৫. পঠমএসনাসুত্তৰণ্ণনা

৫৪. পঞ্চমে এসনাতি গৰেসনা পরিযেসনা মগ্গনা. তা ৰিভাগতো দস্সেতুং ‘‘কামেসনা’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ কামেসনাতি কামানং এসনা, কামসঙ্খাতা ৰা এসনা কামেসনা. ৰুত্তঞ্হেতং –

‘‘তত্থ কতমা কামেসনা? যো কামেসু কামচ্ছন্দো, কামরাগো, কামনন্দী, কামস্নেহো, কামপিপাসা, কামমুচ্ছা, কামজ্ঝোসানং, অযং ৰুচ্চতি কামেসনা’’তি (ৰিভ. ৯১৯).

তস্মা কামরাগো কামেসনাতি ৰেদিতব্বো. ভৰেসনাযপি এসেৰ নযো. ৰুত্তম্পি চেতং –

‘‘তত্থ কতমা ভৰেসনা? যো ভৰেসু ভৰচ্ছন্দো…পে… ভৰজ্ঝোসানং, অযং ৰুচ্চতি ভৰেসনা’’তি (ৰিভ. ৯১৯).

তস্মা ভৰেসনরাগো রূপারূপভৰপত্থনা ভৰেসনাতি ৰেদিতব্বা. ব্রহ্মচরিযস্স এসনা ব্রহ্মচরিযেসনা. যথাহ –

‘‘তত্থ কতমা ব্রহ্মচরিযেসনা? সস্সতো লোকোতি ৰা, অসস্সতো লোকোতি ৰা, অন্তৰা লোকোতি ৰা, অনন্তৰা লোকোতি ৰা, তং জীৰং তং সরীরন্তি ৰা, অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরন্তি ৰা, হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰা, ন হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰা, হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰা, নেৰ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰা, যা এৰরূপা দিট্ঠি দিট্ঠিগতং দিট্ঠিগহনং দিট্ঠিকন্তারো দিট্ঠিৰিসূকাযিকং দিট্ঠিৰিপ্ফন্দিতং দিট্ঠিসঞ্ঞোজনং গাহো পতিট্ঠাহো অভিনিৰেসো পরামাসো কুম্মগ্গো মিচ্ছাপথো মিচ্ছত্তং তিত্থাযতনং ৰিপরিযেসগ্গাহো, অযং ৰুচ্চতি ব্রহ্মচরিযেসনা’’তি (ৰিভ. ৯১৯).

তস্মা দিট্ঠিগতসম্মতস্স ব্রহ্মচরিযস্স এসনা দিট্ঠিব্রহ্মচরিযেসনাতি ৰেদিতব্বাতি. এত্তাৰতা রাগদিট্ঠিযো এসনাতি দস্সিতা হোন্তি. ন কেৰলঞ্চ রাগদিট্ঠিযোৰ এসনা, তদেকট্ঠং কম্মম্পি. ৰুত্তম্পি চেতং –

‘‘তত্থ কতমা কামেসনা? কামরাগো তদেকট্ঠং অকুসলং কাযকম্মং ৰচীকম্মং মনোকম্মং, অযং ৰুচ্চতি কামেসনা. তত্থ কতমা ভৰেসনা? ভৰরাগো তদেকট্ঠং অকুসলং কাযকম্মং ৰচীকম্মং মনোকম্মং, অযং ৰুচ্চতি ভৰেসনা. তত্থ কতমা ব্রহ্মচরিযেসনা? অন্তগ্গাহিকা দিট্ঠি তদেকট্ঠং অকুসলং কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, মনোকম্মং, অযং ৰুচ্চতি ব্রহ্মচরিযেসনা’’তি (ৰিভ. ৯১৯) –

এৰমেতা তিস্সো এসনা ৰেদিতব্বা.

গাথাসু সম্ভৰন্তি এত্থ এসনানং উপ্পত্তিহেতুভূতা অৰিজ্জাদযো তণ্হা চাতি সম্ভৰো, সমুদযোতি অত্থো. যত্থ চেতা নিরুজ্ঝন্তীতি ব্রহ্মচরিযেসনা পঠমমগ্গেন নিরুজ্ঝতি, কামেসনা অনাগামিমগ্গেন, ভৰেসনা অরহত্তমগ্গেন নিরুজ্ঝতীতি ৰেদিতব্বং. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.

পঞ্চমসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.