১০. খল্লাটিযপেতিৰত্থুৰণ্ণনা
কা নু অন্তোৰিমানস্মিন্তি ইদং সত্থরি সাৰত্থিযং ৰিহরন্তে অঞ্ঞতরং খল্লাটিযপেতিং আরব্ভ ৰুত্তং. অতীতে কির বারাণসিযং অঞ্ঞতরা রূপূপজীৰিনী ইত্থী অভিরূপা দস্সনীযা পাসাদিকা পরমায ৰণ্ণপোক্খরতায সমন্নাগতা অতিমনোহরকেসকলাপী অহোসি. তস্সা হি কেসা নীলা দীঘা তনূ মুদূ সিনিদ্ধা ৰেল্লিতগ্গা দ্ৰিহত্থগয্হা ৰিসট্ঠা যাৰ মেখলা কলাপা ওলম্বন্তি. তং তস্সা কেসসোভং দিস্ৰা তরুণজনো যেভুয্যেন তস্সং পটিবদ্ধচিত্তো অহোসি. অথস্সা তং কেসসোভং অসহমানা ইস্সাপকতা কতিপযা ইত্থিযো মন্তেত্ৰা তস্সা এৰ পরিচারিকদাসিং আমিসেন উপলাপেত্ৰা তায তস্সা কেসূপপাতনং ভেসজ্জং দাপেসুং. সা কির দাসী তং ভেসজ্জং ন্হানিযচুণ্ণেন সদ্ধিং পযোজেত্ৰা গঙ্গায নদিযা ন্হানকালে তস্সা অদাসি. সা তেন কেসমূলেসু তেমেত্ৰা উদকে নিমুজ্জি, নিমুজ্জনমত্তেযেৰ কেসা সমূলা পরিপতিংসু, সীসং চস্সা তিত্তকলাবুসদিসং অহোসি. অথ সা সব্বসো ৰিলূনকেসা লুঞ্চিতমত্থকা কপোতী ৰিয ৰিরূপা হুত্ৰা লজ্জায অন্তোনগরং পৰিসিতুং অসক্কোন্তী ৰত্থেন সীসং ৰেঠেত্ৰা বহিনগরে অঞ্ঞতরস্মিং পদেসে ৰাসং কপ্পেন্তী কতিপাহচ্চযেন অপগতলজ্জা ততো নিৰত্তেত্ৰা তিলানি পীল়েত্ৰা তেলৰণিজ্জং সুরাৰণিজ্জঞ্চ করোন্তী জীৰিকং কপ্পেসি. সা একদিৰসং দ্ৰীসু তীসু মনুস্সেসু সুরামত্তেসু মহানিদ্দং ওক্কমন্তেসু সিথিলভূতানি তেসং নিৰত্থৰত্থানি অৰহরি.
অথেকদিৰসং সা একং খীণাসৰত্থেরং পিণ্ডায চরন্তং দিস্ৰা পসন্নচিত্তা অত্তনো ঘরং নেত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদাপেত্ৰা তেলসংসট্ঠং দোণিনিম্মজ্জনিং পিঞ্ঞাকমদাসি. সো তস্সা অনুকম্পায তং পটিগ্গহেত্ৰা পরিভুঞ্জি. সা পসন্নমানসা উপরি ছত্তং ধারযমানা অট্ঠাসি. সো চ থেরো তস্সা চিত্তং পহংসেন্তো অনুমোদনং কত্ৰা পক্কামি. সা চ ইত্থী অনুমোদনকালেযেৰ ‘‘ময্হং কেসা দীঘা তনূ সিনিদ্ধা মুদূ ৰেল্লিতগ্গা হোন্তূ’’তি পত্থনমকাসি.
সা অপরেন সমযেন কালং কত্ৰা মিস্সককম্মস্স ফলেন সমুদ্দমজ্ঝে কনকৰিমানে একিকা হুত্ৰা নিব্বত্তি. তস্সা কেসা পত্থিতাকারাযেৰ সম্পজ্জিংসু. মনুস্সানং সাটকাৰহরণেন পন নগ্গা অহোসি. সা তস্মিং কনকৰিমানে পুনপ্পুনং উপ্পজ্জিত্ৰা একং বুদ্ধন্তরং নগ্গাৰ হুত্ৰা ৰীতিনামেসি. অথ অম্হাকং ভগৰতি লোকে উপ্পজ্জিত্ৰা পৰত্তিতৰরধম্মচক্কে অনুপুব্বেন সাৰত্থিযং ৰিহরন্তে সাৰত্থিৰাসিনো সত্তসতা ৰাণিজা সুৰণ্ণভূমিং উদ্দিস্স নাৰায মহাসমুদ্দং ওতরিংসু. তেহি আরুল়্হা নাৰা ৰিসমৰাতৰেগুক্খিত্তা ইতো চিতো চ পরিব্ভমন্তী তং পদেসং অগমাসি. অথ সা ৰিমানপেতী সহ ৰিমানেন তেসং অত্তানং দস্সেসি. তং দিস্ৰা জেট্ঠৰাণিজো পুচ্ছন্তো –
৫৮. ‘‘কা নু অন্তোৰিমানস্মিং, তিট্ঠন্তী নূপনিক্খমি;
উপনিক্খমস্সু ভদ্দে, পস্সাম তং বহিট্ঠিত’’ন্তি. –
গাথমাহ. তত্থ কা নু অন্তোৰিমানস্মিং তিট্ঠন্তীতি ৰিমানস্স অন্তো অব্ভন্তরে তিট্ঠন্তী কা নু ত্ৰং, কিং মনুস্সিত্থী, উদাহু অমনুস্সিত্থীতি পুচ্ছতি. নূপনিক্খমীতি ৰিমানতো ন নিক্খমি. উপনিক্খমস্সু, ভদ্দে, পস্সাম তং বহিট্ঠিতন্তি, ভদ্দে, তং মযং বহি ঠিতং পস্সাম দট্ঠুকামম্হা, তস্মা ৰিমানতো নিক্খমস্সু. ‘‘উপনিক্খমস্সু ভদ্দন্তে’’তি ৰা পাঠো, ভদ্দং তে অত্থূতি অত্থো.
অথস্স সা অত্তনো বহি নিক্খমিসুং অসক্কুণেয্যতং পকাসেন্তী –
৫৯. ‘‘অট্টীযামি হরাযামি, নগ্গা নিক্খমিতুং বহি;
কেসেহম্হি পটিচ্ছন্না, পুঞ্ঞং মে অপ্পকং কত’’ন্তি. –
গাথমাহ. তত্থ অট্টীযামীতি নগ্গা হুত্ৰা বহি নিক্খমিতুং অট্টিকা দুক্খিতা অম্হি. হরাযামীতি লজ্জামি. কেসেহম্হি পটিচ্ছন্নাতি কেসেহি অম্হি অহং পটিচ্ছাদিতা পারুতসরীরা. পুঞ্ঞং মে অপ্পকং কতন্তি অপ্পকং পরিত্তং মযা কুসলকম্মং কতং, পিঞ্ঞাকদানমত্তন্তি অধিপ্পাযো.
অথস্সা ৰাণিজো অত্তনো উত্তরিসাটকং দাতুকামো –-
৬০. ‘‘হন্দুত্তরীযং দদামি তে, ইদং দুস্সং নিৰাসয;
ইদং দুস্সং নিৰাসেত্ৰা, এহি নিক্খম সোভনে;
উপনিক্খমস্সু ভদ্দে, পস্সাম তং বহিট্ঠিত’’ন্তি. –
গাথমাহ. তত্থ হন্দাতি গণ্হ. উত্তরীযন্তি উপসংব্যানং উত্তরিসাটকন্তি অত্থো. দদামি তেতি তুয্হং দদামি. ইদং দুস্সং নিৰাসযাতি ইদং মম উত্তরিসাটকং ত্ৰং নিৰাসেহি. সোভনেতি সুন্দররূপে.
এৰঞ্চ পন ৰত্ৰা অত্তনো উত্তরিসাটকং তস্সা উপনেসি, সা তথা দিয্যমানস্স অত্তনো অনুপকপ্পনীযতঞ্চ, যথা দিয্যমানং উপকপ্পতি, তঞ্চ দস্সেন্তী –
৬১. ‘‘হত্থেন হত্থে তে দিন্নং, ন ময্হং উপকপ্পতি;
এসেত্থুপাসকো সদ্ধো, সম্মাসম্বুদ্ধসাৰকো.
৬২. ‘‘এতং অচ্ছাদযিত্ৰান, মম দক্খিণমাদিস;
তথাহং সুখিতা হেস্সং, সব্বকামসমিদ্ধিনী’’তি. –
গাথাদ্ৰযমাহ. তত্থ হত্থেন হত্থে তে দিন্নং, ন ময্হং উপকপ্পতীতি, মারিস, তৰ হত্থেন মম হত্থে তযা দিন্নং ন ময্হং উপকপ্পতি ন ৰিনিযুজ্জতি, উপভোগযোগ্গং ন হোতীতি অত্থো. এসেত্থুপাসকো সদ্ধোতি এসো রতনত্তযং উদ্দিস্স সরণগমনেন উপাসকো কম্মফলসদ্ধায চ সমন্নাগতত্তা সদ্ধো এত্থ এতস্মিং জনসমূহে অত্থি. এতং অচ্ছাদযিত্ৰান, মম দক্খিণমাদিসাতি এতং উপাসকং মম দিয্যমানং সাটকং পরিদহাপেত্ৰা তং দক্খিণং ময্হং আদিস পত্তিদানং দেহি. তথাহং সুখিতা হেস্সন্তি তথা কতে অহং সুখিতা দিব্বৰত্থনিৰত্থা সুখপ্পত্তা ভৰিস্সামীতি.
তং সুত্ৰা ৰাণিজা তং উপাসকং ন্হাপেত্ৰা ৰিলিম্পেত্ৰা ৰত্থযুগেন অচ্ছাদেসুং. তমত্থং পকাসেন্তা সঙ্গীতিকারা –
৬৩. ‘‘তঞ্চ তে ন্হাপযিত্ৰান, ৰিলিম্পেত্ৰান ৰাণিজা;
ৰত্থেহচ্ছাদযিত্ৰান, তস্সা দক্খিণমাদিসুং.
৬৪. ‘‘সমনন্তরানুদ্দিট্ঠে, ৰিপাকো উদপজ্জথ;
ভোজনচ্ছাদনপানীযং, দক্খিণায ইদং ফলং.
৬৫. ‘‘ততো সুদ্ধা সুচিৰসনা, কাসিকুত্তমধারিনী;
হসন্তী ৰিমানা নিক্খমি, দক্খিণায ইদং ফল’’ন্তি. –
তিস্সো গাথাযো অৰোচুং.
৬৩. তত্থ তন্তি তং উপাসকং. চ-সদ্দো নিপাতমত্তং. তেতি তে ৰাণিজাতি যোজনা. ৰিলিম্পেত্ৰানাতি উত্তমেন গন্ধেন ৰিলিম্পেত্ৰা. ৰত্থেহচ্ছাদযিত্ৰানাতি ৰণ্ণগন্ধরসসম্পন্নং সব্যঞ্জনং ভোজনং ভোজেত্ৰা নিৰাসনং উত্তরীযন্তি দ্ৰীহি ৰত্থেহি অচ্ছাদেসুং, দ্ৰে ৰত্থানি অদংসূতি অত্থো. তস্সা দক্খিণমাদিসুন্তি তস্সা পেতিযা তং দক্খিণং আদিসিংসু.
৬৪. সমনন্তরানুদ্দিট্ঠেতি অনূ-তি নিপাতমত্তং, তস্সা দক্খিণায উদ্দিট্ঠসমনন্তরমেৰ. ৰিপাকো উদপজ্জথাতি তস্সা পেতিযা ৰিপাকো দক্খিণায ফলং উপ্পজ্জি. কীদিসোতি পেতী আহ ভোজনচ্ছাদনপানীযন্তি. নানপ্পকারং দিব্বভোজনসদিসং ভোজনঞ্চ নানাৰিরাগৰণ্ণসমুজ্জলং দিব্বৰত্থসদিসং ৰত্থঞ্চ অনেকৰিধং পানকঞ্চ দক্খিণায ইদং ঈদিসং ফলং উদপজ্জথাতি যোজনা.
৬৫. ততোতি যথাৰুত্তভোজনাদিপটিলাভতো পচ্ছা. সুদ্ধাতি ন্হানেন সুদ্ধসরীরা. সুচিৰসনাতি সুৰিসুদ্ধৰত্থনিৰত্থা. কাসিকুত্তমধারিনীতি কাসিকৰত্থতোপি উত্তমৰত্থধারিনী. হসন্তীতি ‘‘পস্সথ তাৰ তুম্হাকং দক্খিণায ইদং ফলৰিসেস’’ন্তি পকাসনৰসেন হসমানা ৰিমানতো নিক্খমি.
অথ তে ৰাণিজা এৰং পচ্চক্খতো পুঞ্ঞফলং দিস্ৰা অচ্ছরিযব্ভুতচিত্তজাতা তস্মিং উপাসকে সঞ্জাতগারৰবহুমানা কতঞ্জলী তং পযিরুপাসিংসু. সোপি তে ধম্মকথায ভিয্যোসোমত্তায পসাদেত্ৰা সরণেসু চ সীলেসু চ পতিট্ঠাপেসি. তে তায ৰিমানপেতিযা কতকম্মং –
৬৬. ‘‘সুচিত্তরূপং রুচিরং, ৰিমানং তে পভাসতি;
দেৰতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি. –
ইমায গাথায পুচ্ছিংসু. তত্থ সুচিত্তরূপন্তি হত্থিঅস্সইত্থিপুরিসাদিৰসেন চেৰ মালাকম্মলতাকম্মাদিৰসেন চ সুট্ঠু ৰিহিতচিত্তরূপং. রুচিরন্তি রমণীযং দস্সনীযং. কিস্স কম্মস্সিদং ফলন্তি কীদিসস্স কম্মস্স, কিং দানমযস্স উদাহু সীলমযস্স ইদং ফলন্তি অত্থো.
সা তেহি এৰং পুট্ঠা ‘‘মযা কতস্স পরিত্তকস্স কুসলকম্মস্স তাৰ ইদং ফলং, অকুসলকম্মস্স পন আযতিং নিরযে এদিসং ভৰিস্সতী’’তি তদুভযং আচিক্খন্তী –
৬৭. ‘‘ভিক্খুনো চরমানস্স, দোণিনিম্মজ্জনিং অহং;
অদাসিং উজুভূতস্স, ৰিপ্পসন্নেন চেতসা.
৬৮. ‘‘তস্স কম্মস্স কুসলস্স, ৰিপাকং দীঘমন্তরং;
অনুভোমি ৰিমানস্মিং, তঞ্চ দানি পরিত্তকং.
৬৯. ‘‘উদ্ধং চতূহি মাসেহি, কালংকিরিযা ভৰিস্সতি;
একন্তকটুকং ঘোরং, নিরযং পপতিস্সহং.
৭০. ‘‘চতুক্কণ্ণং চতুদ্ৰারং, ৰিভত্তং ভাগসো মিতং;
অযোপাকারপরিযন্তং, অযসা পটিকুজ্জিতং.
৭১. ‘‘তস্স অযোমযা ভূমি, জলিতা তেজসা যুতা;
সমন্তা যোজনসতং, ফরিত্ৰা তিট্ঠতি সব্বদা.
৭২. ‘‘তত্থাহং দীঘমদ্ধানং, দুক্খং ৰেদিস্স ৰেদনং;
ফলঞ্চ পাপকম্মস্স, তস্মা সোচামহং ভুস’’ন্তি. – গাথাযো অভাসি;
৬৭. তত্থ ভিক্খুনো চরমানস্সাতি অঞ্ঞতরস্স ভিন্নকিলেসস্স ভিক্খুনো ভিক্খায চরন্তস্স. দোণিনিম্মজ্জনিন্তি ৰিস্সন্দমানতেলং পিঞ্ঞাকং. উজুভূতস্সাতি চিত্তজিম্হৰঙ্ককুটিলভাৰকরানং কিলেসানং অভাৰেন উজুভাৰপ্পত্তস্স. ৰিপ্পসন্নেন চেতসাতি কম্মফলসদ্ধায সুট্ঠু পসন্নেন চিত্তেন.
৬৮-৬৯. দীঘমন্তরন্তি ম-কারো পদসন্ধিকরো, দীঘঅন্তরং দীঘকালন্তি অত্থো. তঞ্চ দানি পরিত্তকন্তি তঞ্চ পুঞ্ঞফলং ৰিপক্কৰিপাকত্তা কম্মস্স ইদানি পরিত্তকং অপ্পাৰসেসং, ন চিরেনেৰ ইতো চৰিস্সামীতি অত্থো. তেনাহ ‘‘উদ্ধং চতূহি মাসেহি, কালংকিরিযা ভৰিস্সতী’’তি চতূহি মাসেহি উদ্ধং চতুন্নং মাসানং উপরি পঞ্চমে মাসে মম কালংকিরিযা ভৰিস্সতীতি দস্সেতি. একন্তকটুকন্তি একন্তেনেৰ অনিট্ঠছফস্সাযতনিকভাৰতো একন্তদুক্খন্তি অত্থো. ঘোরন্তি দারুণং. নিরযন্তি নত্থি এত্থ অযো সুখন্তি কত্ৰা ‘‘নিরয’’ন্তি লদ্ধনামং নরকং. পপতিস্সহন্তি পপহিস্সামি অহং.
৭০. ‘‘নিরয’’ন্তি চেত্থ অৰীচিমহানিরযস্স অধিপ্পেতত্তা তং সরূপতো দস্সেতুং ‘‘চতুক্কণ্ণ’’ন্তিআদিমাহ. তত্থ চতুক্কণ্ণন্তি চতুক্কোণং. চতুদ্ৰারন্তি চতূসু দিসাসু চতূহি দ্ৰারেহি যুত্তং. ৰিভত্তন্তি সুট্ঠু ৰিভত্তং.
ভাগসোতি ভাগতো. মিতন্তি তুলিতং. অযোপাকারপরিযন্তন্তি অযোমযেন পাকারেন পরিক্খিত্তং. অযসা পটিকুজ্জিতন্তি অযোপটলেনেৰ উপরি পিহিতং.
৭১-৭২. তেজসা যুতাতি সমন্ততো সমুট্ঠিতজালেন মহতা অগ্গিনা নিরন্তরং সমাযুতজালা. সমন্তা যোজনসতন্তি এৰং পন সমন্তা বহি সব্বদিসাসু যোজনসতং যোজনানং সতং. সব্বদাতি সব্বকালং. ফরিত্ৰা তিট্ঠতীতি ব্যাপেত্ৰা তিট্ঠতি. তত্থাতি তস্মিং মহানিরযে. ৰেদিস্সন্তি ৰেদিস্সামি অনুভৰিস্সামি. ফলঞ্চ পাপকম্মস্সাতি ইদং ঈদিসং দুক্খানুভৰনং মহা এৰং কতস্স পাপস্স কম্মস্স ফলন্তি অত্থো.
এৰং তায অত্তনা কতকম্মফলে আযতিং নেরযিকভযে চ পকাসিতে সো উপাসকো করুণাসঞ্চোদিতমানসো ‘‘হন্দস্সাহং পতিট্ঠা ভৰেয্য’’ন্তি চিন্তেত্ৰা আহ – ‘‘দেৰতে, ত্ৰং ময্হং একস্স দানৰসেন সব্বকামসমিদ্ধা উট্ঠারসম্পত্তিযুত্তা জাতা, ইদানি পন ইমেসং উপাসকানং দানং দত্ৰা সত্থু চ গুণে অনুস্সরিত্ৰা নিরযূপপত্তিতো মুচ্চিস্সসী’’তি. সা পেতী হট্ঠতুট্ঠা ‘‘সাধূ’’তি ৰত্ৰা তে দিব্বেন অন্নপানেন সন্তপ্পেত্ৰা দিব্বানি ৰত্থানি নানাৰিধানি রতনানি চ অদাসি, ভগৰন্তঞ্চ উদ্দিস্স দিব্বং দুস্সযুগং তেসং হত্থে দত্ৰা ‘‘অঞ্ঞতরা, ভন্তে, ৰিমানপেতী ভগৰতো পাদে সিরসা ৰন্দতীতি সাৰত্থিং গন্ত্ৰা সত্থারং মম ৰচনেন ৰন্দথা’’তি ৰন্দনঞ্চ পেসেসি, তঞ্চ নাৰং অত্তনো ইদ্ধানুভাৰেন তেহি ইচ্ছিতপট্টনং তং দিৰসমেৰ উপনেসি.
অথ তে ৰাণিজা ততো পট্টনতো অনুক্কমেন সাৰত্থিং পত্ৰা জেতৰনং পৰিসিত্ৰা সত্থু তং দুস্সযুগং দত্ৰা ৰন্দনঞ্চ নিৰেদেত্ৰা আদিতো পট্ঠায তং পৰত্তিং ভগৰতো আরোচেসুং. সত্থা তমত্থং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৰা সম্পত্তপরিসায ৰিত্থারেন ধম্মং দেসেসি, সা দেসনা মহাজনস্স সাত্থিকা জাতা. তে পন উপাসকা দুতিযদিৰসে বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স মহাদানং দত্ৰা তস্সা দক্খিণমাদিসিংসু. সা চ ততো পেতলোকতো চৰিত্ৰা ৰিৰিধরতনৰিজ্জোতিতে তাৰতিংসভৰনে কনকৰিমানে অচ্ছরাসহস্সপরিৰারা নিব্বত্তীতি.
খল্লাটিযপেতিৰত্থুৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.