৪. দুতিযসত্তসুত্তৰণ্ণনা

৬৪. চতুত্থে অন্ধীকতাতি কামা নাম অনন্ধম্পি অন্ধং করোন্তি.

যথাহ –

‘‘লুদ্ধো অত্থং ন জানাতি, লুদ্ধো ধম্মং ন পস্সতি;

অন্ধতমং তদা হোতি, যং লোভো সহতে নর’’ন্তি. (ইতিৰু. ৮৮; মহানি. ৫; চূল়নি. খগ্গৰিসাণসুত্তনিদ্দেস ১২৮) –

তস্মা কামেন অনন্ধাপি অন্ধা কতাতি অন্ধীকতা. সেসং অনন্তরসুত্তে ৰুত্তনযমেৰ. তত্থ হি মনুস্সানং পৰত্তি ভিক্খূহি দিস্ৰা ভগৰতো আরোচিতা, ইধ ভগৰতা সামংযেৰ দিট্ঠাতি অযমেৰ ৰিসেসো. সত্থা সাৰত্থিতো নিক্খমিত্ৰা জেতৰনং গচ্ছন্তো অন্তরামগ্গে অচিরৰতিযং নদিযং মচ্ছবন্ধেহি ওড্ডিতং কুমিনং পৰিসিত্ৰা নিক্খন্তুং অসক্কোন্তে বহূ মচ্ছে পস্সি, ততো অপরভাগে একং খীরপকং ৰচ্ছং গোরৰং কত্ৰা অনুবন্ধিত্ৰা থঞ্ঞপিপাসায গীৰং পসারেত্ৰা মাতু অন্তরসত্থিযং মুখং উপনেন্তং পস্সি. অথ ভগৰা ৰিহারং পৰিসিত্ৰা পাদে পক্খালেত্ৰা পঞ্ঞত্তৰরবুদ্ধাসনে নিসিন্নো পচ্ছিমং ৰত্থুদ্ৰযং পুরিমস্স উপমানভাৰেন গহেত্ৰা ইমং উদানং উদানেসি.

তত্থ কামন্ধাতি ৰত্থুকামেসু কিলেসকামেন অন্ধা ৰিচক্খুকা কতা. জালসঞ্ছন্নাতি সকত্তভাৰপরত্তভাৰেসু অজ্ঝত্তিকবাহিরাযতনেসু, তন্নিস্সিতেসু চ ধম্মেসু অতীতাদিৰসেন অনেকভেদভিন্নেসু হেট্ঠুপরিযৰসেন অপরাপরং উপ্পত্তিযা অন্তোগধানং অনত্থাৰহতো চ জালভূতায তণ্হায সুখুমচ্ছিদ্দেন জালেন পরিৰুতো ৰিয উদকরহদো সঞ্ছন্না পলিগুণ্ঠিতা অজ্ঝোত্থটা. তণ্হাছদনছাদিতাতি তণ্হাসঙ্খাতেন ছদনেন সেৰালপণকেন ৰিয উদকং ছাদিতা, পটিচ্ছন্না পিহিতাতি অত্থো. পদদ্ৰযেনাপি কামচ্ছন্দনীৰরণনিৰারিতকুসলচিত্তাচারতং দস্সেতি.

পমত্তবন্ধুনা বদ্ধাতি কিলেসমারেন দেৰপুত্তমারেন চ বদ্ধা. যদগ্গেন হি কিলেসমারেন বদ্ধা, তদগ্গেন দেৰপুত্তমারেনপি বদ্ধা নাম হোন্তি. ৰুত্তঞ্হেতং –

‘‘অন্তলিক্খচরো পাসো, য্ৰাযং চরতি মানসো;

তেন তং বাধযিস্সামি, ন মে সমণ মোক্খসী’’তি. (সং. নি. ১.১৫১; মহাৰ. ৩৩);

নমুচি কণ্হো পমত্তবন্ধূতি তীণি মারস্স নামানি. দেৰপুত্তমারোপি হি কিলেসমারো ৰিয অনত্থেন পমত্তে সত্তে বন্ধতীতি পমত্তবন্ধু. ‘‘পমত্তা বন্ধনে বদ্ধা’’তিপি পঠন্তি. তত্থ বন্ধনেতি কামগুণবন্ধনেতি অত্থো. বদ্ধাতি নিযমিতা. যথা কিং? মচ্ছাৰ কুমিনামুখে যথা নাম মচ্ছবন্ধকেন ওড্ডিতস্স কুমিনস্স মুখে পৰিট্ঠা মচ্ছা তেন বদ্ধা হুত্ৰা মরণমন্ৰেন্তি পাপুণন্তি, এৰমেৰ মারেন ওড্ডিতেন কামগুণবন্ধনেন বদ্ধা ইমে সত্তা জরামরণমন্ৰেন্তি. ৰচ্ছো খীরপকোৰ মাতরং যথা খীরপাযী তরুণৰচ্ছো অত্তনো মাতরং অন্ৰেতি অনুগচ্ছতি, ন অঞ্ঞং এৰং মারবন্ধনবদ্ধা সত্তা সংসারে পরিব্ভমন্তা মরণমেৰ অন্ৰেন্তি অনুগচ্ছন্তি, ন অজরং অমরণং নিব্বানন্তি অধিপ্পাযো.

চতুত্থসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.