৩. তপনীযসুত্তৰণ্ণনা

৩০. ততিযে তপনীযাতি ইধ চেৰ সম্পরাযে চ তপন্তি ৰিবাধেন্তি ৰিহেঠেন্তীতি তপনীযা. তপনং ৰা দুক্খং দিট্ঠে চেৰ ধম্মে অভিসম্পরাযে চ তস্স উপ্পাদনেন চেৰ অনুবলপ্পদানেন চ হিতাতি তপনীযা. অথ ৰা তপন্তি তেনাতি তপনং, পচ্ছানুতাপো, ৰিপ্পটিসারোতি অত্থো, তস্স হেতুভাৰতো হিতাতি তপনীযা. অকতকল্যাণোতি অকতং কল্যাণং ভদ্দকং পুঞ্ঞং এতেনাতি অকতকল্যাণো. সেসপদদ্ৰযং তস্সেৰ ৰেৰচনং. পুঞ্ঞঞ্হি পৰত্তিহিততায আযতিংসুখতায চ ভদ্দকট্ঠেন কল্যাণন্তি চ কুচ্ছিতসলনাদিঅত্থেন কুসলন্তি চ দুক্খভীরূনং সংসারভীরূনঞ্চ রক্খনট্ঠেন ভীরুত্তাণন্তি চ ৰুচ্চতি. কতপাপোতি কতং উপচিতং পাপং এতেনাতি কতপাপো. সেসপদদ্ৰযং তস্সেৰ ৰেৰচনং. অকুসলকম্মঞ্হি লামকট্ঠেন পাপন্তি চ অত্তনো পৰত্তিক্খণে ৰিপাকক্খণে চ ঘোরসভাৰতায লুদ্দন্তি চ কিলেসেহি দূসিতভাৰেন কিব্বিসন্তি চ ৰুচ্চতি. ইতি ভগৰা ‘‘দ্ৰে ধম্মা তপনীযা’’তি ধম্মাধিট্ঠানেন উদ্দিসিত্ৰা অকতং কুসলং ধম্মং কতঞ্চ অকুসলং ধম্মং পুগ্গলাধিট্ঠানেন নিদ্দিসি. ইদানি তেসং তপনীযভাৰং দস্সেন্তো ‘‘সো অকতং মে কল্যাণন্তিপি তপ্পতি, কতং মে পাপন্তিপি তপ্পতী’’তি আহ. চিত্তসন্তাসেন তপ্পতি অনুতপ্পতি অনুসোচতীতি অত্থো.

গাথাসু দুট্ঠু চরিতং, কিলেসপূতিকত্তা ৰা দুট্ঠং চরিতন্তি দুচ্চরিতং. কাযেন দুচ্চরিতং, কাযতো ৰা পৰত্তং দুচ্চরিতং কাযদুচ্চরিতং. এৰং ৰচীমনোদুচ্চরিতানিপি দট্ঠব্বানি. ইমানি চ কাযদুচ্চরিতাদীনি কম্মপথপ্পত্তানি অধিপ্পেতানীতি যং ন কম্মপথপ্পত্তং অকুসলজাতং, তং সন্ধাযাহ ‘‘যঞ্চঞ্ঞং দোসসঞ্হিত’’ন্তি. তস্সত্থো – যম্পি চ অঞ্ঞং কম্মপথভাৰং অপ্পত্তত্তা নিপ্পরিযাযেন কাযকম্মাদিসঙ্খং ন লভতি, রাগাদিকিলেসসংসট্ঠত্তা দোসসহিতং অকুসলং তম্পি কত্ৰাতি অত্থো. নিরযন্তি নিরতিঅত্থেন নিরস্সাদট্ঠেন ৰা নিরযন্তি লদ্ধনামং সব্বম্পি দুগ্গতিং, অযসঙ্খাতসুখপ্পটিক্খেপেন ৰা সব্বত্থ সুগতিদুগ্গতীসু নিরযদুক্খং. সো তাদিসো পুগ্গলো উপগচ্ছতীতি এৰমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো.

এত্থ চ কাযদুচ্চরিতস্স তপনীযভাৰে নন্দো যক্খো নন্দো মাণৰকো নন্দো গোঘাতকো দ্ৰে ভাতিকাতি এতেসং ৰত্থূনি কথেতব্বানি. তে কির গাৰিং ৰধিত্ৰা মংসং দ্ৰে কোট্ঠাসে অকংসু. ততো কনিট্ঠো জেট্ঠং আহ – ‘‘ময্হং দারকা বহূ, ইমানি মে অন্তানি দেহী’’তি. অথ নং জেট্ঠো – ‘‘সব্বং মংসং দ্ৰেধা ৰিভত্তং, পুন কিমগ্গহেসী’’তি পহরিত্ৰা জীৰিতক্খযং পাপেসি. নিৰত্তিত্ৰা চ নং ওলোকেন্তো মতং দিস্ৰা ‘‘ভারিযং ৰত মযা কতং, স্ৰাহং অকারণেনেৰ নং মারেসি’’ন্তি চিত্তং উপ্পাদেসি. অথস্স বলৰৰিপ্পটিসারো উপ্পজ্জি. সো ঠিতট্ঠানেপি নিসিন্নট্ঠানেপি তদেৰ কম্মং আৰজ্জেতি, চিত্তস্সাদং ন লভতি, অসিতপীতখাযিতম্পিস্স সরীরে ওজং ন ফরতি, অট্ঠিচম্মমত্তমেৰ অহোসি. অথ নং একো থেরো পুচ্ছি ‘‘উপাসক, ত্ৰং অতিৰিয কিসো অট্ঠিচম্মমত্তো জাতো, কীদিসো তে রোগো, উদাহু অত্থি কিঞ্চি তপনীযং কম্মং কত’’ন্তি? সো ‘‘আম, ভন্তে’’তি সব্বং আরোচেসি. অথস্স সো ‘‘ভারিযং তে, উপাসক, কম্মং কতং, অনপরাধট্ঠানে অপরদ্ধ’’ন্তি আহ. সো তেনেৰ কম্মুনা কালং কত্ৰা নিরযে নিব্বত্তি. ৰচীদুচ্চরিতস্স পন সুপ্পবুদ্ধসক্ককোকালিকচিঞ্চমাণৰিকাদীনং ৰত্থূনি কথেতব্বানি, মনোদুচ্চরিতস্স উক্কলজযভঞ্ঞাদীনং.

ততিযসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.