৬. বিল়ালপাদকসেট্ঠিৰত্থু

মাৰমঞ্ঞেথ পুঞ্ঞস্সাতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো বিল়ালপাদকসেট্ঠিং আরব্ভ কথেসি.

একস্মিঞ্হি সমযে সাৰত্থিৰাসিনো ৰগ্গবন্ধনেন বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স দানং দেন্তি. অথেকদিৰসং সত্থা অনুমোদনং করোন্তো এৰমাহ –

‘‘উপাসকা ইধেকচ্চো অত্তনাৰ দানং দেতি, পরং ন সমাদপেতি. সো নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে ভোগসম্পদং লভতি, নো পরিৰারসম্পদং. একচ্চো অত্তনা দানং ন দেতি, পরং সমাদপেতি. সো নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে পরিৰারসম্পদং লভতি, নো ভোগসম্পদং. একচ্চো অত্তনা চ ন দেতি, পরঞ্চ ন সমাদপেতি. সো নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে নেৰ ভোগসম্পদং লভতি, ন পরিৰারসম্পদং, ৰিঘাসাদো হুত্ৰা ৰিচরতি. একচ্চো অত্তনা চ দেতি, পরঞ্চ সমাদপেতি. সো নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে ভোগসম্পদঞ্চেৰ লভতি, পরিৰারসম্পদঞ্চা’’তি.

অথেকো পণ্ডিতপুরিসো তং ধম্মদেসনং সুত্ৰা ‘‘অহো অচ্ছরিযমিদং কারণং, অহং দানি উভযসম্পত্তিসংৰত্তনিকং কম্মং করিস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা সত্থারং উট্ঠায গমনকালে আহ – ‘‘ভন্তে, স্ৰে অম্হাকং ভিক্খং গণ্হথা’’তি. কিত্তকেহি পন তে ভিক্খূহি অত্থোতি? সব্বভিক্খূহি, ভন্তেতি. সত্থা অধিৰাসেসি. সোপি গামং পৰিসিত্ৰা, ‘‘অম্মতাতা, মযা স্ৰাতনায বুদ্ধপ্পমুখো ভিক্খুসঙ্ঘো নিমন্তিতো, যো যত্তকানং ভিক্খূনং সক্কোতি, সো তত্তকানং যাগুআদীনং অত্থায তণ্ডুলাদীনি দেতু, একস্মিং ঠানে পচাপেত্ৰা দানং দস্সামা’’তি উগ্ঘোসেন্তো ৰিচরি.

অথ নং একো সেট্ঠি অত্তনো আপণদ্ৰারং সম্পত্তং দিস্ৰা ‘‘অযং অত্তনো পহোনকে ভিক্খূ অনিমন্তেত্ৰা পন সকলগামং সমাদপেন্তো ৰিচরতী’’তি কুজ্ঝিত্ৰা ‘‘তযা গহিতভাজনং আহরা’’তি তীহি অঙ্গুলীহি গহেত্ৰা থোকে তণ্ডুলে অদাসি, তথা মুগ্গে, তথা মাসেতি. সো ততো পট্ঠায বিল়ালপাদকসেট্ঠি নাম জাতো, সপ্পিফাণিতাদীনি দেন্তোপি করণ্ডং কুটে পক্খিপিত্ৰা একতো কোণং কত্ৰা বিন্দুং বিন্দুং পগ্ঘরাযন্তো থোকথোকমেৰ অদাসি. উপাসকো অৰসেসেহি দিন্নং একতো কত্ৰা ইমিনা দিন্নং ৰিসুংযেৰ অগ্গহেসি. সো সেট্ঠি তস্স কিরিযং দিস্ৰা ‘‘কিং নু খো এস মযা দিন্নং ৰিসুং গণ্হাতী’’তি চিন্তেত্ৰা তস্স পচ্ছতো পচ্ছতো একং চূল়ুপট্ঠাকং পহিণি ‘‘গচ্ছ, যং এস করোতি, তং জানাহী’’তি. সো গন্ত্ৰা ‘‘সেট্ঠিস্স মহপ্ফলং হোতূ’’তি যাগুভত্তপূৰানং অত্থায একং দ্ৰে তণ্ডুলে পক্খিপিত্ৰা মুগ্গমাসেপি তেলফাণিতাদিবিন্দূনিপি সব্বভাজনেসু পক্খিপি. চূল়ুপট্ঠাকো গন্ত্ৰা সেট্ঠিস্স আরোচেসি. তং সুত্ৰা সেট্ঠি চিন্তেসি – ‘‘সচে মে সো পরিসমজ্ঝে অৰণ্ণং ভাসিস্সতি, মম নামে গহিতমত্তেযেৰ নং পহরিত্ৰা মারেস্সামী’’তি নিৰাসনন্তরে ছুরিকং বন্ধিত্ৰা পুনদিৰসে গন্ত্ৰা ভত্তগ্গে অট্ঠাসি. সো পুরিসো বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পরিৰিসিত্ৰা ভগৰন্তং আহ – ‘‘ভন্তে, মযা মহাজনং সমাদপেত্ৰা ইমং দানং দিন্নং, তত্থ সমাদপিতমনুস্সা অত্তনো অত্তনো বলেন বহূনিপি থোকানিপি তণ্ডুলাদীনি অদংসু, তেসং সব্বেসং মহপ্ফলং হোতূ’’তি. তং সুত্ৰা সো সেট্ঠি চিন্তেসি – ‘‘অহং ‘অসুকেন নাম অচ্ছরায গণ্হিত্ৰা তণ্ডুলাদীনি দিন্নানীতি মম নামে গহিতমত্তে ইমং মারেস্সামী’তি আগতো, অযং পন সব্বসঙ্গাহিকং কত্ৰা ‘যেহিপি নাল়িআদীহি মিনিত্ৰা দিন্নং, যেহিপি অচ্ছরায গহেত্ৰা দিন্নং, সব্বেসং মহপ্ফলং হোতূ’তি ৰদতি. সচাহং এৰরূপং ন খমাপেস্সামি, দেৰদণ্ডো মম মত্থকে পতিস্সতী’’তি. সো তস্স পাদমূলে নিপজ্জিত্ৰা ‘‘খমাহি মে, সামী’’তি আহ. ‘‘কিং ইদ’’ন্তি চ তেন ৰুত্তে সব্বং তং পৰত্তিং আরোচেসি. তং কিরিযং দিস্ৰা সত্থা ‘‘কিং ইদ’’ন্তি দানৰেয্যাৰটিকং পুচ্ছি. সো অতীতদিৰসতো পট্ঠায সব্বং তং পৰত্তিং আরোচেসি. অথ নং সত্থা ‘‘এৰং কির সেট্ঠী’’তি পুচ্ছিত্ৰা, ‘‘আম, ভন্তে’’তি ৰুত্তে, ‘‘উপাসক, পুঞ্ঞং নাম ‘অপ্পক’ন্তি ন অৰমঞ্ঞিতব্বং, মাদিসস্স বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স দানং দত্ৰা ‘অপ্পক’ন্তি ন অৰমঞ্ঞিতব্বং. পণ্ডিতমনুস্সা হি পুঞ্ঞং করোন্তা ৰিৰটভাজনং ৰিয উদকেন অনুক্কমেন পুঞ্ঞেন পূরন্তিযেৰা’’তি ৰত্ৰা অনুসন্ধিং ঘটেত্ৰা ধম্মং দেসেন্তো ইমং গাথমাহ –

১২২. ‘‘মাৰমঞ্ঞেথ পুঞ্ঞস্স, ন মন্দং আগমিস্সতি;

উদবিন্দুনিপাতেন, উদকুম্ভোপি পূরতি;

ধীরো পূরতি পুঞ্ঞস্স, থোকং থোকম্পি আচিন’’ন্তি.

তস্সত্থো – পণ্ডিতমনুস্সো পুঞ্ঞং কত্ৰা ‘‘অপ্পকমত্তং মযা কতং, ন মন্দং ৰিপাকৰসেন আগমিস্সতি, এৰং পরিত্তকং কম্মং কহং মং দক্খিস্সতি, অহং ৰা তং কহং দক্খিস্সামি, কদা এতং ৰিপচ্চিস্সতী’’তি এৰং পুঞ্ঞং মাৰমঞ্ঞেথ ন অৰজানেয্য. যথা হি নিরন্তরং উদবিন্দুনিপাতেন ৰিৰরিত্ৰা ঠপিতং কুলালভাজনং পূরতি, এৰং ধীরো পণ্ডিতপুরিসো থোকং থোকম্পি পুঞ্ঞং আচিনন্তো পুঞ্ঞস্স পূরতীতি.

দেসনাৰসানে সো সেট্ঠি সোতাপত্তিফলং পাপুণি, সম্পত্তপরিসাযপি সাত্থিকা ধম্মদেসনা অহোসীতি.

বিল়ালপাদকসেট্ঠিৰত্থু ছট্ঠং.