৫. সম্বুলকচ্চানত্থেরগাথাৰণ্ণনা
দেৰো চাতি আযস্মতো সম্বুলকচ্চানত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে পুঞ্ঞানি করোন্তো ইতো চতুনৰুতিকপ্পমত্থকে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৰসং সতরংসিং নাম পচ্চেকবুদ্ধং নিরোধা ৰুট্ঠহিত্ৰা পিণ্ডায চরন্তং দিস্ৰা পসন্নমানসো তালফলং অদাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে মগধরট্ঠে গহপতিকুলে নিব্বত্তিত্ৰা ‘‘সম্বুলো’’তি লদ্ধনামো কচ্চানগোত্ততায সম্বুলকচ্চানোতি পঞ্ঞাযিত্থ.
সো ৰযপ্পত্তো সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৰা হিমৰন্তসমীপে ভেরৰায নাম পব্বতগুহাযং ৰিপস্সনায কম্মং করোন্তো ৰিহরতি. অথেকদিৰসং মহা অকালমেঘো সতপটলসহস্সপটলো থনেন্তো গজ্জন্তো ৰিজ্জুল্লতা নিচ্ছারেন্তো গল়গল়াযন্তো উট্ঠহিত্ৰা ৰস্সিতুং আরভি, অসনিযো ফলিংসু. তং সদ্দং সুত্ৰা অচ্ছতরচ্ছুৰনমহিংসহত্থিআদযো ভীততসিতা ভীতরৰং ৰিরৰিংসু. থেরো পন আরদ্ধৰিপস্সনত্তা কাযে জীৰিতে চ নিরপেক্খো ৰিগতলোমহংসো তং অচিন্তেন্তো ৰিপস্সনাযমেৰ কম্মং করোন্তো ঘম্মাপগমেন উতুসপ্পাযলাভেন সমাহিতচিত্তো তাৰদেৰ ৰিপস্সনং উস্সুক্কাপেত্ৰা সহ অভিঞ্ঞাহি অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ২.৫১.৮৫-৯০) –
‘‘সতরংসী নাম ভগৰা, সযম্ভূ অপরাজিতো;
ৰিৰেকা ৰুট্ঠহিত্ৰান, গোচরাযাভিনিক্খমি.
‘‘ফলহত্থো অহং দিস্ৰা, উপগচ্ছিং নরাসভং;
পসন্নচিত্তো সুমনো, তালফলং অদাসহং.
‘‘চতুন্নৰুতিতো কপ্পে, যং ফলং অদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, ফলদানস্সিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অরহত্তং পন পত্ৰা অত্তনো পটিপত্তিং পচ্চৰেক্খিত্ৰা সোমনস্সজাতো উদানৰসেন অঞ্ঞং ব্যাকরোন্তো –
১৮৯. ‘‘দেৰো চ ৰস্সতি, দেৰো চ গল়গল়াযতি,
এককো চাহং ভেরৰে বিলে ৰিহরামি;
তস্স ময্হং এককস্স ভেরৰে বিলে ৰিহরতো,
নত্থি ভযং ৰা ছম্ভিতত্তং ৰা লোমহংসো ৰা.
১৯০. ‘‘ধম্মতা মমেসা যস্স মে, এককস্স ভেরৰে বিলে;
ৰিহরতো নত্থি ভযং ৰা, ছম্ভিতত্তং ৰা লোমহংসো ৰা’’তি. –
গাথাদ্ৰযং অভাসি.
তত্থ দেৰো চ ৰস্সতি, দেৰো চ গল়গল়াযতীতি দেৰো মেঘো ৰস্সতি চ, ‘‘গল়গল়া’’তি চ করোন্তো গজ্জতীতি অত্থো. গজ্জন্তস্স হি অনুকরণমেতং. এককো চাহং ভেরৰে বিলে ৰিহরামীতি অহঞ্চ এককো অসহাযো সপ্পটিভযাযং পব্বতগুহাযং ৰসামি, তস্স ময্হং এৰংভূতস্স মে সতো নত্থি ভযং ৰা ছম্ভিতত্তং ৰা লোমহংসো ৰাতি চিত্তুত্রাসসঞ্ঞিতং ভযং ৰা তংনিমিত্তকং সরীরস্স ছম্ভিতত্তং ৰা লোমহংসনমত্তং ৰা নত্থি.
কস্মাতি তত্থ কারণমাহ ‘‘ধম্মতা মমেসা’’তি. অপরিঞ্ঞাতৰত্থুকস্স হি তত্থ অপ্পহীনচ্ছন্দরাগতায ভযাদিনা ভৰিতব্বং, মযা পন সব্বসো তত্থ পরিঞ্ঞাতং, তত্থ চ ছন্দরাগো সমুচ্ছিন্নো, তস্মা ভযাদীনং অভাৰো ধম্মতা মমেসা মম ধম্মসভাৰো এসোতি অঞ্ঞং ব্যাকাসি.
সম্বুলকচ্চানত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.