছে হি কতং মকসবীজনিং.

৬১৭. স্ৰাগতং ৰত মেতি ময্হং ইধাগমনং সোভনং ৰত অহো সুন্দরং. অজ্জ সুপ্পভাতং সুহুট্ঠিতন্তি অজ্জ ময্হং রত্তিযা সুট্ঠু পভাতং সম্মদেৰ ৰিভাযনং জাতং, সযনতো উট্ঠানম্পি সুহুট্ঠিতং সুট্ঠু উট্ঠিতং. কিং কারণাতি আহ ‘‘যং অদ্দসামি দেৰতাযো’’তিআদি.

৬১৮. ধম্মং সুত্ৰাতি কম্মফলস্স পচ্চক্খকরণৰসেন তুম্হেহি কতং কুসলং ধম্মং সুত্ৰা. কাহামীতি করিস্সামি. সমচরিযাযাতি কাযসমাচারিকস্স সুচরিতস্স চরণেন. সঞ্ঞমেনাতি সীলসংৰরেন. দমেনাতি মনচ্ছট্ঠানং ইন্দ্রিযানং দমেন. ইদানি তস্স কুসলস্স অত্তনো লোকস্স চ ৰিৰট্টূপনিস্সযতং দস্সেতুং ‘‘স্ৰাহং তত্থ গমিস্সামি, যত্থ গন্ত্ৰা ন সোচরে’’তি ৰুত্তং.

এৰমযং যদিপি ৰত্থুত্তমদাযিকাৰিমানাদিৰসেন ছত্তিংসৰিমানসঙ্গহা দেসনা আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স ৰিয গুত্তিলাচরিযস্সাপি ৰিভাৰনৰসেন পৰত্তাতি ‘‘গুত্তিলৰিমান’’ন্ত্ৰেৰ সঙ্গহং আরুল়্হা, ৰিমানানি পন ইত্থিপটিবদ্ধানীতি ইত্থিৰিমানেযেৰ সঙ্গহিতানি. তা পন ইত্থিযো কস্সপস্স দসবলস্স কালে যথাৰুত্তধম্মচরণে অপরাপরুপ্পন্নচেতনাৰসেন দুতিযত্তভাৰতো পট্ঠায একং বুদ্ধন্তরং দেৰলোকে এৰ সংসরন্তিযো অম্হাকম্পি ভগৰতো কালে তাৰতিংসভৰনেযেৰ নিব্বত্তা, আযস্মতা মহামোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা কম্মসরিক্খতায গুত্তিলাচরিযেন পুচ্ছিতকালে ৰিয ব্যাকরিংসূতি দট্ঠব্বা.

গুত্তিলৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.