৫. অপরলকুণ্ডকভদ্দিযসুত্তৰণ্ণনা
৬৫. পঞ্চমে সম্বহুলানং ভিক্খূনং পিট্ঠিতো পিট্ঠিতোতি আযস্মা লকুণ্ডকভদ্দিযো একদিৰসং সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং গামন্তরেন পিণ্ডায চরিত্ৰা কতভত্তকিচ্চো পত্তং ৰোদকং কত্ৰা থৰিকায পক্খিপিত্ৰা অংসে লগ্গেত্ৰা চীৰরং সঙ্ঘরিত্ৰা তম্পি ৰামংসে ঠপেত্ৰা পাসাদিকেন অভিক্কন্তেন পটিক্কন্তেন আলোকিতেন ৰিলোকিতেন সমিঞ্জিতেন পসারিতেন ওক্খিত্তচক্খু ইরিযাপথসম্পন্নো অত্তনো সতিপঞ্ঞাৰেপুল্লং পকাসেন্তো ৰিয সতিসম্পজঞ্ঞং সূপট্ঠিতং কত্ৰা সমাহিতেন চিত্তেন পদে পদং নিক্খিপন্তো গচ্ছতি, গচ্ছন্তো চ ভিক্খূনং পচ্ছতো পচ্ছতো গচ্ছতি তেহি ভিক্খূহি অসংমিস্সো. কস্মা? অসংসট্ঠৰিহারিতায. অপিচ তস্সাযস্মতো রূপং পরিভূতং পরিভৰট্ঠানীযং পুথুজ্জনা ওহীল়েন্তি. থেরো তং জানিত্ৰা পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো গচ্ছতি ‘‘মা ইমে মং নিস্সায অপুঞ্ঞং পসৰিংসূ’’তি. এৰং তে ভিক্খূ চ থেরো চ সাৰত্থিং পত্ৰা ৰিহারং পৰিসিত্ৰা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমন্তি. তেন ৰুত্তং – ‘‘তেন খো পন সমযেন আযস্মা লকুণ্ডকভদ্দিযো’’তিআদি.
তত্থ দুব্বণ্ণন্তি ৰিরূপং. তেনস্স ৰণ্ণসম্পত্তিযা সণ্ঠানসম্পত্তিযা চ অভাৰং দস্সেতি. দুদ্দসিকন্তি অপাসাদিকদস্সনং. তেনস্স অনুব্যঞ্জনসম্পত্তিযা আকারসম্পত্তিযা চ অভাৰং দস্সেতি. ওকোটিমকন্তি রস্সং. ইমিনা আরোহসম্পত্তিযা অভাৰং দস্সেতি. যেভুয্যেন ভিক্খূনং পরিভূতরূপন্তি পুথুজ্জনভিক্খূহি ওহীল়িতরূপং. পুথুজ্জনা একচ্চে ছব্বগ্গিযাদযো তস্সাযস্মতো গুণং অজানন্তা হত্থকণ্ণচূল়িকাদীসু গণ্হন্তা পরামসন্তা কীল়ন্তা পরিভৰন্তি, ন অরিযা, কল্যাণপুথুজ্জনা ৰা.
ভিক্খূ আমন্তেসীতি কস্মা আমন্তেসি? থেরস্স গুণং পকাসেতুং. এৰং কির ভগৰতো অহোসি ‘‘ইমে ভিক্খূ মম পুত্তস্স মহানুভাৰতং ন জানন্তি, তেন তং পরিভৰন্তি, তং নেসং দীঘরত্তং অহিতায দুক্খায ভৰিস্সতি, হন্দাহং ইমস্স গুণে ভিক্খূনং পকাসেত্ৰা পরিভৰতো নং মোচেস্সামী’’তি.
পস্সথ নোতি পস্সথ নু. ন চ সা সমাপত্তি সুলভরূপা, যা তেন ভিক্খুনা অসমাপন্নপুব্বাতি রূপসমাপত্তি অরূপসমাপত্তি ব্রহ্মৰিহারসমাপত্তি নিরোধসমাপত্তি ফলসমাপত্তীতি এৰং পভেদা সাৰকসাধারণা যা কাচি সমাপত্তিযো নাম, তাসু একাপি সমাপত্তি ন সুলভরূপা, দুল্লভা, নত্থিযেৰ সা তেন লকুণ্ডকভদ্দিযেন ভিক্খুনা অসমাপন্নপুব্বা. এতেনস্স যং ৰুত্তং. ‘‘মহিদ্ধিকো মহানুভাৰো’’তি, তত্থ মহিদ্ধিকতং পকাসেত্ৰা ইদানি মহানুভাৰতং দস্সেতুং ‘‘যস্স চত্থাযা’’তিআদিমাহ. তং হেট্ঠা ৰুত্তনযমেৰ. এত্থ চ ভগৰা ‘‘এসো, ভিক্খৰে, ভিক্খূ’’তিআদিনা, ‘‘ভিক্খৰে, অযং ভিক্খু ন যো ৰা সো ৰা দুব্বণ্ণো দুদ্দসিকো ওকোটিমকোতি ভিক্খূনং পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো আগচ্ছতীতি চ এত্তকেন ন ওঞ্ঞাতব্বো, অথ খো মহিদ্ধিকো মহানুভাৰো, যংকিঞ্চি সাৰকেন পত্তব্বং, সব্বং তং তেন অনুপ্পত্তং, তস্মা তং পাসাণচ্ছত্তং ৰিয গরুং কত্ৰা ওলোকেথ, তং ৰো দীঘরত্তং হিতায সুখায ভৰিস্সতী’’তি দস্সেতি.
এতমত্থং ৰিদিত্ৰাতি এতং আযস্মতো লকুণ্ডকভদ্দিযস্স মহিদ্ধিকতামহানুভাৰতাদিভেদং গুণরাসিং সব্বাকারতো জানিত্ৰা তদত্থদীপনং ইমং উদানং উদানেসি.
তত্থ নেলঙ্গোতি এলং ৰুচ্চতি দোসো, নাস্স এলন্তি নেলং. কিং পন তং? সুপরিসুদ্ধসীলং. তঞ্হি নিদ্দোসট্ঠেন ইধ ‘‘নেল’’ন্তি অধিপ্পেতং. তং নেলং পধানভূতং অঙ্গং এতস্সাতি নেলঙ্গো. সো যং ‘‘রথো’’তি ৰক্খতি, তেন সম্বন্ধো, তস্মা সুপরিসুদ্ধসীলঙ্গোতি অত্থো. অরহত্তফলসীলঞ্হি ইধাধিপ্পেতং. সেতো পচ্ছাদো এতস্সাতি সেতপচ্ছাদো. পচ্ছাদোতি রথস্স উপরি অত্থরিতব্বকম্বলাদি. সো পন সুপরিসুদ্ধধৰলভাৰেন সেতো ৰা হোতি রত্তনীলাদীসু ৰা অঞ্ঞতরো. ইধ পন অরহত্তফলৰিমুত্তিযা অধিপ্পেতত্তা সুপরিসুদ্ধভাৰং উপাদায ‘‘সেতপচ্ছাদো’’তি ৰুত্তং যথা অঞ্ঞত্রাপি ‘‘রথো সীলপরিক্খারো’’তি. একো সতিসঙ্খাতো অরো এতস্সাতি একারো. ৰত্ততীতি পৰত্ততি. রথোতি থেরস্স অত্তভাৰং সন্ধায ৰদতি.
অনীঘন্তি নিদ্দুক্খং, খোভৰিরহিতং যানং ৰিয কিলেসপরিখোভৰিরহিতন্তি অত্থো. আযন্তন্তি সম্বহুলানং ভিক্খূনং পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো আগচ্ছন্তং. ছিন্নসোতন্তি পচ্ছিন্নসোতং. পকতিরথস্স হি সুখপৰত্তনত্থং অক্খসীসেসু নাভিযঞ্চ উপলিত্তানং সপ্পিতেলাদীনং সোতো সৰনং সন্দনং হোতি, তেন সো অচ্ছিন্নসোতো নাম হোতি. অযং পন ছত্তিংসতিযা সোতানং অনৰসেসতো পহীনত্তা ছিন্নসোতো নাম হোতি, তং ছিন্নসোতং. নত্থি এতস্স বন্ধনন্তি অবন্ধনো. রথূপত্থরস্স হি অক্খেন সদ্ধিং নিচ্চলভাৰকরণত্থং বহূনি বন্ধনানি হোন্তি, তেন সো সবন্ধনো. অযং পন সব্বসংযোজনবন্ধনানং অনৰসেসতো পরিক্খীণত্তা অবন্ধনো, তং অবন্ধনং. পস্সাতি ভগৰা থেরস্স গুণেহি সোমনস্সপ্পত্তো হুত্ৰা অত্তানং ৰদতি.
ইতি সত্থা আযস্মন্তং লকুণ্ডকভদ্দিযং অরহত্তফলসীসেন সুচক্কং, অরহত্তফলৰিমুত্তিযা সুউত্তরচ্ছদং, সূপট্ঠিতায সতিযা স্ৰারং, কিলেসপরিখোভাভাৰেন অপরিখোভং, তণ্হূপলেপাভাৰেন অনুপলেপং, সংযোজনাদীনং অভাৰেন অবন্ধনং সুপরিক্খিত্তং সুযুত্তং আজঞ্ঞরথং কত্ৰা দস্সেতি.
পঞ্চমসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.