৪. কুমারকসুত্তৰণ্ণনা
৪৪. চতুত্থে কুমারকাতি তরুণপুগ্গলা. যে সুভাসিতদুব্ভাসিতস্স অত্থং জানন্তি, তে ইধ কুমারকাতি অধিপ্পেতা. ইমে হি সত্তা জাতদিৰসতো পট্ঠায যাৰ পঞ্চদসৰস্সকা, তাৰ ‘‘কুমারকা, বালা’’তি চ ৰুচ্চন্তি, ততো পরং ৰীসতিৰস্সানি ‘‘যুৰানো’’তি. মচ্ছকে বাধেন্তীতি মগ্গসমীপে একস্মিং তল়াকে নিদাঘকালে উদকে পরিক্খীণে নিন্নট্ঠানে ঠিতং উদকং উস্সিঞ্চিত্ৰা খুদ্দকমচ্ছে গণ্হন্তি চেৰ হনন্তি চ ‘‘পচিত্ৰা খাদিস্সামা’’তি. তেনুপসঙ্কমীতি মগ্গতো থোকং তল়াকং অতিক্কমিত্ৰা ঠিতো, তস্মা ‘‘উপসঙ্কমী’’তি ৰদতি. কস্মা পন উপসঙ্কমি? তে কুমারকে অত্তনি ৰিস্সাসং জনেতুং উপসঙ্কমি. ভাযথ ৰোতি এত্থ ৰোতি নিপাতমত্তং. দুক্খস্সাতি নিস্সক্কে সামিৰচনং, দুক্খস্মাতি অত্থো. অপ্পিযং ৰো দুক্খন্তি ‘‘কিং তুম্হাকং সরীরে উপ্পজ্জনকদুক্খং অপ্পিযং অনিট্ঠ’’ন্তি পুচ্ছতি.
এতমত্থং ৰিদিত্ৰাতি ইমে সত্তা অত্তনো দুক্খং অনিচ্ছন্তা এৰ হুত্ৰা দুক্খহেতুং পটিপজ্জন্তা অত্তনো তং ইচ্ছন্তা এৰ নাম হোন্তীতি এতমত্থং সব্বাকারতো ৰিদিত্ৰা. ইমং উদানন্তি ইমং পাপকিরিযায নিসেধনং আদীনৰৰিভাৰনঞ্চ উদানং উদানেসি.
তস্সত্থো – যদি তুম্হাকং সকলমাপাযিকং, সুগতিযঞ্চ অপ্পাযুকতামনুস্সদোভগ্গিযাদিভেদং দুক্খং অপ্পিযং অনিট্ঠং, যদি তুম্হে ততো ভাযথ, আৰি ৰা পরেসং পাকটভাৰৰসেন অপ্পটিচ্ছন্নং কত্ৰা কাযেন ৰা ৰাচায ৰা পাণাতিপাতাদিপ্পভেদং যদি ৰা রহো অপাকটভাৰৰসেন পটিচ্ছন্নং কত্ৰা মনোদ্ৰারে এৰ অভিজ্ঝাদিপ্পভেদং অণুমত্তম্পি পাপকং লামকধম্মং মাকত্থ মা করিত্থ, অথ পন তং পাপকম্মং এতরহি করোথ, আযতিং ৰা করিস্সথ, নিরযাদীসু চতূসু অপাযেসু মনুস্সেসু চ তস্স ফলভূতং দুক্খং ইতো ৰা এত্তো ৰা পলাযন্তে অম্হে নানুবন্ধিস্সতীতি অধিপ্পাযেন উপেচ্চ অপেচ্চ পলাযতম্পি তুম্হাকং ততো মুত্তি মোক্খো নত্থি. গতিকালাদিপচ্চযন্তরসমৰাযে ৰিপচ্চিস্সতিযেৰাতি দস্সেতি. ‘‘পলাযনে’’তিপি পঠন্তি, ৰুত্তনযেন যত্থ কত্থচি গমনে পক্কমনে সতীতি অত্থো. অযঞ্চ অত্থো ‘‘ন অন্তলিক্খে ন সমুদ্দমজ্ঝে…পে… পাপকম্মা’’তি (ধ. প. ১২৭; মি. প. ৪.২.৪) ইমায গাথায দীপেতব্বো.
চতুত্থসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.