৮. গৰম্পতিত্থেরগাথাৰণ্ণনা
যো ইদ্ধিযা সরভুন্তি আযস্মতো গৰম্পতিত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কির পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো ইতো একতিংসে কপ্পে সিখিং ভগৰন্তং পস্সিত্ৰা পসন্নমানসো পুপ্ফেহি পূজং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰলোকে উপ্পন্নো অপরাপরং পুঞ্ঞানি করোন্তো কোণাগমনস্স ভগৰতো চেতিযে ছত্তঞ্চ ৰেদিকঞ্চ কারেসি. কস্সপস্স পন ভগৰতো কালে অঞ্ঞতরস্মিং কুলগেহে নিব্বত্তো. তস্মিঞ্চ কুলে বহুং গোমণ্ডলং অহোসি. তং গোপালকা রক্খন্তি. অযং তত্থ অন্তরন্তরা যুত্তপ্পযুত্তং ৰিচারেন্তো ৰিচরতি. সো একং খীণাসৰত্থেরং গামে পিণ্ডায চরিত্ৰা বহিগামে দেৰসিকং একস্মিং পদেসে ভত্তকিচ্চং করোন্তং দিস্ৰা ‘‘অয্যো সূরিযাতপেন কিলমিস্সতী’’তি চিন্তেত্ৰা চত্তারো সিরীসদণ্ডে উস্সাপেত্ৰা তেসং উপরি সিরীসসাখাযো ঠপেত্ৰা সাখামণ্ডপং কত্ৰা অদাসি. ‘‘মণ্ডপস্স সমীপে সিরীসরুক্খং রোপেসী’’তি চ ৰদন্তি. তস্স অনুকম্পায দেৰসিকং থেরো তত্থ নিসীদি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন ততো চৰিত্ৰা চাতুমহারাজিকেসু নিব্বত্তি. তস্স পুরিমকম্মসংসূচকং ৰিমানদ্ৰারে মহন্তং সিরীসৰনং নিব্বত্তি ৰণ্ণগন্ধসম্পন্নেহি অঞ্ঞেহি পুপ্ফেহি সব্বকালে উপসোভযমানং, তেন তং ৰিমানং ‘‘সেরীসক’’ন্তি পঞ্ঞাযিত্থ. সো দেৰপুত্তো একং বুদ্ধন্তরং দেৰেসু চ মনুস্সেসু চ সংসরিত্ৰা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে যসত্থেরস্স চতূসু গিহিসহাযেসু গৰম্পতি নাম হুত্ৰা আযস্মতো যসস্স পব্বজিতভাৰং সুত্ৰা অত্তনো সহাযেহি সদ্ধিং ভগৰতো সন্তিকং অগমাসি. সত্থা তস্স ধম্মং দেসেসি. সো দেসনাৰসানে সহাযেহি সদ্ধিং অরহত্তে পতিট্ঠাসি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ২.৫৩.৪২-৪৭) –
‘‘মিগলুদ্দো পুরে আসিং, ৰিপিনে ৰিচরং অহং;
অদ্দসং ৰিরজং বুদ্ধং, সব্বধম্মান পারগুং.
‘‘তস্মিং মহাকারুণিকে, সব্বসত্তহিতে রতে;
পসন্নচিত্তো সুমনো, নেলপুপ্ফং অপূজযিং.
‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিপূজযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অরহত্তং পন পত্ৰা থেরো ৰিমুত্তিসুখং পটিসংৰেদেন্তো সাকেতে ৰিহরতি অঞ্জনৰনে. তেন চ সমযেন ভগৰা মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং সাকেতং গন্ত্ৰা অঞ্জনৰনে ৰিহাসি. সেনাসনং নপ্পহোসি. সম্বহুলা ভিক্খূ ৰিহারসামন্তা সরভুযা নদিযা ৰালিকাপুল়িনে সযিংসু. অথ অড্ঢরত্তসমযে নদিযা উদকোঘে আগচ্ছন্তে সামণেরাদযো উচ্চাসদ্দমহাসদ্দা অহেসুং. ভগৰা তং ঞত্ৰা আযস্মন্তং গৰম্পতিং আণাপেসি – ‘‘গচ্ছ, গৰম্পতি, জলোঘং ৰিক্খম্ভেত্ৰা ভিক্খূনং ফাসুৰিহারং করোহী’’তি. থেরো ‘‘সাধু, ভন্তে’’তি ইদ্ধিবলেন নদীসোতং ৰিক্খম্ভি, তং দূরতোৰ পব্বতকূটং ৰিয অট্ঠাসি. ততো পট্ঠায থেরস্স আনুভাৰো লোকে পাকটো অহোসি. অথেকদিৰসং সত্থা মহতিযা দেৰপরিসায মজ্ঝে নিসীদিত্ৰা ধম্মং দেসেন্তং থেরং দিস্ৰা লোকানুকম্পায তস্স গুণানং ৰিভাৰনত্থং তং পসংসন্তো ‘‘যো ইদ্ধিযা সরভু’’ন্তি গাথং অভাসি.
৩৮. তত্থ ইদ্ধিযাতি অধিট্ঠানিদ্ধিযা. সরভুন্তি এৰংনামিকং নদিং, যং লোকে ‘‘সরভু’’ন্তি ৰদন্তি. অট্ঠপেসীতি সন্দিতুং অদেন্তো সোতং নিৰত্তেত্ৰা পব্বতকূটং ৰিয মহন্তং জলরাসিং কত্ৰা ঠপেসি. অসিতোতি নসিতো, তণ্হাদিট্ঠিনিস্সযরহিতো, বন্ধনসঙ্খাতানং ৰা সব্বসংযোজনানং সমুচ্ছিন্নত্তা কেনচিপি বন্ধনেন অবদ্ধো, ততো এৰ এজানং কিলেসানং অভাৰতো অনেজো সো, গৰম্পতি, তং সব্বসঙ্গাতিগতং তাদিসং সব্বেপি রাগদোসমোহমানদিট্ঠিসঙ্গে অতিক্কমিত্ৰা ঠিতত্তা সব্বসঙ্গাতিগতং, অসেক্খমুনিভাৰতো মহামুনিং, ততো এৰ কামকম্মভৰাদিভেদস্স সকলস্সপি ভৰস্স পারং নিব্বানং গতত্তা ভৰস্স পারগুং. দেৰা নমস্সন্তীতি দেৰাপি ইমস্সন্তি, পগেৰ ইতরা পজাতি.
গাথাপরিযোসানে মহতো জনকাযস্স ধম্মাভিসমযো অহোসি. থেরো অঞ্ঞং ব্যাকরোন্তো ‘‘সত্থারং পূজেস্সামী’’তি ইমমেৰ গাথং অভাসীতি.
গৰম্পতিত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.