১১. তযোজনৰত্থু

ন অন্তলিক্খেতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো তযো জনে আরব্ভ কথেসি.

সত্থরি কির জেতৰনে ৰিহরন্তে সম্বহুলা ভিক্খূ সত্থু দস্সনত্থায আগচ্ছন্তা একং গামং পিণ্ডায পৰিসিংসু. গামৰাসিনো তে সম্পত্তে আদায আসনসালায নিসীদাপেত্ৰা যাগুখজ্জকং দত্ৰা পিণ্ডপাতৰেলং আগমযমানা ধম্মং সুণন্তা নিসীদিংসু. তস্মিং খণে ভত্তং পচিত্ৰা সূপব্যঞ্জনং ধূপযমানায একিস্সা ইত্থিযা ভাজনতো অগ্গিজালা উট্ঠহিত্ৰা ছদনং গণ্হি. ততো একং তিণকরল়ং উট্ঠহিত্ৰা জলমানং আকাসং পক্খন্দি. তস্মিং খণে একো কাকো আকাসেন গচ্ছন্তো তত্থ গীৰং পৰেসেত্ৰা তিণৰল্লিৰেঠিতো ঝাযিত্ৰা গামমজ্ঝে পতি. ভিক্খূ তং দিস্ৰা ‘‘অহো ভারিযং কম্মং, পস্সথাৰুসো, কাকেন পত্তং ৰিপ্পকারং, ইমিনা কতকম্মং অঞ্ঞত্র সত্থারা কো জানিস্সতি, সত্থারমস্স কম্মং পুচ্ছিস্সামা’’তি চিন্তেত্ৰা পক্কমিংসু.

অপরেসম্পি ভিক্খূনং সত্থু দস্সনত্থায নাৰং অভিরুয্হ গচ্ছন্তানং নাৰা সমুদ্দে নিচ্চলা অট্ঠাসি. মনুস্সা ‘‘কাল়কণ্ণিনা এত্থ ভৰিতব্ব’’ন্তি সলাকং ৰিচারেসুং. নাৰিকস্স চ ভরিযা পঠমৰযে ঠিতা দস্সনীযা পাসাদিকা, সলাকা তস্সা পাপুণি. ‘‘সলাকং পুন ৰিচারেথা’’তি ৰত্ৰা যাৰততিযং ৰিচারেসুং, তিক্খত্তুম্পি তস্সা এৰ পাপুণি. মনুস্সা ‘‘কিং, সামী’’তি নাৰিকস্স মুখং ওলোকেসুং. নাৰিকো ‘‘ন সক্কা একিস্সা অত্থায মহাজনং নাসেতুং, উদকে নং খিপথা’’তি আহ. সা গহেত্ৰা উদকে খিপিযমানা মরণভযতজ্জিতা ৰিরৰং অকাসি. তং সুত্ৰা নাৰিকো কো অত্থো ইমিস্সা আভরণেহি নট্ঠেহি, সব্বাভরণানি ওমুঞ্চিত্ৰা একং পিলোতিকং নিৰাসাপেত্ৰা ছড্ডেথ নং, অহং পনেতং উদকপিট্ঠে প্লৰমানং দট্ঠুং ন সক্খিস্সামী তস্মা যথা নং অহং ন পস্সামি, তথা একং ৰালুককুটং গীৰায বন্ধিত্ৰা সমুদ্দে খিপথাতি. তে তথা করিংসু. তম্পি পতিতট্ঠানেযেৰ মচ্ছকচ্ছপা ৰিলুম্পিংসু. ভিক্খূ তং পৰত্তিং ঞত্ৰা ‘‘ঠপেত্ৰা সত্থারং কো অঞ্ঞো এতিস্সা ইত্থিযা কতকম্মং জানিস্সতি, সত্থারং তস্সা কম্মং পুচ্ছিস্সামা’’তি ইচ্ছিতট্ঠানং পত্ৰা নাৰাতো ওরুয্হ পক্কমিংসু.

অপরেপি সত্ত ভিক্খূ সত্থু দস্সনত্থায গচ্ছন্তা সাযং একং ৰিহারং পৰিসিত্ৰা ৰসনট্ঠানং পুচ্ছিংসু. একস্মিঞ্চ লেণে সত্ত মঞ্চা হোন্তি. তেসং তদেৰ লভিত্ৰা তত্থ নিপন্নানং রত্তিভাগে কূটাগারমত্তো পাসাণো পৰট্টমানো আগন্ত্ৰা লেণদ্ৰারং পিদহি. নেৰাসিকা ভিক্খূ ‘‘মযং ইমং লেণং আগন্তুকভিক্খূনং পাপযিম্হা, অযঞ্চ মহাপাসাণো লেণদ্ৰারং পিদহন্তো অট্ঠাসি, অপনেস্সাম ন’’ন্তি সমন্তা সত্তহি গামেহি মনুস্সে সন্নিপাতেত্ৰা ৰাযমন্তাপি ঠানা চালেতুং নাসক্খিংসু. অন্তো পৰিট্ঠভিক্খূপি ৰাযমিংসুযেৰ. এৰং সন্তেপি সত্তাহং পাসাণং চালেতুং নাসক্খিংসু. আগন্তুকা সত্তাহং ছাতজ্ঝত্তা মহাদুক্খং অনুভৰিংসু. সত্তমে দিৰসে পাসাণো সযমেৰ পৰট্টিত্ৰা অপগতো. ভিক্খূ নিক্খমিত্ৰা ‘‘অম্হাকং ইমং পাপং অঞ্ঞত্র সত্থারা কো জানিস্সতি, সত্থারং পুচ্ছিস্সামা’’তি চিন্তেত্ৰা পক্কমিংসু. তে পুরিমেহি সদ্ধিং অন্তরামগ্গে সমাগন্ত্ৰা সব্বে একতোৰ সত্থারং উপসঙ্কমিত্ৰা ৰন্দিত্ৰা একমন্তং নিসিন্না সত্থারা কতপটিসন্থারা অত্তনা অত্তনা দিট্ঠানুভূতানি কারণানি পটিপাটিযা পুচ্ছিংসু.

সত্থাপি তেসং পটিপাটিযা এৰং ব্যাকাসি – ‘‘ভিক্খৰে, সো তাৰ কাকো অত্তনা কতকম্মমেৰ অনুভোসি. অতীতকালে হি বারাণসিযং একো কস্সকো অত্তনো গোণং দমেন্তো দমেতুং নাসক্খি. সো হিস্স গোণো থোকং গন্ত্ৰা নিপজ্জি, পোথেত্ৰা উট্ঠাপিতোপি থোকং গন্ত্ৰা পুনপি তথেৰ নিপজ্জি. সো ৰাযমিত্ৰা তং দমেতুং অসক্কোন্তো কোধাভিভূতো হুত্ৰা ‘ইতো দানি পট্ঠায সুখং নিপজ্জিস্সসী’তি পলালপিণ্ডং ৰিয করোন্তো পলালেন তস্স গীৰং পলিৰেঠেত্ৰা অগ্গিমদাসি, গোণো তত্থেৰ ঝাযিত্ৰা মতো. তদা, ভিক্খৰে, তেন কাকেন তং পাপকম্মং কতং. সো তস্স ৰিপাকেন দীঘরত্তং নিরযে পচ্চিত্ৰা ৰিপাকাৰসেসেন সত্তক্খত্তুং কাকযোনিযং নিব্বত্তিত্ৰা এৰমেৰ আকাসে ঝাযিত্ৰাৰ মতো’’তি.

সাপি, ভিক্খৰে, ইত্থী অত্তনা কতকম্মমেৰ অনুভোসি. সা হি অতীতে বারাণসিযং একস্স গহপতিকস্স ভরিযা উদকহরণকোট্টনপচনাদীনি সব্বকিচ্চানি সহত্থেনেৰ অকাসি. তস্সা একো সুনখো তং গেহে সব্বকিচ্চানি কুরুমানং ওলোকেন্তোৰ নিসীদতি. খেত্তে ভত্তং হরন্তিযা দারুপণ্ণাদীনং ৰা অত্থায অরঞ্ঞং গচ্ছন্তিযা তায সদ্ধিংযেৰ গচ্ছতি. তং দিস্ৰা দহরমনুস্সা ‘‘অম্ভো নিক্খন্তো সুনখলুদ্দকো, অজ্জ মযং মংসেন ভুঞ্জিস্সামা’’তি উপ্পণ্ডেন্তি. সা তেসং কথায মঙ্কু হুত্ৰা সুনখং লেড্ডুদণ্ডাদীহি পহরিত্ৰা পলাপেতি, সুনখো নিৰত্তিত্ৰা পুন অনুবন্ধতি. সো কিরস্সা ততিযে অত্তভাৰে ভত্তা অহোসি, তস্মা সিনেহং ছিন্দিতুং ন সক্কোতি. কিঞ্চাপি হি অনমতগ্গে সংসারে জাযা ৰা পতি ৰা অভূতপুব্বা নাম নত্থি, অৰিদূরে পন অত্তভাৰে ঞাতকেসু অধিমত্তো সিনেহো হোতি, তস্মা সো সুনখো তং ৰিজহিতুং ন সক্কোতি. সা তস্স কুজ্ঝিত্ৰা খেত্তং সামিকস্স যাগুং হরমানা রজ্জুং উচ্ছঙ্গে ঠপেত্ৰা অগমাসি, সুনখো তাযেৰ সদ্ধিং গতো. সা সামিকস্স যাগুং দত্ৰা তুচ্ছকুটং আদায একং উদকট্ঠানং গন্ত্ৰা কুটং ৰালুকায পূরেত্ৰা সমীপে ওলোকেত্ৰা ঠিতস্স সুনখস্স সদ্দমকাসি. সুনখো ‘‘চিরস্সং ৰত মে অজ্জ মধুরকথা লদ্ধা’’তি নঙ্গুট্ঠং চালেন্তো তং উপসঙ্কমি. সা তং গীৰাযং দল়্হং গহেত্ৰা একায রজ্জুকোটিযা কুটং বন্ধিত্ৰা একং রজ্জুকোটিং সুনখস্স গীৰাযং বন্ধিত্ৰা কুটং উদকাভিমুখং পৰট্টেসি. সুনখো কুটং অনুবন্ধন্তো উদকে পতিত্ৰা তত্থেৰ কালমকাসি. সা তস্স কম্মস্স ৰিপাকেন দীঘরত্তং নিরযে পচ্চিত্ৰা ৰিপাকাৰসেসেন অত্তভাৰসতে ৰালুককুটং গীৰাযং বন্ধিত্ৰা উদকে পক্খিত্তা কালমকাসীতি.

তুম্হেহিপি, ভিক্খৰে, অত্তনা কতকম্মমেৰ অনুভূতং. অতীতস্মিঞ্হি বারাণসিৰাসিনো সত্ত গোপালকদারকা একস্মিং অটৰিপদেসে সত্তাহৰারেন গাৰিযো ৰিচরন্তা একদিৰসং গাৰিযো ৰিচারেত্ৰা আগচ্ছন্তা একং মহাগোধং দিস্ৰা অনুবন্ধিংসু. গোধা পলাযিত্ৰা একং ৰম্মিকং পাৰিসি. তস্স পন ৰম্মিকস্স সত্ত ছিদ্দানি, দারকা ‘‘মযং দানি গহেতুং ন সক্খিস্সাম, স্ৰে আগন্ত্ৰা গণ্হিস্সামা’’তি একেকো একেকং সাখভঙ্গমুট্ঠিং আদায সত্তপি জনা সত্ত ছিদ্দানি পিদহিত্ৰা পক্কমিংসু. তে পুনদিৰসে তং গোধং অমনসিকত্ৰা অঞ্ঞস্মিং পদেসে গাৰিযো ৰিচারেত্ৰা সত্তমে দিৰসে গাৰিযো আদায গচ্ছন্তা তং ৰম্মিকং দিস্ৰা সতিং পটিলভিত্ৰা ‘‘কা নু খো তস্সা গোধায পৰত্তী’’তি অত্তনা অত্তনা পিদহিতানি ছিদ্দানি ৰিৰরিংসু. গোধা জীৰিতে নিরালযা হুত্ৰা অট্ঠিচম্মাৰসেসা পৰেধমানা নিক্খমি. তে তং দিস্ৰা অনুকম্পং কত্ৰা ‘‘মা নং মারেথ, সত্তাহং ছিন্নভত্তা জাতা’’তি তস্সা পিট্ঠিং পরিমজ্জিত্ৰা ‘‘সুখেন গচ্ছাহী’’তি ৰিস্সজ্জেসুং. তে গোধায অমারিতত্তা নিরযে তাৰ ন পচ্চিংসু. তে পন সত্ত জনা একতো হুত্ৰা চুদ্দসসু অত্তভাৰেসু সত্ত সত্ত দিৰসানি ছিন্নভত্তা অহেসুং. তদা, ভিক্খৰে, তুম্হেহি সত্তহি গোপালকেহি হুত্ৰা তং কম্মং কতন্তি. এৰং সত্থা তেহি পুট্ঠপুট্ঠং পঞ্হং ব্যাকাসি.

অথেকো ভিক্খু সত্থারং আহ – ‘‘কিং পন, ভন্তে, পাপকম্মং কত্ৰা আকাসে উপ্পতিতস্সপি সমুদ্দং পক্খন্দস্সাপি পব্বতন্তরং পৰিট্ঠস্সাপি মোক্খো নত্থী’’তি. সত্থা ‘‘এৰমেতং, ভিক্খৰে, আকাসাদীসুপি একপদেসোপি নত্থি, যত্থ ঠিতো পাপকম্মতো মুচ্চেয্যা’’তি ৰত্ৰা অনুসন্ধিং ঘটেত্ৰা ধম্মং দেসেন্তো ইমং গাথমাহ –

১২৭. ‘‘ন অন্তলিক্খে ন সমুদ্দমজ্ঝে, ন পব্বতানং ৰিৰরং পৰিস্স;

ন ৰিজ্জতী সো জগতিপ্পদেসো, যত্থট্ঠিতো মুচ্চেয্য পাপকম্মা’’তি.

তস্সত্থো – সচে হি কোচি ‘‘ইমিনা উপাযেন পাপকম্মতো মুচ্চিস্সামী’’তি অন্তলিক্খে ৰা নিসীদেয্য, চতুরাসীতিযোজনসহস্সগম্ভীরং মহাসমুদ্দং ৰা পৰিসেয্য, পব্বতন্তরে ৰা নিসীদেয্য, নেৰ পাপকম্মতো মুচ্চেয্য. পুরত্থিমাদীসু জগতিপদেসেসু পথৰীভাগেসু ন সো ৰালগ্গমত্তোপি ওকাসো অত্থি, যত্থ ঠিতো পাপকম্মতো মুচ্চিতুং সক্কুণেয্যাতি.

দেসনাৰসানে তে ভিক্খূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসু, সম্পত্তমহাজনস্সাপি সাত্থিকা ধম্মদেসনা অহোসীতি.

তযোজনৰত্থু একাদসমং.