৪. চতুত্থৰগ্গৰণ্ণনা

১৫১. চতুত্থৰগ্গস্স পঠমে রসেসূতি অম্বিলমধুরতিত্তককটুকলোণিকখারিককসাৰাদিভেদেসু সাযনীযেসু. গেধং অকরন্তি গিদ্ধিং অকরোন্তো, তণ্হং অনুপ্পাদেন্তোতি ৰুত্তং হোতি. অলোলোতি ‘‘ইদং সাযিস্সামি, ইদং সাযিস্সামী’’তি এৰং রসৰিসেসেসু অনাকুলো. অনঞ্ঞপোসীতি পোসেতব্বকসদ্ধিৰিহারিকাদিৰিরহিতো, কাযসন্ধারণমত্তেন সন্তুট্ঠোতি ৰুত্তং হোতি. যথা ৰা পুব্বে উয্যানে রসেসু গেধকরণলোলো হুত্ৰা অঞ্ঞপোসী আসিং, এৰং অহুত্ৰা যায তণ্হায লোলো হুত্ৰা রসেসু গেধং করোতি, তং তণ্হং হিত্ৰা আযতিং তণ্হামূলকস্স অঞ্ঞস্স অত্তভাৰস্স অনিব্বত্তনেন অনঞ্ঞপোসীতি দস্সেতি. অথ ৰা অত্থভঞ্জনকট্ঠেন কিলেসা ‘‘অঞ্ঞে’’তি ৰুচ্চন্তি, তেসং অপোসনেন অনঞ্ঞপোসীতি অযমেত্থ অত্থো. সপদানচারীতি অৰোক্কম্মচারী অনুপুব্বচারী, ঘরপটিপাটিং অছড্ডেত্ৰা অড্ঢকুলঞ্চ দলিদ্দকুলঞ্চ নিরন্তরং পিণ্ডায পৰিসমানোতি অত্থো. কুলে কুলে অপ্পটিবদ্ধচিত্তোতি খত্তিযকুলাদীসু যত্থ কত্থচি কিলেসৰসেন অলগ্গচিত্তো, চন্দূপমো নিচ্চনৰকো হুত্ৰাতি অত্থো. সেসং ৰুত্তনযমেৰাতি (সু. নি. অট্ঠ. ১.৬৫; অপ. অট্ঠ. ১.১.১২১).

পঠমং.

১৫২. দুতিযে আৰরণানীতি নীৰরণানেৰ, তানি অত্থতো উরগসুত্তে (সু. নি. ১ আদযো) ৰুত্তানি. তানি পন যস্মা অব্ভাদযো ৰিয চন্দং সূরিযং ৰা চেতো আৰরন্তি, তস্মা ‘‘আৰরণানি চেতসো’’তি ৰুত্তানি. তানি উপচারেন ৰা অপ্পনায ৰা পহায. উপক্কিলেসেতি উপগম্ম চিত্তং ৰিবাধেন্তে অকুসলে ধম্মে, ৰত্থোপমাদীসু (ম. নি. ১.৭০ আদযো) ৰুত্তে অভিজ্ঝাদযো ৰা. ব্যপনুজ্জাতি পনুদিত্ৰা ৰিনাসেত্ৰা, ৰিপস্সনামগ্গেন পজহিত্ৰাতি অত্থো. সব্বেতি অনৰসেসে. এৰং সমথৰিপস্সনাসম্পন্নো পঠমমগ্গেন দিট্ঠিনিস্সযস্স পহীনত্তা অনিস্সিতো. সেসমগ্গেহি ছেত্ৰা তেধাতুকগতং সিনেহদোসং, তণ্হারাগন্তি ৰুত্তং হোতি. সিনেহো এৰ হি গুণপটিপক্খতো সিনেহদোসোতি ৰুত্তো. সেসং ৰুত্তনযমেৰ (সু. নি. অট্ঠ. ১.৬৬).

দুতিযং.

১৫৩. ততিযে ৰিপিট্ঠিকত্ৰানাতি পিট্ঠিতো কত্ৰা, ছড্ডেত্ৰা জহিত্ৰাতি অত্থো. সুখং দুখঞ্চাতি কাযিকং সাতাসাতং. সোমনস্সদোমনস্সন্তি চেতসিকং সাতাসাতং. উপেক্খন্তি চতুত্থজ্ঝানুপেক্খং. সমথন্তি চতুত্থজ্ঝানসমথমেৰ. ৰিসুদ্ধন্তি পঞ্চনীৰরণৰিতক্কৰিচারপীতিসুখসঙ্খাতেহি নৰহি পচ্চনীকধম্মেহি ৰিমুত্তত্তা অতিসুদ্ধং, নিদ্ধন্তসুৰণ্ণমিৰ ৰিগতূপক্কিলেসন্তি অত্থো.

অযং পন যোজনা – ৰিপিট্ঠিকত্ৰান সুখং দুক্খঞ্চ পুব্বেৰ, পঠমজ্ঝানূপচারভূমিযংযেৰ দুক্খং, ততিযজ্ঝানূপচারভূমিযঞ্চ সুখন্তি অধিপ্পাযো. পুন আদিতো ৰুত্তং চ-কারং পরতো নেত্ৰা ‘‘সোমনস্সং দোমনস্সঞ্চ ৰিপিট্ঠিকত্ৰান পুব্বেৰা’’তি অধিকারো. তেন সোমনস্সং চতুত্থজ্ঝানূপচারে, দোমনস্সঞ্চ দুতিযজ্ঝানূপচারেযেৰাতি দীপেতি. এতানি হি এতেসং পরিযাযতো পহানট্ঠানানি. নিপ্পরিযাযতো পন দুক্খস্স পঠমজ্ঝানং, দোমনস্সস্স দুতিযজ্ঝানং, সুখস্স ততিযজ্ঝানং, সোমনস্সস্স চতুত্থজ্ঝানং পহানট্ঠানং. যথাহ – ‘‘পঠমজ্ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি এত্থুপ্পন্নং দুক্খিন্দ্রিযং অপরিসেসং নিরুজ্ঝতী’’তিআদি (সং. নি. ৫.৫১০). তং সব্বং হেট্ঠা ৰুত্তনযেন গহেতব্বং. পরতো পুব্বেৰাতি তীসু পঠমজ্ঝানদীসু দুক্খদোমনস্সসুখানি ৰিপিট্ঠিকত্ৰা এত্থেৰ চ চতুত্থজ্ঝানে সোমনস্সং ৰিপিট্ঠিকত্ৰা ইমায পটিপদায লদ্ধানুপেক্খং সমথং ৰিসুদ্ধং একো চরে ইতি. সেসং ৰুত্তনযমেৰাতি (সু. নি. অট্ঠ. ১.৬৭; অপ. অট্ঠ. ১.১.১২৩).

ততিযং.

১৫৪. চতুত্থে আরদ্ধং ৰীরিযং অস্সাতি আরদ্ধৰিরিযো. এতেন অত্তনো ৰীরিযারম্ভং আদিৰীরিযং দস্সেতি. পরমত্থো ৰুচ্চতি নিব্বানং, তত্থ পত্তিযা পরমত্থপত্তিযা. এতেন ৰীরিযারম্ভেন পত্তব্বফলং দস্সেতি. অলীনচিত্তোতি এতেন ৰীরিযুপত্থম্ভানং চিত্তচেতসিকানং অলীনতং দস্সেতি. অকুসীতৰুত্তীতি এতেন ঠানাসনচঙ্কমাদীসু কাযস্স অনৰসীদনং. দল়্হনিক্কমোতি এতেন ‘‘কামং তচো চ ন্হারু চা’’তি (ম. নি. ১.১৮৪; সং. নি. ২.২২; অ. নি. ২.৫; মহানি. ১৯৬) এৰং পৰত্তং পদহনৰীরিযং দস্সেতি. যং তং অনুপুব্বসিক্খাদীসু পদহন্তো ‘‘কাযেন চেৰ পরমত্থসচ্চং সচ্ছিকরোতি, পঞ্ঞায চ নং অতিৰিজ্ঝ পস্সতী’’তি ৰুচ্চতি. অথ ৰা এতেন মগ্গসম্পযুত্তৰীরিযং দস্সেতি. তঞ্হি দল়্হঞ্চ ভাৰনাপারিপূরিগতত্তা, নিক্কমো চ সব্বসো পটিপক্খা নিক্খন্তত্তা, তস্মা তংসমঙ্গীপুগ্গলোপি দল়্হো নিক্কমো অস্সাতি ‘‘দল়্হনিক্কমো’’তি ৰুচ্চতি. থামবলূপপন্নোতি মগ্গক্খণে কাযথামেন ঞাণবলেন চ উপপন্নো. অথ ৰা থামভূতেন বলেন উপপন্নোতি থামবলূপপন্নো, থিরঞাণবলূপপন্নোতি ৰুত্তং হোতি. এতেন তস্স ৰীরিযস্স ৰিপস্সনাঞাণসম্পযোগং দীপেন্তো যোনিসো পদহনভাৰং সাধেতি. পুব্বভাগমজ্ঝিমউক্কট্ঠৰীরিযৰসেন ৰা তযোপি পাদা যোজেতব্বা. সেসং ৰুত্তনযমেৰাতি (সু. নি. অট্ঠ. ১.৬৮).

চতুত্থং.

১৫৫. পঞ্চমে পটিসল্লানন্তি তেহি তেহি সত্তসঙ্খারেহি পটিনিৰত্তিত্ৰা সল্লীনং, একত্তসেৰিতা একীভাৰো কাযৰিৰেকোতি অত্থো. ঝানন্তি পচ্চনীকঝাপনতো আরম্মণলক্খণূপনিজ্ঝানতো চ চিত্তৰিৰেকো ৰুচ্চতি. তত্থ অট্ঠ সমাপত্তিযো নীৰরণাদিপচ্চনীকঝাপনতো কসিণাদিআরম্মণূপনিজ্ঝানতো চ ‘‘ঝান’’ন্তি ৰুচ্চতি. ৰিপস্সনামগ্গফলানি সত্তসঞ্ঞাদিপচ্চনীকঝাপনতো লক্খণূপনিজ্ঝানতো চ ‘‘ঝান’’ন্তি ৰুচ্চতি. ইধ পন আরম্মণূপনিজ্ঝানমেৰ অধিপ্পেতং. এৰমেতং পটিসল্লানঞ্চ ঝানঞ্চ অরিঞ্চমানোতি অজহমানো অনিস্সজ্জমানো. ধম্মেসূতি ৰিপস্সনুপগেসু পঞ্চক্খন্ধাদিধম্মেসু. নিচ্চন্তি সততং সমিতং অব্বোকিণ্ণং. অনুধম্মচারীতি তে ধম্মে আরব্ভ পৰত্তমানেন অনুগতং ৰিপস্সনাধম্মং চরমানো. অথ ৰা ধম্মেসূতি এত্থ ধম্মাতি নৰ লোকুত্তরধম্মা, তেসং ধম্মানং অনুলোমো ধম্মোতি অনুধম্মো, ৰিপস্সনাযেতং অধিৰচনং. তত্থ ‘‘ধম্মানং নিচ্চং অনুধম্মচারী’’তি ৰত্তব্বে গাথাবন্ধসুখত্থং ৰিভত্তিব্যত্তযেন ‘‘ধম্মেসূ’’তি ৰুত্তং সিযা. আদীনৰং সম্মসিতা ভৰেসূতি তায অনুধম্মচারিতাসঙ্খাতায ৰিপস্সনায অনিচ্চাকারাদিদোসং তীসু ভৰেসু সমনুপস্সন্তো এৰং ইমায কাযৰিৰেকচিত্তৰিৰেকং অরিঞ্চমানো সিখাপ্পত্তৰিপস্সনাসঙ্খাতায পটিপদায অধিগতোতি ৰত্তব্বো একো চরেতি এৰং যোজনা ৰেদিতব্বা (সু. নি. অট্ঠ. ১.৬৯; অপ. অট্ঠ. ১.১.১২৫).

পঞ্চমং.

১৫৬. ছট্ঠে তণ্হক্খযন্তি নিব্বানং, এৰং দিট্ঠাদীনৰায তণ্হায এৰ অপ্পৰত্তিং. অপ্পমত্তোতি সাতচ্চকারী. অনেল়মূগোতি অলালামুখো. অথ ৰা অনেল়ো চ অমূগো চ, পণ্ডিতো ব্যত্তোতি ৰুত্তং হোতি. হিতসুখসম্পাপকং সুতমস্স অত্থীতি সুতৰা, আগমসম্পন্নোতি ৰুত্তং হোতি. সতীমাতি চিরকতাদীনং অনুস্সরিতা. সঙ্খাতধম্মোতি ধম্মূপপরিক্খায পরিঞ্ঞাতধম্মো. নিযতোতি অরিযমগ্গেন নিযামং পত্তো. পধানৰাতি সম্মপ্পধানৰীরিযসম্পন্নো. উপ্পটিপাটিযা এস পাঠো যোজেতব্বো. এৰমেতেহি অপ্পমাদাদীহি সমন্নাগতো নিযামসম্পাপকেন পধানেন পধানৰা, তেন পধানেন পত্তনিযামত্তা নিযতো, ততো অরহত্তপ্পত্তিযা সঙ্খাতধম্মো. অরহা হি পুন সঙ্খাতব্বাভাৰতো ‘‘সঙ্খাতধম্মো’’তি ৰুচ্চতি. যথাহ – ‘‘যে চ সঙ্খাতধম্মাসে, যে চ সেক্খা পুথূ ইধা’’তি (সং. নি. ২.৩১; সু. নি. ১০৪৪; চূল়নি. অজিতমাণৰপুচ্ছা ৬৩, অজিতমাণৰপুচ্ছানিদ্দেস ৭; নেত্তি. ১৪; পেটকো. ৪৫). সেসং ৰুত্তনযমেৰাতি (সু. নি. অট্ঠ. ১.৭০).

ছট্ঠং.

১৫৭. সত্তমে সীহোতি চত্তারো সীহা – তিণসীহো, পণ্ডুসীহো, কাল়সীহো, কেসরসীহোতি. তেসং কেসরসীহো অগ্গমক্খাযতি, এসো ইধ অধিপ্পেতো. ৰাতো পুরত্থিমাদিৰসেন অনেকৰিধো. পদুমং রত্তসেতাদিৰসেন. তেসু যো কোচি ৰাতো যং কিঞ্চি পদুমং ৰট্টতিযেৰ. তত্থ যস্মা সন্তাসো অত্তসিনেহেন হোতি, অত্তসিনেহো চ তণ্হালেপো, সোপি দিট্ঠিসম্পযুত্তেন ৰা দিট্ঠিৰিপ্পযুত্তেন ৰা লোভেন হোতি, সোপি চ তণ্হাযেৰ. সজ্জনং পন তত্থ উপপরিক্খাৰিরহিতস্স মোহেন হোতি, মোহো চ অৰিজ্জা. তত্থ সমথেন তণ্হায পহানং হোতি, ৰিপস্সনায অৰিজ্জায. তস্মা সমথেন অত্তসিনেহং পহায সীহো ৰিয সদ্দেসু অনিচ্চদুক্খাদীসুঅসন্তসন্তো, ৰিপস্সনায মোহং পহায ৰাতোৰ জালম্হি খন্ধাযতনাদীসু অসজ্জমানো, সমথেনেৰ লোভং, লোভসম্পযুত্তং এৰ দিট্ঠিঞ্চ পহায, পদুমংৰ তোযেন সব্বভৰভোগলোভেন অলিপ্পমানো.

এত্থ চ সমথস্স সীলং পদট্ঠানং, সমথো সমাধি, ৰিপস্সনা পঞ্ঞাতি এৰং তেসু দ্ৰীসু ধম্মেসু সিদ্ধেসু তযোপি খন্ধা সিদ্ধা হোন্তি. তত্থ সীলক্খন্ধেন সুরতো হোতি, সো সীহোৰ সদ্ধেসু আঘাতৰত্থূসু অকুজ্ঝিতুকামতায ন সন্তসতি, পঞ্ঞাক্খন্ধেন পটিৰিদ্ধসভাৰো ৰাতোৰ জালম্হি খন্ধাদিধম্মভেদে ন সজ্জতি, সমাধিক্খন্ধেন ৰীতরাগো পদুমংৰ তোযেন রাগেন ন লিপ্পতি. এৰং সমথৰিপস্সনাহি সীলসমাধিপঞ্ঞাক্খন্ধেহি চ যথাসম্ভৰং অৰিজ্জাতণ্হানং, তিণ্ণঞ্চ অকুসলমূলানং পহানৰসেন অসন্তসন্তো অসজ্জমানো অলিপ্পমানো চ ৰেদিতব্বো. সেসং ৰুত্তনযমেৰাতি (সু. নি. অট্ঠ. ১.৭১; অপ. অট্ঠ. ১.১.১২৭).

সত্তমং.

১৫৮. অট্ঠমে সহনা চ হননা চ সীঘজৰত্তা চ সীহো. কেসরসীহোৰ ইধ অধিপ্পেতো. দাঠা বলমস্স অত্থীতি দাঠবলী. পসয্হ অভিভুয্যাতি উভযং চারীসদ্দেন সহ যোজেতব্বং পসয্হচারী অভিভুয্যচারীতি. তত্থ পসয্হ নিগ্গয্হ পৰাহেত্ৰা চরণেন পসয্হচারী. অভিভৰিত্ৰা সন্তাসেত্ৰা ৰসীকত্ৰা চরণেন অভিভুয্হচারী. স্ৰাযং কাযবলেন পসয্হচারী, তেজসা অভিভুয্যচারী. তত্থ সচে কোচি ৰদেয্য ‘‘কিং পসয্হ অভিভুয্যচারী’’তি. ততো মিগানন্তি সামিৰচনং উপযোগত্থে কত্ৰা ‘‘মিগে পসয্হ অভিভুয্যচারী’’তি পটিৰত্তব্বং. পন্তানীতি দূরানি. সেনাসনানীতি ৰসনট্ঠানানি. সেসং পুব্বে ৰুত্তনযেনেৰ সক্কা জানিতুন্তি ন ৰিত্থারিতং (সু. নি. অট্ঠ. ১.৭২).

অট্ঠমং.

১৫৯. নৰমে ‘‘সব্বে সত্তা সুখিতা ভৰন্তূ’’তিআদিনা নযেন হিতসুখূপনযনকামতা মেত্তা. ‘‘অহো ৰত ইমম্হা দুক্খা ৰিমুচ্চেয্যু’’ন্তিআদিনা নযেন অহিতদুক্খাপনযনকামতা করুণা. ‘‘মোদন্তি ৰত ভোন্তো সত্তা, মোদন্তি সাধু সুট্ঠূ’’তিআদিনা নযেন হিতসুখাৰিপ্পযোগকামতা মুদিতা. ‘‘পঞ্ঞাযিস্সন্তি সকেন কম্মেনা’’তি সুখদুক্খেসু অজ্ঝুপেক্খনতা উপেক্খা. গাথাবন্ধসুখত্থং পন উপ্পটিপাটিযা মেত্তং ৰত্ৰা উপেক্খা ৰুত্তা, মুদিতা চ পচ্ছা. ৰিমুত্তিন্তি চতস্সোপি হি ৰিমুত্তী. এতা অত্তনো পচ্চনীকধম্মেহি ৰিমুত্তত্তা ৰিমুত্তিযো. তেন ৰুত্তং – ‘‘মেত্তং উপেক্খং করুণং ৰিমুত্তিং, আসেৰমানো মুদিতঞ্চ কালে’’তি.

তত্থ আসেৰমানোতি তিস্সো তিকচতুক্কজ্ঝানৰসেন ভাৰযমানো, উপেক্খং চতুত্থজ্ঝানৰসেন ভাৰযমানো. কালেতি মেত্তং আসেৰিত্ৰা ততো ৰুট্ঠায করুণং, ততো ৰুট্ঠায মুদিতং, ততো ইতরতো ৰা নিপ্পীতিকজ্ঝানতো ৰুট্ঠায উপেক্খং আসেৰমানোৰ ‘‘কালে আসেৰমানো’’তি ৰুচ্চতি, আসেৰিতুং ফাসুকালে ৰা. সব্বেন লোকেন অৰিরুজ্ঝমানোতি দসসু দিসাসু সব্বেন সত্তলোকেন অৰিরুজ্ঝমানো. মেত্তাদীনঞ্হি ভাৰিতত্তা সত্তা অপ্পটিক্কূলা হোন্তি, সত্তেসুপি ৰিরোধভূতো পটিঘো ৰূপসম্মতি. তেন ৰুত্তং – ‘‘সব্বেন লোকেন অৰিরুজ্ঝমানো’’তি. সেসং ৰুত্তসদিসমেৰাতি (সু. নি. অট্ঠ. ১.৭৩).

নৰমং.

১৬০. দসমে সংযোজনানীতি দস সংযোজনানি, তানি চ তেন তেন মগ্গেন সন্দালযিত্ৰান. অসন্তসং জীৰিতসঙ্খযম্হীতি জীৰিতসঙ্খযো ৰুচ্চতি চুতিচিত্তস্স পরিভেদো, তস্মিঞ্চ জীৰিতসঙ্খযে জীৰিতনিকন্তিযা পহীনত্তা অসন্তসন্তি. এত্তাৰতা সউপাদিসেসনিব্বানধাতুং অত্তনো দস্সেত্ৰা গাথাপরিযোসানে অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পরিনিব্বাযীতি (সু. নি. অট্ঠ. ১.৭৪).

দসমং.

১৬১. একাদসমে ভজন্তীতি সরীরেন অল্লীযিত্ৰা পযিরুপাসন্তি. সেৰন্তীতি অঞ্জলিকম্মাদীহি কিংকারপটিস্সাৰিতায চ পরিচরন্তি. কারণং অত্থো এতেসন্তি কারণত্থা, ভজনায সেৰনায চ নাঞ্ঞং কারণমত্থি, অত্থো এৰ তেসং কারণং, অত্থহেতু সেৰন্তীতি ৰুত্তং হোতি. নিক্কারণা দুল্লভা অজ্জ মিত্তাতি ‘‘ইতো কিঞ্চি লচ্ছামা’’তি এৰং অত্তপটিলাভকারণেন নিক্কারণা, কেৰলং –

‘‘উপকারো চ যো মিত্তো, সুখে দুক্খে চ যো সখা;

অত্থক্খাযী চ যো মিত্তো, যো চ মিত্তানুকম্পকো’’তি. (সু. নি. অট্ঠ. ১.৭৫; অপ. অট্ঠ. ১.১.১৩১; দী. নি. ৩.২৬৫) –

এৰং ৰুত্তেন অরিযেন মিত্তভাৰেন সমন্নাগতা দুল্লভা অজ্জ মিত্তা. অত্তনি ঠিতা এতেসং পঞ্ঞা, অত্তানংযেৰ ওলোকেন্তি, ন অঞ্ঞন্তি অত্তট্ঠপঞ্ঞা. ‘‘দিট্ঠত্থপঞ্ঞা’’তি অযম্পি কির পোরাণপাঠো. সম্পতি দিট্ঠেযেৰ অত্থে এতেসং পঞ্ঞা, আযতিং ন পেক্খন্তীতি ৰুত্তং হোতি. অসুচীতি অসুচিনা অনরিযেন কাযৰচীমনোকম্মেন সমন্নাগতাতি. সেসং পুব্বে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. যং অন্তরন্তরা অতিৰিত্থারভযেন ন ৰুত্তং, তং সব্বং পাঠানুসারেনেৰ ৰেদিতব্বং (সু. নি. অট্ঠ. ১.৭৫; অপ. অট্ঠ. ১.১.১৩১). একাদসমং.

চতুত্থৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সদ্ধম্মপ্পজ্জোতিকায চূল়নিদ্দেস-অট্ঠকথায

খগ্গৰিসাণসুত্তনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

নিগমনকথা

যো সো সুগতপুত্তানং, অধিপতিভূতেন হিতরতিনা;

থেরেন থিরগুণৰতা, সুৰিভত্তো মহানিদ্দেসো.

তস্সত্থৰণ্ণনা যা, পুব্বট্ঠকথানযং তথা;

যুত্তিং নিস্সায মযারদ্ধা, নিট্ঠানমুপগতা এসা.

যং পুরং পুরুত্তমং, অনুরাধপুরৰ্হযং;

যো তস্স দক্খিণে ভাগে, মহাৰিহারো পতিট্ঠিতো.

যো তস্স তিলকো ভূতো, মহাথূপো সিলুচ্চযো;

যং তস্স পচ্ছিমে ভাগে, লেখো কথিকসঞ্ঞিতো.

কিত্তিসেনোতি নামেন, সজীৰো রাজসম্মতো;

সুচিচারিত্তসম্পন্নো, লেখো কুসলকম্মিকো.

সীতচ্ছাযতরুপেতং, সলিলাসযসম্পদং;

চারুপাকারসঞ্চিতং, পরিৰেণমকারযি.

উপসেনো মহাথেরো, মহাপরিৰেণৰাসিযো;

তস্সাদাসি পরিৰেণং, লেখো কুসলকম্মিকো.

ৰসন্তেনেত্থ থেরেন, থিরসীলেন তাদিনা;

উপসেনৰ্হযেন সা, কতা সদ্ধম্মজোতিকা.

রঞ্ঞো সিরিনিৰাসস্স, সিরিসঙ্ঘস্স বোধিনো;

ছব্বীসতিম্হি ৰস্সম্হি, নিট্ঠিতা নিদ্দেসৰণ্ণনা.

সমযং অনুলোমেন্তী, থেরানং থেরৰংসদীপানং;

নিট্ঠং গতা যথাযং, অট্ঠকথা লোকহিতজননী.

সদ্ধম্মং অনুলোমেন্তা, অত্তহিতং পরহিতঞ্চ সাধেন্তা;

নিট্ঠং গচ্ছন্তু তথা, মনোরথা সব্বসত্তানং.

সদ্ধম্মপ্পজ্জোতিকায, অট্ঠকথাযেত্থ গণিতকুসলেহি;

গণিতা তু ভাণৰারা, ঞেয্যাতিরেকচত্তারিসা.

আনুট্ঠুভেন অস্সা, ছন্দো বদ্ধেন গণিযমানা তু;

অতিরেকদসসহস্স-সঙ্খা গাথাতি ৰিঞ্ঞেয্যা.

সাসনচিরট্ঠিতত্থং, লোকহিতত্থঞ্চ সাদরেন মযা;

পুঞ্ঞং ইমং রচযতা, যং পত্তমনপ্পকং ৰিপুলং.

পুঞ্ঞেন তেন লোকো, সদ্ধম্মরসাযনং দসবলস্স;

উপভুঞ্জিত্ৰা ৰিমলং, পপ্পোতু সুখং সুখেনেৰাতি.

সদ্ধম্মপ্পজ্জোতিকা নাম

চূল়নিদ্দেস-অট্ঠকথা নিট্ঠিতা.