৪. সোমমিত্তত্থেরগাথাৰণ্ণনা

পরিত্তং দারুন্তি আযস্মতো সোমমিত্তত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো সিখিস্স ভগৰতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তো বুদ্ধগুণে সুত্ৰা পসন্নমানসো একদিৰসং কিংসুকরুক্খং পুপ্ফিতং দিস্ৰা পুপ্ফানি গহেত্ৰা সত্থারং উদ্দিস্স আকাসে খিপিত্ৰা পূজেসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে বারাণসিযং ব্রাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৰা সোমমিত্তোতি লদ্ধনামো তিণ্ণং ৰেদানং পারগূ হুত্ৰা ৰিমলেন নাম থেরেন কতপরিচযত্তা অভিণ্হং তস্স সন্তিকং গচ্ছন্তো ধম্মং সুত্ৰা সাসনে লদ্ধপ্পসাদো পব্বজিত্ৰা লদ্ধূপসম্পদো ৰত্তপটিৰত্তং পূরেন্তো ৰিচরতি. ৰিমলত্থেরো পন কুসীতো মিদ্ধবহুলো রত্তিন্দিৰং ৰীতিনামেতি. সোমমিত্তো ‘‘কুসীতং নাম নিস্সায কো গুণো’’তি তং পহায মহাকস্সপত্থেরং উপসঙ্কমিত্ৰা তস্স ওৰাদে ঠত্ৰা ৰিপস্সনং পট্ঠপেত্ৰা নচিরস্সেৰ অরহত্তে পতিট্ঠাসি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ২.৫০.২৫-৩০) –

‘‘কিংসুকং পুপ্ফিতং দিস্ৰা, পগ্গহেত্ৰান অঞ্জলিং;

বুদ্ধসেট্ঠং সরিত্ৰান, আকাসে অভিপূজযিং.

‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;

জহিত্ৰা মানুসং দেহং, তাৰতিংসমগচ্ছহং.

‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, যং কম্মমকরিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং, ভৰা সব্বে সমূহতা;

নাগোৰ বন্ধনং ছেত্ৰা, ৰিহরামি অনাসৰো.

‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি, মম বুদ্ধস্স সন্তিকে;

তিস্সো ৰিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অরহত্তং পন পত্ৰা ৰিমলত্থেরং ওৰাদেন তজ্জেন্তো –

১৪৭. ‘‘পরিত্তং দারুমারুয্হ, যথা সীদে মহণ্ণৰে;

এৰং কুসীতমাগম্ম, সাধুজীৰীপি সীদতি;

তস্মা তং পরিৰজ্জেয্য, কুসীতং হীনৰীরিযং.

১৪৮. ‘‘পৰিৰিত্তেহি অরিযেহি, পহিতত্তেহি ঝাযিভি;

নিচ্চং আরদ্ধৰীরিযেহি, পণ্ডিতেহি সহাৰসে’’তি. – গাথাদ্ৰযং অভাসি;

তত্থ পরিত্তং দারুমারুয্হ, যথা সীদে মহণ্ণৰেতি পেসলোপি কুলপুত্তো কুসীতং অলসপুগ্গলং নিস্সায সীদতি সংসারে পততি, ন তস্স পারং নিব্বানং গচ্ছতি. যস্মা এতদেৰং, তস্মা তং অধিকুসলধম্মৰসেন সীসং অনুক্খিপিত্ৰা কুচ্ছিতং সীদনতো কুসীতং ৰীরিযারম্ভাভাৰতো হীনৰীরিযং পুগ্গলং সব্বথা ৰজ্জেয্য, ন তস্স দিট্ঠানুগতিং আপজ্জেয্যাতি অত্থো.

এৰং পুগ্গলাধিট্ঠানায গাথায কোসজ্জে আদীনৰং দস্সেত্ৰা ইদানি ৰীরিযারম্ভে আনিসংসে দস্সেতুং ‘‘পৰিৰিত্তেহী’’তিআদি ৰুত্তং. তস্সত্থো – যে পন কাযৰিৰেকসম্ভৰেন পৰিৰিত্তা, ততো এৰ কিলেসেহি আরকত্তা অরিযা, নিব্বানং পতিপেসিতত্ততায পহিতত্তা আরম্মণূপনিজ্ঝানৰসেন লক্খণূপনিজ্ঝানৰসেন চ ঝাযিনো, সব্বকালং পগ্গহিতৰীরিযতায আরদ্ধৰীরিযা, লোকিযলোকুত্তরভেদায পঞ্ঞায সমন্নাগতত্তা পণ্ডিতা, তেহিযেৰ সহ আৰসেয্য সদত্থং নিপ্ফাদেতুকামো সংৰসেয্যাতি. তং সুত্ৰা ৰিমলত্থেরো সংৰিগ্গমানসো ৰিপস্সনং পট্ঠপেত্ৰা সদত্থং আরাধেসি. স্ৰাযমত্থো পরতো আগমিস্সতি.

সোমমিত্তত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.