৩. অপরা উত্তমাথেরীগাথাৰণ্ণনা
যে ইমে সত্ত বোজ্ঝঙ্গাতিআদিকা অপরায উত্তমায থেরিযা গাথা. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারা তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তী ৰিপস্সিস্স ভগৰতো কালে বন্ধুমতীনগরে কুলদাসী হুত্ৰা নিব্বত্তি. সা একদিৰসং সত্থু সাৰকং একং খীণাসৰত্থেরং পিণ্ডায চরন্তং দিস্ৰা পসন্নমানসা তীণি মোদকানি অদাসি. সা তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তী ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে কোসলজনপদে অঞ্ঞতরস্মিং ব্রাহ্মণমহাসালকুলে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তা জনপদচারিকং চরন্তস্স সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধা পব্বজিত্ৰা নচিরস্সেৰ সহ পটিসম্ভিদাহি অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থেরী ২.২.৩০-৩৬) –
‘‘নগরে বন্ধুমতিযা, কুম্ভদাসী অহোসহং;
মম ভাগং গহেত্ৰান, গচ্ছং উদকহারিকা.
‘‘পন্থম্হি সমণং দিস্ৰা, সন্তচিত্তং সমাহিতং;
পসন্নচিত্তা সুমনা, মোদকে তীণিদাসহং.
‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;
একনৰুতিকপ্পানি, ৰিনিপাতং ন গচ্ছহং.
‘‘সম্পত্তি তং করিত্ৰান, সব্বং অনুভৰিং অহং;
মোদকে তীণি দত্ৰান, পত্তাহং অচলং পদং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অরহত্তং পন পত্ৰা অত্তনো পটিপত্তিং পচ্চৰেক্খিত্ৰা উদানৰসেন –
৪৫. ‘‘যে ইমে সত্ত বোজ্ঝঙ্গা, মগ্গা নিব্বানপত্তিযা;
ভাৰিতা তে মযা সব্বে, যথা বুদ্ধেন দেসিতা.
৪৬. ‘‘সুঞ্ঞতস্সানিমিত্তস্স, লাভিনীহং যদিচ্ছকং;
ওরসা ধীতা বুদ্ধস্স, নিব্বানাভিরতা সদা.
৪৭. ‘‘সব্বে কামা সমুচ্ছিন্না, যে দিব্বা যে চ মানুসা;
ৰিক্খীণো জাতিসংসারো, নত্থি দানি পুনব্ভৰো’’তি. –
ইমা গাথা অভাসি.
তত্থ সুঞ্ঞতস্সানিমিত্তস্স, লাভিনীহং যদিচ্ছকন্তি সুঞ্ঞতসমাপত্তিযা চ অনিমিত্তসমাপত্তিযা চ অহং যদিচ্ছকং লাভিনী, তত্থ যং যং সমাপজ্জিতুং ইচ্ছামি যত্থ যত্থ যদা যদা, তং তং তত্থ তত্থ তদা তদা সমাপজ্জিত্ৰা ৰিহরামীতি অত্থো. যদিপি হি সুঞ্ঞতাপ্পণিহিতাদিনামকস্স যস্স কস্সচিপি মগ্গস্স সুঞ্ঞতাদিভেদং তিৰিধম্পি ফলং সম্ভৰতি. অযং পন থেরী সুঞ্ঞতানিমিত্তসমাপত্তিযোৰ সমাপজ্জতি. তেন ৰুত্তং – ‘‘সুঞ্ঞতস্সানিমিত্তস্স, লাভিনীহং যদিচ্ছক’’ন্তি. যেভুয্যৰসেন ৰা এতং ৰুত্তং. নিদস্সনমত্তমেতন্তি অপরে.
যে দিব্বা যে চ মানুসাতি যে দেৰলোকপরিযাপন্না যে চ মনুস্সলোকপরিযাপন্না ৰত্থুকামা, তে সব্বেপি তপ্পটিবদ্ধছন্দরাগপ্পহানেন মযা সম্মদেৰ উচ্ছিন্না, অপরিভোগারহা কতা. ৰুত্তঞ্হি – ‘‘অভব্বো, আৰুসো, খীণাসৰো ভিক্খু কামে পরিভুঞ্জিতুং. সেয্যথাপি পুব্বে অগারিযভূতো’’তি. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.
অপরা উত্তমাথেরীগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.