৭. হত্থারোহপুত্তত্থেরগাথাৰণ্ণনা

ইদং পুরে চিত্তমচারি চারিকন্তি আযস্মতো হত্থারোহপুত্তত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কির পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযং পুঞ্ঞং উপচিনন্তো ৰিপস্সিস্স ভগৰতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৰসং সত্থারং ভিক্খুসঙ্ঘপরিৰুতং ৰিহারতো নিক্খন্তং দিস্ৰা পসন্নচিত্তো পুপ্ফেহি পূজং কত্ৰা পঞ্চপতিট্ঠিতেন ৰন্দিত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা পক্কামি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৰত্থিযং হত্থারোহকুলে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তো হত্থিসিপ্পে নিপ্ফত্তিং অগমাসি. সো একদিৰসং হত্থিং সিক্খাপেন্তো নদীতীরং গন্ত্ৰা হেতুসম্পত্তিযা চোদিযমানো ‘‘কিং ময্হং ইমিনা হত্থিদমনেন, অত্তানং দমনমেৰ ৰর’’ন্তি চিন্তেত্ৰা ভগৰন্তং উপসঙ্কমিত্ৰা ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৰাৰ চরিযানুকূলং কম্মট্ঠানং গহেত্ৰা ৰিপস্সনায কম্মং করোন্তো চিরপরিচযেন কম্মট্ঠানতো বহিদ্ধা ৰিধাৰন্তং চিত্তং ছেকো হত্থাচরিযো ৰিয অঙ্কুসেন চণ্ডমত্তৰরৰারণং পটিসঙ্খানঅঙ্কুসেন নিগ্গণ্হন্তো ‘‘ইদং পুরে চিত্তমচারি চারিক’’ন্তি গাথং অভাসি.

৭৭. তত্থ ইদন্তি ৰুচ্চমানস্স চিত্তস্স অত্তপচ্চক্খতায ৰুত্তং. পুরেতি নিগ্গহকালতো পুব্বে. অচারীতি ৰিচরি, অনৰট্ঠিততায নানারম্মণেসু পরিব্ভমি. চারিকন্তি যথাকামচরিযং. তেনাহ ‘‘যেনিচ্ছকং যত্থকামং যথাসুখ’’ন্তি. তন্তি তং চিত্তং. অজ্জাতি এতরহি. নিগ্গহেস্সামীতি নিগ্গণ্হিস্সামি, নিব্বিসেৰনং করিস্সামি. যোনিসোতি উপাযেন. যথা কিং? হত্থিপ্পভিন্নং ৰিয অঙ্কুসগ্গহো. ইদং ৰুত্তং হোতি – ইদং মম চিত্তং নাম ইতো পুব্বে রূপাদীসু আরম্মণেসু যেন যেন রমিতুং ইচ্ছতি, তস্স তস্স ৰসেন যেনিচ্ছকং, যত্থ যত্থ চস্স কামো, তস্স তস্স ৰসেন যত্থকামং, যথা যথা ৰিচরন্তস্স সুখং হোতি, তথেৰ চরণতো যথাসুখং দীঘরত্তং চারিকং অচরি, তং অজ্জপাহং ভিন্নমদমত্তহত্থিং হত্থাচরিযসঙ্খাতো ছেকো অঙ্কুসগ্গহো অঙ্কুসেন ৰিয যোনিসোমনসিকারেন নিগ্গহেস্সামি, নাস্স ৰীতিক্কমিতুং দস্সামীতি. এৰং ৰদন্তো এৰ চ থেরো ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং সচ্ছাকাসি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ১.১৩.৯১-৯৬) –

‘‘সুৰণ্ণৰণ্ণো সম্বুদ্ধো, ৰিপস্সী দক্খিণারহো;

পুরক্খতো সাৰকেহি, আরামা অভিনিক্খমি.

‘‘দিস্ৰানহং বুদ্ধসেট্ঠং, সব্বঞ্ঞুং তমনাসকং;

পসন্নচিত্তো সুমনো, গণ্ঠিপুপ্ফং অপূজযিং.

‘‘তেন চিত্তপ্পসাদেন, দ্ৰিপদিন্দস্স তাদিনো;

হট্ঠো হট্ঠেন চিত্তেন, পুন ৰন্দিং তথাগতং.

‘‘একনৰুতিতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিরোপযিং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.

‘‘একতালীসিতো কপ্পে, চরণো নাম খত্তিযো;

সত্তরতনসম্পন্নো, চক্কৰত্তী মহব্বলো.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অযমেৰ চ থেরস্স অঞ্ঞাব্যাকরণগাথা অহোসীতি.

হত্থারোহপুত্তত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.