১১. একাদসনিপাতো
১. সংকিচ্চত্থেরগাথাৰণ্ণনা
একাদসনিপাতে কিং তৰত্থো ৰনে তাতাতিআদিকা আযস্মতো সংকিচ্চত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনিত্ৰা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৰত্থিযং ব্রাহ্মণমহাসালকুলে পটিসন্ধিং গণ্হি. তস্মিং কুচ্ছিগতেযেৰ মাতা ব্যাধিতা হুত্ৰা কালমকাসি. তস্সা সুসানং নেত্ৰা ঝাপিযমানায গব্ভাসযো ন ঝাযি. মনুস্সা সূলেহি কুচ্ছিং ৰিজ্ঝন্তা দারকস্স অক্খিকোটিং পহরিংসু. তে তং ৰিজ্ঝিত্ৰা অঙ্গারেহি পটিচ্ছাদেত্ৰা পক্কমিংসু. কুচ্ছিপদেসোপি ঝাযি, অঙ্গারমত্থকে পন সুৰণ্ণবিম্বসদিসো দারকো পদুমগব্ভে নিপন্নো ৰিয অহোসি. পচ্ছিমভৰিকসত্তস্স হি সিনেরুনা ওত্থরিযমানস্সপি অরহত্তং অপ্পত্ৰা জীৰিতক্খযো নাম নত্থি.
পুনদিৰসে আল়াহনট্ঠানং গতা মনুস্সা তথানিপন্নং দারকং দিস্ৰা অচ্ছরিযব্ভুতচিত্তজাতা দারকং আদায গামং পৰিসিত্ৰা নেমিত্তকে পুচ্ছিংসু. নেমিত্তকা ‘‘সচে অযং দারকো অগারং অজ্ঝাৰসিস্সতি, যাৰ সত্তমা কুলপরিৰট্টা দুগ্গতা ভৰিস্সন্তি. সচে পব্বজিস্সতি, পঞ্চহি সমণসতেহি পরিৰুতো ৰিচরিস্সতী’’তি আহংসু. ঞাতকা ‘‘হোতু, ৰড্ঢিতকালে অম্হাকং অয্যস্স সারিপুত্তত্থেরস্স সন্তিকে তং পব্বাজেস্সামা’’তি ৰত্ৰা সঙ্কুনা ছিন্নক্খিকোটিতায সংকিচ্চোতি ৰদন্তা অপরভাগে সংকিচ্চোতি ৰোহরিংসু. সো সত্তৰস্সিককালে অত্তনো গব্ভগতস্সেৰ মাতু মরণং, গব্ভে চ অত্তনো পৰত্তিং সুত্ৰা সংৰেগজাতো ‘‘পব্বজিস্সামী’’তি আহ. ঞাতকা ‘‘সাধু, তাতা’’তি ধম্মসেনাপতিস্স সন্তিকং নেত্ৰা, ‘‘ভন্তে, ইমং পব্বাজেথা’’তি অদংসু. থেরো তং তচপঞ্চককম্মট্ঠানং দত্ৰা পব্বাজেসি. সো খুরগ্গেযেৰ সহ পটিসম্ভিদাহি অরহত্তং পত্ৰা তিংসমত্তেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং অরঞ্ঞে ৰিহরন্তো চে চোরহত্থতো মোচেত্ৰা সযম্পি তে চোরে দমেত্ৰা পব্বাজেত্ৰা অঞ্ঞতরস্মিং ৰিহারে বহূহি ভিক্খূহি সদ্ধিং ৰিহরন্তো তে ৰিৰাদপসুতে দিস্ৰা ‘‘অঞ্ঞত্থ গচ্ছামী’’তি ভিক্খূ আপুচ্ছি. অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৰিত্থারো পন ধম্মপদৰত্থুম্হি (ধ. প. অট্ঠ. ১.সঙ্কিচ্চসামণেরৰত্থু) আগতনযেনেৰ ৰেদিতব্বো. অথ নং অঞ্ঞতরো উপাসকো উপট্ঠাতুকামো আসন্নট্ঠানে ৰাসং যাচন্তো –
৫৯৭. ‘‘কিং তৰত্থো ৰনে তাত, উজ্জুহানোৰ পাৰুসে;
ৰেরম্ভা রমণীযা তে, পৰিৰেকো হি ঝাযিন’’ন্তি. –
পঠমং গাথমাহ. তং সুত্ৰা থেরো –
৫৯৮. ‘‘যথা অব্ভানি ৰেরম্ভো, ৰাতো নুদতি পাৰুসে;
সঞ্ঞা মে অভিকিরন্তি, ৰিৰেকপটিসঞ্ঞুতা.
৫৯৯. ‘‘অপণ্ডরো অণ্ডসম্ভৰো, সীৰথিকায নিকেতচারিকো;
উপ্পাদযতেৰ মে সতিং, সন্দেহস্মিং ৰিরাগনিস্সিতং.
৬০০. ‘‘যঞ্চ অঞ্ঞে ন রক্খন্তি, যো চ অঞ্ঞে ন রক্খতি;
স ৰে ভিক্খু সুখং সেতি, কামেসু অনপেক্খৰা.
৬০১. ‘‘অচ্ছোদিকা পুথুসিলা, গোনঙ্গলমিগাযুতা;
অম্বুসেৰালসঞ্ছন্না, তে সেলা রমযন্তি মং.
৬০২. ‘‘ৰসিতং মে অরঞ্ঞেসু, কন্দরাসু গুহাসু চ;
সেনাসনেসু পন্তেসু, ৰাল়মিগনিসেৰিতে.
৬০৩. ‘‘‘ইমে হঞ্ঞন্তু ৰজ্ঝন্তু, দুক্খং পপ্পোন্তু পাণিনো’;
সঙ্কপ্পং নাভিজানামি, অনরিযং দোসসংহিতং.
৬০৪. ‘‘পরিচিণ্ণো মযা সত্থা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং;
ওহিতো গরুকো ভারো, ভৰনেত্তি সমূহতা.
৬০৫. ‘‘যস্স চত্থায পব্বজিতো, অগারস্মানগারিযং;
সো মে অত্থো অনুপ্পত্তো, সব্বসংযোজনক্খযো.
৬০৬. ‘‘নাভিনন্দামি মরণং, নাভিনন্দামি জীৰিতং;
কালঞ্চ পটিকঙ্খামি, নিব্বিসং ভতকো যথা.
৬০৭. ‘‘নাভিনন্দামি মরণং, নাভিনন্দামি জীৰিতং.
কালঞ্চ পটিকঙ্খামি, সম্পজানো পতিস্সতো’’তি. – ইমা গাথা অভাসি;
তত্থ কিং তৰত্থো ৰনেতি কিন্তি লিঙ্গৰিপল্লাসেন ৰুত্তং. ৰনে কো তৰত্থো, কিং পযোজনন্তি অত্থো. তাতাতি দহরসামণেরতায নং অত্তনো পুত্তট্ঠানে ঠপেত্ৰা আলপতি. উজ্জুহানোৰ পাৰুসেতি উজ্জুহানো কির নাম একো পব্বতো, সো পন গহনসঞ্ছন্নো বহুসোণ্ডিকন্দরো, তহং তহং সন্দমানসলিলো, ৰস্সকালে অসপ্পাযো, তস্মা উজ্জুহানো ৰা পব্বতো এতরহি পাৰুসকালে তৰ কিমত্থিযোতি অত্থো. কেচি পনেত্থ ‘‘উজ্জুহানো নাম একো সকুণো সীতং ন সহতি, ৰস্সকালে ৰনগুম্বে নিলীনো অচ্ছতী’’তি ৰদন্তি. তেসং মতেন উজ্জুহানস্স ৰিয সকুণস্স পাৰুসকালে কো তৰ অত্থো ৰনেতি? ৰেরম্ভা রমণীযা তেতি ৰেরম্ভৰাতা ৰাযন্তা কিং তে রমণীযাতি যোজনা. কেচি ‘‘ৰেরম্ভা নাম একা পব্বতগুহা, পব্ভারো’’তি চ ৰদন্তি. তঞ্চ ঠানং গমনাগমনযুত্তং জনসম্বাধরহিতং ছাযূদকসম্পন্নঞ্চ, তস্মা ৰেরম্ভা রমণীযা, ৰনে ৰসিতুং যুত্তরূপা. কস্মা? পৰিৰেকো হি ঝাযিনং যস্মা তাদিসানং ঝাযীনং যত্থ কত্থচি পৰিৰেকোযেৰ ইচ্ছিতব্বো, তস্মা ‘‘দূরং অরঞ্ঞট্ঠানং অগন্ত্ৰা ৰেরম্ভাযং ৰস, তাতা’’তি ৰদতি. অযঞ্হেত্থ অধিপ্পাযো – যস্মা ঝাযীনং পৰিৰেকক্খমে নিৰাসফাসুকে সেনাসনে লদ্ধেযেৰ ঝানাদযো সম্পজ্জন্তি, ন অলদ্ধে, তস্মা ন এৰরূপে সীতকালে যত্থ কত্থচি ৰনে ৰসিতুং সক্কা, গুহাপব্ভারাদীসু পন সক্কাতি.
এৰং উপাসকেন ৰুত্তে থেরো ৰনাদযো এৰ মং রমেন্তীতি দস্সেন্তো ‘‘যথা অব্ভানী’’তিআদিমাহ. তস্সত্থো – যথা পাৰুসে কালে অব্ভানি ৰলাহকানি ৰেরম্ভৰাতো নুদতি খিপতি নীহরতি, এৰমেৰ মে চিত্তং ৰিৰেকপটিসঞ্ঞুতা সঞ্ঞা অভিকিরন্তি ৰিৰেকট্ঠানংযেৰ আকড্ঢন্তি.
কিঞ্চ? অপণ্ডরো কাল়ৰণ্ণো, অণ্ডসম্ভৰো অণ্ডজো কাকো, সীৰথিকায সুসানট্ঠানে, নিকেতচারিকো তমেৰ নিৰাসনট্ঠানং কত্ৰা ৰিচরণকো উপ্পাদযতেৰ মে সতিং, সন্দেহস্মিং ৰিরাগনিস্সিতন্তি, কাযস্মিং ৰিরাগূপসংহিতং কাযগতাসতিকম্মট্ঠানং ময্হং উপ্পাদযতিযেৰ. একদিৰসং কির থেরো কাকেন খজ্জমানং মনুস্সকুণপং পস্সিত্ৰা অসুভসঞ্ঞং পটিলভি, তং সন্ধায এৰমাহ. তেন কাযে সব্বসো ছন্দরাগস্স নত্থিতায ৰনেযেৰ ৰসিতুকামোম্হীতি দস্সেতি. যঞ্চাতি চ-সদ্দো সমুচ্চযত্থো, তেন অঞ্ঞম্পি মম অরঞ্ঞৰাসকারণং সুণাহীতি দস্সেতি. যং পব্বজিতং মেত্তাৰিহারিতায অলোভনিযপরিক্খারতায চ রক্খিতব্বস্স অভাৰতো অঞ্ঞে সেৰকাদযো ন রক্খন্তি. যো চ পব্বজিতো অঞ্ঞে কেনচি কিঞ্চনপলিবোধভূতে ন রক্খতি তাদিসানংযেৰ অভাৰতো. স ৰে ভিক্খু সুখং সেতীতি, সো ভিক্খু সমুচ্ছিন্নকিলেসকামতায সব্বসো ৰত্থুকামেসু অনপেক্খৰা অপেক্খারহিতো যত্থ কত্থচি সুখং সেতি. তস্স অনুসঙ্কিতপরিসঙ্কিতাভাৰতো অরঞ্ঞম্হি গামম্হি সদিসমেৰাতি অত্থো.
ইদানি পব্বতৰনাদীনং রমণীযতং ৰসিতপুব্বতঞ্চ দস্সেতুং ‘‘অচ্ছোদিকা’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ ৰসিতং মেতি, ৰুট্ঠপুব্বং মযা. ৰাল়মিগনিসেৰিতেতি, সীহব্যগ্ঘাদীহি ৰাল়মিগেহি উপসেৰিতে ৰনে.
সঙ্কপ্পং নাভিজানামীতি, ইমে যে কেচি পাণিনো সত্তা উসুসত্তিআদীহি পহরণেহি হঞ্ঞন্তু মারিযন্তু মুট্ঠিপ্পহারাদীহি ৰজ্ঝন্তু বাধীযন্তু, অঞ্ঞেন ৰা যেন কেনচি আকারেন দুক্খং পপ্পোন্তু পাপুণন্তূতি; এৰং দোসসংহিতং পটিঘসংযুত্তং ততো এৰ অনরিযং ব্যাপাদৰিহিংসাদিপ্পভেদং পাপসঙ্কপ্পং উপ্পাদিতং নাভিজানামি, মিচ্ছাৰিতক্কো ন উপ্পন্নপুব্বোতি মেত্তাৰিহারিতং দস্সেতি.
ইদানি ‘‘পরিচিণ্ণো’’তিআদিনা অত্তনো কতকিচ্চতং দস্সেতি. তত্থ পরিচিণ্ণোতি উপাসিতো ওৰাদানুসাসনীকরণৰসেন. ওহিতোতি ওরোহিতো. গরুকো ভারোতি গরুতরো খন্ধভারো.
নাভিনন্দামি মরণন্তি ‘‘কথং নু খো মে মরণং সিযা’’তি মরণং ন ইচ্ছামি. নাভিনন্দামি জীৰিতন্তি ‘‘কথং নু খো অহং চিরং জীৰেয্য’’ন্তি জীৰিতম্পি ন ইচ্ছামি. এতেন মরণে জীৰিতে চ সমানচিত্ততং দস্সেতি. কালঞ্চ পটিকঙ্খামীতি পরিনিব্বানকালংৰ আগমেমি. নিব্বিসন্তি নিব্বিসন্তো, ভতিযা কম্মং করোন্তো. ভতকো যথাতি যথা ভতকো পরস্স কম্মং করোন্তো কম্মসিদ্ধিং অনভিনন্দন্তোপি কম্মং করোন্তোৰ দিৰসক্খযং উদিক্খতি, এৰং অহম্পি জীৰিতং অনভিনন্দন্তোপি অত্তভাৰস্স যাপনেন মরণং অনভিনন্দন্তোপি পরিযোসানকালং পটিকঙ্খামীতি. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.
সংকিচ্চত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
একাদসনিপাতৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.