১০. পুণ্ণমাসত্থেরগাথাৰণ্ণনা
ৰিহরি অপেক্খন্তি আযস্মতো পুণ্ণমাসত্থেরস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কির ৰিপস্সিস্স ভগৰতো কালে চক্কৰাকযোনিযং নিব্বত্তো ভগৰন্তং গচ্ছন্তং দিস্ৰা পসন্নমানসো অত্তনো মুখতুণ্ডকেন সালপুপ্ফং গহেত্ৰা পূজং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইতো সত্তরসে কপ্পে অট্ঠক্খত্তুং চক্কৰত্তী রাজা অহোসি. ইমস্মিং পন কপ্পে কস্সপস্স ভগৰতো সাসনে ওসক্কমানে কুটুম্বিযকুলে নিব্বত্তিত্ৰা পব্বজিত্ৰা সমণধম্মং কত্ৰা ততো চুতো দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৰত্থিনগরে সমিদ্ধিস্স নাম ব্রাহ্মণস্স পুত্তো হুত্ৰা নিব্বত্তি. তস্স জাতদিৰসে তস্মিং গেহে সব্বা রিত্তকুম্ভিযো সুৰণ্ণমাসানং পুণ্ণা অহেসুং. তেনস্স পুণ্ণমাসোতি নামং অকংসু. সো ৰযপ্পত্তো ব্রাহ্মণৰিজ্জাসু নিপ্ফত্তিং পত্ৰা ৰিৰাহকম্মং কত্ৰা একং পুত্তং লভিত্ৰা উপনিস্সযসম্পন্নতায ঘরাৰাসং জিগুচ্ছন্তো ভগৰন্তং উপসঙ্কমিত্ৰা ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৰা লদ্ধূপসম্পদো পুব্বকিচ্চসম্পন্নো চতুসচ্চকম্মট্ঠানে যুত্তপ্পযুত্তো ৰিপস্সনং উস্সুক্কাপেত্ৰা অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থের ১.৭.১৩-১৯) –
‘‘সিন্ধুযা নদিযা তীরে, চক্কৰাকো অহং তদা;
সুদ্ধসেৰালভক্খোহং, পাপেসু চ সুসঞ্ঞতো.
‘‘অদ্দসং ৰিরজং বুদ্ধং, গচ্ছন্তং অনিলঞ্জসে;
তুণ্ডেন সালং পগ্গয্হ, ৰিপস্সিস্সাভিরোপযিং.
‘‘যস্স সদ্ধা তথাগতে, অচলা সুপ্পতিট্ঠিতা;
তেন চিত্তপ্পসাদেন, দুগ্গতিং সো ন গচ্ছতি.
‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি, বুদ্ধসেট্ঠস্স সন্তিকে;
ৰিহঙ্গমেন সন্তেন, সুবীজং রোপিতং মযা.
‘‘একনৰুতিতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিরোপযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.
‘‘সুচারুদস্সনা নাম, অট্ঠেতে একনামকা;
কপ্পে সত্তরসে আসুং, চক্কৰত্তী মহব্বলা.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অথস্স পুরাণদুতিযিকা তং পলোভেতুকামা অলঙ্কতপটিযত্তা পুত্তেন সদ্ধিং উপগন্ত্ৰা পিযালাপভাৰাদিকেহি ভাৰৰিৰরণকম্মং নাম কাতুং আরভি. থেরো তস্সা কারণং দিস্ৰা অত্তনো কত্থচিপি অলগ্গভাৰং পকাসেন্তো ‘‘ৰিহরি অপেক্খ’’ন্তি গাথং অভাসি.
১০. তত্থ ৰিহরীতি ৰিসেসতো হরি অপহরি অপনেসি. অপেক্খন্তি তণ্হং. ইধাতি ইমস্মিং লোকে অত্তভাৰে ৰা. হুরন্তি অপরস্মিং অনাগতে অত্তভাৰে ৰা. ইধাতি ৰা অজ্ঝত্তিকেসু আযতনেসু. হুরন্তি বাহিরেসু. ৰা-সদ্দো সমুচ্চযত্থো ‘‘অপদা ৰা দ্ৰিপদা ৰা’’তিআদীসু (ইতিৰু. ৯০; অ. নি. ৪.৩৪; ৫.৩২) ৰিয. যোতি অত্তানমেৰ পরং ৰিয দস্সেতি. ৰেদগূতি ৰেদেন গতো মগ্গঞাণেন নিব্বানং গতো অধিগতো, চত্তারি ৰা সচ্চানি পরিঞ্ঞাপহানসচ্ছিকিরিযাভাৰনাভিসমযৰসেন অভিসমেচ্চ ঠিতো. যতত্তোতি মগ্গসংৰরেন সংযতসভাৰো, সম্মাৰাযামেন ৰা সংযতসভাৰো. সব্বেসু ধম্মেসু অনূপলিত্তোতি সব্বেসু আরম্মণেসু ধম্মেসু তণ্হাদিট্ঠিলেপৰসেন ন উপলিত্তো, তেন লাভাদিলোকধম্মে সমতিক্কমং দস্সেতি. লোকস্সাতি উপাদানক্খন্ধপঞ্চকস্স. তঞ্হি লুজ্জনপলুজ্জনট্ঠেন লোকো. জঞ্ঞাতি জানিত্ৰা. উদযব্বযঞ্চাতি উপ্পাদঞ্চেৰ ৰযঞ্চ, এতেন যথাৰুত্তগুণানং পুব্বভাগপটিপদং দস্সেতি. অযং পনেত্থ অত্থো – যো সকলস্স খন্ধাদিলোকস্স সমপঞ্ঞাসায আকারেহি উদযব্বযং জানিত্ৰা ৰেদগূ যতত্তো কত্থচি অনুপলিত্তো, সো সব্বত্থ অপেক্খং ৰিনেয্য সন্তুসিতো তাদিসানং ৰিপ্পকারানং ন কিঞ্চি মঞ্ঞতি, তস্মা ত্ৰং অন্ধবালে যথাগতমগ্গেনেৰ গচ্ছাতি. অথ সা ইত্থী ‘‘অযং সমণো মযি পুত্তে চ নিরপেক্খো, ন সক্কা ইমং পলোভেতু’’ন্তি পক্কামি.
পুণ্ণমাসত্থেরগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
পরমত্থদীপনিযা থেরগাথাসংৰণ্ণনায
পঠমৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.