৮. অভযমাতুথেরীগাথাৰণ্ণনা

উদ্ধং পাদতলাতিআদিকা অভযমাতায থেরিযা গাথা. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারা তত্থ তত্থ ভৰে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তী তিস্সস্স ভগৰতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্ৰা একদিৰসং সত্থারং পিণ্ডায চরন্তং দিস্ৰা পসন্নমানসা পত্তং গহেত্ৰা কটচ্ছুমত্তং ভিক্খং অদাসি. সা তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তী ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে তাদিসেন কম্মনিস্সন্দেন উজ্জেনিযং পদুমৰতী নাম নগরসোভিণী অহোসি. রাজা বিম্বিসারো তস্সা রূপসম্পত্তিআদিকে গুণে সুত্ৰা পুরোহিতস্স আচিক্খি – ‘‘উজ্জেনিযং কির পদুমৰতী নাম গণিকা অহোসি, তমহং দট্ঠুকামোম্হী’’তি. পুরোহিতো ‘‘সাধু, দেৰা’’তি মন্তবলেন কুম্ভীরং নাম যক্খং আৰহেত্ৰা যক্খানুভাৰেন রাজানং তাৰদেৰ উজ্জেনীনগরং নেসি. রাজা তায সদ্ধিং একরত্তিং সংৰাসং কপ্পেসি. সা তেন গব্ভং গণ্হি. রঞ্ঞো চ আরোচেসি – ‘‘মম কুচ্ছিযং গব্ভো পতিট্ঠহী’’তি. তং সুত্ৰা রাজা নং ‘‘সচে পুত্তো ভৰেয্য, ৰড্ঢেত্ৰা মমং দস্সেহী’’তি ৰত্ৰা নামমুদ্দিকং দত্ৰা অগমাসি. সা দসমাসচ্চযেন পুত্তং ৰিজাযিত্ৰা নামগ্গহণদিৰসে অভযোতি নামং অকাসি. পুত্তঞ্চ সত্তৰস্সিককালে ‘‘তৰ পিতা বিম্বিসারমহারাজা’’তি রঞ্ঞো সন্তিকং পহিণি. রাজা তং পুত্তং পস্সিত্ৰা পুত্তসিনেহং পটিলভিত্ৰা কুমারকপরিহারেন ৰড্ঢেসি. তস্স সদ্ধাপটিলাভো পব্বজ্জা ৰিসেসাধিগমো চ হেট্ঠা আগতোযেৰ. তস্স মাতা অপরভাগে পুত্তস্স অভযত্থেরস্স সন্তিকে ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধা ভিক্খুনীসু পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনায কম্মং করোন্তী নচিরস্সেৰ সহ পটিসম্ভিদাহি অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থেরী ২.১.৬০-৭০) –

‘‘পিণ্ডচারং চরন্তস্স, তিস্সনামস্স সত্থুনো;

কটচ্ছুভিক্খং পগ্গয্হ, বুদ্ধসেট্ঠস্সদাসহং.

‘‘পটিগ্গহেত্ৰা সম্বুদ্ধো, তিস্সো লোকগ্গনাযকো;

ৰীথিযা সণ্ঠিতো সত্থা, অকা মে অনুমোদনং.

‘‘কটচ্ছুভিক্খং দত্ৰান, তাৰতিংসং গমিস্সসি;

ছত্তিংসদেৰরাজূনং, মহেসিত্তং করিস্সসি.

‘‘পঞ্ঞাসং চক্কৰত্তীনং, মহেসিত্তং করিস্সসি;

মনসা পত্থিতং সব্বং, পটিলচ্ছসি সব্বদা.

‘‘সম্পত্তিং অনুভোত্ৰান, পব্বজিস্সসি কিঞ্চনা;

সব্বাসৰে পরিঞ্ঞায, নিব্বাযিস্সসিনাসৰা.

‘‘ইদং ৰত্ৰান সম্বুদ্ধো, তিস্সো লোকগ্গনাযকো;

নভং অব্ভুগ্গমী ৰীরো, হংসরাজাৰ অম্বরে.

‘‘সুদিন্নং মে দানৰরং, সুযিট্ঠা যাগসম্পদা;

কটচ্ছুভিক্খং দত্ৰান, পত্তাহং অচলং পদং.

‘‘দ্ৰেনৰুতে ইতো কপ্পে, যং দানমদদিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, ভিক্খাদানস্সিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অরহত্তং পন পত্ৰা অত্তনো পুত্তেন অভযত্থেরেন ধম্মং কথেন্তেন ওৰাদৰসেন যা গাথা ভাসিতা, উদানৰসেন সযম্পি তা এৰ পচ্চুদাহরন্তী –

৩৩. ‘‘উদ্ধং পাদতলা অম্ম, অধো ৰে কেসমত্থকা;

পচ্চৰেক্খস্সুমং কাযং, অসুচিং পূতিগন্ধিকং.

৩৪. ‘‘এৰং ৰিহরমানায, সব্বো রাগো সমূহতো;

পরিল়াহো সমুচ্ছিন্নো, সীতিভূতাম্হি নিব্বুতা’’তি. – আহ;

তত্থ পঠমগাথায তাৰ অযং সঙ্খেপত্থো – অম্ম পদুমৰতি, পাদতলতো উদ্ধং কেসমত্থকতো অধো নানপ্পকারঅসুচিপূরিতায অসুচিং সব্বকালং পূতিগন্ধৰাযনতো পূতিগন্ধিকং, ইমং কুচ্ছিতানং আযতনতায কাযং সরীরং ঞাণচক্খুনা পচ্চৰেক্খস্সূতি. অযঞ্হি তস্সা পুত্তেন ওৰাদদানৰসেন ভাসিতা গাথা.

সা তং সুত্ৰা অরহত্তং পত্ৰা উদানেন্তী আচরিযপূজাৰসেন তমেৰ গাথং পঠমং ৰত্ৰা অত্তনো পটিপত্তিং কথেন্তী ‘‘এৰং ৰিহরমানাযা’’তি দুতিযং গাথমাহ.

তত্থ এৰং ৰিহরমানাযাতি এৰং মম পুত্তেন অভযত্থেরেন ‘‘উদ্ধং পাদতলা’’তিআদিনা দিন্নে ওৰাদে ঠত্ৰা সব্বকাযং অসুভতো দিস্ৰা একগ্গচিত্তা তত্থ ভূতুপাদাযভেদে রূপধম্মে তপ্পটিবদ্ধে ৰেদনাদিকে অরূপধম্মে পরিগ্গহেত্ৰা তত্থ তিলক্খণং আরোপেত্ৰা অনিচ্চানুপস্সনাদিৰসেন ৰিহরমানায. সব্বো রাগো সমূহতোতি ৰুট্ঠানগামিনিৰিপস্সনায মগ্গেন ঘটিতায মগ্গপটিপাটিযা অগ্গমগ্গেন সব্বো রাগো মযা সমূহতো সমুগ্ঘাটিতো. পরিল়াহো সমুচ্ছিন্নোতি ততো এৰ সব্বো কিলেসপরিল়াহো সম্মদেৰ উচ্ছিন্নো, তস্স চ সমুচ্ছিন্নত্তা এৰ সীতিভূতা সউপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা নিব্বুতা অম্হীতি.

অভযমাতুথেরীগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.