১৭. কেসকারীৰিমানৰণ্ণনা

ইদং ৰিমানং রুচিরং পভস্সরন্তি কেসকারীৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা বারাণসিযং ৰিহরতি ইসিপতনে মিগদাযে. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায বারাণসিং পিণ্ডায পৰিসিংসু. তে অঞ্ঞতরস্স ব্রাহ্মণস্স গেহদ্ৰারসমীপেন গচ্ছন্তি. তস্মিঞ্চ গেহে ব্রাহ্মণস্স ধীতা কেসকারী নাম গেহদ্ৰারসমীপে মাতু সীসতো ঊকা গণ্হন্তী তে ভিক্খূ গচ্ছন্তে দিস্ৰা মাতরং আহ ‘‘অম্ম, ইমে পব্বজিতা পঠমেন যোব্বনেন সমন্নাগতা অভিরূপা দস্সনীযা পাসাদিকা সুখুমালা কেনচি পারিজুঞ্ঞেন অনভিভূতা মঞ্ঞে, কস্মা নু খো ইমে ইমস্মিংযেৰ ৰযে পব্বজন্তী’’তি? তং মাতা আহ ‘‘অত্থি, অম্ম, সক্যপুত্তো সক্যকুলা পব্বজিতো বুদ্ধো লোকে উপ্পন্নো, সো ধম্মং দেসেতি আদিকল্যাণং মজ্ঝেকল্যাণং পরিযোসানকল্যাণং সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৰলপরিপুণ্ণং, পরিসুদ্ধং ব্রহ্মচরিযং পকাসেতি, তস্স ইমে ধম্মং সুত্ৰা পব্বজন্তী’’তি.

তেন চ সমযেন আগতফলো ৰিঞ্ঞাতসাসনো অঞ্ঞতরো উপাসকো তায ৰীথিযা গচ্ছন্তো তং কথং সুত্ৰা তাসং সন্তিকং উপসঙ্কমি. অথ নং ব্রাহ্মণী আহ ‘‘এতরহি খো উপাসক বহূ কুলপুত্তা মহন্তং ভোগক্খন্ধং মহন্তং ঞাতিপরিৰট্টং পহায সক্যসমযে পব্বজন্তি, তে কিং নু খো অত্থৰসং সম্পস্সন্তা পব্বজন্তী’’তি? তং সুত্ৰা উপাসকো ‘‘কামেসু আদীনৰং, নেক্খম্মে চ আনিসংসং সম্পস্সন্তা’’তি ৰত্ৰা অত্তনো ঞাণবলানুরূপং তমত্থং ৰিত্থারতো কথেসি, তিণ্ণঞ্চ রতনানং গুণে পকাসেসি, পঞ্চন্নং সীলানং দিট্ঠধম্মিকং সম্পরাযিকঞ্চ গুণানিসংসং পৰেদেসি. অথ ব্রাহ্মণধীতা তং ‘‘কিং অম্হেহিপি সরণেসু চ সীলেসু চ পতিট্ঠায তযা ৰুত্তে গুণানিসংসে অধিগন্তুং সক্কা’’তি পুচ্ছি. সো ‘‘সব্বসাধারণা ইমে ধম্মা ভগৰতা ভাসিতা, কস্মা ন সক্কা’’তি ৰত্ৰা তস্সা সরণানি চ সীলানি চ অদাসি. সা গহিতসরণা সমাদিন্নসীলা চ হুত্ৰা পুন আহ ‘‘কিং ইতো উত্তরি অঞ্ঞম্পি করণীযং অত্থী’’তি. সো তস্সা ৰিঞ্ঞুভাৰং সল্লক্খেন্তো ‘‘উপনিস্সযসম্পন্না ভৰিস্সতী’’তি ঞত্ৰা সরীরসভাৰং ৰিভাৰেন্তো দ্ৰত্তিংসাকারকম্মট্ঠানং কথেত্ৰা কাযে ৰিরাগং উপ্পাদেত্ৰা উপরি অনিচ্চতাদিপটিসংযুত্তায ধম্মিযা কথায সংৰেজেত্ৰা ৰিপস্সনামগ্গং আচিক্খিত্ৰা গতো. সা তেন ৰুত্তনযং সব্বং মনসি কত্ৰা পটিকূলমনসিকারে সমাহিতচিত্তা ৰিপস্সনং পট্ঠপেত্ৰা উপনিস্সযসম্পত্তিযা ন চিরস্সেৰ সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি. অথাপরেন সমযেন কালং কত্ৰা সক্কস্স দেৰরঞ্ঞো পরিচারিকা হুত্ৰা নিব্বত্তি, সতসহস্সঞ্চস্সা অচ্ছরাপরিৰারো অহোসি. তং সক্কো দেৰরাজা দিস্ৰা অচ্ছরিযব্ভুতচিত্তজাতো পমুদিতহদযো –

১৫০. ‘‘ইদং ৰিমানং রুচিরং পভস্সরং, ৰেল়ুরিযথম্ভং সততং সুনিম্মিতং;

সুৰণ্ণরুক্খেহি সমন্তমোত্থতং, ঠানং মমং কম্মৰিপাকসম্ভৰং.

১৫১. ‘‘তত্রূপপন্না পুরিমচ্ছরা ইমা, সতং সহস্সানি সকেন কম্মুনা;

তুৰংসি অজ্ঝুপগতা যসস্সিনী, ওভাসযং তিট্ঠসি পুব্বদেৰতা.

১৫২. ‘‘সসী অধিগ্গয্হ যথা ৰিরোচতি, নক্খত্তরাজারিৰ তারকাগণং;

তথেৰ ত্ৰং অচ্ছরাসঙ্গণং ইমং, দদ্দল্লমানা যসসা ৰিরোচসি.

১৫৩. ‘‘কুতো নু আগম্ম অনোমদস্সনে, উপপন্না ত্ৰং ভৰনং মমং ইদং;

ব্রহ্মংৰ দেৰা তিদসা সহিন্দকা, সব্বে ন তপ্পামসে দস্সনেন ত’’ন্তি. –

চতূহি গাথাহি তায কতকম্মং পুচ্ছি.

১৫০. তত্থ ইদং ৰিমানন্তি যস্মিং ৰিমানে সা দেৰতা উপ্পন্না, তং অত্তনো ৰিমানং সন্ধাযাহ. সততন্তি সব্বকালং রুচিরং পভস্সরন্তি যোজনা. সততন্তি ৰা সম্মাততং, অতিৰিয ৰিত্থিণ্ণন্তি অত্থো. সমন্তমোত্থতন্তি সমন্ততো অৰত্থতং ছাদিতং. ঠানন্তি ৰিমানমেৰ সন্ধায ৰদতি. তঞ্হি তিট্ঠন্তি এত্থ কতপুঞ্ঞাতি ঠানন্তি ৰুচ্চতি. কম্মৰিপাকসম্ভৰন্তি কম্মৰিপাকভাৰেন সম্ভূতং, কম্মৰিপাকেন ৰা সহ সম্ভূতং. মমন্তি ইদং মম ঠানং মম কম্মৰিপাকসম্ভৰন্তি দ্ৰীহিপি পদেহি যোজেতব্বং.

১৫১. তত্রূপপন্নাতি গাথায অযং সঙ্খেপত্থো – তত্র তস্মিং যথাৰুত্তে ৰিমানে উপপন্নাতি নিব্বত্তা পগেৰ উপ্পন্নত্তা পুব্বদেৰতা ইমা পুরিমা অচ্ছরাযো পরিমাণতো সতং সহস্সানি. তুৰংসীতি ত্ৰং অসি সকেন কম্মুনা অজ্ঝুপগতা উপপন্না. যসস্সিনীতি পরিৰারসম্পন্না, তেনেৰ সকেন কম্মুনা কম্মানুভাৰেন ওভাসযন্তী ৰিরোচমানা তিট্ঠসীতি.

১৫২. ইদানি তমেৰ ওভাসনং উপমায ৰিভাৰেন্তো ‘‘সসী’’তি গাথমাহ. তস্সত্থো – যথা সসলঞ্ছনযোগেন ‘‘সসী’’তি, নক্খত্তেহি অধিকগুণতায ‘‘নক্খত্তরাজা’’তি চ লদ্ধনামো চন্দো সব্বং তারকাগণং অধিগ্গয্হ অভিভৰিত্ৰা ৰিরোচতি ৰিরাজতি, তথেৰ ত্ৰং ইমং অচ্ছরানং দেৰকঞ্ঞানং গণং সমূহং অত্তনো যসসা দদ্দল্লমানা অতিৰিয ৰিজ্জোতমানা ৰিরোচসীতি. এত্থ চ ‘‘ইমা’’তি ‘‘ইম’’ন্তি চ নিপাতমত্তং. কেচি পন ‘‘নক্খত্তরাজারিৰ তারাগণং তথেৰ ত্ৰ’’ন্তি পঠন্তি.

১৫৩. ইদানি তস্সা দেৰতায পুরিমভৰং তত্থ কতপুঞ্ঞঞ্চ পুচ্ছন্তো ‘‘কুতো নু আগম্মা’’তি গাথমাহ. তত্থ কুতো নু আগম্মাতি কুতো নু ভৰতো কুতো নু পুঞ্ঞকম্মতো কারণভূততো ইদং মম ভৰনং আগম্ম ভদ্দে অনোমদস্সনে সব্বঙ্গসোভনে ত্ৰং উপপন্না উপ্পত্তিগহণৰসেন উপগতা. ‘‘অনোমদস্সনে’’তি ৰুত্তমেৰত্থং উপমায পকাসেন্তো ‘‘ব্রহ্মংৰ দেৰা তিদসা সহিন্দকা, সব্বে ন তপ্পামসে দস্সনেন ত’’ন্তি আহ. তত্থ যথা ব্রহ্মানং সহম্পতিং সনঙ্কুমারং ৰা উপগতং সহ ইন্দেনাতি সহিন্দকা তাৰতিংসা দেৰা পস্সন্তা দস্সনেন ন তপ্পন্তি, এৰং তৰ দস্সনেন মযং সব্বে দেৰা ন তপ্পামসেতি অত্থো.

এৰং পন সক্কেন দেৰানমিন্দেন পুচ্ছিতা সা দেৰতা তমত্থং পকাসেন্তী –

১৫৪. ‘‘যমেতং সক্ক অনুপুচ্ছসে মমং, কুতো চুতা ত্ৰং ইধ আগতাতি;

বারাণসী নাম পুরত্থি কাসিনং, তত্থ অহোসিং পুরে কেসকারিকা.

১৫৫. ‘‘বুদ্ধে চ ধম্মে চ পসন্নমানসা, সঙ্ঘে চ একন্তগতা অসংসযা;

অখণ্ডসিক্খাপদা আগতপ্ফলা, সম্বোধিধম্মে নিযতা অনামযা’’তি. –

গাথদ্ৰযমাহ.

১৫৪-৫. তত্থ যমেতন্তি যং এতং পঞ্হন্তি অত্থো. অনুপুচ্ছসেতি অনুকূলভাৰেন পুচ্ছসি. মমন্তি মং. পুরত্থীতি পুরং অত্থি. কাসিনন্তি কাসিরট্ঠস্স. কেসকারিকাতি পুরিমত্তভাৰে অত্তনো নামং ৰদতি. বুদ্ধে চ ধম্মে চাতিআদিনা অত্তনো পুঞ্ঞং ৰিভাৰেতি.

পুন সক্কো তস্সা তং পুঞ্ঞসম্পত্তিঞ্চ দিব্বসম্পত্তিঞ্চ অনুমোদমানো –

১৫৬. ‘‘তন্ত্যাভিনন্দামসে স্ৰাগতঞ্চ তে,

ধম্মেন চ ত্ৰং যসসা ৰিরোচসি;

বুদ্ধে চ ধম্মে চ পসন্নমানসে,

সঙ্ঘে চ একন্তগতে অসংসযে;

অখণ্ডসিক্খাপদে আগতপ্ফলে,

সম্বোধিধম্মে নিযতে অনামযে’’তি. – আহ;

১৫৬. তত্থ তন্ত্যাভিনন্দামসেতি তং তে দুৰিধম্পি সম্পত্তিং অভিনন্দাম অনুমোদাম. স্ৰাগতঞ্চ তেতি তুয্হঞ্চ ইধাগমনং স্ৰাগতং, অম্হাকং পীতিসোমনস্সসংৰদ্ধনমেৰ. সেসং ৰুত্তনযমেৰাতি.

তং পন পৰত্তিং সক্কো দেৰরাজা আযস্মতো মহামোগ্গল্লানত্থেরস্স কথেসি, থেরো ভগৰতো নিৰেদেসি. ভগৰা তমত্থং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৰা সম্পত্তপরিসায ধম্মং দেসেসি. সা দেসনা সদেৰকস্স লোকস্স সাত্থিকা জাতাতি.

কেসকারীৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ইতি পরমত্থদীপনিযা খুদ্দক-অট্ঠকথায ৰিমানৰত্থুস্মিং

সত্তরসৰত্থুপটিমণ্ডিতস্স পঠমস্স পীঠৰগ্গস্স

অত্থৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.