৬. মহাপজাপতিগোতমীথেরীগাথাৰণ্ণনা

বুদ্ধ ৰীর নমো ত্যত্থূতিআদিকা মহাপজাপতিগোতমিযা গাথা. অযম্পি কির পদুমুত্তরস্স ভগৰতো কালে হংসৰতীনগরে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্ৰা সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুণন্তী সত্থারং একং ভিক্খুনিং রত্তঞ্ঞূনং অগ্গট্ঠানে ঠপেন্তং দিস্ৰা, অধিকারকম্মং কত্ৰা তং ঠানন্তরং পত্থেত্ৰা যাৰজীৰং দানাদীনি পুঞ্ঞানি কত্ৰা কপ্পসতসহস্সং দেৰমনুস্সেসু সংসরিত্ৰা, কস্সপস্স চ ভগৰতো অন্তরে অম্হাকঞ্চ ভগৰতো বুদ্ধসুঞ্ঞে লোকে বারাণসিযং পঞ্চন্নং দাসিসতানং জেট্ঠিকা হুত্ৰা নিব্বত্তি. অথ সা ৰস্সূপনাযিকসমযে পঞ্চ পচ্চেকবুদ্ধে নন্দমূলকপব্ভারতো ইসিপতনে ওতরিত্ৰা, নগরে পিণ্ডায চরিত্ৰা ইসিপতনমেৰ গন্ত্ৰা, ৰস্সূপনাযিকসমযে কুটিযা অত্থায হত্থকম্মং পরিযেসন্তে দিস্ৰা, তা দাসিযো তাসং অত্তনো চ সামিকে সমাদপেত্ৰা চঙ্কমাদিপরিৰারসম্পন্না পঞ্চ কুটিযো কারেত্ৰা, মঞ্চপীঠপানীযপরিভোজনীযভাজনাদীনি উপট্ঠপেত্ৰা পচ্চেকবুদ্ধে তেমাসং তত্থেৰ ৰসনত্থায পটিঞ্ঞং কারেত্ৰা ৰারভিক্খং পট্ঠপেসুং. যা অত্তনো ৰারদিৰসে ভিক্খং দাতুং ন সক্কোতি, তস্সা সযং সকগেহতো নীহরিত্ৰা দেতি. এৰং তেমাসং পটিজগ্গিত্ৰা পৰারণায সম্পত্তায একেকং দাসিং একেকং সাটকং ৰিস্সজ্জাপেসি. পঞ্চথূলসাটকসতানি অহেসুং. তানি পরিৰত্তাপেত্ৰা পঞ্চন্নং পচ্চেকবুদ্ধানং তিচীৰরানি কত্ৰা অদাসি. পচ্চেকবুদ্ধা তাসং পস্সন্তীনংযেৰ আকাসেন গন্ধমাদনপব্বতং অগমংসু.

তাপি সব্বা যাৰজীৰং কুসলং কত্ৰা দেৰলোকে নিব্বত্তিংসু. তাসং জেট্ঠিকা ততো চৰিত্ৰা বারাণসিযা অৰিদূরে পেসকারগামে পেসকারজেট্ঠকস্স গেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্ৰা, পদুমৰতিযা পুত্তে পঞ্চসতে পচ্চেকবুদ্ধে দিস্ৰা সম্পিযাযমানা সব্বে ৰন্দিত্ৰা ভিক্খং অদাসি. তে ভত্তকিচ্চং কত্ৰা গন্ধমাদনমেৰ অগমংসু. সাপি যাৰজীৰং কুসলং কত্ৰা দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তী অম্হাকং সত্থু নিব্বত্তিতো পুরেতরমেৰ দেৰদহনগরে মহাসুপ্পবুদ্ধস্স গেহে পটিসন্ধিং গণ্হি, গোতমীতিস্সা গোত্তাগতমেৰ নামং অহোসি; মহামাযায কনিট্ঠভগিনী. লক্খণপাঠকাপি ‘‘ইমাসং দ্ৰিন্নম্পি কুচ্ছিযং ৰসিতা দারকা চক্কৰত্তিনো ভৰিস্সন্তী’’তি ব্যাকরিংসু. সুদ্ধোদনমহারাজা ৰযপ্পত্তকালে দ্ৰেপি মঙ্গলং কত্ৰা অত্তনো ঘরং অভিনেসি.

অপরভাগে অম্হাকং সত্থরি উপ্পজ্জিত্ৰা পৰত্তিতৰরধম্মচক্কে অনুপুব্বেন তত্থ তত্থ ৰেনেয্যানং অনুগ্গহং করোন্তে ৰেসালিং উপনিস্সায কূটাগারসালাযং ৰিহরন্তে সুদ্ধোদনমহারাজা সেতচ্ছত্তস্স হেট্ঠা অরহত্তং সচ্ছিকত্ৰা পরিনিব্বাযি. অথ মহাপজাপতিগোতমী পব্বজিতুকামা হুত্ৰা সত্থারং একৰারং পব্বজ্জং যাচমানা অলভিত্ৰা দুতিযৰারং কেসে ছিন্দাপেত্ৰা কাসাযানি অচ্ছাদেত্ৰা কলহৰিৰাদসুত্তন্তদেসনাপরিযোসানে (সু. নি. ৮৬৮ আদযো) নিক্খমিত্ৰা পব্বজিতানং পঞ্চন্নং সক্যকুমারসতানং পাদপরিচারিকাহি সদ্ধিং ৰেসালিং গন্ত্ৰা আনন্দত্থেরং সত্থারং যাচাপেত্ৰা অট্ঠহি গরুধম্মেহি (অ. নি. ৮.৫১; চূল়ৰ. ৪০৩) পব্বজ্জঞ্চ উপসম্পদঞ্চ পটিলভি. ইতরা পন সব্বাপি একতোউপসম্পন্না অহেসুং. অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৰিত্থারতো পনেতং ৰত্থু পাল়িযং আগতমেৰ.

এৰং উপসম্পন্না পন মহাপজাপতিগোতমী সত্থারং উপসঙ্কমিত্ৰা অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. অথস্সা সত্থা ধম্মং দেসেসি. সা সত্থু সন্তিকে কম্মট্ঠানং গহেত্ৰা ভাৰনমনুযুঞ্জন্তী ন চিরস্সেৰ অভিঞ্ঞাপটিসম্ভিদাপরিৰারং অরহত্তং পাপুণি. সেসা পন পঞ্চসতা ভিক্খুনিযো নন্দকোৰাদপরিযোসানে (ম. নি. ৩.৩৯৮ আদযো) ছল়ভিঞ্ঞা অহেসুং. অথেকদিৰসং সত্থা জেতৰনমহাৰিহারে অরিযগণমজ্ঝে নিসিন্নো ভিক্খুনিযো ঠানন্তরে ঠপেন্তো মহাপজাপতিগোতমিং রত্তঞ্ঞূনং ভিক্খুনীনং অগ্গট্ঠানে ঠপেসি. সা ফলসুখেন নিব্বানসুখেন চ ৰীতিনামেন্তী কতঞ্ঞুতায ঠত্ৰা একদিৰসং সত্থু গুণাভিত্থৰনপুব্বকউপকারকৰিভাৰনামুখেন অঞ্ঞং ব্যাকরোন্তী –

১৫৭. ‘‘বুদ্ধৰীর নমো ত্যত্থু, সব্বসত্তানমুত্তম;

যো মং দুক্খা পমোচেসি, অঞ্ঞঞ্চ বহুকং জনং.

১৫৮. ‘‘সব্বদুক্খং পরিঞ্ঞাতং, হেতুতণ্হা ৰিসোসিতা;

ভাৰিতো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, নিরোধো ফুসিতো মযা.

১৫৯. ‘‘মাতা পুত্তো পিতা ভাতা, অয্যকা চ পুরে অহুং;

যথাভুচ্চমজানন্তী, সংসরিংহং অনিব্বিসং.

১৬০. ‘‘দিট্ঠো হি মে সো ভগৰা, অন্তিমোযং সমুস্সযো;

ৰিক্খীণো জাতিসংসারো, নত্থি দানি পুনব্ভৰো.

১৬১. ‘‘আরদ্ধৰীরিযে পহিতত্তে, নিচ্চং দল়্হপরক্কমে;

সমগ্গে সাৰকে পস্সে, এসা বুদ্ধান ৰন্দনা.

১৬২. ‘‘বহূনং ৰত অত্থায, মাযা জনযি গোতমং;

ব্যাধিমরণতুন্নানং, দুক্খক্খন্ধং ব্যপানুদী’’তি. – ইমা গাথা অভাসি;

তত্থ বুদ্ধৰীরাতি চতুসচ্চবুদ্ধেসু ৰীর, সব্ববুদ্ধা হি উত্তমৰীরিযেহি চতুসচ্চবুদ্ধেহি ৰা চতুব্বিধসম্মপ্পধানৰীরিযনিপ্ফত্তিযা ৰিজিতৰিজযত্তা ৰীরা নাম. ভগৰা পন ৰীরিযপারমিপারিপূরিযা চতুরঙ্গসমন্নাগতৰীরিযাধিট্ঠানেন সাতিসযচতুব্বিধসম্মপ্পধানকিচ্চনিপ্ফত্তিযা তস্সা চ ৰেনেয্যসন্তানে সম্মদেৰ পতিট্ঠাপিতত্তা ৰিসেসতো ৰীরিযযুত্ততায ৰীরোতি ৰত্তব্বতং অরহতি. নমো ত্যত্থূতি নমো নমক্কারো তে হোতু. সব্বসত্তানমুত্তমাতি অপদাদিভেদেসু সত্তেসু সীলাদিগুণেহি উত্তমো ভগৰা. তদেকদেসং সত্থুপকারগুণং দস্সেতুং, ‘‘যো মং দুক্খা পমোচেসি, অঞ্ঞঞ্চ বহুকং জন’’ন্তি ৰত্ৰা অত্তনো দুক্খা পমুত্তভাৰং ৰিভাৰেন্তী ‘‘সব্বদুক্খ’’ন্তি গাথমাহ.

পুন যতো পমোচেসি, তং ৰট্টদুক্খং একদেসেন দস্সেন্তী ‘‘মাতা পুত্তো’’তি গাথমাহ. তত্থ যথাভুচ্চমজানন্তীতি পৰত্তিহেতুআদিং যথাভূতং অনৰবুজ্ঝন্তী. সংসরিংহং অনিব্বিসন্তি সংসারসমুদ্দে পতিট্ঠং অৰিন্দন্তী অলভন্তী ভৰাদীসু অপরাপরুপ্পত্তিৰসেন সংসরিং অহন্তি কথেন্তী আহ ‘‘মাতা পুত্তো’’তিআদি. যস্মিং ভৰে এতস্স মাতা অহোসি, ততো অঞ্ঞস্মিং ভৰে তস্সেৰ পুত্তো, ততো অঞ্ঞস্মিং ভৰে পিতা ভাতা অহূতি অত্থো.

‘‘দিট্ঠো হি মে’’তি গাথাযপি অত্তনো দুক্খতো পমুত্তভাৰমেৰ ৰিভাৰেতি. তত্থ দিট্ঠো হি মে সো ভগৰাতি সো ভগৰা সম্মাসম্বুদ্ধো অত্তনা দিট্ঠলোকুত্তরধম্মদস্সনেন ঞাণচক্খুনা মযা পচ্চক্খতো দিট্ঠো. যো হি ধম্মং পস্সতি, সো ভগৰন্তং পস্সতি নাম. যথাহ – ‘‘যো খো, ৰক্কলি, ধম্মং পস্সতি, সো মং পস্সতী’’তিআদি (সং. নি. ৩.৮৭).

আরদ্ধৰীরিযেতি পগ্গহিতৰীরিযে. পহিতত্তেতি নিব্বানং পেসিতচিত্তে. নিচ্চং দল়্হপরক্কমেতি অপত্তস্স পত্তিযা পত্তস্স ৰেপুল্লত্থায সব্বকালং থিরপরক্কমে. সমগ্গেতি সীলদিট্ঠিসামঞ্ঞেন সংহতভাৰেন সমগ্গে. সত্থুদেসনায সৰনন্তে জাতত্তা সাৰকে, ‘‘ইমে মগ্গট্ঠা ইমে ফলট্ঠা’’তি যাথাৰতো পস্সতি. এসা বুদ্ধান ৰন্দনাতি যা সত্থু ধম্মসরীরভূতস্স অরিযসাৰকানং অরিযভাৰভূতস্স চ লোকুত্তরধম্মস্স অত্তপচ্চক্খকিরিযা, এসা সম্মাসম্বুদ্ধানং সাৰকবুদ্ধানঞ্চ ৰন্দনা যাথাৰতো গুণনিন্নতা.

‘‘বহূনং ৰত অত্থাযা’’তি ওসানগাথাযপি সত্থু লোকস্স বহূপকারতংযেৰ ৰিভাৰেতি. যং পনেত্থ অত্থতো ন ৰিভত্তং, তং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

অথেকদা মহাপজাপতিগোতমী সত্থরি ৰেসালিযং ৰিহরন্তে মহাৰনে কূটাগারসালাযং সযং ৰেসালিযং ভিক্খুনুপস্সযে ৰিহরন্তী পুব্বণ্হসমযং ৰেসালিযং পিণ্ডায চরিত্ৰা ভত্তং ভুঞ্জিত্ৰা অত্তনো দিৰাট্ঠানে যথাপরিচ্ছিন্নকালং ফলসমাপত্তিসুখেন ৰীতিনামেত্ৰা ফলসমাপত্তিতো ৰুট্ঠায অত্তনো পটিপত্তিং পচ্চৰেক্খিত্ৰা সোমনস্সজাতা অত্তনো আযুসঙ্খারে আৰজ্জেন্তী তেসং খীণভাৰং ঞত্ৰা এৰং চিন্তেসি – ‘‘যংনূনাহং ৰিহারং গন্ত্ৰা ভগৰন্তং অনুজানাপেত্ৰা মনোভাৰনীযে চ থেরে সব্বেৰ সব্রহ্মচরিযে আপুচ্ছিত্ৰা ইধেৰ আগন্ত্ৰা পরিনিব্বাযেয্য’’ন্তি. যথা চ থেরিযা, এৰং তস্সা পরিৰারভূতানং পঞ্চন্নং ভিক্খুনিসতানং পরিৰিতক্কো অহোসি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থেরী ২.২.৯৭-২৮৮) –

‘‘একদা লোকপজ্জোতো, ৰেসালিযং মহাৰনে;

কূটাগারে কুসালাযং, ৰসতে নরসারথি.

‘‘তদা জিনস্স মাতুচ্ছা, মহাগোতমি ভিক্খুনী;

তহিং কতে পুরে রম্মে, ৰসী ভিক্খুনুপস্সযে.

‘‘ভিক্খুনীহি ৰিমুত্তাহি, সতেহি সহ পঞ্চহি;

রহোগতায তস্সেৰং, চিতস্সাসি ৰিতক্কিতং.

‘‘বুদ্ধস্স পরিনিব্বানং, সাৰকগ্গযুগস্স ৰা;

রাহুলানন্দনন্দানং, নাহং লচ্ছামি পস্সিতুং.

‘‘বুদ্ধস্স পরিনিব্বানা, সাৰকগ্গযুগস্স ৰা;

মহাকস্সপনন্দানং, আনন্দরাহুলান চ.

‘‘পটিকচ্চাযুসঙ্খারং, ওসজ্জিত্ৰান নিব্বুতিং;

গচ্ছেয্যং লোকনাথেন, অনুঞ্ঞাতা মহেসিনা.

‘‘তথা পঞ্চসতানম্পি, ভিক্খুনীনং ৰিতক্কিতং;

আসি খেমাদিকানম্পি, এতদেৰ ৰিতক্কিতং.

‘‘ভূমিচালো তদা অসি, নাদিতা দেৰদুন্দুভী;

উপস্সযাধিৰত্থাযো, দেৰতা সোকপীল়িতা.

‘‘ৰিলপন্তা সুকরুণং, তত্থস্সূনি পৰত্তযুং;

মিত্তা ভিক্খুনিযো তাহি, উপগন্ত্ৰান গোতমিং.

‘‘নিপচ্চ সিরসা পাদে, ইদং ৰচনমব্রৰুং;

তত্থ তোযলৰাসিত্তা, মযময্যে রহোগতা.

‘‘সা চলা চলিতা ভূমি, নাদিতা দেৰদুন্দুভী;

পরিদেৰা চ সুয্যন্তে, কিমত্থং নূন গোতমী.

‘‘তদা অৰোচ সা সব্বং, যথাপরিৰিতক্কিতং;

তাযোপি সব্বা আহংসু, যথাপরিৰিতক্কিতং.

‘‘যদি তে রুচিতং অয্যে, নিব্বানং পরমং সিৰং;

নিব্বাযিস্সাম সব্বাপি, বুদ্ধানুঞ্ঞায সুব্বতে.

‘‘মযং সহাৰ নিক্খন্তা, ঘরাপি চ ভৰাপি চ;

সহাযেৰ গমিস্সাম, নিব্বানং পদমুত্তমং.

‘‘নিব্বানায ৰজন্তীনং, কিং ৰক্খামীতি সা ৰদং;

সহ সব্বাহি নিগ্গঞ্ছি, ভিক্খুনীনিলযা তদা.

‘‘উপস্সযে যাধিৰত্থা, দেৰতা তা খমন্তু মে;

ভিক্খুনীনিলযস্সেদং, পচ্ছিমং দস্সনং মম.

‘‘ন জরা মচ্চু ৰা যত্থ, অপ্পিযেহি সমাগমো;

পিযেহি ন ৰিযোগোত্থি, তং ৰজিস্সং অসঙ্খতং.

‘‘অৰীতরাগা তং সুত্ৰা, ৰচনং সুগতোরসা;

সোকট্টা পরিদেৰিংসু, অহো নো অপ্পপুঞ্ঞতা.

‘‘ভিক্খুনীনিলযো সুঞ্ঞো, ভূতো তাহি ৰিনা অযং;

পভাতে ৰিয তারাযো, ন দিস্সন্তি জিনোরসা.

‘‘নিব্বানং গোতমী যাতি, সতেহি সহ পঞ্চহি;

নদীসতেহিৰ সহ, গঙ্গা পঞ্চহি সাগরং.

‘‘রথিযায ৰজন্তিযো, দিস্ৰা সদ্ধা উপাসিকা;

ঘরা নিক্খম্ম পাদেসু, নিপচ্চ ইদমব্রৰুং.

‘‘পসীদস্সু মহাভোগে, অনাথাযো ৰিহায নো;

তযা ন যুত্তা নিব্বাতুং, ইচ্ছট্টা ৰিলপিংসু তা.

‘‘তাসং সোকপহানত্থং, অৰোচ মধুরং গিরং;

রুদিতেন অলং পুত্তা, হাসকালোযমজ্জ ৰো.

‘‘পরিঞ্ঞাতং মযা দুক্খং, দুক্খহেতু ৰিৰজ্জিতো;

নিরোধো মে সচ্ছিকতো, মগ্গো চাপি সুভাৰিতো.

‘‘পরিচিণ্ণো মযা সত্থা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং;

ওহিতো গরুকো ভারো, ভৰনেত্তি সমূহতা.

‘‘যস্সত্থায পব্বজিতা, অগারস্মানগারিযং;

সো মে অত্থো অনুপ্পত্তো, সব্বসংযোজনক্খযো.

‘‘বুদ্ধো তস্স চ সদ্ধম্মো, অনূনো যাৰ তিট্ঠতি;

নিব্বাতুং তাৰ কালো মে, মা মং সোচথ পুত্তিকা.

‘‘কোণ্ডঞ্ঞানন্দনন্দাদী, তিট্ঠন্তি রাহুলো জিনো;

সুখিতো সহিতো সঙ্ঘো, হতদব্বা চ তিত্থিযা.

‘‘ওক্কাকৰংসস্স যসো, উস্সিতো মারমদ্দনো;

ননু সম্পতি কালো মে, নিব্বানত্থায পুত্তিকা.

‘‘চিরপ্পভুতি যং ময্হং, পত্থিতং অজ্জ সিজ্ঝতে;

আনন্দভেরিকালোযং, কিং ৰো অস্সূহি পুত্তিকা.

‘‘সচে মযি দযা অত্থি, যদি চত্থি কতঞ্ঞুতা;

সদ্ধম্মট্ঠিতিযা সব্বা, করোথ ৰীরিযং দল়্হং.

‘‘থীনং অদাসি পব্বজ্জং, সম্বুদ্ধো যাচিতো মযা;

তস্মা যথাহং নন্দিস্সং, তথা তমনুতিট্ঠথ.

‘‘তা এৰমনুসাসিত্ৰা, ভিক্খুনীহি পুরক্খতা;

উপেচ্চ বুদ্ধং ৰন্দিত্ৰা, ইদং ৰচনমব্রৰি.

‘‘অহং সুগত তে মাতা, ত্ৰঞ্চ ৰীর পিতা মম;

সদ্ধম্মসুখদ নাথ, তযি জাতাম্হি গোতম.

‘‘সংৰদ্ধিতোযং সুগত, রূপকাযো মযা তৰ;

অনিন্দিতো ধম্মকাযো, মম সংৰদ্ধিতো তযা.

‘‘মুহুত্তং তণ্হাসমণং, খীরং ত্ৰং পাযিতো মযা;

তযাহং সন্তমচ্চন্তং, ধম্মখীরঞ্হি পাযিতা.

‘‘বন্ধনারক্খণে ময্হং, অণণো ত্ৰং মহামুনে;

পুত্তকামা থিযো যাচং, লভন্তি তাদিসং সুতং.

‘‘মন্ধাতাদিনরিন্দানং, যা মাতা সা ভৰণ্ণৰে;

নিমুগ্গাহং তযা পুত্ত, তারিতা ভৰসাগরা.

‘‘রঞ্ঞো মাতা মহেসীতি, সুলভং নামমিত্থিনং;

বুদ্ধমাতাতি যং নামং, এতং পরমদুল্লভং.

‘‘তঞ্চ লদ্ধং মহাৰীর, পণিধানং মমং তযা;

অণুকং ৰা মহন্তং ৰা, তং সব্বং পূরিতং মযা.

‘‘পরিনিব্বাতুমিচ্ছামি, ৰিহাযেমং কল়েৰরং;

অনুজানাহি মে ৰীর, দুক্খন্তকর নাযক.

‘‘চক্কঙ্কুসধজাকিণ্ণে, পাদে কমলকোমলে;

পসারেহি পণামং তে, করিস্সং পুত্তউত্তমে.

‘‘সুৰণ্ণরাসিসঙ্কাসং, সরীরং কুরু পাকটং;

কত্ৰা দেহং সুদিট্ঠং তে, সন্তিং গচ্ছামি নাযক.

‘‘দ্ৰত্তিংসলক্খণূপেতং, সুপ্পভালঙ্কতং তনুং;

সঞ্ঝাঘনাৰ বালক্কং, মাতুচ্ছং দস্সযী জিনো.

‘‘ফুল্লারৰিন্দসংকাসে, তরুণাদিচ্চসপ্পভে;

চক্কঙ্কিতে পাদতলে, ততো সা সিরসা পতি.

‘‘পণমামি নরাদিচ্চ, আদিচ্চকুলকেতুকং;

পচ্ছিমে মরণে ময্হং, ন তং ইক্খামহং পুনো.

‘‘ইত্থিযো নাম লোকগ্গ, সব্বদোসাকরা মতা;

যদি কো চত্থি দোসো মে, খমস্সু করুণাকর.

‘‘ইত্থিকানঞ্চ পব্বজ্জং, হং তং যাচিং পুনপ্পুনং;

তত্থ চে অত্থি দোসো মে, তং খমস্সু নরাসভ.

‘‘মযা ভিক্খুনিযো ৰীর, তৰানুঞ্ঞায সাসিতা;

তত্র চে অত্থি দুন্নীতং, তং খমস্সু খমাধিপ.

‘‘অক্খন্তে নাম খন্তব্বং, কিং ভৰে গুণভূসনে;

কিমুত্তরং তে ৰত্থামি, নিব্বানায ৰজন্তিযা.

‘‘সুদ্ধে অনূনে মম ভিক্খুসঙ্ঘে, লোকা ইতো নিস্সরিতুং খমন্তে;

পভাতকালে ব্যসনঙ্গতানং, দিস্ৰান নিয্যাতিৰ চন্দলেখা.

‘‘তদেতরা ভিক্খুনিযো জিনগ্গং, তারাৰ চন্দানুগতা সুমেরুং;

পদক্খিণং কচ্চ নিপচ্চ পাদে, ঠিতা মুখন্তং সমুদিক্খমানা.

‘‘ন তিত্তিপুব্বং তৰ দস্সনেন, চক্খুং ন সোতং তৰ ভাসিতেন;

চিত্তং মমং কেৰলমেকমেৰ, পপ্পুয্য তং ধম্মরসেন তিত্তি.

‘‘নদতো পরিসাযং তে, ৰাদিতব্বপহারিনো;

যে তে দক্খন্তি ৰদনং, ধঞ্ঞা তে নরপুঙ্গৰ.

‘‘দীঘঙ্গুলী তম্বনখে, সুভে আযতপণ্হিকে;

যে পাদে পণমিস্সন্তি, তেপি ধঞ্ঞা গুণন্ধর.

‘‘মধুরানি পহট্ঠানি, দোসগ্ঘানি হিতানি চ;

যে তে ৰাক্যানি সুয্যন্তি, তেপি ধঞ্ঞা নরুত্তম.

‘‘ধঞ্ঞাহং তে মহাৰীর, পাদপূজনতপ্পরা;

তিণ্ণসংসারকন্তারা, সুৰাক্যেন সিরীমতো.

‘‘ততো সা অনুসাৰেত্ৰা, ভিক্খুসঙ্ঘম্পি সুব্বতা;

রাহুলানন্দনন্দে চ, ৰন্দিত্ৰা ইদমব্রৰি.

‘‘আসীৰিসালযসমে, রোগাৰাসে কল়েৰরে;

নিব্বিন্দা দুক্খসঙ্ঘাটে, জরামরণগোচরে.

‘‘নানাকলিমলাকিণ্ণে, পরাযত্তে নিরীহকে;

তেন নিব্বাতুমিচ্ছামি, অনুমঞ্ঞথ পুত্তকা.

‘‘নন্দো রাহুলভদ্দো চ, ৰীতসোকা নিরাসৰা;

ঠিতাচলট্ঠিতি থিরা, ধম্মতমনুচিন্তযুং.

‘‘ধিরত্থু সঙ্খতং লোলং, অসারং কদলূপমং;

মাযামরীচিসদিসং, ইত্তরং অনৰট্ঠিতং.

‘‘যত্থ নাম জিনস্সাযং, মাতুচ্ছা বুদ্ধপোসিকা;

গোতমী নিধনং যাতি, অনিচ্চং সব্বসঙ্খতং.

‘‘আনন্দো চ তদা সেখো, সোকট্টো জিনৰচ্ছলো;