১০. পারিচ্ছত্তকৰিমানৰণ্ণনা

পারিচ্ছত্তকে কোৰিল়ারেতি পারিচ্ছত্তকৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে. তেন সমযেন সাৰত্থিৰাসী অঞ্ঞতরো উপাসকো ভগৰন্তং উপসঙ্কমিত্ৰা, স্ৰাতনায নিমন্তেত্ৰা, অত্তনো গেহদ্ৰারে মহন্তং মণ্ডপং সজ্জেত্ৰা সাণিপাকারং পরিক্খিপিত্ৰা উপরি ৰিতানং বন্ধিত্ৰা ধজপটাকাদযো উস্সাপেত্ৰা নানাৰিরাগৰণ্ণানি ৰত্থানি গন্ধদামমালাদামানি চ ওলম্বেত্ৰা সিত্তসম্মট্ঠে পদেসে আসনানি পঞ্ঞাপেত্ৰা ভগৰতো কালং আরোচেসি. অথ ভগৰা পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায দেৰৰিমানং ৰিয অলঙ্কতপটিযত্তং মণ্ডপং পৰিসিত্ৰা সহস্সরংসী ৰিয অণ্ণৰকুচ্ছিং ওভাসযমানো পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. উপাসকো গন্ধপুপ্ফধূমদীপেহি ভগৰন্তং পূজেসি.

তেন চ সমযেন অঞ্ঞতরা কট্ঠহারিকা ইত্থী অন্ধৰনে সুপুপ্ফিতং অসোকরুক্খং দিস্ৰা সপল্লৰঙ্কুরানি পিণ্ডীকতানি বহূনি অসোকপুপ্ফানি গহেত্ৰা আগচ্ছন্তী, ভগৰন্তং তত্থ নিসিন্নং দিস্ৰা পসন্নচিত্তা আসনস্স সমন্ততো তেহি পুপ্ফেহি পুপ্ফসন্থরং সন্থরন্তী, ভগৰতো পূজং কত্ৰা ৰন্দিত্ৰা তিক্খত্তুং পদক্খিণং কত্ৰা নমস্সমানা অগমাসি. সা অপরেন সমযেন কালং কত্ৰা তাৰতিংসেসু নিব্বত্তি, অচ্ছরাসহস্সপরিৰারা যেভুয্যেন নন্দনৰনে নচ্চন্তী গাযন্তী পারিচ্ছত্তকমালা গন্থেন্তী পমোদমানা কীল়ন্তী সুখং অনুভৰতি. অথাযস্মা মহামোগ্গল্লানো হেট্ঠা ৰুত্তনযেন দেৰচারিকং চরন্তো তাৰতিংসভৰনং গন্ত্ৰা তং দিস্ৰা তায কতকম্মং ইমাহি গাথাহি পুচ্ছি –

৬৮০. ‘‘পারিচ্ছত্তকে কোৰিল়ারে, রমণীযে মনোরমে;

দিব্বমালং গন্থমানা, গাযন্তী সম্পমোদসি.

৬৮১. ‘‘তস্সা তে নচ্চমানায, অঙ্গমঙ্গেহি সব্বসো;

দিব্বা সদ্দা নিচ্ছরন্তি, সৰনীযা মনোরমা.

৬৮২. ‘‘তস্সা তে নচ্চমানায, অঙ্গমঙ্গেহি সব্বসো;

দিব্বা গন্ধা পৰাযন্তি, সুচিগন্ধা মনোরমা.

৬৮৩. ‘‘ৰিৰত্তমানা কাযেন, যা ৰেণীসু পিল়ন্ধনা;

তেসং সুয্যতি নিগ্ঘোসো, তূরিযে পঞ্চঙ্গিকে যথা.

৬৮৪. ‘‘ৰটংসকা ৰাতধুতা, ৰাতেন সম্পকম্পিতা;

তেসং সুয্যতি নিগ্ঘোসো, তূরিযে পঞ্চঙ্গিকে যথা.

৬৮৫. ‘‘যাপি তে সিরস্মিং মালা, সুচিগন্ধা মনোরমা;

ৰাতি গন্ধো দিসা সব্বা, রুক্খো মঞ্জূসকো যথা.

৬৮৬. ‘‘ঘাযসে তং সুচিগন্ধং, রূপং পস্সসি অমানুসং;

দেৰতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি.

৬৮০. তত্থ পারিচ্ছত্তকে কোৰিল়ারেতি পারিচ্ছত্তকনামকে কোৰিল়ারপুপ্ফে আদায দিব্বমালং গন্থমানাতি যোজনা. যঞ্হি লোকিযা ‘‘পারিজাত’’ন্তি ৰদন্তি, তং মাগধভাসায ‘‘পারিচ্ছত্তক’’ন্তি ৰুচ্চতি. কোৰিল়ারোতি চ কোৰিল়ারজাতিকো, সো চ মনুস্সলোকেপি দেৰলোকেপি কোৰিল়ারো, তস্সাপি জাতীতি ৰদন্তি.

৬৮১. তস্সা পন দেৰতায নচ্চনকালে অঙ্গভারৰসেন সরীরতো চ পিল়ন্ধনতো চ অতিৰিয মধুরো সদ্দো নিচ্ছরতি, গন্ধো সদা সব্বা দিসাপি ফরিত্ৰা তিট্ঠতি. তেনাহ ‘‘তস্সা তে নচ্চমানাযা’’তিআদি. তত্থ সৰনীযাতি সোতুং যুত্তা, সৰনস্স ৰা হিতা, কণ্ণসুখাতি অত্থো.

৬৮৩. ৰিৰত্তমানা কাযেনাতি তৰ কাযেন সরীরেন পরিৰত্তমানেন, ইত্থম্ভূতলক্খণে চেতং করণৰচনং. যা ৰেণীসু পিল়ন্ধনাতি যানি তে কেসৰেণীসু পিল়ন্ধনানি, ৰিভত্তিলোপো চেত্থ দট্ঠব্বো, লিঙ্গৰিপল্লাসো ৰা.

৬৮৪. ৰটংসকাতি রতনমযা কণ্ণিকা ৰটংসকাতি অত্থো. ৰাতধুতাতি মন্দেন মালুতেন ধূপযমানা. ৰাতেন সম্পকম্পিতাতি ৰাতেন সমন্ততো ৰিসেসতো কম্পিতা চলিতা. অথ ৰা ৰটংসকা ৰাতধুতা, ৰাতেন সম্পকম্পিতাতি অৰাতেরিতাপি ৰাতেরিতাপি যে তে ৰটংসকা কম্পিতা, তেসং সুয্যতি নিগ্ঘোসোতি অত্থযোজনা.

৬৮৫. ৰাতি গন্ধো দিসা সব্বাতি তস্সা তে সিরস্মিং দিব্বমালায গন্ধো ৰাযতি সব্বা দিসা. যথা কিং? রুক্খো মঞ্জূসকো যথাতি, যথা নাম মঞ্জূসকো রুক্খো সুপুপ্ফিতো অত্তনো গন্ধেন বহূনি যোজনানি ফরমানো সব্বা দিসা ৰাযতি, এৰং তৰ সিরস্মিং পিল়ন্ধনমালায গন্ধোতি অত্থো. সো কির রুক্খো গন্ধমাদনে পচ্চেকবুদ্ধানং উপোসথকরণমণ্ডলমাল়কমজ্ঝে তিট্ঠতি. যত্তকানি দেৰলোকে চ মনুস্সলোকে চ সুরভিকুসুমানি, তানি তস্স সাখগ্গেসু নিব্বত্তন্তি. তেন সো অতিৰিয সুগন্ধো হোতি. এৰং তায দেৰতায পিল়ন্ধনমালায গন্ধোতি. তেন ৰুত্তং ‘‘রুক্খো মঞ্জূসকো যথা’’তি.

৬৮৬. যদিপি তস্স সগ্গস্স ছফস্সাযতনিকভাৰতো সব্বানিপি তত্থ আরম্মণানি পিযরূপানিযেৰ, গন্ধরূপানং পন সৰিসেসানং তস্সা দেৰতায লাভিভাৰতো ‘‘ঘাযসে তং সুচিগন্ধং, রূপং পস্সসি অমানুস’’ন্তি ৰুত্তং.

অথ দেৰতা দ্ৰীহি গাথাহি ব্যাকাসি –

৬৮৭. ‘‘পভস্সরং অচ্চিমন্তং, ৰণ্ণগন্ধেন সংযুতং;

অসোকপুপ্ফমালাহং, বুদ্ধস্স উপনামযিং.

৬৮৮. ‘‘তাহং কম্মং করিত্ৰান, কুসলং বুদ্ধৰণ্ণিতং;

অপেতসোকা সুখিতা, সম্পমোদামনামযা’’তি.

৬৮৭. তত্থ সুধোতপৰাল়সঙ্ঘাতসন্নিভস্স কিঞ্জক্খকেসরসমুদাযেন ভাণুরংসিজালস্স ৰিয অসোকপুপ্ফুত্তমস্স তদা উপট্ঠিততং সন্ধাযাহ ‘‘পভস্সরং অচ্চিমন্ত’’ন্তি. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.

অথাযস্মা মহামোগ্গল্লানো তায দেৰতায অত্তনো সুচরিতকম্মে কথিতে সপরিৰারায তস্সা ধম্মং দেসেত্ৰা ততো মনুস্সলোকং আগন্ত্ৰা ভগৰতো তং পৰত্তিং কথেসি. ভগৰা তং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৰা সম্পত্তমহাজনস্স ধম্মং দেসেসি, সা দেসনা মহাজনস্স সাত্থিকা অহোসীতি.

পারিচ্ছত্তকৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ইতি পরমত্থদীপনিযা খুদ্দক-অট্ঠকথায ৰিমানৰত্থুস্মিং

দসৰত্থুপটিমণ্ডিতস্স ততিযস্স পারিচ্ছত্তকৰগ্গস্স

অত্থৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.