৬. সুক্কাথেরীগাথাৰণ্ণনা
কিংমে কতা রাজগহেতিআদিকা সুক্কায থেরিযা গাথা. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারা তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তী ৰিপস্সিস্স ভগৰতো কালে বন্ধুমতীনগরে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তা উপাসিকাহি সদ্ধিং ৰিহারং গন্ত্ৰা সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধা পব্বজিত্ৰা বহুস্সুতা ধম্মধরা পটিভানৰতী অহোসি. সা তত্থ বহূনি ৰস্সসহস্সানি ব্রহ্মচরিযং চরিত্ৰা পুথুজ্জনকালকিরিযমেৰ কত্ৰা তুসিতে নিব্বত্তি. তথা সিখিস্স ভগৰতো, ৰেস্সভুস্স ভগৰতো কালেতি এৰং তিণ্ণং সম্মাসম্বুদ্ধানং সাসনে সীলং রক্খিত্ৰা বহুস্সুতা ধম্মধরা অহোসি, তথা ককুসন্ধস্স, কোণাগমনস্স, কস্সপস্স চ ভগৰতো সাসনে পব্বজিত্ৰা ৰিসুদ্ধসীলা বহুস্সুতা ধম্মকথিকা অহোসি.
এৰং সা তত্থ তত্থ বহুং পুঞ্ঞং উপচিনিত্ৰা সুগতীসুযেৰ সংসরন্তী ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে রাজগহনগরে গহপতিমহাসালকুলে নিব্বত্তি, সুক্কাতিস্সা নামং অহোসি. সা ৰিঞ্ঞুতং পত্তা সত্থু রাজগহপৰেসনে লদ্ধপ্পসাদা উপাসিকা হুত্ৰা অপরভাগে ধম্মদিন্নায থেরিযা সন্তিকে ধম্মং সুত্ৰা সঞ্জাতসংৰেগা তস্সা এৰ সন্তিকে পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনায কম্মং করোন্তী নচিরস্সেৰ সহ পটিসম্ভিদাহি অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থেরী ২.৪.১১১-১৪২) –
‘‘একনৰুতিতো কপ্পে, ৰিপস্সী নাম নাযকো;
উপ্পজ্জি চারুদস্সনো, সব্বধম্মৰিপস্সকো.
‘‘তদাহং বন্ধুমতিযং, জাতা অঞ্ঞতরে কুলে;
ধম্মং সুত্ৰান মুনিনো, পব্বজিং অনগারিযং.
‘‘বহুস্সুতা ধম্মধরা, পটিভানৰতী তথা;
ৰিচিত্তকথিকা চাপি, জিনসাসনকারিকা.
‘‘তদা ধম্মকথং কত্ৰা, হিতায জনতং বহুং;
ততো চুতাহং তুসিতং, উপপন্না যসস্সিনী.
‘‘একত্তিংসে ইতো কপ্পে, সিখী ৰিয সিখী জিনো;
তপন্তো যসসা লোকে, উপ্পজ্জি ৰদতং ৰরো.
‘‘তদাপি পব্বজিত্ৰান, বুদ্ধসাসনকোৰিদা;
জোতেত্ৰা জিনৰাক্যানি, ততোপি তিদিৰং গতা.
‘‘একত্তিংসেৰ কপ্পম্হি, ৰেস্সভূ নাম নাযকো;
উপ্পজ্জিত্থ মহাঞাণী, তদাপি চ তথেৰহং.
‘‘পব্বজিত্ৰা ধম্মধরা, জোতযিং জিনসাসনং;
গন্ত্ৰা মরুপুরং রম্মং, অনুভোসিং মহাসুখং.
‘‘ইমম্হি ভদ্দকে কপ্পে, ককুসন্ধো জিনুত্তমো;
উপ্পজ্জি নরসরণো, তদাপি চ তথেৰহং.
‘‘পব্বজিত্ৰা মুনিমতং, জোতযিত্ৰা যথাযুকং;
ততো চুতাহং তিদিৰং, অগং সভৰনং যথা.
‘‘ইমস্মিংযেৰ কপ্পম্হি, কোণাগমননাযকো;
উপ্পজ্জি লোকসরণো, অরণো অমতঙ্গতো.
‘‘তদাপি পব্বজিত্ৰান, সাসনে তস্স তাদিনো;
বহুস্সুতা ধম্মধরা, জোতযিং জিনসাসনং.
‘‘ইমস্মিংযেৰ কপ্পম্হি, কস্সপো মুনিমুত্তমো;
উপ্পজ্জি লোকসরণো, অরণো মরণন্তগূ.
‘‘তস্সাপি নরৰীরস্স, পব্বজিত্ৰান সাসনে;
পরিযাপুটসদ্ধম্মা, পরিপুচ্ছা ৰিসারদা.
‘‘সুসীলা লজ্জিনী চেৰ, তীসু সিক্খাসু কোৰিদা;
বহুং ধম্মকথং কত্ৰা, যাৰজীৰং মহামুনে.
‘‘তেন কম্মৰিপাকেন, চেতনাপণিধীহি চ;
জহিত্ৰা মানুসং দেহং, তাৰতিংসমগচ্ছহং.
‘‘পচ্ছিমে চ ভৰে দানি, গিরিব্বজপুরুত্তমে;
জাতা সেট্ঠিকুলে ফীতে, মহারতনসঞ্চযে.
‘‘যদা ভিক্খুসহস্সেন, পরিৰুতো লোকনাযকো;
উপাগমি রাজগহং, সহস্সক্খেন ৰণ্ণিতো.
‘‘দন্তো দন্তেহি সহ পুরাণজটিলেহি, ৰিপ্পমুত্তো ৰিপ্পমুত্তেহি;
সিঙ্গীনিক্খসৰণ্ণো, রাজগহং পাৰিসি ভগৰা.
‘‘দিস্ৰা বুদ্ধানুভাৰং তং, সুত্ৰাৰ গুণসঞ্চযং;
বুদ্ধে চিত্তং পসাদেত্ৰা, পূজযিং তং যথাবলং.
‘‘অপরেন চ কালেন, ধম্মদিন্নায সন্তিকে;
অগারা নিক্খমিত্ৰান, পব্বজিং অনগারিযং.
‘‘কেসেসু ছিজ্জমানেসু, কিলেসে ঝাপযিং অহং;
উগ্গহিং সাসনং সব্বং, পব্বজিত্ৰা চিরেনহং.
‘‘ততো ধম্মমদেসেসিং, মহাজনসমাগমে;
ধম্মে দেসিযমানম্হি, ধম্মাভিসমযো অহু.
‘‘নেকপাণসহস্সানং, তং ৰিদিত্ৰাতিৰিম্হিতো;
অভিপ্পসন্নো মে যক্খো, ভমিত্ৰান গিরিব্বজং.
‘‘কিংমে কতা রাজগহে মনুস্সা, মধুং পীতাৰ অচ্ছরে;
যে সুক্কং ন উপাসন্তি, দেসেন্তিং অমতং পদং.
‘‘তঞ্চ অপ্পটিৰানীযং, অসেচনকমোজৰং;
পিৰন্তি মঞ্ঞে সপ্পঞ্ঞা, ৰলাহকমিৰদ্ধগূ.
‘‘ইদ্ধীসু চ ৰসী হোমি, দিব্বায সোতধাতুযা;
চেতোপরিযঞাণস্স, ৰসী হোমি মহামুনে.
‘‘পুব্বেনিৰাসং জানামি, দিব্বচক্খু ৰিসোধিতং;
সব্বাসৰপরিক্খীণা, নত্থি দানি পুনব্ভৰো.
‘‘অত্থধম্মনিরুত্তীসু, পটিভানে তথেৰ চ;
ঞাণং মম মহাৰীর, উপ্পন্নং তৰ সন্তিকে.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অরহত্তং পন পত্ৰা পঞ্চসতভিক্খুনিপরিৰারা মহাধম্মকথিকা অহোসি. সা একদিৰসং রাজগহে পিণ্ডায চরিত্ৰা কতভত্তকিচ্চা ভিক্খুনুপস্সযং পৰিসিত্ৰা সন্নিসিন্নায মহতিযা পরিসায মধুভণ্ডং পীল়েত্ৰা সুমধুরং পাযেন্তী ৰিয অমতেন অভিসিঞ্চন্তী ৰিয ধম্মং দেসেতি. পরিসা চস্সা ধম্মকথং ওহিতসোতা অৰিক্খিত্তচিত্তা সক্কচ্চং সুণাতি. তস্মিং খণে থেরিযা চঙ্কমনকোটিযং রুক্খে অধিৰত্থা দেৰতা ধম্মদেসনায পসন্না রাজগহং পৰিসিত্ৰা রথিযায রথিযং সিঙ্ঘাটকেন সিঙ্ঘাটকং ৰিচরিত্ৰা তস্সা গুণং ৰিভাৰেন্তী –
৫৪. ‘‘কিংমে কতা রাজগহে মনুস্সা, মধুং পীতাৰ অচ্ছরে;
যে সুক্কং ন উপাসন্তি, দেসেন্তিং বুদ্ধসাসনং.
৫৫. ‘‘তঞ্চ অপ্পটিৰানীযং, অসেচনকমোজৰং;
পিৰন্তি মঞ্ঞে সপ্পঞ্ঞা, ৰলাহকমিৰদ্ধগূ’’তি. –
ইমা দ্ৰে গাথা অভাসি.
তত্থ কিংমে কতা রাজগহে মনুস্সাতি ইমে রাজগহে মনুস্সা কিং কতা, কিস্মিং নাম কিচ্চে ব্যাৰটা. মধুং পীতাৰ অচ্ছরেতি যথা ভণ্ডমধুং গহেত্ৰা মধুং পীতৰন্তো ৰিসঞ্ঞিনো হুত্ৰা সীসং উক্খিপিতুং ন সক্কোন্তি, এৰং ইমেপি ধম্মসঞ্ঞায ৰিসঞ্ঞিনো হুত্ৰা মঞ্ঞে সীসং উক্খিপিতুং ন সক্কোন্তি, কেৰলং অচ্ছন্তিযেৰাতি অত্থো. যে সুক্কং ন উপাসন্তি, দেসেন্তিং বুদ্ধসাসনন্তি বুদ্ধস্স ভগৰতো সাসনং যাথাৰতো দেসেন্তিং পকাসেন্তিং সুক্কং থেরিং যে ন উপাসন্তি ন পযিরুপাসন্তি. তে ইমে রাজগহে মনুস্সা কিং কতাতি যোজনা.
তঞ্চ অপ্পটিৰানীযন্তি তঞ্চ পন ধম্মং অনিৰত্তিতভাৰাৰহং নিয্যানিকং, অভিক্কন্ততায ৰা যথা সোতুজনসৰনমনোহরভাৰেন অনপনীযং, অসেচনকং অনাসিত্তকং পকতিযাৰ মহারসং ততো এৰ ওজৰন্তং. ‘‘ওসধ’’ন্তিপি পাল়ি. ৰট্টদুক্খব্যাধিতিকিচ্ছায ওসধভূতং. পিৰন্তি মঞ্ঞে সপ্পঞ্ঞা, ৰলাহকমিৰদ্ধগূতি ৰলাহকন্তরতো নিক্খন্তং উদকং নিরুদককন্তারে পথগা ৰিয তং ধম্মং সপ্পঞ্ঞা পণ্ডিতপুরিসা পিৰন্তি মঞ্ঞে পিৰন্তা ৰিয সুণন্তি.
মনুস্সা তং সুত্ৰা পসন্নমানসা থেরিযা সন্তিকং উপসঙ্কমিত্ৰা সক্কচ্চং ধম্মং সুণিংসু. অপরভাগে থেরিযা আযুপরিযোসানে পরিনিব্বানকালে সাসনস্স নিয্যানিকভাৰৰিভাৰনত্থং অঞ্ঞং ব্যাকরোন্তী –
৫৬. ‘‘সুক্কা সুক্কেহি ধম্মেহি, ৰীতরাগা সমাহিতা;
ধারেতি অন্তিমং দেহং, জেত্ৰা মারং সৰাহন’’ন্তি. – ইমং গাথং অভাসি;
তত্থ সুক্কাতি সুক্কাথেরী অত্তানমেৰ পরং ৰিয দস্সেতি. সুক্কেহি ধম্মেহীতি সুপরিসুদ্ধেহি লোকুত্তরধম্মেহি. ৰীতরাগা সমাহিতাতি অগ্গমগ্গেন সব্বসো ৰীতরাগা অরহত্তফলসমাধিনা সমাহিতা. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.
সুক্কাথেরীগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.