৪. চূল়পন্থকত্থেরগাথাৰণ্ণনা
দন্ধা ময্হং গতীতিআদিকা আযস্মতো চূল়পন্থকত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? যদেত্থ অট্ঠুপ্পত্তিৰসেন ৰত্তব্বং, তং অট্ঠকনিপাতে মহাপন্থকৰত্থুস্মিং (থেরগা. অট্ঠ. ২.মহাপন্থকত্থেরগাথাৰণ্ণনা) ৰুত্তমেৰ. অযং পন ৰিসেসো – মহাপন্থকত্থেরো অরহত্তং পত্ৰা অগ্গফলসুখেন ৰীতিনামেন্তো চিন্তেসি – ‘‘কথং নু খো সক্কা চূল়পন্থকম্পি ইমস্মিং সুখে পতিট্ঠপেতু’’ন্তি? সো অত্তনো অয্যকং ধনসেট্ঠিং উপসঙ্কমিত্ৰা আহ – ‘‘সচে, মহাসেট্ঠি, অনুজানাথ, অহং চূল়পন্থকং পব্বাজেয্য’’ন্তি. ‘‘পব্বাজেথ, ভন্তে’’তি. থেরো তং পব্বাজেসি. সো দসসু সীলেসু পতিট্ঠিতো ভাতু সন্তিকে –
‘‘পদুমং যথা কোকনদং সুগন্ধং, পাতো সিযা ফুল্লমৰীতগন্ধং;
অঙ্গীরসং পস্স ৰিরোচমানং, তপন্তমাদিচ্চমিৰন্তলিক্খে’’তি. (সং. নি. ১.১২৩; অ. নি. ৫.১৯৫) –
গাথং উগ্গণ্হন্তো চতূহি মাসেহি গহেতুং নাসক্খি, গহিতগহিতং পদং হদযে ন তিট্ঠতি. অথ নং মহাপন্থকো আহ – ‘‘পন্থক, ত্ৰং ইমস্মিং সাসনে অভব্বো, চতূহি মাসেহি একগাথম্পি গহেতুং ন সক্কোসি. পব্বজিতকিচ্চং পন ত্ৰং কথং মত্থকং পাপেস্সসি? নিক্খম ইতো’’তি. সো থেরেন পণামিতো দ্ৰারকোট্ঠকসমীপে রোদমানো অট্ঠাসি.
তেন চ সমযেন সত্থা জীৰকম্বৰনে ৰিহরতি. অথ জীৰকো পুরিসং পেসেসি, ‘‘পঞ্চহি ভিক্খুসতেহি সদ্ধিং সত্থারং নিমন্তেহী’’তি. তেন চ সমযেন আযস্মা মহাপন্থকো ভত্তুদ্দেসকো হোতি. সো ‘‘পঞ্চন্নং ভিক্খুসতানং ভিক্খং পটিচ্ছথ, ভন্তে’’তি ৰুত্তো ‘‘চূল়পন্থকং ঠপেত্ৰা সেসানং পটিচ্ছামী’’তি আহ. তং সুত্ৰা চূল়পন্থকো ভিয্যোসোমত্তায দোমনস্সপ্পত্তো অহোসি. সত্থা তস্স চিত্তক্খেদং ঞত্ৰা, ‘‘চূল়পন্থকো মযা কতেন উপাযেন বুজ্ঝিস্সতী’’তি তস্স অৰিদূরে ঠানে অত্তানং দস্সেত্ৰা ‘‘কিং, পন্থক, রোদসী’’তি পুচ্ছি. ‘‘ভাতা মং, ভন্তে, পণামেতী’’তি আহ. ‘‘পন্থক, মা চিন্তযি, মম সাসনে তুয্হং পব্বজ্জা, এহি, ইমং গহেত্ৰা ‘রজোহরণং, রজোহরণ’ন্তি মনসি করোহী’’তি ইদ্ধিযা সুদ্ধং চোল়ক্খণ্ডং অভিসঙ্খরিত্ৰা অদাসি. সো সত্থারা দিন্নং চোল়ক্খণ্ডং ‘‘রজোহরণং, রজোহরণ’’ন্তি হত্থেন পরিমজ্জন্তো নিসীদি. তস্স তং পরিমজ্জন্তস্স কিলিট্ঠধাতুকং জাতং, পুন পরিমজ্জন্তস্স উক্খলিপরিপুঞ্ছনসদিসং জাতং. সো ঞাণস্স পরিপক্কত্তা এৰং চিন্তেসি – ‘‘ইদং চোল়ক্খণ্ডং পকতিযা পরিসুদ্ধং, ইমং উপাদিণ্ণকসরীরং নিস্সায কিলিট্ঠং অঞ্ঞথা জাতং, তস্মা অনিচ্চং যথাপেতং, এৰং চিত্তম্পী’’তি খযৰযং পট্ঠপেত্ৰা তস্মিংযেৰ নিমিত্তে ঝানানি নিব্বত্তেত্ৰা ঝানপাদকং ৰিপস্সনং পট্ঠপেত্ৰা সহ পটিসম্ভিদাহি অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ১.২.৩৫-৫৪) –
‘‘পদুমুত্তরো নাম জিনো, আহুতীনং পটিগ্গহো;
গণম্হা ৰূপকট্ঠো সো, হিমৰন্তে ৰসী তদা.
‘‘অহম্পি হিমৰন্তম্হি, ৰসামি অস্সমে তদা;
অচিরাগতং মহাৰীরং, উপেসিং লোকনাযকং.
‘‘পুপ্ফচ্ছত্তং গহেত্ৰান, উপগচ্ছিং নরাসভং;
সমাধিং সমাপজ্জন্তং, অন্তরাযমকাসহং.
‘‘উভো হত্থেহি পগ্গয্হ, পুপ্ফচ্ছত্তং অদাসহং;
পটিগ্গহেসি ভগৰা, পদুমুত্তরো মহামুনি.
‘‘সব্বে দেৰা অত্তমনা, হিমৰন্তং উপেন্তি তে;
সাধুকারং পৰত্তেসুং, অনুমোদিস্সতি চক্খুমা.
‘‘ইদং ৰত্ৰান তে দেৰা, উপগচ্ছুং নরুত্তমং;
আকাসে ধারযন্তস্স, পদুমচ্ছত্তমুত্তমং.
‘‘সতপত্তছত্তং পগ্গয্হ, অদাসি তাপসো মম;
তমহং কিত্তযিস্সামি, সুণাথ মম ভাসতো.
‘‘পঞ্চৰীসতিকপ্পানি, দেৰরজ্জং করিস্সতি;
চতুত্তিংসতিক্খত্তুঞ্চ, চক্কৰত্তী ভৰিস্সতি.
‘‘যং যং যোনিং সংসরতি, দেৰত্তং অথ মানুসং;
অব্ভোকাসে পতিট্ঠন্তং, পদুমং ধারযিস্সতি.
‘‘কপ্পসতসহস্সম্হি, ওক্কাককুলসম্ভৰো;
গোতমো নাম গোত্তেন, সত্থা লোকে ভৰিস্সতি.
‘‘পকাসিতে পাৰচনে, মনুস্সত্তং লভিস্সতি;
মনোমযম্হি কাযম্হি, উত্তমো সো ভৰিস্সতি.
‘‘দ্ৰে ভাতরো ভৰিস্সন্তি, উভোপি পন্থকৰ্হযা;
অনুভোত্ৰা উত্তমত্থং, জোতযিস্সন্তি সাসনং.
‘‘সোহং অট্ঠারসৰস্সো, পব্বজিং অনগারিযং;
ৰিসেসাহং ন ৰিন্দামি, সক্যপুত্তস্স সাসনে.
‘‘দন্ধা ময্হং গতী আসি, পরিভূতো পুরে অহুং;
ভাতা চ মং পণামেসি, গচ্ছ দানি সকং ঘরং.
‘‘সোহং পণামিতো সন্তো, সঙ্ঘারামস্স কোট্ঠকে;
দুম্মনো তত্থ অট্ঠাসিং, সামঞ্ঞস্মিং অপেক্খৰা.
‘‘ভগৰা তত্থ আগচ্ছি, সীসং ময্হং পরামসি;
বাহায মং গহেত্ৰান, সঙ্ঘারামং পৰেসযি.
‘‘অনুকম্পায মে সত্থা, অদাসি পাদপুঞ্ছনিং;
এৰং সুদ্ধং অধিট্ঠেহি, একমন্তমধিট্ঠহং.
‘‘হত্থেহি তমহং গয্হ, সরিং কোকনদং অহং;
তত্থ চিত্তং ৰিমুচ্চি মে, অরহত্তং অপাপুণিং.
‘‘মনোমযেসু কাযেসু, সব্বত্থ পারমিং গতো;
সব্বাসৰে পরিঞ্ঞায, ৰিহরামি অনাসৰো.
‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অরহত্তমগ্গেনেৰস্স তেপিটকং পঞ্চাভিঞ্ঞা চ আগমিংসু. সত্থা একেন ঊনেহি পঞ্চহি ভিক্খুসতেহি সদ্ধিং গন্ত্ৰা জীৰকস্স নিৰেসনে পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. চূল়পন্থকো পন অত্তনো ভিক্খায অপ্পটিচ্ছিতত্তা এৰ ন গতো. জীৰকো যাগুং দাতুং আরভি, সত্থা পত্তং হত্থেন পিদহি. ‘‘কস্মা, ভন্তে, ন গণ্হথা’’তি ৰুত্তে – ‘‘ৰিহারে একো ভিক্খু অত্থি, জীৰকা’’তি. সো পুরিসং পহিণি, ‘‘গচ্ছ, ভণে, ৰিহারে নিসিন্নং অয্যং গহেত্ৰা এহী’’তি. চূল়পন্থকত্থেরোপি রূপেন কিরিযায চ একম্পি একেন অসদিসং ভিক্খুসহস্সং নিম্মিনিত্ৰা নিসীদি. সো পুরিসো ৰিহারে ভিক্খূনং বহুভাৰং দিস্ৰা গন্ত্ৰা জীৰকস্স কথেসি – ‘‘ইমস্মা ভিক্খুসঙ্ঘা ৰিহারে ভিক্খুসঙ্ঘো বহুতরো, পক্কোসিতব্বং অয্যং ন জানামী’’তি. জীৰকো সত্থারং পটিপুচ্ছি – ‘‘কোনামো, ভন্তে, ৰিহারে নিসিন্নো ভিক্খূ’’তি? ‘‘চূল়পন্থকো নাম, জীৰকা’’তি. ‘‘গচ্ছ, ভণে, ‘চূল়পন্থকো নাম কতরো’তি পুচ্ছিত্ৰা তং আনেহী’’তি. সো ৰিহারং গন্ত্ৰা ‘‘চূল়পন্থকো নাম কতরো, ভন্তে’’তি পুচ্ছি. ‘‘অহং চূল়পন্থকো’’,‘‘অহং চূল়পন্থকো’’তি একপহারেনেৰ ভিক্খুসহস্সম্পি কথেসি. সো পুনাগন্ত্ৰা তং পৰত্তিং জীৰকস্স আরোচেসি. জীৰকো পটিৰিদ্ধসচ্চত্তা ‘‘ইদ্ধিমা মঞ্ঞে, অয্যো’’তি নযতো ঞত্ৰা ‘‘গচ্ছ, ভণে, পঠমং কথনকময্যমেৰ ‘তুম্হে সত্থা পক্কোসতী’তি ৰত্ৰা চীৰরকণ্ণে গণ্হা’’তি আহ. সো ৰিহারং গন্ত্ৰা তথা অকাসি, তাৰদেৰ নিম্মিতভিক্খূ অন্তরধাযিংসু. সো থেরং গহেত্ৰা অগমাসি.
সত্থা তস্মিং খণে যাগুঞ্চ খজ্জকাদিভেদঞ্চ পটিগ্গণ্হি. দসবলে ভত্তকিচ্চং কত্ৰা ৰিহারং গতে ধম্মসভাযং কথা উদপাদি – ‘‘অহো বুদ্ধানং আনুভাৰো, যত্র হি নাম চত্তারো মাসে একগাথং গহেতুং অসক্কোন্তম্পি লহুকেন খণেনেৰ এৰং মহিদ্ধিকং অকংসূ’’তি. সত্থা তেসং ভিক্খূনং কথাসল্লাপং সুত্ৰা আগন্ত্ৰা বুদ্ধাসনে নিসজ্জ, ‘‘কিং ৰদেথ, ভিক্খৰে’’তি পুচ্ছিত্ৰা, ‘‘ইমং নাম, ভন্তে’’তি ৰুত্তে, ‘‘ভিক্খৰে, চূল়পন্থকেন ইদানি ময্হং ওৰাদে ঠত্ৰা লোকুত্তরদাযজ্জং লদ্ধং, পুব্বে পন লোকিযদাযজ্জ’’ন্তি ৰত্ৰা তেহি যাচিতো চূল়সেট্ঠিজাতকং (জা. ১.১.৪) কথেসি. অপরভাগে তং সত্থা অরিযগণপরিৰুতো ধম্মাসনে নিসিন্নো মনোমযং কাযং অভিনিম্মিনন্তানং ভিক্খূনং চেতোৰিৰট্টকুসলানঞ্চ অগ্গট্ঠানে ঠপেসি. সো অপরেন সমযেন ভিক্খূহি ‘‘তথা দন্ধধাতুকেন কথং তযা সচ্চানি পটিৰিদ্ধানী’’তি পুট্ঠো ভাতু পণামনতো পট্ঠায অত্তনো পটিপত্তিং পকাসেন্তো –
৫৫৭. ‘‘দন্ধা ময্হং গতী আসি, পরিভূতো পুরে অহং;
ভাতা চ মং পণামেসি, গচ্ছ দানি তুৰং ঘরং.
৫৫৮. ‘‘সোহং পণামিতো সন্তো, সঙ্ঘারামস্স কোট্ঠকে;
দুম্মনো তত্থ অট্ঠাসিং, সাসনস্মিং অপেক্খৰা.
৫৫৯. ‘‘ভগৰা তত্থ আগচ্ছি, সীসং ময্হং পরামসি;
বাহায মং গহেত্ৰান, সঙ্ঘারামং পৰেসযি.
৫৬০. ‘‘অনুকম্পায মে সত্থা, পাদাসি পাদপুঞ্ছনিং;
এতং সুদ্ধং অধিট্ঠেহি, একমন্তং স্ৰধিট্ঠিতং.
৫৬১. ‘‘তস্সাহং ৰচনং সুত্ৰা, ৰিহাসিং সাসনে রতো;
সমাধিং পটিপাদেসিং, উত্তমত্থস্স পত্তিযা.
৫৬২. ‘‘পুব্বেনিৰাসং জানামি, দিব্বচক্খু ৰিসোধিতং;
তিস্সো ৰিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৫৬৩. ‘‘সহস্সক্খত্তুমত্তানং, নিম্মিনিত্ৰান পন্থকো;
নিসীদম্বৰনে রম্মে, যাৰ কালপ্পৰেদনা.
৫৬৪. ‘‘ততো মে সত্থা পাহেসি, দূতং কালপ্পৰেদকং;
পৰেদিতম্হি কালম্হি, ৰেহাসাদুপসঙ্কমিং.
৫৬৫. ‘‘ৰন্দিত্ৰা সত্থুনো পাদে, একমন্তং নিসীদহং;
নিসিন্নং মং ৰিদিত্ৰান, অত্থ সত্থা পটিগ্গহি.
৫৬৬. ‘‘আযাগো সব্বলোকস্স, আহুতীনং পটিগ্গহো;
পুঞ্ঞক্খেত্তং মনুস্সানং, পটিগ্গণ্হিত্থ দক্খিণ’’ন্তি. –
ইমা গাথা অভাসি.
তত্থ দন্ধাতি, মন্দা, চতুপ্পদিকং গাথং চতূহি মাসেহি গহেতুং অসমত্থভাৰেন দুব্বলা. গতীতি ঞাণগতি. আসীতি, অহোসি. পরিভূতোতি, ততো এৰ ‘‘মুট্ঠস্সতি অসম্পজানো’’তি হীল়িতো. পুরেতি, পুব্বে পুথুজ্জনকালে. ভাতা চাতি সমুচ্চযত্থো চ-সদ্দো, ন কেৰলং পরিভূতোৰ, অথ খো ভাতাপি মং পণামেসি, ‘‘পন্থক, ত্ৰং দুপ্পঞ্ঞো অহেতুকো মঞ্ঞে, তস্মা পব্বজিতকিচ্চং মত্থকং পাপেতুং অসমত্থো, ন ইমস্স সাসনস্স অনুচ্ছৰিকো, গচ্ছ দানি তুয্হং অয্যকঘর’’ন্তি নিক্কড্ঢেসি. ভাতাতি, ভাতরা.
কোট্ঠকেতি, দ্ৰারকোট্ঠকসমীপে. দুম্মনোতি, দোমনস্সিতো. সাসনস্মিং অপেক্খৰাতি, সম্মাসম্বুদ্ধস্স সাসনে সাপেক্খো অৰিব্ভমিতুকামো.
ভগৰা তত্থ আগচ্ছীতি, মহাকরুণাসঞ্চোদিতমানসো মং অনুগ্গণ্হন্তো ভগৰা যত্থাহং ঠিতো, তত্থ আগচ্ছি. আগন্ত্ৰা চ, ‘‘পন্থক, অহং তে সত্থা, ন মহাপন্থকো, মং উদ্দিস্স তৰ পব্বজ্জা’’তি সমস্সাসেন্তো সীসং ময্হং পরামসি জালাবন্ধনমুদুতলুনপীণৰরাযতঙ্গুলিসমুপসোভিতেন ৰিকসিতপদুমসস্সিরীকেন চক্কঙ্কিতেন হত্থতলেন ‘‘ইদানিযেৰ মম পুত্তো ভৰিস্সতী’’তি দীপেন্তো ময্হং সীসং পরামসি. বাহায মং গহেত্ৰানাতি, ‘‘কস্মা ত্ৰং, ইধ তিট্ঠসী’’তি চন্দনগন্ধগন্ধিনা অত্তনো হত্থেন মং ভুজে গহেত্ৰা অন্তোসঙ্ঘারামং পৰেসেসি. পাদাসি পাদপুঞ্ছনিন্তি পাদপুঞ্ছনিং কত্ৰা পাদাসি ‘‘রজোহরণন্তি মনসি করোহী’’তি অদাসীতি অত্থো. ‘‘অদাসী’’তি ‘‘পাদপুঞ্ছনি’’ন্তি চ পঠন্তি. কেচি পন ‘‘পাদপুঞ্ছনি’’ন্তি পাদপুঞ্ছনচোল়ক্খণ্ডং পাদাসী’’তি ৰদন্তি. তদযুত্তং ইদ্ধিযা অভিসঙ্খরিত্ৰা চোল়ক্খণ্ডস্স দিন্নত্তা. এতং সুদ্ধং অধিট্ঠেহি, একমন্তং স্ৰধিট্ঠিতন্তি, এতং সুদ্ধং চোল়ক্খণ্ডং ‘‘রজোহরণং, রজোহরণ’’ন্তি মনসিকারেন স্ৰধিট্ঠিতং কত্ৰা একমন্তং একমন্তে ৰিৰিত্তে গন্ধকুটিপমুখে নিসিন্নো অধিট্ঠেহি তথা চিত্তং সমাহিতং কত্ৰা পৰত্তেহি.
তস্সাহং ৰচনং সুত্ৰাতি, তস্স ভগৰতো ৰচনং ওৰাদং অহং সুত্ৰা তস্মিং সাসনে ওৰাদে রতো অভিরতো হুত্ৰা ৰিহাসিং যথানুসিট্ঠং পটিপজ্জিং. পটিপজ্জন্তো চ সমাধিং পটিপাদেসিং, উত্তমত্থস্স পত্তিযাতি, উত্তমত্থো নাম অরহত্তং, তস্স অধিগমায কসিণপরিকম্মৰসেন রূপজ্ঝানানি নিব্বত্তেত্ৰা ঝানপাদকং ৰিপস্সনং পট্ঠপেত্ৰা মগ্গপটিপাটিযা অগ্গমগ্গসমাধিং সম্পাদেসিন্তি অত্থো. এত্থ হি সমাধীতি উপচারসমাধিতো পট্ঠায যাৰ চতুত্থমগ্গসমাধি, তাৰ সমাধিসামঞ্ঞেন গহিতো, অগ্গফলসমাধি পন উত্তমত্থগ্গহণেন, সাতিসযং চেৰাযং সমাধিকুসলো, তস্মা ‘‘সমাধিং পটিপাদেসি’’ন্তি আহ. সমাধিকুসলতায হি অযমাযস্মা চেতোৰিৰট্টকুসলো নাম জাতো, মহাপন্থকত্থেরো পন ৰিপস্সনাকুসলতায সঞ্ঞাৰিৰট্টকুসলো নাম. একো চেত্থ সমাধিলক্খণে ছেকো, একো ৰিপস্সনালক্খণে, একো সমাধিগাল়্হো, একো ৰিপস্সনাগাল়্হো একো অঙ্গসংখিত্তে ছেকো, একো আরম্মণসংখিত্তে, একো অঙ্গৰৰত্থানে, একো আরম্মণৰৰত্থানেতি ৰণ্ণেন্তি. অপিচ চূল়পন্থকত্থেরো সাতিসযং চতুন্নং রূপাৰচরজ্ঝানানং লাভিতায চেতোৰিৰট্টকুসলো ৰুত্তো, মহাপন্থকত্থেরো সাতিসযং চতুন্নং অরূপাৰচরজ্ঝানানং লাভিতায সঞ্ঞাৰিৰট্টকুসলো. পঠমো ৰা রূপাৰচরজ্ঝানলাভী হুত্ৰা ঝানঙ্গেহি ৰুট্ঠায অরহত্তং পত্তোতি চেতোৰিৰট্টকুসলো, ইতরো অরূপাৰচরজ্ঝানলাভী হুত্ৰা ঝানঙ্গেহি ৰুট্ঠায অরহত্তং পত্তোতি সঞ্ঞাৰিৰট্টকুসলো. মনোমযং পন কাযং নিব্বত্তেন্তো অঞ্ঞে তযো ৰা চত্তারো ৰা নিব্বত্তন্তি, ন বহুকে, একসদিসেযেৰ চ কত্ৰা নিব্বত্তেন্তি, একৰিধমেৰ কম্মং কুরুমানে. অযং পন থেরো একাৰজ্জনেন সমণসহস্সং মাপেসি, দ্ৰেপি ন কাযেন একসদিসে অকাসি, ন একৰিধং কম্মং কুরুমানে. তস্মা মনোমযং কাযং অভিনিম্মিনন্তানং অগ্গো নাম জাতো.
ইদানি অত্তনো অধিগতৰিসেসং দস্সেতুং ‘‘পুব্বেনিৰাসং জানামী’’তিআদিমাহ. কামঞ্চাযং থেরো ছল়ভিঞ্ঞো, যা পন অভিঞ্ঞা আসৰক্খযঞাণাধিগমস্স বহূপকারা, তং দস্সনত্থং ‘‘পুব্বেনিৰাসং জানামি, দিব্বচক্খু ৰিসোধিত’’ন্তি ৰত্ৰা ‘‘তিস্সো ৰিজ্জা অনুপ্পত্তা’’তি ৰুত্তং. পুব্বেনিৰাসযথাকম্মুপগঅনাগতংসঞাণানি হি ৰিপস্সনাচারস্স বহূপকারানি, ন তথা ইতরঞাণানি.
সহস্সক্খত্তুন্তি সহস্সং. ‘‘সহস্সৰার’’ন্তি কেচি ৰদন্তি. একাৰজ্জনেন পন থেরো সহস্সে মনোমযে কাযে নিম্মিনি, ন ৰারেন. তে চ খো অঞ্ঞমঞ্ঞমসদিসে ৰিৰিধঞ্চ কম্মং করোন্তে. ‘‘কিং পন সাৰকানম্পি এৰরূপং ইদ্ধিনিম্মানং সম্ভৰতী’’তি? ন সম্ভৰতি সব্বেসং, অভিনীহারসম্পত্তিযা পন অযমেৰ থেরো এৰমকাসি, তথা হেস ইমিনা অঙ্গেন এতদগ্গে ঠপিতো. পন্থকো নিসীদীতি অত্তানমেৰ পরং ৰিয ৰদতি. অম্বৰনেতি, অম্বৰনে জীৰকেন কতৰিহারে. ৰেহাসাদুপসঙ্কমিন্তি ৰেহাসাতি করণে নিস্সক্কৰচনং, ৰেহাসেনাতি অত্থো, দ-কারো পদসন্ধিকরো. অথাতি, মম নিসজ্জায পচ্ছা. পটিগ্গহীতি দক্খিণোদকং পটিগ্গণ্হি. আযাগো সব্বলোকস্সাতি, সব্বস্স সদেৰকস্স লোকস্স অগ্গদক্খিণেয্যতায দেয্যধম্মং আনেত্ৰা যজিতব্বট্ঠানভূতো. আহুতীনং পটিগ্গহোতি, মহাফলভাৰকরণেন দক্খিণাহুতীনং পটিগ্গণ্হকো. পটিগ্গণ্হিত্থ দক্খিণন্তি জীৰকেন উপনীতং যাগুখজ্জাদিভেদং দক্খিণং পটিগ্গহেসি.
অথ খো ভগৰা কতভত্তকিচ্চো আযস্মন্তং চূল়পন্থকং আণাপেসি – ‘‘অনুমোদনং করোহী’’তি. সো সিনেরুং গহেত্ৰা মহাসমুদ্দং মন্থেন্তো ৰিয পভিন্নপটিসম্ভিদাপ্পত্ততায তেপিটকং বুদ্ধৰচনং সঙ্খোভেন্তো সত্থু অজ্ঝাসযং গণ্হন্তো অনুমোদনং অকাসি. তথা উপনিস্সযসম্পন্নোপি চাযমাযস্মা তথারূপায কম্মপিলোতিকায পরিবাধিতো চতুপ্পদিকং গাথং চতূহিপি মাসেহি গহেতুং নাসক্খি. তং পনস্স উপনিস্সযসম্পত্তিং ওলোকেত্ৰা সত্থা পুব্বচরিযানুরূপং যোনিসোমনসিকারে নিযোজেসি. তথা হি ভগৰা তদা জীৰকস্স নিৰেসনে নিসিন্নো এৰ ‘‘চূল়পন্থকস্স চিত্তং সমাহিতং, ৰীথিপটিপন্না ৰিপস্সনা’’তি ঞত্ৰা যথানিসিন্নোৰ অত্তানং দস্সেত্ৰা, ‘‘পন্থক, যদিপাযং পিলোতিকা সংকিলিট্ঠা রজানুকিণ্ণা, ইতো পন অঞ্ঞো এৰ অরিযস্স ৰিনযে সংকিলেসো রজো চাতি দস্সেন্তো –
‘‘রাগো রজো ন চ পন রেণু ৰুচ্চতি, রাগস্সেতং অধিৰচনং রজোতি;
এতং রজং ৰিপ্পজহিত্ৰা ভিক্খৰো, ৰিহরন্তি তে ৰীতরজস্স সাসনে.
‘‘দোসো রজো…পে… সাসনে.
‘‘মোহো রজো…পে… ৰীতরজস্স সাসনে’’তি. –
ইমা তিস্সো ওভাসগাথা অভাসি. গাথাপরিযোসানে চূল়পন্থকো অভিঞ্ঞাপটিসম্ভিদাপরিৰারং অরহত্তং পাপুণীতি.
চূল়পন্থকত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.