৩২. আনন্তরিকসমাধিঞাণনিদ্দেসৰণ্ণনা

৮০. আনন্তরিকসমাধিঞাণনিদ্দেসে নেক্খম্মৰসেনাতিআদীসু নেক্খম্মঅব্যাপাদআলোকসঞ্ঞাঅৰিক্খেপধম্মৰৰত্থানঞাণপামোজ্জানি সুক্খৰিপস্সকস্স উপচারজ্ঝানসম্পযুত্তা তস্স তস্স কিলেসস্স ৰিপক্খভূতা সত্ত ধম্মা একচিত্তসম্পযুত্তা এৰ. চিত্তস্স একগ্গতা অৰিক্খেপোতি একগ্গস্স ভাৰো একগ্গতা, নানারম্মণে ন ৰিক্খিপতি তেন চিত্তন্তি অৰিক্খেপো, চিত্তস্স একগ্গতাসঙ্খাতো অৰিক্খেপোতি অত্থো. সমাধীতি একারম্মণে সমং আধীযতি তেন চিত্তন্তি সমাধি নামাতি অত্থো. তস্স সমাধিস্স ৰসেনাতি উপচারসমাধিনাপি সমাহিতচিত্তস্স যথাভূতাৰবোধতো ৰুত্তপ্পকারস্স সমাধিস্স ৰসেন. উপ্পজ্জতি ঞাণন্তি মগ্গঞাণং যথাক্কমেন উপ্পজ্জতি. খীযন্তীতি সমুচ্ছেদৰসেন খীযন্তি. ইতীতি ৰুত্তপ্পকারস্স অত্থস্স নিগমনং. পঠমং সমথোতি পুব্বভাগে সমাধি হোতি. পচ্ছা ঞাণন্তি অপরভাগে মগ্গক্খণে ঞাণং হোতি.

কামাসৰোতি পঞ্চকামগুণিকরাগো. ভৰাসৰোতি রূপারূপভৰেসু ছন্দরাগো ঝাননিকন্তি সস্সতদিট্ঠিসহজাতো রাগো ভৰৰসেন পত্থনা. দিট্ঠাসৰোতি দ্ৰাসট্ঠি দিট্ঠিযো. অৰিজ্জাসৰোতি দুক্খাদীসু অট্ঠসু ঠানেসু অঞ্ঞাণং. ভুম্মৰচনেন ওকাসপুচ্ছং কত্ৰা ‘‘সোতাপত্তিমগ্গেনা’’তিআদিনা আসৰক্খযকরেন মগ্গেন আসৰক্খযং দস্সেত্ৰা ‘‘এত্থা’’তি ওকাসৰিস্সজ্জনং কতং, মগ্গক্খণেতি ৰুত্তং হোতি. অনৰসেসোতি নত্থি এতস্স অৰসেসোতি অনৰসেসো. অপাযগমনীযোতি নিরযতিরচ্ছানযোনিপেত্তিৰিসযাসুরকাযা চত্তারো সুখসঙ্খাতা অযা অপেতত্তা অপাযা, যস্স সংৰিজ্জতি, তং পুগ্গলং অপাযে গমেতীতি অপাযগমনীযো. আসৰক্খযকথা দুভতোৰুট্ঠানকথাযং ৰুত্তা.

অৰিক্খেপৰসেনাতি পৰত্তমানস্স সমাধিস্স উপনিস্সযভূতসমাধিৰসেন. পথৰীকসিণৰসেনাতিআদীসু দস কসিণানি তদারম্মণিকঅপ্পনাসমাধিৰসেন ৰুত্তানি, বুদ্ধানুস্সতিআদযো মরণস্সতি উপসমানুস্সতি চ উপচারজ্ঝানৰসেন ৰুত্তা, আনাপানস্সতি কাযগতাসতি চ অপ্পনাসমাধিৰসেন ৰুত্তা, দস অসুভা পঠমজ্ঝানৰসেন ৰুত্তা.

বুদ্ধং আরব্ভ উপ্পন্না অনুস্সতি বুদ্ধানুস্সতি. ‘‘ইতিপি সো ভগৰা অরহ’’ন্তিআদিবুদ্ধগুণারম্মণায (ম. নি. ১.৭৪; অ. নি. ৩.৭১; ৯.২৭) সতিযা এতং অধিৰচনং, তস্সা বুদ্ধানুস্সতিযা ৰসেন. তথা ধম্মং আরব্ভ উপ্পন্না অনুস্সতি ধম্মানুস্সতি. ‘‘স্ৰাক্খাতো ভগৰতা ধম্মো’’তিআদিধম্মগুণারম্মণায সতিযা এতং অধিৰচনং. সঙ্ঘং আরব্ভ উপ্পন্না অনুস্সতি সঙ্ঘানুস্সতি. ‘‘সুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো’’তিআদিসঙ্ঘগুণারম্মণায সতিযা এতং অধিৰচনং. সীলং আরব্ভ উপ্পন্না অনুস্সতি সীলানুস্সতি. অত্তনো অখণ্ডতাদিসীলগুণারম্মণায সতিযা এতং অধিৰচনং. চাগং আরব্ভ উপ্পন্না অনুস্সতি চাগানুস্সতি. অত্তনো মুত্তচাগতাদিচাগগুণারম্মণায সতিযা এতং অধিৰচনং. দেৰতা আরব্ভ উপ্পন্না অনুস্সতি দেৰতানুস্সতি. দেৰতা সক্খিট্ঠানে ঠপেত্ৰা অত্তনো সদ্ধাদিগুণারম্মণায সতিযা এতং অধিৰচনং. আনাপানে আরব্ভ উপ্পন্না সতি আনাপানস্সতি. আনাপাননিমিত্তারম্মণায সতিযা এতং অধিৰচনং. মরণং আরব্ভ উপ্পন্না সতি মরণস্সতি. একভৰপরিযাপন্নজীৰিতিন্দ্রিযুপচ্ছেদসঙ্খাতমরণারম্মণায সতিযা এতং অধিৰচনং. কুচ্ছিতানং কেসাদীনং পটিকূলানং আযত্তা আকরত্তা কাযোতিসঙ্খাতে সরীরে গতা পৰত্তা, তাদিসং ৰা কাযং গতা সতি কাযগতাসতি. ‘‘কাযগতসতী’’তি ৰত্তব্বে রস্সং অকত্ৰা ‘‘কাযগতাসতী’’তি ৰুত্তা. তথেৰ ইধাপি কাযগতাসতিৰসেনাতি ৰুত্তং. কেসাদিকেসু কাযকোট্ঠাসেসু পটিকূলনিমিত্তারম্মণায সতিযা এতং অধিৰচনং. উপসমং আরব্ভ উপ্পন্না অনুস্সতি উপসমানুস্সতি. সব্বদুক্খূপসমারম্মণায সতিযা এতং অধিৰচনং. দস অসুভা হেট্ঠা ৰুত্তত্থা.

৮১. দীঘং অস্সাসৰসেনাতিআদীনি অপ্পনূপচারসমাধিভেদংযেৰ দস্সেতুং ৰুত্তানি. দীঘং অস্সাসৰসেনাতি দীঘন্তি ৰুত্তঅস্সাসৰসেন. ‘‘দীঘং ৰা অস্সসন্তো দীঘং অস্সসামীতি পজানাতী’’তি (দী. নি. ২.৩৭৪; ম. নি. ১.১০৭; ৩.১৪৮) হি ৰুত্তং. এস নযো সেসেসুপি. সব্বকাযপটিসংৰেদীতি সব্বস্স অস্সাসপস্সাসকাযস্স পটিসংৰেদী. পস্সম্ভযং কাযসঙ্খারন্তি ওল়ারিকং অস্সাসপস্সাসঙ্খাতং কাযসঙ্খারং পস্সম্ভেন্তো ৰূপসমেন্তো. ‘‘দীঘং রস্সং সব্বকাযপটিসংৰেদী পস্সম্ভযং কাযসঙ্খার’’ন্তি ইমিনাৰ চতুক্কেন অপ্পনাসমাধি ৰুত্তো. পীতিপটিসংৰেদীতি পীতিং পাকটং করোন্তো. চিত্তসঙ্খারপটিসংৰেদীতি সঞ্ঞাৰেদনাসঙ্খাতং চিত্তসঙ্খারং পাকটং করোন্তো. অভিপ্পমোদযং চিত্তন্তি চিত্তং মোদেন্তো. সমাদহং চিত্তন্তি আরম্মণে চিত্তং সমং ঠপেন্তো. ৰিমোচযং চিত্তন্তি চিত্তং নীৰরণাদীহি ৰিমোচেন্তো. পীতিপটিসংৰেদী সুখপটিসংৰেদী চিত্তসঙ্খারপটিসংৰেদী পস্সম্ভযং চিত্তসঙ্খারন্তি চতুক্কঞ্চ চিত্তপটিসংৰেদী অভিপ্পমোদযং চিত্তং সমাদহং চিত্তং ৰিমোচযং চিত্তন্তি চতুক্কঞ্চ অপ্পনাসমাধিৰসেন ৰিপস্সনাসম্পযুত্তসমাধিৰসেন চ ৰুত্তানি. অনিচ্চানুপস্সীতি অনিচ্চানুপস্সনাৰসেন. ৰিরাগানুপস্সীতি নিব্বিদানুপসনাৰসেন. নিরোধানুপস্সীতি ভঙ্গানুপস্সনাৰসেন. পটিনিস্সগ্গানুপস্সীতি ৰুট্ঠানগামিনীৰিপস্সনাৰসেন. সা হি তদঙ্গৰসেন সদ্ধিং খন্ধাভিসঙ্খারেহি কিলেসে পরিচ্চজতি. সঙ্খতদোসদস্সনেন চ তব্বিপরীতে নিব্বানে তন্নিন্নতায পক্খন্দতি. ইদং চতুক্কং ৰিপস্সনাসম্পযুত্তসমাধিৰসেনেৰ ৰুত্তং. অস্সাসৰসেন পস্সাসৰসেনাতি চেত্থ অস্সাসপস্সাসপৰত্তিমত্তং গহেত্ৰা ৰুত্তং, ন তদারম্মণকরণৰসেন. ৰিত্থারো পনেত্থ আনাপানকথাযং আৰিভৰিস্সতি.

আনন্তরিকসমাধিঞাণনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.