১১. ন্হাতকমুনিত্থেরগাথাৰণ্ণনা
ৰাতরোগাভিনীতোতিআদিকা আযস্মতো ন্হাতকমুনিস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে পুঞ্ঞানি উপচিনিত্ৰা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে রাজগহে ব্রাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৰা ৰযপ্পত্তো ৰিজ্জাট্ঠানাদীসু নিপ্ফত্তিং গতো ন্হাতকলক্খণযোগেন ন্হাতকোতি পঞ্ঞাযিত্থ. সো তাপসপব্বজ্জং পব্বজিত্ৰা রাজগহস্স তিযোজনপ্পমাণে ঠানে অরঞ্ঞাযতনে নীৰারেহি যাপেন্তো অগ্গিং পরিচারযমানো ৰসতি. তস্স সত্থা ঘটে ৰিয পদীপং হদযব্ভন্তরে পজ্জলন্তং অরহত্তূপনিস্সযং দিস্ৰা অস্সমপদং অগমাসি. সো ভগৰন্তং দিস্ৰা হট্ঠতুট্ঠো অত্তনো উপকপ্পননিযামেন আহারং উপনেসি. তং ভগৰা পরিভুঞ্জি. এৰং তযো দিৰসে দত্ৰা চতুত্থদিৰসে ‘‘ভগৰা তুম্হে পরমসুখুমালা, কথং ইমিনা আহারেন যাপেথা’’তি আহ. তস্স সত্থা অরিযসন্তোসগুণং পকাসেন্তো ধম্মং দেসেসি. তাপসো তং সুত্ৰা সোতাপন্নো হুত্ৰা পব্বজিত্ৰা অরহত্তং পাপুণি. ভগৰা তং অরহত্তে পতিট্ঠপেত্ৰা গতো. সো পন তত্থেৰ ৰিহরন্তো অপরভাগে ৰাতাবাধেন উপদ্দুতো অহোসি. সত্থা তত্থ গন্ত্ৰা পটিসন্থারমুখেন তস্স ৰিহারং পুচ্ছন্তো –
৪৩৫. ‘‘ৰাতরোগাভিনীতো ত্ৰং, ৰিহরং কাননে ৰনে;
পৰিদ্ধগোচরে লূখে, কথং ভিক্খু করিস্সসী’’তি. – গাথমাহ; অথ থেরো –
৪৩৬. ‘‘পীতিসুখেন ৰিপুলেন, ফরিত্ৰান সমুস্সযং;
লূখম্পি অভিসম্ভোন্তো, ৰিহরিস্সামি কাননে.
৪৩৭. ‘‘ভাৰেন্তো সত্ত বোজ্ঝঙ্গে, ইন্দ্রিযানি বলানি চ;
ঝানসোখুম্মসম্পন্নো, ৰিহরিস্সং অনাসৰো.
৪৩৮. ‘‘ৰিপ্পমুত্তং কিলেসেহি, সুদ্ধচিত্তং অনাৰিলং;
অভিণ্হং পচ্চৰেক্খন্তো, ৰিহরিস্সং অনাসৰো.
৪৩৯. ‘‘অজ্ঝত্তঞ্চ বহিদ্ধা চ, যে মে ৰিজ্জিংসু আসৰা;
সব্বে অসেসা উচ্ছিন্না, ন চ উপ্পজ্জরে পুন.
৪৪০. ‘‘পঞ্চক্খন্ধা পরিঞ্ঞাতা, তিট্ঠন্তি ছিন্নমূলকা;
দুক্খক্খযো অনুপ্পত্তো, নত্থি দানি পুনব্ভৰো’’তি. –
ইমাহি সেসগাথাহি অত্তনো ৰিহারং সত্থু পৰেদেসি.
তত্থ ঝানসোখুম্মসম্পন্নোতি ঝানসুখুমভাৰেন সমন্নাগতো. ঝানসুখুমং নাম অরূপজ্ঝানং, তস্মা অট্ঠসমাপত্তিলাভিম্হীতি ৰুত্তং হোতি. তেন অত্তনো উভতোভাগৰিমুত্তিতং দস্সেতি. অপরে পনাহু – ‘‘সোখুম্মন্তি অগ্গমগ্গফলেসু অধিপঞ্ঞাসিক্খা অধিপ্পেতা, ততো ঝানগ্গহণেন অত্তনো উভতোভাগৰিমুত্তিতং ৰিভাৰেতী’’তি. ৰিপ্পমুত্তং কিলেসেহীতি পটিপ্পস্সদ্ধিৰিমুত্তিযা সব্বকিলেসেহি ৰিমুত্তং, ততো এৰ সুদ্ধচিত্তং, অনাৰিলসঙ্কপ্পতায অনাৰিলং, তীহিপি পদেহি অরহত্তফলচিত্তমেৰ ৰদতি. সেসং হেট্ঠা ৰুত্তনযমেৰ. ইমমেৰ চ থেরস্স অঞ্ঞাব্যাকরণং অহোসীতি.
ন্হাতকমুনিত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.