৪. পোসিযত্থেরগাথাৰণ্ণনা

অনাসন্নৰরাতি আযস্মতো পোসিযত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কির পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ৰিৰট্টূপনিস্সযং বহুং কুসলং উপচিনিত্ৰা সুগতীসু এৰ সংসরন্তো ইতো দ্ৰেনৰুতে কপ্পে তিস্সস্স ভগৰতো কালে মিগলুদ্দো হুত্ৰা অরঞ্ঞে ৰিচরতি. অথ ভগৰা তস্স অনুগ্গহং কাতুং অরঞ্ঞং গন্ত্ৰা তস্স চক্খুপথে অত্তানং দস্সেসি. সো ভগৰন্তং দিস্ৰা পসন্নচিত্তো আৰুধং নিক্খিপিত্ৰা উপসঙ্কমিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গয্হ অট্ঠাসি. ভগৰা নিসীদিতুকামতং দস্সেসি. সো তাৰদেৰ তিণমুট্ঠিযো গহেত্ৰা সমে ভূমিভাগে সক্কচ্চং সন্থরিত্ৰা অদাসি. নিসীদি তত্থ ভগৰা অনুকম্পং উপাদায. নিসিন্নে পন ভগৰতি অনপ্পকং পীতিসোমনস্সং পটিসংৰেদেন্তো ভগৰন্তং ৰন্দিত্ৰা সযম্পি একমন্তং নিসীদি. অথ ভগৰা ‘‘এত্তকং ৰট্টতি ইমস্স কুসলবীজ’’ন্তি উট্ঠাযাসনা পক্কামি. অচিরপক্কন্তে ভগৰতি তং সীহো মিগরাজা ঘাতেসি. সো কালঙ্কতো দেৰলোকে নিব্বত্তি. ‘‘সো কির ভগৰতি অনুপগচ্ছন্তে সীহেন ঘাতিতো নিরযে নিব্বত্তিস্সতী’’তি তং দিস্ৰা ভগৰা সুগতিযং নিব্বত্তনত্থং কুসলবীজরোপনত্থঞ্চ উপসঙ্কমি.

সো তত্থ যাৰতাযুকং ঠত্ৰা ততো দেৰলোকতো চৰিত্ৰা সুগতীসুযেৰ পরিৰত্তেন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৰত্থিযং অঞ্ঞতরস্স মহাৰিভৰস্স সেট্ঠিনো পুত্তো সঙ্গামজিতত্থেরস্স কনিট্ঠভাতা হুত্ৰা নিব্বত্তি. পোসিযোতিস্স নামং অহোসি. সো ৰযপ্পত্তো দারপরিগ্গহং কত্ৰা একং পুত্তং লভিত্ৰা অন্তিমভৰিকতায ধম্মতায চোদিযমানো জাতিআদিং পটিচ্চ উপ্পন্নসংৰেগো পব্বজিত্ৰা অরঞ্ঞং পৰিসিত্ৰা ৰূপকট্ঠো হুত্ৰা চতুসচ্চকম্মট্ঠানভাৰনং অনুযুঞ্জন্তো নচিরস্সেৰ ৰিপস্সনং উস্সুক্কাপেত্ৰা অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ২.৫৩.১-১২) –

‘‘হিমৰন্তস্সাৰিদূরে, লম্বকো নাম পব্বতো;

তত্থেৰ তিস্সো সম্বুদ্ধো, অব্ভোকাসম্হি চঙ্কমি.

‘‘মিগলুদ্দো তদা আসিং, অরঞ্ঞে কাননে অহং;

দিস্ৰান তং দেৰদেৰং, তিণমুট্ঠিমদাসহং.

‘‘নিসীদনত্থং বুদ্ধস্স, দত্ৰা চিত্তং পসাদযিং;

সম্বুদ্ধং অভিৰাদেত্ৰা, পক্কামিং উত্তরামুখো.

‘‘অচিরং গতমত্তস্স, মিগরাজা অপোথযি;

সোহেন পোথিতো, সন্তো তত্থ কালঙ্কতো অহং.

‘‘আসন্নে মে কতং কম্মং, বুদ্ধসেট্ঠে অনাসৰে;

সুমুত্তো সরৰেগোৰ, দেৰলোকমগচ্ছহং.

‘‘যূপো তত্থ সুভো আসি, পুঞ্ঞকম্মাভিনিম্মিতো;

সহস্সকণ্ডো সতভেণ্ডু, ধজালু হরিতামযো.

‘‘পভা নিদ্ধাৰতে তস্স, সতরংসীৰ উগ্গতো;

আকিণ্ণো দেৰকঞ্ঞাহি, আমোদিং কামকামিহং.

‘‘দেৰলোকা চৰিত্ৰান, সুক্কমূলেন চোদিতো;

আগন্ত্ৰান মনুস্সত্তং, পত্তোম্হি আসৰক্খযং.

‘‘চতুন্নৰুতিতো কপ্পে, নিসীদনমদাসহং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, তিণমুট্ঠে ইদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অরহত্তং পন পত্ৰা ভগৰন্তং ৰন্দিতুং সাৰত্থিং আগতো ঞাতিং অনুকম্পায ঞাতিগেহং অগমাসি. তত্থ নং পুরাণদুতিযিকা ৰন্দিত্ৰা আসনদানাদিনা পঠমং উপাসিকা ৰিয ৰত্তং দস্সেত্ৰা থেরস্স অজ্ঝাসযং অজানন্তী পচ্ছা ইত্থিকুত্তাদীহি পলোভেতুকামা অহোসি. থেরো ‘‘অহো অন্ধবালা মাদিসেপি নাম এৰং পটিপজ্জতী’’তি চিন্তেত্ৰা কিঞ্চি অৰত্ৰা উট্ঠাযাসনা অরঞ্ঞমেৰ গতো. তং আরঞ্ঞকা ভিক্খূ ‘‘কিং, আৰুসো, অতিলহুং, নিৰত্তোসি, ঞাতকেহি ন দিট্ঠোসী’’তি পুচ্ছিংসু. থেরো তত্থ পৰত্তিং আচিক্খন্তো ‘‘অনাসন্নৰরা এতা’’তি গাথং অভাসি.

৩৪. তত্থ অনাসন্নৰরাতি এতা ইত্থিযো ন আসন্না অনুপগতা, দূরে এৰ ৰা ঠিতা হুত্ৰা ৰরা পুরিসস্স সেট্ঠা হিতাৰহা, তঞ্চ খো নিচ্চমেৰ সব্বকালমেৰ, ন রত্তিমেৰ, ন দিৰাপি, ন রহোৰেলাযপি. ৰিজানতাতি ৰিজানন্তেন. ‘‘অনাসন্নপরা’’তিপি পাল়ি, সো এৰত্থো. অযঞ্হেত্থ অধিপ্পাযো – চণ্ডহত্থিঅস্সমহিংসসীহব্যগ্ঘযক্খরক্খসপিসাচাপি মনুস্সানং অনুপসঙ্কমন্তো ৰরা সেট্ঠা, ন অনত্থাৰহা, তে পন উপসঙ্কমন্তা দিট্ঠধম্মিকংযেৰ অনত্থং করেয্যুং. ইত্থিযো পন উপসঙ্কমিত্ৰা দিট্ঠধম্মিকং সম্পরাযিকং ৰিমোক্খনিস্সিতম্পি অত্থং ৰিনাসেত্ৰা মহন্তং অনত্থং আপাদেন্তি, তস্মা অনাসন্নৰরা এতা নিচ্চমেৰ ৰিজানতাতি. ইদানি তমত্থং অত্তূপনাযিকং কত্ৰা দস্সেন্তো ‘‘গামা’’তিআদিমাহ. তত্থ গামাতি গামং. উপযোগত্থে হি এতং নিস্সক্কৰচনং. অরঞ্ঞমাগম্মাতি অরঞ্ঞতো আগন্ত্ৰা. ম-কারো পদসন্ধিকরো, নিস্সক্কে চেতং উপযোগৰচনং. ততোতি মঞ্চকতো. অনামন্তেত্ৰাতি অনালপিত্ৰা পুরাণদুতিযিকং ‘‘অপ্পমত্তা হোহী’’তি এত্তকম্পি অৰত্ৰা. পোসিযোতি অত্তানমেৰ পরং ৰিয ৰদতি. যে পন ‘‘পক্কামি’’ন্তি পঠন্তি, তেসং অহং পোসিযো পক্কামিন্তি যোজনা. যে পন ‘‘সা ইত্থী থেরং ঘরং উপগতং ভোজেত্ৰা পলোভেতুকামা জাতা, তং দিস্ৰা থেরো তাৰদেৰ গেহতো নিক্খমিত্ৰা ৰিহারং গন্ত্ৰা অত্তনো ৰসনট্ঠানে মঞ্চকে নিসীদি. সাপি খো ইত্থী পচ্ছাভত্তং অলঙ্কতপটিযত্তা ৰিহারে থেরস্স ৰসনট্ঠানং উপসঙ্কমি. তং দিস্ৰা থেরো কিঞ্চি অৰত্ৰা উট্ঠায দিৰাট্ঠানমেৰ গতো’’তি ৰদন্তি, তেসং ‘‘গামা অরঞ্ঞমাগম্মা’’তি গাথাপদস্স অত্থো যথারুতৰসেনেৰ নিয্যতি. ৰিহারো হি ইধ ‘‘অরঞ্ঞ’’ন্তি অধিপ্পেতো.

পোসিযত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.