৬. পাটিহারিযকথা

পাটিহারিযকথাৰণ্ণনা

৩০. ইদানি লোকত্থচরিযাপরিযোসানায চরিযাকথায অনন্তরং লোকত্থানুসাসনপরিযোসানং পাটিহারিযং দস্সেন্তেন কথিতায সুত্তন্তপুব্বঙ্গমায পাটিহারিযকথায অপুব্বত্থানুৰণ্ণনা. তত্থ সুত্তন্তে তাৰ পাটিহারিযানীতি পচ্চনীকপটিহরণৰসেন পাটিহারিযানি. ইদ্ধিপাটিহারিযন্তি ইজ্ঝনৰসেন ইদ্ধি, পটিহরণৰসেন পাটিহারিযং, ইদ্ধিযেৰ পাটিহারিযং ইদ্ধিপাটিহারিযং. ইতরেসু পন আদিস্সনৰসেন আদেসনং, অনুসাসনৰসেন অনুসাসনী. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.

ইধাতি ইমস্মিং লোকে. একচ্চোতি একো পোসো. ইদ্ধিপাটিহারিযনিদ্দেসো হেট্ঠা ৰুত্তত্থোযেৰ. নিমিত্তেন আদিসতীতি আগতনিমিত্তেন ৰা গতনিমিত্তেন ৰা ঠিতনিমিত্তেন ৰা কথেতি. এৰম্পি তে মনোতি এৰম্পি তৰ মনো সোমনস্সিতো ৰা দোমনস্সিতো ৰা কামৰিতক্কাদিসম্পযুত্তো ৰা. অপি-সদ্দো সম্পিণ্ডনত্থো. ইত্থম্পি তে মনোতি সোমনস্সিতাদিতো একেকৰিধেপি চিত্তে নানপ্পকারপরিদীপনং. ইতিপি তে চিত্তন্তি ইতিপি তৰ চিত্তং, ইমঞ্চ ইমঞ্চ অত্থং চিন্তযমানং পৰত্ততীতি অত্থো. বহুং চেপি আদিসতীতি চিত্ততো অঞ্ঞং ৰা ইদঞ্চ ইদঞ্চ নাম অহোসি ভৰতি ভৰিস্সতীতি বহুকম্পি কথেতি. তথেৰ তং হোতি, নো অঞ্ঞথাতি তং সব্বম্পি যথা যথা কথিতং, তথেৰ হোতি, অঞ্ঞথা ন হোতি.

ন হেৰ খো নিমিত্তেন আদিসতীতি নিমিত্তং জানন্তোপি কেৰলং নিমিত্তেনেৰ ন কথেতি. অপিচাতি অপরপরিযাযদস্সনং. মনুস্সানন্তি চিত্তং জাননকমনুস্সানং. অমনুস্সানন্তি সাৰিতানং ৰা অস্সাৰিতানং ৰা যক্খপিসাচাদীনং. দেৰতানন্তি চাতুমহারাজিকাদীনং. সদ্দং সুত্ৰাতি অঞ্ঞস্স চিত্তং ঞত্ৰা কথেন্তানং সদ্দং সুণিত্ৰা. পনাতি নিপাতো পুন আরম্ভে. ৰিতক্কযতোতি যং ৰা তং ৰা ৰিতক্কেন ৰিতক্কেন্তস্স. ৰিচারযতোতি ৰিতক্কসম্পযুত্তেনেৰ ৰিচারেন ৰিচারেন্তস্স. ৰিতক্কৰিপ্ফারসদ্দং সুত্ৰাতি ৰিতক্কৰেগৰসেন উপ্পন্নং ৰিপ্পলপন্তানং সুত্তপ্পমত্তাদীনং কূজনসদ্দং সুত্ৰা. যং ৰিতক্কযতো সো সদ্দো উপ্পন্নো, তস্স ৰসেন ‘‘এৰম্পি তে মনো’’তিআদীনি আদিসতি.

অৰিতক্কং অৰিচারং সমাধিন্তি ৰিতক্কৰিচারক্খোভৰিরহিতসন্তচিত্তস্সাপি জাননসমত্থতং দস্সেন্তেন ৰুত্তং, সেসচিত্তজাননে পন ৰত্তব্বমেৰ নত্থি. চেতসা চেতো পরিচ্চ পজানাতীতি চেতোপরিযঞাণলাভী. ভোতোতি ভৰন্তস্স. মনোসঙ্খারা পণিহিতাতি চিত্তসঙ্খারা ঠপিতা. অমুকং নাম ৰিতক্কং ৰিতক্কযিস্সতীতি কুসলাদিৰিতক্কং ৰিতক্কযিস্সতি পৰত্তযিস্সতীতি পজানাতি. পজানন্তো চ আগমনেন জানাতি, পুব্বভাগেন জানাতি, অন্তোসমাপত্তিযং চিত্তং ওলোকেত্ৰা জানাতি. আগমনেন জানাতি নাম কসিণপরিকম্মকালেযেৰ ‘‘যেনাকারেনেস কসিণভাৰনং আরদ্ধো পঠমজ্ঝানং ৰা দুতিযাদিজ্ঝানং ৰা অট্ঠ সমাপত্তিযো ৰা উপ্পাদেস্সতী’’তি জানাতি. পুব্বভাগেন জানাতি নাম পঠমৰিপস্সনায আরদ্ধায এৰং জানাতি, ‘‘যেনাকারেনেস ৰিপস্সনং আরদ্ধো সোতাপত্তিমগ্গং ৰা উপ্পাদেস্সতি…পে… অরহত্তমগ্গং ৰা উপ্পাদেস্সতী’’তি জানাতি. অন্তোসমাপত্তিযং চিত্তং ওলোকেত্ৰা জানাতি নাম ‘‘যেনাকারেন ইমস্স মনোসঙ্খারা ঠপিতা, ইমস্স নাম চিত্তস্স অনন্তরা ইমং নাম ৰিতক্কং ৰিতক্কেস্সতি, ইতো ৰুট্ঠিতস্স এতস্স হানভাগিযো ৰা সমাধি ভৰিস্সতি, ঠিতিভাগিযো ৰা ৰিসেসভাগিযো ৰা নিব্বেধভাগিযো ৰা, অভিঞ্ঞাযো ৰা উপ্পাদেস্সতী’’তি জানাতি. বহুং চেপি আদিসতীতি চেতোপরিযঞাণস্স চিত্তচেতসিকানংযেৰ আরম্মণকরণতো সরাগাদিসোল়সপভেদৰসেনেৰ বহুং চেপি কথেতি, ন অঞ্ঞৰসেনাতি ৰেদিতব্বং. তথেৰ তং হোতীতি ইদং একংসেন তথেৰ হোতি. চেতোপরিযঞাণৰসেন ঞাতঞ্হি অঞ্ঞথাভাৰী নাম নত্থি.

এৰং ৰিতক্কেথাতি এৰং নেক্খম্মৰিতক্কাদযো পৰত্তেন্তা ৰিতক্কেথ. মা এৰং ৰিতক্কযিত্থাতি এৰং কামৰিতক্কাদযো পৰত্তেন্তা মা ৰিতক্কযিত্থ. এৰং মনসি করোথাতি এৰং অনিচ্চসঞ্ঞমেৰ, দুক্খসঞ্ঞাদীসু ৰা অঞ্ঞতরং মনসি করোথ. মা এৰং মনসাকত্থাতি এৰং নিচ্চন্তিআদিনা নযেন মা মনসি অকত্থ. ইদং পজহথাতি ইদং পঞ্চকামগুণরাগাদিং পজহথ. ইদং উপসম্পজ্জ ৰিহরথাতি ইদং চতুমগ্গফলপ্পভেদং লোকুত্তরধম্মমেৰ পাপুণিত্ৰা নিপ্ফাদেত্ৰা ৰিহরথ.

৩১. ইদানি ইদ্ধিপাটিহারিযে অপরং পরিযাযং ৰিসেসেন দস্সেন্তো নেক্খম্মং ইজ্ঝতীতি ইদ্ধীতিআদিমাহ. তত্থ কামচ্ছন্দং পটিহরতীতি অত্তনো পটিপক্খভূতং কামচ্ছন্দং পটিবলং হুত্ৰা হরতি পজহতীতি তদেৰ নেক্খম্মং পাটিহারিযং নামাতি অত্থো. যে তেন নেক্খম্মেন সমন্নাগতাতি এৰং কামচ্ছন্দপটিহারকেন তেন নেক্খম্মেন যে পুগ্গলা পটিলাভৰসেন সমন্নাগতা. ৰিসুদ্ধচিত্তাতি কামচ্ছন্দাভাৰতো ৰিসুদ্ধচিত্তা. অনাৰিলসঙ্কপ্পাতি কামসঙ্কপ্পেন অনালুলিতনেক্খম্মসঙ্কপ্পা. ইতি আদেসনাপাটিহারিযন্তি পরচিত্তকুসলেন ৰা অঞ্ঞেন ৰা সম্মাসম্বুদ্ধেন ৰা বুদ্ধসাৰকেহি ৰা এৰং আদেসনা পাটিহারিযন্তি অত্থো. অথ ৰা ইতি এৰং আদিসনং আদেসনাপাটিহারিযন্তি আদেসনসদ্দো পাঠসেসং কত্ৰা পযুজ্জিতব্বো. এৰং আসেৰিতব্বন্তি ইমিনা চ পকারেন ইমিনা চ পকারেন আদিতো সেৰিতব্বং. সেসত্তযেপি এসেৰ নযো. তদনুধম্মতা সতি উপট্ঠপেতব্বাতি তস্স নেক্খম্মস্স অনুকূলভূতা সতি ভুসং ঠপেতব্বা. ইতি অনুসাসনীপাটিহারিযন্তি এত্থ আদেসনাপাটিহারিযযোজনায ৰিয যোজনা কাতব্বা. অব্যাপাদাদীসুপি এসেৰ নযো. পাঠো পন ঝানাদীনি সঙ্খিপিত্ৰা অন্তে অরহত্তমগ্গমেৰ দস্সেত্ৰা লিখিতো. তত্থ চতূসুপি মগ্গেসু ‘‘এৰং আসেৰিতব্বো’’তিআদি একচিত্তক্খণিকত্তা মগ্গস্স পুব্বভাগৰসেন ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং. মগ্গস্স হি পুব্বভাগভূতায লোকিযমগ্গসঙ্খাতায ৰুট্ঠানগামিনিযা ৰিপস্সনায মগ্গুপ্পাদনত্থং আসেৰনাদীসু কতেসু তায উপ্পন্নো মগ্গোপি আসেৰিতো ভাৰিতো বহুলীকতো নাম হোতীতি ৰেদিতব্বং. সব্বত্থিকৰাদাচরিযা পন ‘‘একেকমগ্গো সোল়সক্খণিকো’’তি ৰদন্তি. তদনুধম্মতাসতিউপট্ঠাপনং পন পুব্বভাগে যুজ্জতিযেৰাতি.

৩২. পুন নেক্খম্মং ইজ্ঝতীতি ইদ্ধীতিআদীনি ‘‘ইদ্ধিপাটিহারিয’’ন্তিপদস্স কম্মধারযসমাসত্তদীপনত্থং ৰুত্তানি. সুত্তন্তে ৰুত্তেসু তীসু ইদ্ধিপাটিহারিযস্সেৰ সমাসত্তে ৰুত্তে সেসানং দ্ৰিন্নম্পি ৰুত্তোৰ হোতীতি ইমস্মিং পরিযাযে মূলভূতস্স ইদ্ধিপাটিহারিযস্সেৰ সমাসত্থো ৰুত্তোতি ৰেদিতব্বন্তি.

পাটিহারিযকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.