১৪. অধিট্ঠানহারৰিভঙ্গৰণ্ণনা

৪৬. তত্থ কতমো অধিট্ঠানো হারোতি অধিট্ঠানহারৰিভঙ্গো. তত্থ তথা ধারযিতব্বাতি একত্তৰেমত্ততাসঙ্খাতসামঞ্ঞৰিসেসমত্ততো ধারযিতব্বা, ন পন তত্থ কিঞ্চি ৰিকপ্পেতব্বাতি অধিপ্পাযো. অৰিকপ্পেতব্বতায কারণং নিদ্দেসৰারৰণ্ণনাযং ৰুত্তমেৰ. তং তং ফলং মগ্গতি গৰেসতীতি মগ্গো, তদত্থিকেহি মগ্গীযতি গৰেসীযতীতি ৰা মগ্গো. নিরতিযট্ঠেন নিরস্সাদট্ঠেন চ নিরযো. উদ্ধং অনুগন্ত্ৰা তিরিযং অঞ্চিতাতি তিরচ্ছানা. তিরচ্ছানাৰ তিরচ্ছানযোনি. পেততায পেত্তি, ইতো পেচ্চ গতভাৰোতি অত্থো. পেত্তি এৰ পেত্তিৰিসযো. ন সুরন্তি ন ভাসন্তি ন দিব্বন্তীতি অসুরা. অসুরা এৰ অসুরযোনি. দিব্বেহি রূপাদীহি সুট্ঠু অগ্গাতি সগ্গা. মনস্স উস্সন্নতায মনুস্সা. ৰানং ৰুচ্চতি তণ্হা, তং তত্থ নত্থীতি নিব্বানং. নিরযং গচ্ছতীতি নিরযগামী. সেসপদেসুপি এসেৰ নযো. অসুরযোনিযোতি অসুরযোনিযা হিতো, অসুরজাতিনিব্বত্তনকোতি অত্থো. সগ্গং গমেতীতি সগ্গগামিযো. মনুস্সগামীতি মনুস্সলোকগামী. পটিসঙ্খানিরোধোতি পটিসঙ্খায পটিপক্খভাৰনায নিরোধো, পটিপক্খে ৰা তথা অপ্পৰত্তে উপ্পজ্জনারহস্স পটিপক্খৰুত্তিযা অনুপ্পাদো. অপ্পটিসঙ্খানিরোধোতি সঙ্খতধম্মানং সরসনিরোধো, খণিকনিরোধোতি অত্থো.

৪৭. রূপন্তি একত্ততা. ভূতানং উপাদাযাতি ৰেমত্ততা. উপাদারূপন্তি একত্ততা. চক্খাযতনং…পে… কবল়ীকারো আহারোতি ৰেমত্ততা. তথা ভূতরূপন্তি একত্ততা. পথৰীধাতু …পে… ৰাযোধাতূতি ৰেমত্ততা. পথৰীধাতূতি একত্ততা. ৰীসতি আকারা ৰেমত্ততা. আপোধাতূতি একত্ততা. দ্ৰাদস আকারা ৰেমত্ততা. তেজোধাতূতি একত্ততা. চত্তারো আকারা ৰেমত্ততা. ৰাযোধাতূতি একত্ততা. ছ আকারা ৰেমত্ততাতি ইমমত্থং দস্সেন্তো ‘‘দ্ৰীহি আকারেহি ধাতুযো পরিগ্গণ্হাতী’’তিআদিমাহ.

তত্থ কেসাতি কেসা নাম উপাদিন্নকসরীরট্ঠকা কক্খল়লক্খণা ইমস্মিং সরীরে পাটিযেক্কো পথৰীধাতুকোট্ঠাসো. লোমা নাম…পে… মত্থলুঙ্গং নাম সরীরট্ঠকং কক্খল়লক্খণং ইমস্মিং সরীরে পাটিযেক্কো কোট্ঠাসোতি অযং ৰেমত্ততা. আপোধাতূতিআদিকোট্ঠাসেসু পিত্তাদীসু এসেৰ নযো. অযং পন ৰিসেসো – যেন চাতি যেন তেজোধাতুনা কুপিতেন. সন্তপ্পতীতি অযং কাযো সন্তপ্পতি একাহিকজরাদিভাৰেন উসুমজাতো হোতি. যেন চ জীরীযতীতি যেন অযং কাযো জরীযতি. ইন্দ্রিযৰেকল্লতং বলক্খযং ৰলিত্তচপলিতাদিঞ্চ পাপুণাতি. যেন চ পরিডয্হতীতি যেন কুপিতেন অযং কাযো ডয্হতি, সো চ পুগ্গলো ‘‘ডয্হামি ডয্হামী’’তি কন্দন্তো সতধোতসপ্পিগোসীতচন্দনাদিলেপনং তালৰণ্টৰাতঞ্চ পচ্চাসীসতি. যেন চ অসিতপীতখাযিতসাযিতং সম্মা পরিণামং গচ্ছতীতি অসিতং ৰা ওদনাদি, পীতং ৰা পানকাদি, খাযিতং ৰা পিট্ঠখজ্জকাদি, সাযিতং ৰা অম্বপক্কমধুফাণিতাদি সম্মা পরিপাকং গচ্ছতি, রসাদিভাৰেন ৰিৰেকং গচ্ছতীতি অত্থো. এত্থ চ পুরিমা তযো তেজোধাতূ চতুসমুট্ঠানা. পচ্ছিমো কম্মসমুট্ঠানোৰ.

উদ্ধঙ্গমা ৰাতাতি উগ্গারহিক্কারাদিপৰত্তকা উদ্ধং আরোহনৰাতা. অধোগমা ৰাতাতি উচ্চারপস্সাৰাদিনীহরণকা অধো ওরোহনৰাতা. কুচ্ছিসযা ৰাতাতি অন্তানং বহিৰাতা. কোট্ঠাসযা ৰাতাতি অন্তানং অন্তোৰাতা. অঙ্গমঙ্গানুসারিনো ৰাতাতি ধমনিজালানুসারেন সকলসরীরে অঙ্গমঙ্গানি অনুসটা সমিঞ্জনপসারণাদিনিব্বত্তকা ৰাতা. অস্সাসোতি অন্তোপৰিসননাসিকৰাতো. পস্সাসোতি বহিনিক্খমননাসিকৰাতো. এত্থ চ পুরিমা সব্বে চতুসমুট্ঠানা. অস্সাসপস্সাসা চিত্তসমুট্ঠানা এৰ. এৰং ৰেমত্ততাদস্সনৰসেন ৰিভাগেন উদাহটা চতস্সো ধাতুযো পটিক্কূলমনসিকারৰসেন উপসংহরন্তো ‘‘ইমেহি দ্ৰাচত্তালীসায আকারেহী’’তিআদিমাহ. তত্থ ন গয্হূপগন্তি ন গহণযোগ্গং. সভাৰভাৰতোতি সভাৰলক্খণতো.

এৰং পটিক্কূলমনসিকারং দস্সেত্ৰা পুন তত্থ সম্মসনচারং পাল়িৰসেনেৰ দস্সেতুং ‘‘তেনাহ ভগৰা যা চেৰ খো পনা’’তিআদিমাহ. তং সব্বং সুৰিঞ্ঞেয্যং.

৪৮. এৰং সচ্চমগ্গরূপধম্মৰসেন অধিট্ঠানহারং দস্সেত্ৰা ইদানি অৰিজ্জাৰিজ্জাদীনম্পি ৰসেন তং দস্সেতুং ‘‘অৰিজ্জাতি একত্ততা’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ ‘‘দুক্খে অঞ্ঞাণ’’ন্তিআদীসু যস্মা অৰিজ্জা দুক্খসচ্চস্স যাথাৰসরসলক্খণং জানিতুং পটিৰিজ্ঝিতুং ন দেতি ছাদেত্ৰা পরিযোনন্ধিত্ৰা তিট্ঠতি, তস্মা ‘‘দুক্খে অঞ্ঞাণ’’ন্তি ৰুচ্চতি. তথা যস্মা দুক্খসমুদযস্স দুক্খনিরোধস্স দুক্খনিরোধগামিনিযা পটিপদায যাথাৰসরসলক্খণং জানিতুং পটিৰিজ্ঝিতুং ন দেতি ছাদেত্ৰা পরিযোনন্ধিত্ৰা তিট্ঠতি, তস্মা ‘‘দুক্খনিরোধগামিনিযা পটিপদায অঞ্ঞাণ’’ন্তি ৰুচ্চতি. পুব্বন্তো অতীতদ্ধভূতা খন্ধাযতনধাতুযো. অপরন্তো অনাগতদ্ধভূতা. পুব্বন্তাপরন্তো তদুভযং. ইদপ্পচ্চযতা সঙ্খারাদীনং কারণানি অৰিজ্জাদীনি. পটিচ্চসমুপ্পন্না ধম্মা অৰিজ্জাদীহি নিব্বত্তা সঙ্খারাদিধম্মা.

তত্থাযং অৰিজ্জা যস্মা অতীতানং খন্ধাদীনং যাৰ পটিচ্চসমুপ্পন্নানং ধম্মানং যাথাৰসরসলক্খণং জানিতুং পটিৰিজ্ঝিতুং ন দেতি ছাদেত্ৰা পরিযোনন্ধিত্ৰা তিট্ঠতি, তস্মা ‘‘পুব্বন্তে অঞ্ঞাণং যাৰ পটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু অঞ্ঞাণ’’ন্তি ৰুচ্চতি, এৰাযং অৰিজ্জা কিচ্চতো জাতিতোপি কথিতা. অযঞ্হি ইমানি অট্ঠ ঠানানি জানিতুং পটিৰিজ্ঝিতুং ন দেতীতি কিচ্চতো কথিতা. উপ্পজ্জমানাপি ইমেসু অট্ঠসু ঠানেসু উপ্পজ্জতীতি জাতিতো কথিতা. এৰং কিচ্চতো জাতিতো চ কথিতাপি লক্খণতো কথিতে এৰ সুকথিতা হোতীতি লক্খণতো দস্সেতুং ‘‘অঞ্ঞাণ’’ন্তিআদি ৰুত্তং.

তত্থ ঞাণং অত্থানত্থং কারণাকারণং চতুসচ্চধম্মং ৰিদিতং পাকটং করোতি. অযং পন অৰিজ্জা উপ্পজ্জিত্ৰা তং ৰিদিতং পাকটং কাতুং ন দেতীতি ঞাণপচ্চনীকতো অঞ্ঞাণং. দস্সনন্তিপি পঞ্ঞা, সা হি তং আকারং পস্সতি. অৰিজ্জা পন উপ্পজ্জিত্ৰা পস্সিতুং ন দেতীতি অদস্সনং. অভিসমযোতিপি পঞ্ঞা, সা তং আকারং অভিসমেতি. অৰিজ্জা পন উপ্পজ্জিত্ৰা তং অভিসমেতুং ন দেতীতি অনভিসমযো. অনুবোধো সম্বোধো পটিৰেধোতিপি পঞ্ঞা, সা তং আকারং অনুবুজ্ঝতি সম্বুজ্ঝতি পটিৰিজ্ঝতি. অৰিজ্জা পন উপ্পজ্জিত্ৰা তং অনুবুজ্ঝিতুং সম্বুজ্ঝিতুং পটিৰিজ্ঝিতুং ন দেতীতি অননুবোধো অসম্বোধো অপ্পটিৰেধো. তথা সল্লক্খণং উপলক্খণং পচ্চুপলক্খণং সমপেক্খণন্তিপি পঞ্ঞা, সা তং আকারং সল্লক্খতি উপলক্খতি পচ্চুপলক্খতি সমং সম্মা চ অপেক্খতি. অৰিজ্জা পন উপ্পজ্জিত্ৰা তস্স তথা কাতুং ন দেতীতি অসল্লক্খণং অনুপলক্খণং অপচ্চুপলক্খণং অসমপেক্খণন্তি চ ৰুচ্চতি.

নাস্স কিঞ্চি পচ্চক্খকম্মং অত্থি, সযঞ্চ অপ্পচ্চৰেক্খিত্ৰা কতকম্মন্তি অপ্পচ্চক্খকম্মং. দুম্মেধানং ভাৰো দুম্মেজ্ঝং. বালানং ভাৰো বাল্যং. সম্পজঞ্ঞন্তি পঞ্ঞা, সা অত্থানত্থং কারণাকারণং চতুসচ্চধম্মং সম্পজানাতি. অৰিজ্জা পন উপ্পজ্জিত্ৰা তং কারণং পজানিতুং ন দেতীতি অসম্পজঞ্ঞং. মোহনৰসেন মোহো. পমোহনৰসেন পমোহো. সম্মোহনৰসেন সম্মোহো. অৰিন্দিযং ৰিন্দতি, ৰিন্দিযং ন ৰিন্দতীতি অৰিজ্জা. ৰট্টস্মিং ওহনতি ওতরতীতি অৰিজ্জোঘো. ৰট্টস্মিং যোজেতীতি অৰিজ্জাযোগো. অপ্পহীনট্ঠেন চেৰ পুনপ্পুনং উপ্পজ্জনতো চ অৰিজ্জানুসযো. মগ্গে পরিযুট্ঠিতচোরা ৰিয অদ্ধিকে কুসলচিত্তং পরিযুট্ঠাতি ৰিলুপ্পতীতি অৰিজ্জাপরিযুট্ঠানং. যথা নগরদ্ৰারে পলিঘসঙ্খাতায লঙ্গিযা পতিতায মনুস্সানং নগরপ্পৰেসো পচ্ছিজ্জতি, এৰমেৰ যস্স সক্কাযনগরে অযং পতিতা, তস্স নিব্বানসম্পাপকং ঞাণগমনং পচ্ছিজ্জতীতি অৰিজ্জালঙ্গী নাম হোতি. অকুসলঞ্চ তং মূলঞ্চ, অকুসলানং ৰা মূলন্তি অকুসলমূলং. তং পন ন অঞ্ঞং, ইধাধিপ্পেতো মোহোতি মোহো অকুসলমূলন্তি অযং একপদিকো অৰিজ্জায অত্থুদ্ধারো. অযং ৰেমত্ততাতি অযং অৰিজ্জায ৰেমত্ততা.

ৰিজ্জাতি ৰিন্দিযং ৰিন্দতীতি ৰিজ্জা, ৰিজ্ঝনট্ঠেন ৰিজ্জা, ৰিদিতকরণট্ঠেন ৰিজ্জা. ‘‘দুক্খে ঞাণ’’ন্তিআদীসু দুক্খসচ্চস্স যাথাৰসরসলক্খণং জানাতি পস্সতি পটিৰিজ্ঝতীতি দুক্খে অরিযসচ্চে ৰিসযভূতে ঞাণং ‘‘দুক্খে ঞাণ’’ন্তি ৰুত্তং. এস নযো সেসেসুপি. পঞ্ঞাতি তস্স তস্স অত্থস্স পাকটকরণসঙ্খাতেন পঞ্ঞাপনট্ঠেন পঞ্ঞা, তেন তেন ৰা অনিচ্চাদিনা পকারেন ধম্মে জানাতীতি পঞ্ঞা. পজাননাকারো পজাননা. অনিচ্চাদীনি ৰিচিনতীতি ৰিচযো. পকারেহি ৰিচিনতীতি পৰিচযো. চতুসচ্চধম্মে ৰিচিনতীতি ধম্মৰিচযো. অনিচ্চাদীনং সল্লক্খণৰসেন সল্লক্খণা. তেসংযেৰ পতি পতি উপলক্খণৰসেন পচ্চুপলক্খণা. পণ্ডিতভাৰো পণ্ডিচ্চং. কুসলভাৰো কোসল্লং. নিপুণভাৰো নেপুঞ্ঞং. অনিচ্চাদীনং ৰিভাৰনৰসেন ৰেভব্যা. তেসংযেৰ চিন্তনৰসেন চিন্তা. অনিচ্চাদীনি উপপরিক্খতীতি উপপরিক্খা. ভূরীতি পথৰিযা নামং, অযম্পি সণ্হট্ঠেন ৰিত্থতট্ঠেন চ ভূরী ৰিযাতি ভূরী. তেন ৰুত্তং – ‘‘ভূরী ৰুচ্চতি পথৰী, তায পথৰিসমায ৰিত্থতায পঞ্ঞায সমন্নাগতোতি ভূরিপঞ্ঞো’’তি (মহানি. ২৭). অপি চ ভূরীতি পঞ্ঞাযেৰেতং অধিৰচনং. ভূতে অত্থে রমতীতি ভূরী.

কিলেসে মেধতি হিংসতীতি মেধা, খিপ্পং গহণধারণট্ঠেন ৰা মেধা. যস্সুপ্পজ্জতি, তং সত্তং হিতপটিপত্তিযং সম্পযুত্তং ৰা যাথাৰলক্খণপটিৰেধে পরিণেতীতি পরিণাযিকা. অনিচ্চাদিৰসেন ধম্মে ৰিপস্সতীতি ৰিপস্সনা. সম্মা পকারেহি অনিচ্চাদীনি জানাতীতি সম্পজঞ্ঞং. উপ্পথপটিপন্নে সিন্ধৰে ৰীথিআরোপনত্থং পতোদো ৰিয উপ্পথে ধাৰনকূটচিত্তং ৰীথিআরোপনত্থং ৰিজ্ঝতীতি পতোদো ৰিযাতি পতোদো. দস্সনলক্খণে ইন্দট্ঠং কারেতীতি ইন্দ্রিযং, পঞ্ঞাসঙ্খাতং ইন্দ্রিযং পঞ্ঞিন্দ্রিযং. অৰিজ্জায ন কম্পতীতি পঞ্ঞাবলং. কিলেসচ্ছেদনট্ঠেন পঞ্ঞাৰ সত্থং পঞ্ঞাসত্থং. অচ্চুগ্গতট্ঠেন পঞ্ঞাৰ পাসাদো পঞ্ঞাপাসাদো. আলোকনট্ঠেন পঞ্ঞাৰ আলোকো পঞ্ঞাআলোকো.

ওভাসনট্ঠেন পঞ্ঞাৰ ওভাসো পঞ্ঞাওভাসো. পজ্জোতনট্ঠেন পঞ্ঞাৰ পজ্জোতো পঞ্ঞাপজ্জোতো. রতিকরণট্ঠেন রতিদাযকট্ঠেন রতিজনকট্ঠেন চিত্তীকতট্ঠেন দুল্লভপাতুভাৰট্ঠেন অতুলট্ঠেন অনোমসত্তপরিভোগট্ঠেন চ পঞ্ঞাৰ রতনং পঞ্ঞারতনং. ন তেন সত্তা মুয্হন্তি, সযং ৰা আরম্মণে ন মুয্হতীতি অমোহো. ধম্মৰিচযপদং ৰুত্তত্থমেৰ. কস্মা পনেতং পুন ৰুত্তন্তি? অমোহস্স মোহপটিপক্খভাৰদীপনত্থং. তেনেতং দীপেতি – য্ৰাযং অমোহো, সো ন কেৰলং মোহতো অঞ্ঞো ধম্মো, মোহস্স পটিপক্খো ধম্মৰিচযসঙ্খাতো অমোহোৰ ইধাধিপ্পেতোতি. সম্মাদিট্ঠীতি যাথাৰনিয্যানিককুসলদিট্ঠি. ধম্মৰিচযসঙ্খাতো পসত্থো সুন্দরো ৰা বোজ্ঝঙ্গোতি ধম্মৰিচযসম্বোজ্ঝঙ্গো. মগ্গঙ্গন্তি অরিযমগ্গস্স অঙ্গং কারণন্তি মগ্গঙ্গং. অরিযমগ্গস্স অন্তোগধত্তা মগ্গপরিযাপন্নন্তি.

অসঞ্ঞাসমাপত্তীতি সঞ্ঞাৰিরাগভাৰনাৰসেন পৰত্তিতা অসঞ্ঞভৰূপপত্তিনিব্বত্তনসমাপত্তি. অনুপ্পন্নে হি বুদ্ধে একচ্চে তিত্থাযতনে পব্বজিত্ৰা ৰাযোকসিণে পরিকম্মং কত্ৰা চতুত্থজ্ঝানং নিব্বত্তেত্ৰা ঝানা ৰুট্ঠায সঞ্ঞায দোসং পস্সন্তি, সঞ্ঞায সতি হত্থচ্ছেদাদিদুক্খঞ্চেৰ সব্বভযানি চ হোন্তি, ‘‘অলং ইমায সঞ্ঞায, সঞ্ঞাভাৰো সন্তো’’তি এৰং সঞ্ঞায দোসং পস্সিত্ৰা সঞ্ঞাৰিরাগৰসেন চতুত্থজ্ঝানং নিব্বত্তেত্ৰা অপরিহীনজ্ঝানা কালং কত্ৰা অসঞ্ঞীসু নিব্বত্তন্তি. চিত্তং নেসং চুতিচিত্তনিরোধেনেৰ ইধ নিৰত্ততি, রূপক্খন্ধমত্তমেৰ তত্থ নিব্বত্ততি.

তে যথা নাম জিযাৰেগুক্খিত্তো সরো যত্তকো জিযাৰেগো, তত্তকমেৰ আকাসে গচ্ছতি, এৰমেৰং ঝানৰেগুক্খিত্তা উপপজ্জিত্ৰা যত্তকো ঝানৰেগো, তত্তকমেৰ কালং তিট্ঠন্তি. ঝানৰেগে পন পরিক্খীণে তত্থ রূপক্খন্ধো অন্তরধাযতি, ইধ পটিসন্ধিসঞ্ঞা উপ্পজ্জতি, তং সন্ধায ৰুত্তং – ‘‘অসঞ্ঞভৰূপপত্তিনিব্বত্তনসমাপত্তী’’তি. ৰিভূতসঞ্ঞাসমাপত্তীতি ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনসমাপত্তি. সা হি পঠমারুপ্পৰিঞ্ঞাণস্স পঠমারুপ্পসঞ্ঞাযপি ৰিভাৰনতো ‘‘ৰিভূতসঞ্ঞা’’তি ৰুচ্চতি. কেচি ‘‘ৰিভূতরূপসঞ্ঞা’’তি পঠন্তি, তেসং মতেন ৰিভূতরূপসমাপত্তি নাম সেসারুপ্পসমাপত্তিযো. সেসা সমাপত্তিযো সুৰিঞ্ঞেয্যাৰ.

নেৰসেক্খনাসেক্খো ঝাযীতি ঝানলাভী পুথুজ্জনো. আজানিযো ঝাযীতি অরহা, সব্বেপি ৰা অরিযপুগ্গলা. অস্সখলুঙ্কো ঝাযীতি খলুঙ্কস্সসদিসো ঝাযী. তথা হি খলুঙ্কো অস্সো দমথং ন উপেতি ইতো চিতো চ যথারুচি ধাৰতি, এৰমেৰং যো পুথুজ্জনো অভিঞ্ঞালাভী, সো অভিঞ্ঞা অস্সাদেত্ৰা ‘‘অলমেত্তাৰতা, কতমেত্তাৰতা’’তি উত্তরিদমথায অপরিসক্কন্তো অভিঞ্ঞাচিত্তৰসেন ইতো চিতো চ ধাৰতি পৰত্ততি, সো ‘‘অস্সখলুঙ্কো ঝাযী’’তি ৰুত্তো. দিট্ঠুত্তরো ঝাযীতি ঝানলাভী দিট্ঠিগতিকো. পঞ্ঞুত্তরো ঝাযীতি লক্খণূপনিজ্ঝানেন ঝাযী, সব্বো এৰ ৰা পঞ্ঞাধিকো ঝাযী.

সরণো সমাধীতি অকুসলচিত্তেকগ্গতা, সব্বোপি ৰা সাসৰো সমাধি. অরণো সমাধীতি সব্বো কুসলাব্যাকতো সমাধি, লোকুত্তরো এৰ ৰা. সৰেরো সমাধীতি পটিঘচিত্তেসু একগ্গতা. অৰেরো সমাধীতি মেত্তাচেতোৰিমুত্তি. অনন্তরদুকেপি এসেৰ নযো. সামিসো সমাধীতি লোকিযসমাধি. সো হি অনতিক্কন্তৰট্টামিসলোকামিসতায সামিসো. নিরামিসো সমাধীতি লোকুত্তরো সমাধি. সসঙ্খারো সমাধীতি দুক্খাপটিপদো দন্ধাভিঞ্ঞো সুখাপটিপদো চ দন্ধাভিঞ্ঞো. সো হি সসঙ্খারেন সপ্পযোগেন চিত্তেন পচ্চনীকধম্মে কিচ্ছেন কসিরেন নিগ্গহেত্ৰা অধিগন্তব্বো. ইতরো অসঙ্খারো সমাধি. একংসভাৰিতো সমাধীতি সুক্খৰিপস্সকস্স সমাধি. উভযংসভাৰিতো সমাধীতি সমথযানিকস্স সমাধি. উভযতো ভাৰিতভাৰনো সমাধীতি কাযসক্খিনো উভতোভাগৰিমুত্তস্স চ সমাধি. সো হি উভযতো ভাগেহি উভযতো ভাৰিতভাৰনো.

আগাল়্হপটিপদাতি কামানং ওরোহনপটিপত্তি, কামসুখানুযোগোতি অত্থো. নিজ্ঝামপটিপদাতি কামস্স নিজ্ঝাপনৰসেন খেদনৰসেন পৰত্তা পটিপত্তি, অত্তকিলমথানুযোগোতি অত্থো. অক্খমা পটিপদাতিআদীসু পধানকরণকালে সীতাদীনি অসহন্তস্স পটিপদা, তানি নক্খমতীতি অক্খমা. সহন্তস্স পন তানি খমতীতি খমা. ‘‘উপ্পন্নং কামৰিতক্কং নাধিৰাসেতী’’তিআদিনা (ম. নি. ১.২৬; অ. নি. ৪.১৪; ৬.৫৮) নযেন মিচ্ছাৰিতক্কে সমেতীতি সমা. মনচ্ছট্ঠানি ইন্দ্রিযানি দমেতীতি দমা পটিপদা.

এৰন্তি ইমিনা ৰুত্তনযেন. যো ধম্মোতি যো কোচি জাতিআদিধম্মো. যস্স ধম্মস্সাতি ততো অঞ্ঞস্স জরাদিধম্মস্স. সমানভাৰোতি দুক্খাদিভাৰেন সমানভাৰো. একত্ততাযাতি সমানতায দুক্খাদিভাৰানং একীভাৰেন. একী ভৰতীতি অনেকোপি ‘‘দুক্খ’’ন্তিআদিনা একসদ্দাভিধেয্যতায একী ভৰতি. এতেন একত্ততায লক্খণমাহ. যেন যেন ৰা পন ৰিলক্খণোতি যো ধম্মো যস্স ধম্মস্স যেন যেন ভাৰেন ৰিসদিসো. তেন তেন ৰেমত্তং গচ্ছতীতি তেন তেন ভাৰেন সো ধম্মো তস্স ধম্মস্স ৰেমত্ততং ৰিসদিসত্তং গচ্ছতি, দুক্খভাৰেন সমানোপি জাতিআদিকো অভিনিব্বত্তিআদিভাৰেন জরাদিকস্স ৰিসিট্ঠতং গচ্ছতীতি অত্থো. ইমিনা ৰেমত্ততায লক্খণমাহ.

ইদানি তাৰ একত্তৰেমত্ততাৰিসযে নিযোজেত্ৰা দস্সেতুং ‘‘সুত্তে ৰা ৰেয্যাকরণে ৰা’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ পুচ্ছিতন্তি পুচ্ছাৰসেন দেসিতসুত্তৰসেন ৰুত্তং, ন পন অধিট্ঠানহারস্স পুচ্ছাৰিসযতায. সেসং উত্তানমেৰ.

অধিট্ঠানহারৰিভঙ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.