২. মুত্তাথেরীগাথাৰণ্ণনা

২. ‘‘মুত্তে মুচ্চস্সু যোগেহি, চন্দো রাহুগ্গহা ইৰ;

ৰিপ্পমুত্তেন চিত্তেন, অনণা ভুঞ্জ পিণ্ডক’’ন্তি. –

অযং মুত্তায নাম সিক্খমানায গাথা. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারা তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তী ৰিপস্সিস্স ভগৰতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্ৰা একদিৰসং সত্থারং রথিযং গচ্ছন্তং দিস্ৰা পসন্নমানসা পঞ্চপতিট্ঠিতেন ৰন্দিত্ৰা পীতিৰেগেন সত্থু পাদমূলে অৰকুজ্জা নিপজ্জি. সা তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰলোকে নিব্বত্তিত্ৰা অপরাপরং সুগতীসুযেৰ সংসরন্তী ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৰত্থিযং ব্রাহ্মণমহাসালকুলে নিব্বত্তি, মুত্তাতিস্সা নামং অহোসি. সা উপনিস্সযসম্পন্নতায ৰীসতিৰস্সকালে মহাপজাপতিগোতমিযা সন্তিকে পব্বজিত্ৰা সিক্খমানাৰ হুত্ৰা কম্মট্ঠানং কথাপেত্ৰা ৰিপস্সনায কম্মং করোতি. সা একদিৰসং ভত্তকিচ্চং কত্ৰা পিণ্ডপাতপটিক্কন্তা থেরীনং ভিক্খুনীনং ৰত্তং দস্সেত্ৰা দিৰাট্ঠানং গন্ত্ৰা রহো নিসিন্না ৰিপস্সনায মনসিকারং আরভি. সত্থা সুরভিগন্ধকুটিযা নিসিন্নোৰ ওভাসং ৰিস্সজ্জেত্ৰা তস্সা পুরতো নিসিন্নো ৰিয অত্তানং দস্সেত্ৰা ‘‘মুত্তে মুচ্চস্সু যোগেহী’’তি ইমং গাথমাহ.

তত্থ মুত্তেতি তস্সা আলপনং. মুচ্চস্সু যোগেহীতি মগ্গপটিপাটিযা কামযোগাদীহি চতূহি যোগেহি মুচ্চ, তেহি ৰিমুত্তচিত্তা হোহি. যথা কিং? চন্দো রাহুগ্গহা ইৰাতি রাহুসঙ্খাতো গহতো চন্দো ৰিয উপক্কিলেসতো মুচ্চস্সু. ৰিপ্পমুত্তেন চিত্তেনাতি অরিযমগ্গেন সমুচ্ছেদৰিমুত্তিযা সুট্ঠু ৰিমুত্তেন চিত্তেন, ইত্থং ভূতলক্খণে চেতং করণৰচনং. অনণা ভুঞ্জ পিণ্ডকন্তি কিলেসইণং পহায অনণা হুত্ৰা রট্ঠপিণ্ডং ভুঞ্জেয্যাসি. যো হি কিলেসে অপ্পহায সত্থারা অনুঞ্ঞাতপচ্চযে পরিভুঞ্জতি, সো সাণো পরিভুঞ্জতি নাম. যথাহ আযস্মা বাকুলো – ‘‘সত্তাহমেৰ খো অহং, আৰুসো, সাণো রট্ঠপিণ্ডং ভুঞ্জি’’ন্তি (ম. নি. ৩.২১১). তস্মা সাসনে পব্বজিতেন কামচ্ছন্দাদিইণং পহানায অনণেন হুত্ৰা সদ্ধাদেয্যং পরিভুঞ্জিতব্বং. পিণ্ডকন্তি দেসনাসীসমেৰ, চত্তারোপি পচ্চযেতি অত্থো. অভিণ্হং ওৰদতীতি অরিযমগ্গপ্পত্তিযা উপক্কিলেসে ৰিসোধেন্তো বহুসো ওৰাদং দেতি.

সা তস্মিং ওৰাদে ঠত্ৰা নচিরস্সেৰ অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থেরী ২.১.৩১-৩৬) –

‘‘ৰিপস্সিস্স ভগৰতো, লোকজেট্ঠস্স তাদিনো;

রথিযং পটিপন্নস্স, তারযন্তস্স পাণিনো.

‘‘ঘরতো নিক্খমিত্ৰান, অৰকুজ্জা নিপজ্জহং;

অনুকম্পকো লোকনাথো, সিরসি অক্কমী মম.

‘‘অক্কমিত্ৰান সিরসি, অগমা লোকনাযকো;

তেন চিত্তপ্পসাদেন, তুসিতং অগমাসহং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অরহত্তং পন পত্ৰা সা তমেৰ গাথং উদানেসি. পরিপুণ্ণসিক্খা উপসম্পজ্জিত্ৰা অপরভাগে পরিনিব্বানকালেপি তমেৰ গাথং পচ্চভাসীতি.

মুত্তাথেরীগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.