৬. অভযত্থেরগাথাৰণ্ণনা

সুত্ৰা সুভাসিতং ৰাচন্তি আযস্মতো অভযত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কির পদুমুত্তরস্স ভগৰতো সাসনে পব্বজিত্ৰা ধম্মকথিকো হুত্ৰা ধম্মকথনকালে পঠমং চতূহি গাথাহি ভগৰন্তং অভিত্থৰিত্ৰা পচ্ছা ধম্মং কথেসি. তেনস্স পুঞ্ঞকম্মবলেন কপ্পানং সতসহস্সং অপাযপটিসন্ধি নাম নাহোসি. তথা হি ৰুত্তং –

‘‘অভিত্থৰিত্ৰা পদুমুত্তরং জিনং, পসন্নচিত্তো অভযো সযম্ভুং;

ন গচ্ছি কপ্পানি অপাযভূমিং, সতসহস্সানি উল়ারসদ্ধো’’তি. (অপ. থের ২.৫৫.২২১)

খেত্তসম্পত্তিযাদীহি তস্স চ পুব্বপচ্ছিমসন্নিট্ঠানচেতনানং অতিৰিয উল়ারভাৰেন সো অপরিমেয্যো পুঞ্ঞাভিসন্দো কুসলাভিসন্দো তাদিসো অহোসি. ‘‘অচিন্তিযে পসন্নানং, ৰিপাকো হোতি অচিন্তিযো’’তি (অপ. থের ১.১.৮২) হি ৰুত্তং. তত্থ তত্থ হি ভৰে উপচিতং পুঞ্ঞং তস্স উপত্থম্ভকমহোসি. তথা হি সো ৰিপস্সিস্স ভগৰতো কেতকপুপ্ফেহি পূজমকাসি. এৰং উল়ারেহি পুঞ্ঞৰিসেসেহি সুগতীসু এৰ সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে রঞ্ঞো বিম্বিসারস্স পুত্তো হুত্ৰা নিব্বত্তি. অভযোতিস্স নামং অহোসি. তস্স উপ্পত্তি পরতো আৰি ভৰিস্সতি. সো নিগণ্ঠেন নাটপুত্তেন উভতোকোটিকং পঞ্হং সিক্খাপেত্ৰা ‘‘ইমং পঞ্হং পুচ্ছিত্ৰা সমণস্স গোতমস্স ৰাদং আরোপেহী’’তি ৰিস্সজ্জিতো ভগৰন্তং উপসঙ্কমিত্ৰা তং পঞ্হং পুচ্ছিত্ৰা তস্স পঞ্হস্স অনেকংসব্যাকরণভাৰে ভগৰতা কথিতে নিগণ্ঠানং পরাজযং, সত্থু চ সম্মাসম্বুদ্ধভাৰং ৰিদিত্ৰা উপাসকত্তং পটিৰেদেসি. ততো রঞ্ঞে বিম্বিসারে কালঙ্কতে সঞ্জাতসংৰেগো সাসনে পব্বজিত্ৰা তালচ্ছিগ্গল়ূপমসুত্তদেসনায সোতাপন্নো হুত্ৰা পুন ৰিপস্সনং আরভিত্ৰা অরহত্তং সচ্ছাকাসি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ২.৫২.১৭-২২) –

‘‘ৰিনতানদিযা তীরে, ৰিহাসি পুরিসুত্তমো;

অদ্দসং ৰিরজং বুদ্ধং, একগ্গং সুসমাহিতং.

‘‘মধুগন্ধস্স পুপ্ফেন, কেতকস্স অহং তদা;

পসন্নচিত্তো সুমনো, বুদ্ধসেট্ঠমপূজযিং.

‘‘একনৰুতে ইতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিপূজযিং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অরহত্তং পন পত্ৰা অত্তনো পটিপত্তিকিত্তনেন অঞ্ঞং ব্যাকরোন্তো ‘‘সুত্ৰা সুভাসিতং ৰাচ’’ন্তি গাথং অভাসি.

২৬. তত্থ সুত্ৰাতি সোতং ওদহিত্ৰা, সোতদ্ৰারানুসারেন উপধারেত্ৰা. সুভাসিতন্তি সুট্ঠু ভাসিতং, সম্মদেৰ ভাসিতং, সম্মাসম্বুদ্ধভাৰতো মহাকারুণিকতায চ কিঞ্চি অৰিসংৰাদেত্ৰা যথাধিপ্পেতস্স অত্থস্স একন্ততো সাধনৰসেন ভাসিতং চতুসচ্চৰিভাৰনীযধম্মকথং. ন হি সচ্চৰিনিমুত্তা ভগৰতো ধম্মদেসনা অত্থি. বুদ্ধস্সাতি সব্বঞ্ঞুবুদ্ধস্স. আদিচ্চবন্ধুনোতি আদিচ্চৰংসে সম্ভূতত্তা আদিচ্চো বন্ধু এতস্সাতি আদিচ্চবন্ধু, ভগৰা. তস্স আদিচ্চবন্ধুনো. আদিচ্চস্স ৰা বন্ধূতি আদিচ্চবন্ধু, ভগৰা. তস্স ভগৰতো ওরসপুত্তভাৰতো. তেনাহ ভগৰা –

‘‘যো অন্ধকারে তমসী পভঙ্করো, ৰেরোচনো মণ্ডলী উগ্গতেজো;

মা রাহু গিলী চরমন্তলিক্খে, পজং মমং রাহু পমুঞ্চ সূরিয’’ন্তি. (সং. নি. ১.৯১);

পচ্চব্যধিন্তি পটিৰিজ্ঝিং. হী-তি নিপাতমত্তং. নিপুণন্তি সণ্হং পরমসুখুমং, নিরোধসচ্চং, চতুসচ্চমেৰ ৰা. হী-তি ৰা হেতুঅত্থে নিপাতো. যস্মা পচ্চব্যধিং নিপুণং চতুসচ্চং, তস্মা ন দানি কিঞ্চি পটিৰিজ্ঝিতব্বং অত্থীতি অত্থো. যথা কিং পটিৰিজ্ঝীতি আহ ‘‘ৰালগ্গং উসুনা যথা’’তি. যথা সত্তধা ভিন্নস্স ৰালস্স কোটিং সুসিক্খিতো কুসলো ইস্সাসো উসুনা কণ্ডেন অৰিরজ্ঝন্তো ৰিজ্ঝেয্য, এৰং পচ্চব্যধিং নিপুণং অরিযসচ্চন্তি যোজনা.

অভযত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.