৯. সঙ্ঘরক্খিতত্থেরগাথাৰণ্ণনা
ন নূনাযং পরমহিতানুকম্পিনোতি আযস্মতো সঙ্ঘরক্খিতত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সোপি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ইতো চতুনৰুতে কপ্পে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৰসং পব্বতপাদে ৰসন্তে সত্ত পচ্চেকসম্বুদ্ধে দিস্ৰা পসন্নমানসো কদম্বপুপ্ফানি গহেত্ৰা পূজেসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰলোকে নিব্বত্তিত্ৰা অপরাপরং পুঞ্ঞানি কত্ৰা সুগতীসুযেৰ সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৰত্থিযং ইব্ভকুলে নিব্বত্তি, তস্স সঙ্ঘরক্খিতোতি নামং অহোসি. সো ৰিঞ্ঞুতং পত্তো পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৰা কম্মট্ঠানং গহেত্ৰা অঞ্ঞতরং ভিক্খুং সহাযং কত্ৰা অরঞ্ঞে ৰিহরতি. থেরস্স ৰসনট্ঠানতো অৰিদূরে ৰনগুম্বে একা মিগী ৰিজাযিত্ৰা তরুণং ছাপং রক্খন্তী ছাতজ্ঝত্তাপি পুত্তসিনেহেন দূরে গোচরায ন গচ্ছতি, আসন্নে চ তিণোদকস্স অলাভেন কিলমতি. তং দিস্ৰা থেরো, ‘‘অহো ৰতাযং লোকো তণ্হাবন্ধনবদ্ধো মহাদুক্খং অনুভৰতি, ন তং ছিন্দিতুং সক্কোতী’’তি সংৰেগজাতো তমেৰ অঙ্কুসং কত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ১.১৬.৩০-৩৪) –
‘‘হিমৰন্তস্সাৰিদূরে, কুক্কুটো নাম পব্বতো;
তম্হি পব্বতপাদম্হি, সত্ত বুদ্ধা ৰসন্তি তে.
‘‘কদম্বং পুপ্ফিতং দিস্ৰা, দীপরাজংৰ উগ্গতং;
উভো হত্থেহি পগ্গয্হ, সত্ত বুদ্ধে সমোকিরিং.
‘‘চতুন্নৰুতিতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিরোপযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.
‘‘দ্ৰেনৰুতে ইতো কপ্পে, সত্তাসুং পুপ্ফনামকা;
সত্তরতনসম্পন্না, চক্কৰত্তী মহব্বলা.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অরহত্তং পন পত্ৰা অত্তনো দুতিযকং ভিক্খুং মিচ্ছাৰিতক্কবহুলং ৰিহরন্তং ঞত্ৰা তমেৰ মিগিং উপমং করিত্ৰা তং ওৰদন্তো –
১০৯. ‘‘ন নূনাযং পরমহিতানুকম্পিনো, রহোগতো অনুৰিগণেতি সাসনং;
তথাহযং ৰিহরতি পাকতিন্দ্রিযো, মিগী যথা তরুণজাতিকা ৰনে’’তি. –
গাথং অভাসি.
তত্থ ন নূনাযন্তি ন-ইতি পটিসেধে নিপাতো. নূনাতি পরিৰিতক্কে. নূন অযন্তি পদচ্ছেদো. পরমহিতানুকম্পিনোতি পরমং অতিৰিয, পরমেন ৰা অনুত্তরেন হিতেন সত্তে অনুকম্পনসীলস্স ভগৰতো. রহোগতোতি রহসি গতো, সুঞ্ঞাগারগতো কাযৰিৰেকযুত্তোতি অত্থো. অনুৰিগণেতীতি এত্থ ‘‘ন নূনা’’তি পদদ্ৰযং আনেত্ৰা সম্বন্ধিতব্বং ‘‘নানুৰিগণেতি নূনা’’তি, ন চিন্তেসি মঞ্ঞে, ‘‘নানুযুঞ্জতী’’তি তক্কেমীতি অত্থো. সাসনন্তি পটিপত্তিসাসনং, চতুসচ্চকম্মট্ঠানভাৰনন্তি অধিপ্পাযো. তথা হীতি তেনেৰ কারণেন, সত্থু সাসনস্স অননুযুঞ্জনতো এৰ. অযন্তি অযং ভিক্খু. পাকতিন্দ্রিযোতি মনচ্ছট্ঠানং ইন্দ্রিযানং যথাসকং ৰিসযেসু ৰিস্সজ্জনতো সভাৰভূতইন্দ্রিযো, অসংৰুতচক্খুদ্ৰারাদিকোতি অত্থো. যস্স তণ্হাসঙ্গস্স অচ্ছিন্নতায সো ভিক্খু পাকতিন্দ্রিযো ৰিহরতি, তস্স উপমং দস্সেন্তো ‘‘মিগী যথা তরুণজাতিকা ৰনে’’তি আহ. যথা অযং তরুণসভাৰা মিগী পুত্তস্নেহস্স অচ্ছিন্নতায ৰনে দুক্খং অনুভৰতি, ন তং অতিৰত্ততি, এৰমযম্পি ভিক্খু সঙ্গস্স অচ্ছিন্নতায পাকতিন্দ্রিযো ৰিহরন্তো ৰট্টদুক্খং নাতিৰত্ততীতি অধিপ্পাযো. ‘‘তরুণৰিজাতিকা’’তি ৰা পাঠো. অভিনৰপ্পসুতা বালৰচ্ছাতি অত্থো. তং সুত্ৰা সো ভিক্খু সঞ্জাতসংৰেগো ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা নচিরস্সেৰ অরহত্তং পাপুণি.
সঙ্ঘরক্খিতত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.