৭. সেলাথেরীগাথাৰণ্ণনা

নত্থি নিস্সরণং লোকেতিআদিকা সেলায থেরিযা গাথা. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারা তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তী হংসৰতীনগরে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তা মাতাপিতূহি সমানজাতিকস্স কুলপুত্তস্স দিন্না, তেন সদ্ধিং বহূনি ৰস্সসতানি সুখসংৰাসং ৰসিত্ৰা তস্মিং কালঙ্কতে সযম্পি অদ্ধগতা ৰযোঅনুপ্পত্তা সংৰেগজাতা কিংকুসলগৰেসিনী কালেন কালং আরামেন আরামং ৰিহারেন ৰিহারং অনুৰিচরতি ‘‘সমণব্রাহ্মণানং সন্তিকে ধম্মং সোস্সামী’’তি. সা একদিৰসং সত্থু বোধিরুক্খং উপসঙ্কমিত্ৰা ‘‘যদি বুদ্ধো ভগৰা অসমো অসমসমো অপ্পটিপুগ্গলো, দস্সেতু মে অযং বোধি পাটিহারিয’’ন্তি নিসীদি. তস্সা তথা চিত্তুপ্পাদসমনন্তরমেৰ বোধি পজ্জলি, সব্বসোৰণ্ণমযা সাখা উট্ঠহিংসু, সব্বা দিসা ৰিরোচিংসু. সা তং পাটিহারিযং দিস্ৰা পসন্নমানসা গরুচিত্তীকারং উপট্ঠপেত্ৰা সিরসি অঞ্জলিং পগ্গয্হ সত্তরত্তিন্দিৰং তত্থেৰ নিসীদি. সত্তমে দিৰসে উল়ারং পূজাসক্কারং অকাসি. সা তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তী ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে আল়ৰীরট্ঠে আল়ৰিকস্স রঞ্ঞো ধীতা হুত্ৰা নিব্বত্তি. সেলাতিস্সা নামং অহোসি. আল়ৰিকস্স পন রঞ্ঞো ধীতাতি কত্ৰা আল়ৰিকাতিপি নং ৰোহরন্তি. সা ৰিঞ্ঞুতং পত্তা সত্থরি আল়ৰকং দমেত্ৰা তস্স হত্থে পত্তচীৰরং দত্ৰা তেন সদ্ধিং আল়ৰীনগরং উপগতে দারিকা হুত্ৰা রঞ্ঞা সদ্ধিং সত্থু সন্তিকং উপগন্ত্ৰা ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধা উপাসিকা অহোসি. সা অপরভাগে সঞ্জাতসংৰেগা ভিক্খুনীসু পব্বজিত্ৰা কতপুব্বকিচ্চা ৰিপস্সনং পট্ঠপেত্ৰা সঙ্খারে সম্মসন্তী উপনিস্সযসম্পন্নত্তা পরিপক্কঞাণা নচিরস্সেৰ অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থেরী ২.২.৬১-৮৫) –

‘‘নগরে হংসৰতিযা, চারিকী আসহং তদা;

আরামেন চ আরামং, চরামি কুসলত্থিকা.

‘‘কাল়পক্খম্হি দিৰসে, অদ্দসং বোধিমুত্তমং;

তত্থ চিত্তং পসাদেত্ৰা, বোধিমূলে নিসীদহং.

‘‘গরুচিত্তং উপট্ঠেত্ৰা, সিরে কত্ৰান অঞ্জলিং;

সোমনস্সং পৰেদেত্ৰা, এৰং চিন্তেসি তাৰদে.

‘‘যদি বুদ্ধো অমিতগুণো, অসমপ্পটিপুগ্গলো;

দস্সেতু পাটিহীরং মে, বোধি ওভাসতু অযং.

‘‘সহ আৰজ্জিতে ময্হং, বোধি পজ্জলি তাৰদে;

সব্বসোণ্ণমযা আসি, দিসা সব্বা ৰিরোচতি.

‘‘সত্তরত্তিন্দিৰং তত্থ, বোধিমূলে নিসীদহং;

সত্তমে দিৰসে পত্তে, দীপপূজং অকাসহং.

‘‘আসনং পরিৰারেত্ৰা, পঞ্চদীপানি পজ্জলুং;

যাৰ উদেতি সূরিযো, দীপা মে পজ্জলুং তদা.

‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;

জহিত্ৰা মানুসং দেহং, তাৰতিংসমগচ্ছহং.

‘‘তত্থ মে সুকতং ব্যম্হং, পঞ্চদীপাতি ৰুচ্চতি;

সট্ঠিযোজনমুব্বেধং, তিংসযোজনৰিত্থতং.

‘‘অসঙ্খিযানি দীপানি, পরিৰারে জলিংসু মে;

যাৰতা দেৰভৰনং, দীপালোকেন জোততি.

‘‘পরম্মুখা নিসীদিত্ৰা, যদি ইচ্ছামি পস্সিতুং;

উদ্ধং অধো চ তিরিযং, সব্বং পস্সামি চক্খুনা.

‘‘যাৰতা অভিকঙ্খামি, দট্ঠুং সুগতদুগ্গতে;

তত্থ আৰরণং নত্থি, রুক্খেসু পব্বতেসু ৰা.

‘‘অসীতিদেৰরাজূনং, মহেসিত্তমকারযিং;

সতানং চক্কৰত্তীনং, মহেসিত্তমকারযিং.

‘‘যং যং যোনুপপজ্জামি, দেৰত্তং অথ মানুসং;

দীপসতসহস্সানি, পরিৰারে জলন্তি মে.

‘‘দেৰলোকা চৰিত্ৰান, উপ্পজ্জিং মাতুকুচ্ছিযং;

মাতুকুচ্ছিগতা সন্তী, অক্খি মে ন নিমীলতি.

‘‘দীপসতসহস্সানি, পুঞ্ঞকম্মসমঙ্গিতা;

জলন্তি সূতিকাগেহে, পঞ্চদীপানিদং ফলং.

‘‘পচ্ছিমে ভৰে সম্পত্তে, মানসং ৰিনিৰত্তযিং;

অজরামতং সীতিভাৰং, নিব্বানং ফস্সযিং অহং.

‘‘জাতিযা সত্তৰস্সাহং, অরহত্তমপাপুণিং;

উপসম্পাদযী বুদ্ধো, গুণমঞ্ঞায গোতমো.

‘‘মণ্ডপে রুক্খমূলে ৰা, সুঞ্ঞাগারে ৰসন্তিযা;

তদা পজ্জলতে দীপং, পঞ্চদীপানিদং ফলং.

‘‘দিব্বচক্খুৰিসুদ্ধং মে, সমাধিকুসলা অহং;

অভিঞ্ঞাপারমিপ্পত্তা, পঞ্চদীপানিদং ফলং.

‘‘সব্বৰোসিতৰোসানা, কতকিচ্চা অনাসৰা;

পঞ্চদীপা মহাৰীর, পাদে ৰন্দামি চক্খুম.

‘‘সতসহস্সিতো কপ্পে, যং দীপমদদিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, পঞ্চদীপানিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অরহত্তং পন পত্ৰা থেরী সাৰত্থিযং ৰিহরন্তী একদিৰসং পচ্ছাভত্তং সাৰত্থিতো নিক্খমিত্ৰা দিৰাৰিহারত্থায অন্ধৰনং পৰিসিত্ৰা অঞ্ঞতরস্মিং রুক্খমূলে নিসীদি. অথ নং মারো ৰিৰেকতো ৰিচ্ছেদেতুকামো অঞ্ঞাতকরূপেন উপগন্ত্ৰা –

৫৭. ‘‘নত্থি নিস্সরণং লোকে, কিং ৰিৰেকেন কাহসি;

ভুঞ্জাহি কামরতিযো, মাহু পচ্ছানুতাপিনী’’তি. – গাথমাহ;

তস্সত্থো – ইমস্মিং লোকে সব্বসমযেসুপি উপপরিক্খীযমানেসু নিস্সরণং নিব্বানং নাম নত্থি তেসং তেসং সমণব্রাহ্মণানং ছন্দসো পটিঞ্ঞাযমানং ৰোহারমত্তমেৰেতং, তস্মা কিং ৰিৰেকেন কাহসি এৰরূপে সম্পন্নপঠমৰযে ঠিতা ইমিনা কাযৰিৰেকেন কিং করিস্সসি? অথ খো ভুঞ্জাহি কামরতিযো ৰত্থুকামকিলেসকামসন্নিস্সিতা খিড্ডারতিযো পচ্চনুভোহি. কস্মা? মাহু পচ্ছানুতাপিনী ‘‘যদত্থং ব্রহ্মচরিযং চরামি, তদেৰ নিব্বানং নত্থি, তেনেৰেতং নাধিগতং, কামভোগা চ পরিহীনা, অনত্থো ৰত ময্হ’’ন্তি পচ্ছা ৰিপ্পটিসারিনী মা অহোসীতি অধিপ্পাযো.

তং সুত্ৰা থেরী ‘‘বালো ৰতাযং মারো, যো মম পচ্চক্খভূতং নিব্বানং পটিক্খিপতি. কামেসু চ মং পৰারেতি, মম খীণাসৰভাৰং ন জানাতি. হন্দ নং তং জানাপেত্ৰা তজ্জেস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা –

৫৮. ‘‘সত্তিসূলূপমা কামা, খন্ধাসং অধিকুট্টনা;

যং ত্ৰং কামরতিং ব্রূসি, অরতী দানি সা মম.

৫৯. ‘‘সব্বত্থ ৰিহতা নন্দী, তমোক্খন্ধো পদালিতো;

এৰং জানাহি পাপিম, নিহতো ত্ৰমসি অন্তকা’’তি. – ইমং গাথাদ্ৰযমাহ;

তত্থ সত্তিসূলূপমা কামাতি কামা নাম যেন অধিট্ঠিতা, তস্স সত্তস্স ৰিনিৰিজ্ঝনতো নিসিতসত্তি ৰিয সূলং ৰিয চ দট্ঠব্বা. খন্ধাতি উপাদানক্খন্ধা. আসন্তি তেসং. অধিকুট্টনাতি ছিন্দনাধিট্ঠানা, অচ্চাদানট্ঠানন্তি অত্থো. যতো খন্ধে অচ্চাদায সত্তা কামেহি ছেজ্জভেজ্জং পাপুণন্তি. যং ত্ৰং কামরতিং ব্রূসি, অরতি দানি সা মমাতি, পাপিম, ত্ৰং যং কামরতিং রমিতব্বং সেৰিতব্বং কত্ৰা ৰদসি, সা দানি মম নিরতিজাতিকত্তা মীল়্হসদিসা, ন তায মম কোচি অত্থো অত্থীতি.

তত্থ কারণমাহ ‘‘সব্বত্থ ৰিহতা নন্দী’’তিআদিনা. তত্থ এৰং জানাহীতি ‘‘সব্বসো পহীনতণ্হাৰিজ্জা’’তি মং জানাহি, ততো এৰ বলৰিধমনৰিসযাতিক্কমনেহি অন্তক লামকাচার, মার, ত্ৰং মযা নিহতো বাধিতো অসি, ন পনাহং তযা বাধিতব্বাতি অত্থো.

এৰং থেরিযা মারো সন্তজ্জিতো তত্থেৰন্তরধাযি. থেরীপি ফলসমাপত্তিসুখেন অন্ধৰনে দিৰসভাগং ৰীতিনামেত্ৰা সাযন্হে ৰসনট্ঠানমেৰ গতা.

সেলাথেরীগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.