১৬. তিংসনিপাতো
[৫১১] ১. কিংছন্দজাতকৰণ্ণনা
কিংছন্দো কিমধিপ্পাযোতি ইদং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো উপোসথকম্মং আরব্ভ কথেসি. একদিৰসঞ্হি সত্থা বহূ উপাসকে চ উপাসিকাযো চ উপোসথিকে ধম্মস্সৰনত্থায আগন্ত্ৰা ধম্মসভাযং নিসিন্নে ‘‘উপোসথিকাত্থ উপাসকা’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘আম, ভন্তে’’তি ৰুত্তে ‘‘সাধু ৰো কতং উপোসথং করোন্তেহি, পোরাণকা উপড্ঢূপোসথকম্মস্স নিস্সন্দেন মহন্তং যসং পটিলভিংসূ’’তি ৰত্ৰা তেহি যাচিতো অতীতং আহরি.
অতীতে বারাণসিযং ব্রহ্মদত্তো ধম্মেন রজ্জং কারেন্তো সদ্ধো অহোসি দানসীলউপোসথকম্মেসু অপ্পমত্তো. সো সেসেপি অমচ্চাদযো দানাদীসু সমাদপেসি. পুরোহিতো পনস্স পরপিট্ঠিমংসিকো লঞ্জখাদকো কূটৰিনিচ্ছযিকো অহোসি. রাজা উপোসথদিৰসে অমচ্চাদযো পক্কোসাপেত্ৰা ‘‘উপোসথিকা হোথা’’তি আহ. পুরোহিতো উপোসথং ন সমাদিযি. অথ নং দিৰা লঞ্জং গহেত্ৰা কূটড্ডং কত্ৰা উপট্ঠানং আগতং রাজা ‘‘তুম্হে উপোসথিকা’’তি অমচ্চে পুচ্ছন্তো ‘‘ত্ৰম্পি আচরিয উপোসথিকো’’তি পুচ্ছি. সো ‘‘আমা’’তি মুসাৰাদং কত্ৰা পাসাদা ওতরি. অথ নং একো অমচ্চো ‘‘ননু তুম্হে ন উপোসথিকা’’তি চোদেসি. সো আহ – ‘‘অহং ৰেলাযমেৰ ভুঞ্জিং, গেহং পন গন্ত্ৰা মুখং ৰিক্খালেত্ৰা উপোসথং অধিট্ঠায সাযং ন ভুঞ্জিস্সামি, রত্তিং সীলং রক্খিস্সামি, এৰং মে উপড্ঢূপোসথকম্মং ভৰিস্সতী’’তি? ‘‘সাধু, আচরিযা’’তি. সো গেহং গন্ত্ৰা তথা অকাসি. পুনেকদিৰসং তস্মিং ৰিনিচ্ছযে নিসিন্নে অঞ্ঞতরা সীলৰতী ইত্থী অড্ডং করোন্তী ঘরং গন্তুং অলভমানা ‘‘উপোসথকম্মং নাতিক্কমিস্সামী’’তি উপকট্ঠে কালে মুখং ৰিক্খালেতুং আরভি. তস্মিং খণে ব্রাহ্মণস্স সুপক্কানং অম্বফলানং অম্বপিণ্ডি আহরিযিত্থ. সো তস্সা উপোসথিকভাৰং ঞত্ৰা ‘‘ইমানি খাদিত্ৰা উপোসথিকা হোহী’’তি অদাসি. সা তথা অকাসি. এত্তকং ব্রাহ্মণস্স কম্মং.
সো অপরভাগে কালং কত্ৰা হিমৰন্তপদেসে কোসিকিগঙ্গায তীরে তিযোজনিকে অম্বৰনে রমণীযে ভূমিভাগে সোভগ্গপ্পত্তে কনকৰিমানে অলঙ্কতসিরিসযনে সুত্তপ্পবুদ্ধো ৰিয নিব্বত্তি অলঙ্কতপটিযত্তো উত্তমরূপধরো সোল়সসহস্সদেৰকঞ্ঞাপরিৰারো. সো রত্তিঞ্ঞেৰ তং সিরিসম্পত্তিং অনুভোতি. ৰেমানিকপেতভাৰেন হিস্স কম্মসরিক্খকো ৰিপাকো অহোসি, তস্মা অরুণে উগ্গচ্ছন্তে অম্বৰনং পৰিসতি, পৰিট্ঠক্খণেযেৰস্স দিব্বত্তভাৰো অন্তরধাযতি, অসীতিহত্থতালক্খন্ধপ্পমাণো অত্তভাৰো নিব্বত্ততি, সকলসরীরং ঝাযতি, সুপুপ্ফিতকিংসুকো ৰিয হোতি. দ্ৰীসু হত্থেসু একেকাৰ অঙ্গুলি, তত্থ মহাকুদ্দালপ্পমাণা নখা হোন্তি. তেহি নখেহি অত্তনো পিট্ঠিমংসং ফালেত্ৰা উপ্পাটেত্ৰা খাদন্তো ৰেদনাপ্পত্তো মহারৰং রৰন্তো দুক্খং অনুভোতি. সূরিযে অত্থঙ্গতে তং সরীরং অন্তরধাযতি, দিব্বসরীরং নিব্বত্ততি, অলঙ্কতপটিযত্তা দিব্বনাটকিত্থিযো নানাতূরিযানি গহেত্ৰা পরিৰারেন্তি. সো মহাসম্পত্তিং অনুভৰন্তো রমণীযে অম্বৰনে দিব্বপাসাদং অভিরুহতি. ইতি সো উপোসথিকায ইত্থিযা অম্বফলদানস্স নিস্সন্দেন তিযোজনিকং অম্বৰনং পটিলভতি, লঞ্জং গহেত্ৰা কূটড্ডকরণনিস্সন্দেন পন পিট্ঠিমংসং উপ্পাটেত্ৰা খাদতি, উপড্ঢূপোসথস্স নিস্সন্দেন রত্তিং সম্পত্তিং অনুভোতি, সোল়সসহস্সনাটকিত্থীহি পরিৰুতো পরিচারেসি.
তস্মিং কালে বারাণসিরাজা কামেসু দোসং দিস্ৰা ইসিপব্বজ্জং পব্বজিত্ৰা অধোগঙ্গায রমণীযে ভূমিপদেসে পণ্ণসালং কারেত্ৰা উঞ্ছাচরিযায যাপেন্তো ৰিহাসি. অথেকদিৰসং তম্হা অম্বৰনা মহাঘটপ্পমাণং অম্বপক্কং গঙ্গায পতিত্ৰা সোতেন ৰুয্হমানং তস্স তাপসস্স পরিভোগতিত্থাভিমুখং অগমাসি. সো মুখং ধোৰন্তো তং মজ্ঝে নদিযা আগচ্ছন্তং দিস্ৰা উদকং তরন্তো গন্ত্ৰা আদায অস্সমপদং আহরিত্ৰা অগ্যাগারে ঠপেত্ৰা সত্থকেন ফালেত্ৰা যাপনমত্তং খাদিত্ৰা সেসং কদলিপণ্ণেহি পটিচ্ছাদেত্ৰা পুনপ্পুনং দিৰসে দিৰসে যাৰ পরিক্খযা খাদি. তস্মিং পন খীণে অঞ্ঞং ফলাফলং খাদিতুং নাসক্খি, রসতণ্হায বজ্ঝিত্ৰা ‘‘তমেৰ অম্বপক্কং খাদিস্সামী’’তি নদীতীরং গন্ত্ৰা নদিং ওলোকেন্তো ‘‘অম্বং অলভিত্ৰা ন উট্ঠহিস্সামী’’তি সন্নিট্ঠানং কত্ৰা নিসীদি. সো তত্থ নিরাহারো একম্পি দিৰসং, দ্ৰেপি, তীণি, চতু, পঞ্চ, ছ দিৰসানি ৰাতাতপেন পরিসুস্সন্তো অম্বং ওলোকেন্তো নিসীদি. অথ সত্তমে দিৰসে নদীদেৰতা আৰজ্জমানা তং কারণং ঞত্ৰা ‘‘অযং তাপসো তণ্হাৰসিকো হুত্ৰা সত্তাহং নিরাহারো গঙ্গং ওলোকেন্তো নিসীদি, ইমস্স অম্বপক্কং অদাতুং ন যুত্তং, অলভন্তো মরিস্সতি, দস্সামি তস্সা’’তি আগন্ত্ৰা গঙ্গায উপরি আকাসে ঠত্ৰা তেন সদ্ধিং সল্লপন্তী পঠমং গাথমাহ –
১. ‘‘কিংছন্দো কিমধিপ্পাযো, একো সম্মসি ঘম্মনি;
কিংপত্থযানো কিং এসং, কেন অত্থেন ব্রাহ্মণা’’তি.
তত্থ ছন্দোতি অজ্ঝাসযো. অধিপ্পাযোতি চিত্তং. সম্মসীতি অচ্ছসি. ঘম্মনীতি গিম্হে. এসন্তি এসন্তো. ব্রাহ্মণাতি পব্বজিতত্তা তাপসং আলপতি. ইদং ৰুত্তং হোতি – ব্রাহ্মণ, ত্ৰং কিং অধিপ্পাযো কিং চিন্তেন্তো কিং পত্থেন্তো কিং গৰেসন্তো কেনত্থেন ইমস্মিং গঙ্গাতীরে গঙ্গং ওলোকেন্তো নিসিন্নোতি.
তং সুত্ৰা তাপসো নৰ গাথা অভাসি –
২. ‘‘যথা মহা ৰারিধরো, কুম্ভো সুপরিণাহৰা;
তথূপমং অম্বপক্কং, ৰণ্ণগন্ধরসুত্তমং.
৩. ‘‘তং ৰুয্হমানং সোতেন, দিস্ৰানামলমজ্ঝিমে;
পাণীভি নং গহেত্ৰান, অগ্যাযতনমাহরিং.
৪. ‘‘ততো কদলিপত্তেসু, নিক্খিপিত্ৰা সযং অহং;
সত্থেন নং ৰিকপ্পেত্ৰা, খুপ্পিপাসং অহাসি মে.
৫. ‘‘সোহং অপেতদরথো, ব্যন্তীভূতো দুখক্খমো;
অস্সাদং নাধিগচ্ছামি, ফলেস্ৰঞ্ঞেসু কেসুচি.
৬. ‘‘সোসেত্ৰা নূন মরণং, তং মমং আৰহিস্সতি;
অম্বং যস্স ফলং সাদু, মধুরগ্গং মনোরমং;
যমুদ্ধরিং ৰুয্হমানং, উদধিস্মা মহণ্ণৰে.
৭. ‘‘অক্খাতং তে মযা সব্বং, যস্মা উপৰসামহং;
রম্মং পতি নিসিন্নোস্মি, পুথুলোমাযুতা পুথু.
৮. ‘‘ত্ৰঞ্চ খো মেৰ অক্খাহি, অত্তানমপলাযিনি;
কা ৰা ত্ৰমসি কল্যাণি, কিস্স ৰা ত্ৰং সুমজ্ঝিমে.
৯. ‘‘রুপ্পপট্টপলিমট্ঠীৰ, ব্যগ্ঘীৰ গিরিসানুজা;
যা সন্তি নারিযো দেৰেসু, দেৰানং পরিচারিকা.
১০. ‘‘যা চ মনুস্সলোকস্মিং, রূপেনান্ৰাগতিত্থিযো;
রূপেন তে সদিসী নত্থি, দেৰেসু গন্ধব্বমনুস্সলোকে;
পুট্ঠাসি মে চারুপুব্বঙ্গি, ব্রূহি নামঞ্চ বন্ধৰে’’তি.
তত্থ ৰারিধরো কুম্ভোতি উদকঘটো. সুপরিণাহৰাতি সুসণ্ঠানো. ৰণ্ণগন্ধরসুত্তমন্তি ৰণ্ণগন্ধরসেহি উত্তমং. দিস্ৰানাতি দিস্ৰা. অমলমজ্ঝিমেতি নিম্মলমজ্ঝে. দেৰতং আলপন্তো এৰমাহ. পাণীভীতি হত্থেহি. অগ্যাযতনমাহরিন্তি অত্তনো অগ্গিহুতসালং আহরিং. ৰিকপ্পেত্ৰাতি ৰিচ্ছিন্দিত্ৰা. ‘‘ৰিকন্তেত্ৰা’’তিপি পাঠো. ‘‘খাদি’’ন্তি পাঠসেসো. অহাসি মেতি তং জিৰ্হগ্গে ঠপিতমত্তমেৰ সত্ত রসহরণিসহস্সানি ফরিত্ৰা মম খুদঞ্চ পিপাসঞ্চ হরি. অপেতদরথোতি ৰিগতকাযচিত্তদরথো. সুধাভোজনং ভুত্তস্স ৰিয হি তস্স সব্বদরথং অপহরি. ব্যন্তীভূতোতি তস্স অম্বপক্কস্স ৰিগতন্তো জাতো, পরিক্খীণঅম্বপক্কো হুত্ৰাতি অত্থো. দুখক্খমোতি দুক্খেন অসাতেন কাযক্খমেন চেৰ চিত্তক্খমেন চ সমন্নাগতো. অঞ্ঞেসু পন কদলিপনসাদীসু ফলেসু পরিত্তকম্পি অস্সাদং নাধিগচ্ছামি, সব্বানি মে জিৰ্হায ঠপিতমত্তানি তিত্তকানেৰ সম্পজ্জন্তীতি দীপেতি.
সোসেত্ৰাতি নিরাহারতায সোসেত্ৰা সুক্খাপেত্ৰা. তং মমন্তি তং মম. যস্সাতি যং অস্স, অহোসীতি অত্থো. ইদং ৰুত্তং হোতি – যং ফলং মম সাদু অহোসি, যমহং গম্ভীরে পুথুলউদকক্খন্ধসঙ্খাতে মহণ্ণৰে ৰুয্হমানং ততো উদধিস্মা উদ্ধরিং, তং অম্বং মম মরণং আৰহিস্সতীতি মঞ্ঞামি, ময্হং তং অলভন্তস্স জীৰিতং নপ্পৰত্তিস্সতীতি. উপৰসামীতি খুপ্পিপাসাহি উপগতো ৰসামি. রম্মং পতি নিসিন্নোস্মীতি রমণীযং নদিং পতি অহং নিসিন্নো. পুথুলোমাযুতা পুথূতি অযং নদী পুথুলোমেহি মচ্ছেহি আযুতা পুথু ৰিপুলা, অপি নাম মে ইতো সোত্থি ভৰেয্যাতি অধিপ্পাযো. অপলাযিনীতি অপলাযিত্ৰা মম সম্মুখে ঠিতেতি তং দেৰতং আলপতি. ‘‘অপলাসিনী’’তিপি পাঠো, পলাসরহিতে অনৰজ্জসরীরেতি অত্থো. কিস্স ৰাতি কিস্স ৰা কারণা ইধাগতাসীতি পুচ্ছতি.
রূপপট্টপলিমট্ঠীৰাতি সুট্ঠু পরিমজ্জিতকঞ্চনপট্টসদিসী. ব্যগ্ঘীৰাতি লীলাৰিলাসেন তরুণব্যগ্ঘপোতিকা ৰিয. দেৰানন্তি ছন্নং কামাৰচরদেৰানং. যা চ মনুস্সলোকস্মিন্তি যা চ মনুস্সলোকে. রূপেনান্ৰাগতিত্থিযোতি রূপেন অন্ৰাগতা ইত্থিযো নত্থীতি অত্তনো সম্ভাৰনায এৰমাহ. তৰ রূপসদিসায নাম ন ভৰিতব্বন্তি হিস্স অধিপ্পাযো. গন্ধব্বমনুস্সলোকেতি মূলগন্ধাদিনিস্সিতেসু গন্ধব্বেসু চ মনুস্সলোকে চ. চারুপুব্বঙ্গীতি চারুনা পুব্বঙ্গেন ঊরুলক্খণেন সমন্নাগতে. নামঞ্চ বন্ধৰেতি অত্তনো নামগোত্তঞ্চ বন্ধৰে চ ময্হং অক্খাহীতি ৰদতি.
ততো দেৰধীতা অট্ঠ গাথা অভাসি –
১১. ‘‘যং ত্ৰং পতি নিসিন্নোসি, রম্মং ব্রাহ্মণ কোসিকিং;
সাহং ভুসালযাৰুত্থা, ৰরৰারিৰহোঘসা.
১২. ‘‘নানাদুমগণাকিণ্ণা, বহুকা গিরিকন্দরা;
মমেৰ পমুখা হোন্তি, অভিসন্দন্তি পাৰুসে.
১৩. ‘‘অথো বহূ ৰনতোদা, নীলৰারিৰহিন্ধরা;
বহুকা নাগৰিত্তোদা, অভিসন্দন্তি ৰারিনা.
১৪. ‘‘তা অম্বজম্বুলবুজা, নীপা তালা চুদুম্বরা;
বহূনি ফলজাতানি, আৰহন্তি অভিণ্হসো.
১৫. ‘‘যং কিঞ্চি উভতো তীরে, ফলং পততি অম্বুনি;
অসংসযং তং সোতস্স, ফলং হোতি ৰসানুগং.
১৬. ‘‘এতদঞ্ঞায মেধাৰি, পুথুপঞ্ঞ সুণোহি মে;
মা রোচয মভিসঙ্গং, পটিসেধ জনাধিপ.
১৭. ‘‘ন ৰাহং ৰড্ঢৰং মঞ্ঞে, যং ত্ৰং রট্ঠাভিৰড্ঢন;
আচেয্যমানো রাজিসি, মরণং অভিকঙ্খসি.
১৮. ‘‘তস্স জানন্তি পিতরো, গন্ধব্বা চ সদেৰকা;
যে চাপি ইসযো লোকে, সঞ্ঞতত্তা তপস্সিনো;
অসংসযং তেপি জানন্তি, পট্ঠভূতা যসস্সিনো’’তি.
তত্থ কোসিকিন্তি যং ত্ৰং, ব্রাহ্মণ, রম্মং কোসিকিং গঙ্গং পতি নিসিন্নো. ভুসালযাৰুত্থাতি ভুসে চণ্ডসোতে আলযো যস্স ৰিমানস্স, তস্মিং অধিৰত্থা, গঙ্গট্ঠকৰিমানৰাসিনীতি অত্থো. ৰরৰারিৰহোঘসাতি ৰরৰারিৰহেন ওঘেন সমন্নাগতা. পমুখাতি তা ৰুত্তপ্পকারা গিরিকন্দরা মং পমুখং করোন্তি, অহং তাসং পামোক্খা হোমীতি দস্সেতি. অভিসন্দন্তীতি সন্দন্তি পৰত্তন্তি, ততো ততো আগন্ত্ৰা মং কোসিকিগঙ্গং পৰিসন্তীতি অত্থো. ৰনতোদাতি ন কেৰলং কন্দরাৰ, অথ খো বহূ ৰনতোদা তম্হা তম্হা ৰনম্হা উদকানিপি মং বহূনি পৰিসন্তি. নীলৰারিৰহিন্ধরাতি মণিৰণ্ণেন নীলৰারিনা যুত্তে উদকক্খন্ধসঙ্খাতে ৰহে ধারযন্তিযো. নাগৰিত্তোদাতি নাগানং ৰিত্তিকারেন ধনসঙ্খাতেন ৰা উদকেন সমন্নাগতা. ৰারিনাতি এৰরূপা হি বহূ নদিযো মং ৰারিনাৰ অভিসন্দন্তি পূরেন্তীতি দস্সেতি.
তাতি তা নদিযো. আৰহন্তীতি এতানি অম্বাদীনি আকড্ঢন্তি. সব্বানি হি এতানি উপযোগত্থে পচ্চত্তৰচনানি. অথ ৰা তাতি উপযোগবহুৰচনং. আৰহন্তীতি ইমানি অম্বাদীনি তা নদিযো আগচ্ছন্তি, উপগচ্ছন্তীতি অত্থো, এৰং উপগতানি পন মম সোতং পৰিসন্তীতি অধিপ্পাযো. সোতস্সাতি যং উভতো তীরে জাতরুক্খেহি ফলং মম অম্বুনি পততি, সব্বং তং মম সোতস্সেৰ ৰসানুগং হোতি. নত্থেত্থ সংসযোতি এৰং অম্বপক্কস্স নদীসোতেন আগমনকারণং কথেসি.
মেধাৰি পুথুপঞ্ঞাতি উভযং আলপনমেৰ. মা রোচযাতি এৰং তণ্হাভিসঙ্গং মা রোচয. পটিসেধাতি পটিসেধেহি নন্তি রাজানং ওৰদতি. ৰড্ঢৰন্তি পঞ্ঞাৰড্ঢভাৰং পণ্ডিতভাৰং. রট্ঠাভিৰড্ঢনাতি রট্ঠস্স অভিৰড্ঢন. আচেয্যমানোতি মংসলোহিতেহি আচিযন্তো ৰড্ঢন্তো, তরুণোৰ হুত্ৰাতি অত্থো. রাজিসীতি তং আলপতি. ইদং ৰুত্তং হোতি – যং ত্ৰং নিরাহারতায সুস্সমানো তরুণোৰ সমানো অম্বলোভেন মরণং অভিকঙ্খসি, ন ৰে অহং তৰ ইমং পণ্ডিতভাৰং মঞ্ঞামীতি.
তস্সাতি যো পুগ্গলো তণ্হাৰসিকো হোতি, তস্স তণ্হাৰসিকভাৰং ‘‘পিতরো’’তি সঙ্খং গতা ব্রহ্মানো চ সদ্ধিং কামাৰচরদেৰেহি গন্ধব্বা চ ৰুত্তপ্পকারা দিব্বচক্খুকা ইসযো চ অসংসযং জানন্তি. অনচ্ছরিযঞ্চেতং, যং তে ইদ্ধিমন্তো জানেয্যুং, ‘‘অসুকো হি নাম তণ্হাৰসিকো হোতী’’তি. পুন তেসং ভাসমানানং ৰচনং সুত্ৰা যেপি তেসং পট্ঠভূতা যসস্সিনো পরিচারকা, তেপি জানন্তি. পাপকম্মং করোন্তস্স হি রহো নাম নত্থীতি তাপসস্স সংৰেগং উপ্পাদেন্তী এৰমাহ.
ততো তাপসো চতস্সো গাথা অভাসি –
১৯. ‘‘এৰং ৰিদিত্ৰা ৰিদূ সব্বধম্মং, ৰিদ্ধংসনং চৰনং জীৰিতস্স;
ন চীযতী তস্স নরস্স পাপং, সচে ন চেতেতি ৰধায তস্স.
২০. ‘‘ইসিপূগসমঞ্ঞাতে, এৰং লোক্যা ৰিদিতা সতি;
অনরিযপরিসম্ভাসে, পাপকম্মং জিগীসসি.
২১. ‘‘সচে অহং মরিস্সামি, তীরে তে পুথুসুস্সোণি;
অসংসযং তং অসিলোকো, মযি পেতে আগমিস্সতি.
২২. ‘‘তস্মা হি পাপকং কম্মং, রক্খস্সেৰ সুমজ্ঝিমে;
মা তং সব্বো জনো পচ্ছা, পকুট্ঠাযি মযি মতে’’তি.
তত্থ এৰং ৰিদিত্ৰাতি যথা অহং সীলঞ্চ অনিচ্চতঞ্চ জানামি, এৰং জানিত্ৰা ঠিতস্স. ৰিদূতি ৰিদুনো. সব্বধম্মন্তি সব্বং সুচরিতধম্মং. তিৰিধঞ্হি সুচরিতং ইধ সব্বধম্মোতি অধিপ্পেতং. ৰিদ্ধংসনন্তি ভঙ্গং. চৰনন্তি চুতিং. জীৰিতস্সাতি আযুনো. ইদং ৰুত্তং হোতি – এৰং ৰিদিত্ৰা ঠিতস্স পণ্ডিতস্স সব্বং সুচরিতধম্মং জীৰিতস্স চ অনিচ্চতং জানন্তস্স এৰরূপস্স নরস্স পাপং ন চীযতি ন ৰড্ঢতি. সচে ন চেতেতি ৰধায তস্সাতি তস্স সঙ্খং গতস্স পরপুগ্গলস্স ৰধায ন চেতেতি ন পকপ্পেতি, নেৰ পরপুগ্গলং ৰধায চেতেতি, নাপি পরসন্তকং ৰিনাসেতি, অহঞ্চ কস্সচি ৰধায অচেতেত্ৰা কেৰলং অম্বপক্কে আসঙ্গং কত্ৰা গঙ্গং ওলোকেন্তো নিসিন্নো, ত্ৰং ময্হং কিং নাম অকুসলং পস্সসীতি.
ইসিপূগসমঞ্ঞাতেতি ইসিগণেন সুট্ঠু অঞ্ঞাতে ইসীনং সম্মতে. এৰং লোক্যাতি ত্ৰং নাম পাপপৰাহনেন লোকস্স হিতাতি এৰং ৰিদিতা. সতীতি সতি সোভনে উত্তমেতি আলপনমেতং. অনরিযপরিসম্ভাসেতি ‘‘তস্স জানন্তি পিতরো’’তিআদিকায অসুন্দরায পরিভাসায সমন্নাগতে. জিগীসসীতি মযি পাপে অসংৰিজ্জন্তেপি মং এৰং পরিভাসন্তী চ পরমরণং অজ্ঝুপেক্খন্তী চ অত্তনো পাপকম্মং গৰেসসি উপ্পাদেসি. তীরে তেতি তৰ গঙ্গাতীরে. পুথুসুস্সোণীতি পুথুলায সুন্দরায সোণিযা সমন্নাগতে. পেতেতি অম্বপক্কং অলভিত্ৰা পরলোকং গতে, মতেতি অত্থো. পকুট্ঠাযীতি অক্কোসি গরহি নিন্দি. ‘‘পক্ৰত্থাসী’’তিপি পাঠো.
তং সুত্ৰা দেৰধীতা পঞ্চ গাথা অভাসি –
২৩. ‘‘অঞ্ঞাতমেতং অৰিসয্হসাহি, অত্তানমম্বঞ্চ দদামি তে তং;
যো দুব্বজে কামগুণে পহায, সন্তিঞ্চ ধম্মঞ্চ অধিট্ঠিতোসি.
২৪. ‘‘যো হিত্ৰা পুব্বসঞ্ঞোগং, পচ্ছাসংযোজনে ঠিতো;
অধম্মঞ্চেৰ চরতি, পাপঞ্চস্স পৰড্ঢতি.
২৫. ‘‘এহি তং পাপযিস্সামি, কামং অপ্পোস্সুকো ভৰ;
উপনযামি সীতস্মিং, ৰিহরাহি অনুস্সুকো.
২৬. ‘‘তং পুপ্ফরসমত্তেভি, ৰক্কঙ্গেহি অরিন্দম;
কোঞ্চা মযূরা দিৰিযা, কোলট্ঠিমধুসাল়িকা;
কূজিতা হংসপূগেহি, কোকিলেত্থ পবোধরে.
২৭. ‘‘অম্বেত্থ ৰিপ্পসাখগ্গা, পলালখলসন্নিভা;
কোসম্বসলল়া নীপা, পক্কতালৰিলম্বিনো’’তি.
তত্থ অঞ্ঞাতমেতন্তি ‘‘গরহা তে ভৰিস্সতীতি ৰদন্তো অম্বপক্কত্থায ৰদসী’’তি এতং কারণং মযা অঞ্ঞাতং. অৰিসয্হসাহীতি রাজানো নাম দুস্সহং সহন্তি, তেন নং আলপন্তী এৰমাহ. অত্তানন্তি তং আলিঙ্গিত্ৰা অম্বৰনং নযন্তী অত্তানঞ্চ তে দদামি তঞ্চ অম্বং. কামগুণেতি কঞ্চনমালাসেতচ্ছত্তপটিমণ্ডিতে ৰত্থুকামে. সন্তিঞ্চ ধম্মঞ্চাতি দুস্সীল্যৰূপসমেন সন্তিসঙ্খাতং সীলঞ্চেৰ সুচরিতধম্মঞ্চ. অধিট্ঠিতোসীতি যো ত্ৰং ইমে গুণে উপগতো, এতেসু ৰা পতিট্ঠিতোতি অত্থো.
পুব্বসঞ্ঞোগন্তি পুরিমবন্ধনং. পচ্ছাসংযোজনেতি পচ্ছিমবন্ধনে. ইদং ৰুত্তং হোতি – অম্ভো তাপস যো মহন্তং রজ্জসিরিৰিভৰং পহায অম্বপক্কমত্তে রসতণ্হায বজ্ঝিত্ৰা ৰাতাতপং অগণেত্ৰা নদীতীরে সুস্সমানো নিসীদতি, সো মহাসমুদ্দং তরিত্ৰা ৰেলন্তে সংসীদনপুগ্গলসদিসো. যো পুগ্গলো রসতণ্হাৰসিকো অধম্মঞ্চেৰ চরতি, রসতণ্হাৰসেন করিযমানং পাপঞ্চস্স পৰড্ঢতীতি. ইতি সা তাপসং গরহন্তী এৰমাহ.
কামং অপ্পোস্সুকো ভৰাতি একংসেনেৰ অম্বপক্কে নিরালযো হোহি. সীতস্মিন্তি সীতলে অম্বৰনে. তন্তি এৰং ৰদমানাৰ দেৰতা তাপসং আলিঙ্গিত্ৰা উরে নিপজ্জাপেত্ৰা আকাসে পক্খন্তা তিযোজনিকং দিব্বঅম্বৰনং দিস্ৰা সকুণসদ্দঞ্চ সুত্ৰা তাপসস্স আচিক্খন্তী ‘‘ত’’ন্তি এৰমাহ. পুপ্ফরসমত্তেভীতি পুপ্ফরসেন মত্তেহি. ৰক্কঙ্গেহীতি ৰঙ্কগীৰেহি সকুণেহি অভিনাদিতন্তি অত্থো. ইদানি তে সকুণে আচিক্খন্তী ‘‘কোঞ্চা’’তিআদিমাহ. তত্থ দিৰিযাতি দিব্যা. কোলট্ঠিমধুসাল়িকাতি কোলট্ঠিসকুণা চ নাম সুৰণ্ণসাল়িকা সকুণা চ. এতে দিব্বসকুণা এত্থ ৰসন্তীতি দস্সেতি. কূজিতা হংসপূগেহীতি হংসগণেহি উপকূজিতা ৰিরৰসঙ্ঘট্টিতা. কোকিলেত্থ পবোধরেতি এত্থ অম্বৰনে কোকিলা ৰস্সন্তিযো অত্তানং পবোধেন্তি ঞাপেন্তি. অম্বেত্থাতি অম্বা এত্থ. ৰিপ্পসাখগ্গাতি ফলভারেন ওনমিতসাখগ্গা. পলালখলসন্নিভাতি পুপ্ফসন্নিচযেন সালিপলালখলসদিসা. পক্কতালৰিলম্বিনোতি পক্কতালফলৰিলম্বিনো. এৰরূপা রুক্খা চ এত্থ অত্থীতি অম্বৰনং ৰণ্ণেতি.
ৰণ্ণযিত্ৰা চ পন তাপসং তত্থ ওতারেত্ৰা ‘‘ইমস্মিং অম্বৰনে অম্বানি খাদন্তো অত্তনো তণ্হং পূরেহী’’তি ৰত্ৰা পক্কামি. তাপসো অম্বানি খাদিত্ৰা তণ্হং পূরেত্ৰা ৰিস্সমিত্ৰা অম্বৰনে ৰিচরন্তো তং পেতং দুক্খং অনুভৰন্তং দিস্ৰা কিঞ্চি ৰত্তুং নাসক্খি. সূরিযে পন অত্থঙ্গতে তং নাটকিত্থিপরিৰারিতং দিব্বসম্পত্তিং অনুভৰমানং দিস্ৰা তিস্সো গাথা অভাসি –
২৮. ‘‘মালী কিরিটী কাযূরী, অঙ্গদী চন্দনুস্সদো;
রত্তিং ত্ৰং পরিচারেসি, দিৰা ৰেদেসি ৰেদনং.
২৯. ‘‘সোল়সিত্থিসহস্সানি, যা তেমা পরিচারিকা;
এৰং মহানুভাৰোসি, অব্ভুতো লোমহংসনো.
৩০. ‘‘কিং কম্মমকরী পুব্বে, পাপং অত্তদুখাৰহং;
যং করিত্ৰা মনুস্সেসু, পিট্ঠিমংসানি খাদসী’’তি.
তত্থ মালীতি দিব্বমালাধরো. কিরিটীতি দিব্বৰেঠনধরো. কাযূরীতি দিব্বাভরণপটিমণ্ডিতো. অঙ্গদীতি দিব্বঙ্গদসমন্নাগতো. চন্দনুস্সদোতি দিব্বচন্দনৰিলিত্তো. পরিচারেসীতি ইন্দ্রিযানি দিব্বৰিসযেসু চারেসি. দিৰাতি দিৰা পন মহাদুক্খং অনুভোসি. যা তেমাতি যা তে ইমা. অব্ভুতোতি মনুস্সলোকে অভূতপুব্বো. লোমহংসনোতি যে তং পস্সন্তি, তেসং লোমানি হংসন্তি. পুব্বেতি পুরিমভৰে. অত্তদুখাৰহন্তি অত্তনো দুক্খাৰহং. মনুস্সেসূতি যং মনুস্সলোকে কত্ৰা ইদানি অত্তনো পিট্ঠিমংসানি খাদসীতি পুচ্ছতি.
পেতো তং সঞ্জানিত্ৰা ‘‘তুম্হে মং ন সঞ্জানাথ, অহং তুম্হাকং পুরোহিতো অহোসিং, ইদং মে রত্তিং সুখানুভৰনং তুম্হে নিস্সায কতস্স উপড্ঢূপোসথস্স নিস্সন্দেন লদ্ধং, দিৰা দুক্খানুভৰনং পন মযা পকতস্স পাপস্সেৰ নিস্সন্দেন. অহঞ্হি তুম্হেহি ৰিনিচ্ছযে ঠপিতো কূটড্ডং করিত্ৰা লঞ্জং গহেত্ৰা পরপিট্ঠিমংসিকো হুত্ৰা তস্স দিৰা কতস্স কম্মস্স নিস্সন্দেন ইদং দুক্খং অনুভৰামী’’তি ৰত্ৰা গাথাদ্ৰযমাহ –
৩১. ‘‘অজ্ঝেনানি পটিগ্গয্হ, কামেসু গধিতো অহং;
অচরিং দীঘমদ্ধানং, পরেসং অহিতাযহং.
৩২. ‘‘যো পিট্ঠিমংসিকো হোতি, এৰং উক্কচ্চ খাদতি;
যথাহং অজ্জ খাদামি, পিট্ঠিমংসানি অত্তনো’’তি.
তত্থ অজ্ঝেনানীতি ৰেদে. পটিগ্গয্হাতি পটিগ্গহেত্ৰা অধীযিত্ৰা. অচরিন্তি পটিপজ্জিং. অহিতাযহন্তি অহিতায অত্থনাসনায অহং. যো পিট্ঠিমংসিকোতি যো পুগ্গলো পরেসং পিট্ঠিমংসখাদকো পিসুণো হোতি. উক্কচ্চাতি উক্কন্তিত্ৰা.
ইদঞ্চ পন ৰত্ৰা তাপসং পুচ্ছি – ‘‘তুম্হে কথং ইধাগতা’’তি. তাপসো সব্বং ৰিত্থারেন কথেসি. ‘‘ইদানি পন, ভন্তে, ইধেৰ ৰসিস্সথ, গমিস্সথা’’তি. ‘‘ন ৰসিস্সামি, অস্সমপদংযেৰ গমিস্সামী’’তি. পেতো ‘‘সাধু, ভন্তে, অহং ৰো নিবদ্ধং অম্বপক্কেন উপট্ঠহিস্সামী’’তি ৰত্ৰা অত্তনো আনুভাৰেন অস্সমপদেযেৰ ওতারেত্ৰা ‘‘অনুক্কণ্ঠা ইধেৰ ৰসথা’’তি পটিঞ্ঞং গহেত্ৰা গতো. ততো পট্ঠায নিবদ্ধং অম্বপক্কেন উপট্ঠহি. তাপসো তং পরিভুঞ্জন্তো কসিণপরিকম্মং কত্ৰা ঝানাভিঞ্ঞা নিব্বত্তেত্ৰা ব্রহ্মলোকপরাযণো অহোসি.
সত্থা উপাসকানং ইমং ধম্মদেসনং আহরিত্ৰা সচ্চানি পকাসেত্ৰা জাতকং সমোধানেসি, সচ্চপরিযোসানে কেচি সোতাপন্না অহেসুং, কেচি সকদাগামিনো, কেচি অনাগামিনো. তদা দেৰধীতা উপ্পলৰণ্ণা অহোসি, তাপসো পন অহমেৰ অহোসিন্তি.
কিংছন্দজাতকৰণ্ণনা পঠমা.
[৫১২] ২. কুম্ভজাতকৰণ্ণনা
কো পাতুরাসীতি ইদং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো ৰিসাখায সহাযিকা সুরাপীতা পঞ্চসতা ইত্থিযো আরব্ভ কথেসি. সাৰত্থিযং কির সুরাছণে সঙ্ঘুট্ঠে তা পঞ্চসতা ইত্থিযো সামিকানং ছণে কীল়মানানং তিক্খসুরং পটিযাদেত্ৰা ‘‘ছণং কীল়িস্সামা’’তি সব্বাপি ৰিসাখায সন্তিকং গন্ত্ৰা ‘‘সহাযিকে ছণং কীল়িস্সামা’’তি ৰত্ৰা ‘‘অযং সুরাছণো, ন অহং সুরং পিৰিস্সামী’’তি ৰুত্তে – ‘‘তুম্হে সম্মাসম্বুদ্ধস্স দানং দেথ, মযং ছণং করিস্সামা’’তি আহংসু. সা ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিত্ৰা তা উয্যোজেত্ৰা সত্থারং নিমন্তাপেত্ৰা মহাদানং পৰত্তেত্ৰা বহুং গন্ধমালং আদায সাযন্হসমযে ধম্মকথং সোতুং তাহি পরিৰুতা জেতৰনং অগমাসি. তা পনিত্থিযো সুরং পিৰমানাৰ তায সদ্ধিং গন্ত্ৰা দ্ৰারকোট্ঠকে ঠত্ৰা সুরং পিৰিত্ৰাৰ তায সদ্ধিং সত্থু সন্তিকং অগমংসু. ৰিসাখা সত্থারং ৰন্দিত্ৰা একমন্তং নিসীদি, ইতরাসু একচ্চা সত্থু সন্তিকেযেৰ নচ্চিংসু, একচ্চা গাযিংসু, একচ্চা হত্থকুক্কুচ্চপাদকুক্কুচ্চানি, একচ্চা কলহং অকংসু.
সত্থা তাসং সংৰেগজননত্থায ভমুকলোমতো রংসী ৰিস্সজ্জেসি, অন্ধকারতিমিসা অহোসি. তা ভীতা অহেসুং মরণভযতজ্জিতা, তেন তাসং সুরা জীরি. সত্থা নিসিন্নপল্লঙ্কে অন্তরহিতো সিনেরুমুদ্ধনি ঠত্ৰা উণ্ণলোমতো রংসী ৰিস্সজ্জেসি, চন্দসূরিযসহস্সুগ্গমনং ৰিয অহোসি. সত্থা তত্থ ঠিতোৰ তাসং সংৰেগজননত্থায –
‘‘কো নু হাসো কিমানন্দো, নিচ্চং পজ্জলিতে সতি;
অন্ধকারেন ওনদ্ধা, পদীপং ন গৰেসথা’’তি. (ধ. প. ১৪৬) –
ইমং গাথমাহ. গাথাপরিযোসানে তা পঞ্চসতাপি সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহিংসু. সত্থা আগন্ত্ৰা গন্ধকুটিছাযায বুদ্ধাসনে নিসীদি. অথ নং ৰিসাখা ৰন্দিত্ৰা, ‘‘ভন্তে, ইদং হিরোত্তপ্পভেদকং সুরাপানং নাম কদা উপ্পন্ন’’ন্তি পুচ্ছি. সো তস্সা আচিক্খন্তো অতীতং আহরি.
অতীতে বারাণসিযং ব্রহ্মদত্তে রজ্জং কারেন্তে একো কাসিরট্ঠৰাসী সুরো নাম ৰনচরকো ভণ্ডপরিযেসনত্থায হিমৰন্তং অগমাসি. তত্থেকো রুক্খো উগ্গন্ত্ৰা পোরিসমত্তে ঠানে তিধাকপ্পো অহোসি. তস্স তিণ্ণং কপ্পানং অন্তরে চাটিপ্পমাণো আৰাটো অহোসি. সো দেৰে ৰস্সন্তে উদকেন পূরিতো, তং পরিৰারেত্ৰা হরীতকী আমলকী মরিচগচ্ছো চ অহোসি, তেসং পক্কানি ফলানি ছিজ্জিত্ৰা তত্থ পতন্তি. তস্সাৰিদূরে সযংজাতসালি জাতো, ততো সুৰকা সালিসীসানি আহরিত্ৰা তস্মিং রুক্খে নিসীদিত্ৰা খাদন্তি. তেসং খাদমানানং সালীপি তণ্ডুলাপি তত্থ পতন্তি. ইতি তং উদকং সূরিযসন্তাপেন পচ্চমানং রসং লোহিতৰণ্ণং অহোসি. নিদাঘসমযে পিপাসিতা সকুণগণা আগন্ত্ৰা তং পিৰিত্ৰা মত্তা পরিৰত্তিত্ৰা রুক্খমূলে পতিংসু, তস্মিং থোকং নিদ্দাযিত্ৰা ৰিকূজমানা পক্কমন্তি. রুক্খসুনখমক্কটাদীসুপি এসেৰ নযো. ৰনচরকো তং দিস্ৰা ‘‘সচে ইদং ৰিসং ভৰেয্য, ইমে মরেয্যুং, ইমে পন থোকং নিদ্দাযিত্ৰা যথাসুখং গচ্ছন্তি, নযিদং ৰিস’’ন্তি সযং পিৰিত্ৰা মত্তো হুত্ৰা মংসং খাদিতুকামো অহোসি. ততো অগ্গিং কত্ৰা রুক্খমূলে পতিতে তিত্তিরকুক্কুটাদযো মারেত্ৰা মংসং অঙ্গারে পচিত্ৰা একেন হত্থেন নচ্চন্তো একেন মংসং খাদন্তো একাহদ্ৰীহং তত্থেৰ অহোসি.
ততো পন অৰিদূরে একো ৰরুণো নাম তাপসো ৰসতি. ৰনচরকো অঞ্ঞদাপি তস্স সন্তিকং গচ্ছতি. অথস্স এতদহোসি – ‘‘ইদং পানং তাপসেন সদ্ধিং পিৰিস্সামী’’তি. সো একং ৰেল়ুনাল়িকং পূরেত্ৰা পক্কমংসেন সদ্ধিং আহরিত্ৰা পণ্ণসালং গন্ত্ৰা, ‘‘ভন্তে, ইমং পিৰথা’’তি ৰত্ৰা উভোপি মংসং খাদন্তা পিৰিংসু. ইতি সুরেন চ ৰরুণেন চ দিট্ঠত্তা তস্স পানস্স ‘‘সুরা’’তি চ ‘‘ৰরুণা’’তি চ নামং জাতং. তে উভোপি ‘‘অত্থেসো উপাযো’’তি ৰেল়ুনাল়িযো পূরেত্ৰা কাজেনাদায পচ্চন্তনগরং গন্ত্ৰা ‘‘পানকারকা নাম আগতা’’তি রঞ্ঞো আরোচাপেসুং. রাজা নে পক্কোসাপেসি, তে তস্স পানং উপনেসুং. রাজা দ্ৰে তযো ৰারে পিৰিত্ৰা মজ্জি, তস্স তং একাহদ্ৰীহমত্তমেৰ অহোসি. অথ নে ‘‘অঞ্ঞম্পি অত্থী’’তি পুচ্ছি. ‘‘অত্থি, দেৰা’’তি. ‘‘কুহি’’ন্তি? ‘‘হিমৰন্তে দেৰা’’তি. ‘‘তেন হি আনেথা’’তি. তে গন্ত্ৰা একদ্ৰে ৰারে আনেত্ৰা ‘‘নিবদ্ধং গন্তুং ন সক্খিস্সামা’’তি সম্ভারে সল্লক্খেত্ৰা তস্স রুক্খস্স তচং আদিং কত্ৰা সব্বসম্ভারে পক্খিপিত্ৰা নগরে সুরং করিংসু. নাগরা সুরং পিৰিত্ৰা পমাদং আপন্না দুগ্গতা অহেসুং, নগরং সুঞ্ঞং ৰিয অহোসি, তেন পানকারকা ততো পলাযিত্ৰা বারাণসিং গন্ত্ৰা ‘‘পানকারকা আগতা’’তি রঞ্ঞো আরোচাপেসুং. রাজা নে পক্কোসাপেত্ৰা পরিব্বযং অদাসি. তে তত্থাপি সুরং অকংসু, তম্পি নগরং তথেৰ ৰিনস্সি, ততো পলাযিত্ৰা সাকেতং, সাকেততো সাৰত্থিং অগমংসু.
তদা সাৰত্থিযং সব্বমিত্তো নাম রাজা অহোসি. সো তেসং সঙ্গহং কত্ৰা ‘‘কেন ৰো অত্থো’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘সম্ভারমূলেন চেৰ সালিপিট্ঠেন চ পঞ্চহি চাটিসতেহি চা’’তি ৰুত্তে সব্বং দাপেসি. তে পঞ্চসু চাটিসতেসু সুরং সণ্ঠাপেত্ৰা মূসিকভযেন চাটিরক্খণত্থায একেকায চাটিযা সন্তিকে একেকং বিল়ারং বন্ধিংসু. তে পচ্চিত্ৰা উত্তরণকালে চাটিকুচ্ছীসু পগ্ঘরন্তং সুরং পিৰিত্ৰা মত্তা নিদ্দাযিংসু. মূসিকা আগন্ত্ৰা তেসং কণ্ণনাসিকদাঠিকনঙ্গুট্ঠে খাদিত্ৰা অগমংসু. ‘‘বিল়ারা সুরং পিৰিত্ৰা মতা’’তি আযুত্তকপুরিসা রঞ্ঞো আরোচেসুং. রাজা ‘‘ৰিসকারকা এতে ভৰিস্সন্তী’’তি তেসং দ্ৰিন্নম্পি জনানং সীসানি ছিন্দাপেসি. তে ‘‘সুরং দেৰ, মধুরং দেৰা’’তি ৰিরৰন্তাৰ মরিংসু. রাজা তে মারাপেত্ৰা ‘‘চাটিযো ভিন্দথা’’তি আণাপেসি. বিল়ারাপি সুরায জিণ্ণায উট্ঠহিত্ৰা কীল়ন্তা ৰিচরিংসু, তে দিস্ৰা রঞ্ঞো আরোচেসুং. রাজা ‘‘সচে ৰিসং অস্স, এতে মরেয্যুং, মধুরেনেৰ ভৰিতব্বং, পিৰিস্সামি ন’’ন্তি নগরং অলঙ্কারাপেত্ৰা রাজঙ্গণে মণ্ডপং কারাপেত্ৰা অলঙ্কতমণ্ডপে সমুস্সিতসেতচ্ছত্তে রাজপল্লঙ্কে নিসীদিত্ৰা অমচ্চগণপরিৰুতো সুরং পাতুং আরভি.
তদা সক্কো দেৰরাজা ‘‘কে নু খো মাতুপট্ঠানাদীসু অপ্পমত্তা তীণি সুচরিতানি পূরেন্তী’’তি লোকং ৰোলোকেন্তো তং রাজানং সুরং পাতুং নিসিন্নং দিস্ৰা ‘‘সচাযং সুরং পিৰিস্সতি, সকলজম্বুদীপো নস্সিস্সতি. যথা ন পিৰিস্সতি, তথা নং করিস্সামী’’তি একং সুরাপুণ্ণং কুম্ভং হত্থতলে ঠপেত্ৰা ব্রাহ্মণৰেসেনাগন্ত্ৰা রঞ্ঞো সম্মুখট্ঠানে আকাসে ঠত্ৰা ‘‘ইমং কুম্ভং কিণাথ, ইমং কুম্ভং কিণাথা’’তি আহ. সব্বমিত্তরাজা তং তথা ৰদন্তং আকাসে ঠিতং দিস্ৰা ‘‘কুতো নু খো ব্রাহ্মণো আগচ্ছতী’’তি তেন সদ্ধিং সল্লপন্তো তিস্সো গাথা অভাসি –
৩৩. ‘‘কো পাতুরাসী তিদিৰা নভম্হি, ওভাসযং সংৰরিং চন্দিমাৰ;
গত্তেহি তে রস্মিযো নিচ্ছরন্তি, সতেরতা ৰিজ্জুরিৰন্তলিক্খে.
৩৪. ‘‘সো ছিন্নৰাতং কমসী অঘম্হি, ৰেহাযসং গচ্ছসি তিট্ঠসী চ;
ইদ্ধী নু তে ৰত্থুকতা সুভাৰিতা, অনদ্ধগূনং অপি দেৰতানং.
৩৫. ‘‘ৰেহাযসং গম্মমাগম্ম তিট্ঠসি, কুম্ভং কিণাথাতি যমেতমত্থং;
কো ৰা তুৰং কিস্স ৰা তায কুম্ভো, অক্খাহি মে ব্রাহ্মণ এতমত্থ’’ন্তি.
তত্থ কো পাতুরাসীতি কুতো পাতুভূতোসি, কুতো আগতোসীতি অত্থো. তিদিৰা নভম্হীতি কিং তাৰতিংসভৰনা আগন্ত্ৰা ইধ নভম্হি আকাসে পাকটো জাতোসীতি পুচ্ছতি. সংৰরিন্তি রত্তিং. সতেরতাতি এৰংনামিকা. সোতি সো ত্ৰং. ছিন্নৰাতন্তি ৰলাহকোপি তাৰ ৰাতেন কমতি, তস্স পন সোপি ৰাতো নত্থি, তেনেৰমাহ. কমসীতি পৰত্তেসি. অঘম্হীতি অপ্পটিঘে আকাসে. ৰত্থুকতাতি ৰত্থু ৰিয পতিট্ঠা ৰিয কতা. অনদ্ধগূনং অপি দেৰতানন্তি যা পদসা অদ্ধানং অগমনেন অনদ্ধগূনং দেৰতানং ইদ্ধি, সা অপি তৰ সুভাৰিতাতি পুচ্ছতি. ৰেহাযসং গম্মমাগম্মাতি আকাসে পৰত্তং পদৰীতিহারং পটিচ্চ নিস্সায. ‘‘তিট্ঠসী’’তি ইমস্স ‘‘কো ৰা তুৰ’’ন্তি ইমিনা সম্বন্ধো, এৰং তিট্ঠমানো কো ৰা ত্ৰন্তি অত্থো. যমেতমত্থন্তি যং এতং ৰদসি. ইমস্স ‘‘কিস্স ৰা তায’’ন্তি ইমিনা সম্বন্ধো, যং এতং কুম্ভং কিণাথাতি ৰদসি, কিস্স ৰা তে অযং কুম্ভোতি অত্থো.
ততো সক্কো ‘‘তেন হি সুণাহী’’তি ৰত্ৰা সুরায দোসে দস্সেন্তো আহ –
৩৬. ‘‘ন সপ্পিকুম্ভো নপি তেলকুম্ভো, ন ফাণিতস্স ন মধুস্স কুম্ভো;
কুম্ভস্স ৰজ্জানি অনপ্পকানি, দোসে বহূ কুম্ভগতে সুণাথ.
৩৭. ‘‘গল়েয্য যং পিত্ৰা পতে পপাতং, সোব্ভং গুহং চন্দনিযোল়িগল্লং;
বহুম্পি ভুঞ্জেয্য অভোজনেয্যং, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.
৩৮. ‘‘যং পিত্ৰা চিত্তস্মিং অনেসমানো, আহিণ্ডতী গোরিৰ ভক্খসাদী;
অনাথমানো উপগাযতি নচ্চতি চ, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.
৩৯. ‘‘যং ৰে পিৰিত্ৰা অচেলোৰ নগ্গো, চরেয্য গামে ৰিসিখন্তরানি;
সম্মূল়্হচিত্তো অতিৰেলসাযী, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.
৪০. ‘‘যং পিত্ৰা উট্ঠায পৰেধমানো, সীসঞ্চ বাহুঞ্চ পচালযন্তো;
সো নচ্চতী দারুকটল্লকোৰ, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.
৪১. ‘‘যং ৰে পিৰিত্ৰা অগ্গিদড্ঢা সযন্তি, অথো সিগালেহিপি খাদিতাসে;
বন্ধং ৰধং ভোগজানিঞ্চুপেন্তি, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.
৪২. ‘‘যং পিত্ৰা ভাসেয্য অভাসনেয্যং, সভাযমাসীনো অপেতৰত্থো;
সম্মক্খিতো ৰন্তগতো ব্যসন্নো, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.
৪৩. ‘‘যং ৰে পিৰিত্ৰা উক্কট্ঠো আৰিলক্খো, মমেৰ সব্বপথৰীতি মঞ্ঞে;
ন মে সমো চাতুরন্তোপি রাজা, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.
৪৪. ‘‘মানাতিমানা কলহানি পেসুণী, দুব্বণ্ণিনী নগ্গযিনী পলাযিনী;
চোরান ধুত্তান গতী নিকেতো, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.
৪৫. ‘‘ইদ্ধানি ফীতানি কুলানি অস্সু, অনেকসাহস্সধনানি লোকে;
উচ্ছিন্নদাযজ্জকতানিমায, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.
৪৬. ‘‘ধঞ্ঞং ধনং রজতং জাতরূপং, খেত্তং গৰং যত্থ ৰিনাসযন্তি;
উচ্ছেদনী ৰিত্তগতং কুলানং, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.
৪৭. ‘‘যং ৰে পিত্ৰা দিত্তরূপোৰ পোসো, অক্কোসতি মাতরং পিতরঞ্চ;
সস্সুম্পি গণ্হেয্য অথোপি সুণ্হং, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.
৪৮. ‘‘যং ৰে পিত্ৰা দিত্তরূপাৰ নারী, অক্কোসতী সস্সুরং সামিকঞ্চ;
দাসম্পি গণ্হে পরিচারিকম্পি, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.
৪৯. ‘‘যং ৰে পিৰিত্ৰান হনেয্য পোসো, ধম্মে ঠিতং সমণং ব্রাহ্মণং ৰা;
গচ্ছে অপাযম্পি ততোনিদানং, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.
৫০. ‘‘যং ৰে পিৰিত্ৰা দুচ্চরিতং চরন্তি, কাযেন ৰাচায চ চেতসা চ;
নিরযং ৰজন্তি দুচ্চরিতং চরিত্ৰা, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.
৫১. ‘‘যং যাচমানা ন লভন্তি পুব্বে, বহুং হিরঞ্ঞম্পি পরিচ্চজন্তা;
সো তং পিৰিত্ৰা অলিকং ভণাতি, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.
৫২. ‘‘যং ৰে পিত্ৰা পেসনে পেসিযন্তো, অচ্চাযিকে করণীযম্হি জাতে;
অত্থম্পি সো নপ্পজানাতি ৰুত্তো, তস্সা পুণ্ণং কুম্ভমিমং কিণাথ.