১. সমিতিগুত্তত্থেরগাথাৰণ্ণনা

যং মযা পকতং পাপন্তি আযস্মতো সমিতিগুত্তত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সোপি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ৰিপস্সিস্স ভগৰতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তো ভগৰন্তং পস্সিত্ৰা পসন্নচিত্তো জাতিসুমনপুপ্ফেহি পূজং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন যত্থ যত্থ ভৰে নিব্বত্তি, তত্থ তত্থ কুলরূপপরিৰারসম্পদায অঞ্ঞে সত্তে অভিভৰিত্ৰা অট্ঠাসি. একস্মিং পন অত্তভাৰে অঞ্ঞতরং পচ্চেকবুদ্ধং পিণ্ডায চরন্তং দিস্ৰা ‘‘অযং মুণ্ডকো কুট্ঠী মঞ্ঞে, তেনাযং পটিচ্ছাদেত্ৰা ৰিচরতী’’তি নিট্ঠুভিত্ৰা পক্কামি. সো তেন কম্মেন বহুং কালং নিরযে পচ্চিত্ৰা কস্সপস্স ভগৰতো কালে মনুস্সলোকে নিব্বত্তো পরিব্বাজকপব্বজ্জং উপগতো একং সীলাচারসম্পন্নং উপাসকং দিস্ৰা দোসন্তরো হুত্ৰা, ‘‘কুট্ঠরোগী ভৰেয্যাসী’’তি অক্কোসি, ন্হানতিত্থে চ মনুস্সেহি ঠপিতানি ন্হানচুণ্ণানি দূসেসি. সো তেন কম্মেন পুন নিরযে নিব্বত্তিত্ৰা বহূনি ৰস্সানি দুক্খং অনুভৰিত্ৰা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৰত্থিযং অঞ্ঞতরস্স ব্রাহ্মণস্স পুত্তো হুত্ৰা নিব্বত্তি, সমিতিগুত্তোতিস্স নামং অহোসি. সো ৰযপ্পত্তো সত্থু ধম্মদেসনং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৰা সুৰিসুদ্ধসীলো হুত্ৰা ৰিহরতি. তস্স পুরিমকম্মনিস্সন্দেন কুট্ঠরোগো উপ্পজ্জি, তেন তস্স সরীরাৰযৰা যেভুয্যেন ছিন্নভিন্না হুত্ৰা পগ্ঘরন্তি. সো গিলানসালাযং ৰসতি. অথেকদিৰসং ধম্মসেনাপতি গিলানপুচ্ছং গন্ত্ৰা তত্থ তত্থ গিলানে ভিক্খূ পুচ্ছন্তো তং ভিক্খুং দিস্ৰা ‘‘আৰুসো, যাৰতা খন্ধপ্পৰত্তি নাম, সব্বং দুক্খমেৰ ৰেদনা. খন্ধেসু পন অসন্তেসুযেৰ নত্থি দুক্খ’’ন্তি ৰেদনানুপস্সনাকম্মট্ঠানং কথেত্ৰা অগমাসি. সো থেরস্স ওৰাদে ঠত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা ছল়ভিঞ্ঞা সচ্ছাকাসি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ১.১২.৮২-৯০) –

‘‘জাযন্তস্স ৰিপস্সিস্স, আলোকো ৰিপুলো অহু;

পথৰী চ পকম্পিত্থ, সসাগরা সপব্বতা.

‘‘নেমিত্তা চ ৰিযাকংসু, বুদ্ধো লোকে ভৰিস্সতি;

অগ্গো চ সব্বসত্তানং, জনতং উদ্ধরিস্সতি.

‘‘নেমিত্তানং সুণিত্ৰান, জাতিপূজমকাসহং;

এদিসা পূজনা নত্থি, যাদিসা জাতিপূজনা.

‘‘সঙ্খরিত্ৰান কুসলং, সকং চিত্তং পসাদযিং;

জাতিপূজং করিত্ৰান, তত্থ কালঙ্কতো অহং.

‘‘যং যং যোনুপপজ্জামি, দেৰত্তং অথ মানুসং;

সব্বে সত্তে অভিভোমি, জাতিপূজাযিদং ফলং.

‘‘ধাতিযো মং উপট্ঠেন্তি, মম চিত্তৰসানুগা;

ন তা সক্কোন্তি কোপেতুং, জাতিপূজাযিদং ফলং.

‘‘একনৰুতিতো কপ্পে, যং পূজমকরিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, জাতিপূজাযিদং ফলং.

‘‘সুপারিচরিযা নাম, চতুত্তিংস জনাধিপা;

ইতো ততিযকপ্পম্হি, চক্কৰত্তী মহব্বলা.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

ছল়ভিঞ্ঞো পন হুত্ৰা পহীনকিলেসপচ্চৰেক্খণেন এতরহি অনুভুয্যমানরোগৰসেন পুরিমজাতীসু অত্তনা কতং পাপকম্মং অনুস্সরিত্ৰা তস্স ইদানি সব্বসো পহীনভাৰং ৰিভাৰেন্তো –

৮১. ‘‘যং মযা পকতং পাপং, পুব্বে অঞ্ঞাসু জাতিসু;

ইধেৰ তং ৰেদনীযং, ৰত্থু অঞ্ঞং ন ৰিজ্জতী’’তি. – গাথং অভাসি;

তত্থ পাপন্তি অকুসলং কম্মং. তঞ্হি লামকট্ঠেন পাপন্তি ৰুচ্চতি. পুব্বেতি পুরা. অঞ্ঞাসু জাতিসূতি ইতো অঞ্ঞাসু জাতীসু, অঞ্ঞেসু অত্তভাৰেসু. অযঞ্হেত্থ অত্থো – যদিপি মযা ইমস্মিং অত্তভাৰে ন তাদিসং পাপং কতং অত্থি, ইদানি পন তস্স সম্ভৰোযেৰ নত্থি. যং পন ইতো অঞ্ঞাসু জাতীসু কতং অত্থি, ইধেৰ তং ৰেদনীযং, তঞ্হি ইধেৰ ইমস্মিংযেৰ অত্তভাৰে ৰেদযিতব্বং অনুভৰিতব্বং ফলং, কস্মা? ৰত্থু অঞ্ঞং ন ৰিজ্জতীতি তস্স কম্মস্স ৰিপচ্চনোকাসো অঞ্ঞো খন্ধপ্পবন্ধো নত্থি, ইমে পন খন্ধা সব্বসো উপাদানানং পহীনত্তা অনুপাদানো ৰিয জাতৰেদো চরিমকচিত্তনিরোধেন অপ্পটিসন্ধিকা নিরুজ্ঝন্তীতি অঞ্ঞং ব্যাকাসি.

সমিতিগুত্তত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.