২. সুদ্ধোদনৰত্থু
উত্তিট্ঠেতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা নিগ্রোধারামে ৰিহরন্তো পিতরং আরব্ভ কথেসি.
একস্মিঞ্হি সমযে সত্থা পঠমগমনেন কপিলপুরং গন্ত্ৰা ঞাতীহি কতপচ্চুগ্গমনো নিগ্রোধারামং পত্ৰা ঞাতীনং মানভিন্দনত্থায আকাসে রতনচঙ্কমং মাপেত্ৰা তত্থ চঙ্কমন্তো ধম্মং দেসেসি. ঞাতী পসন্নচিত্তা সুদ্ধোদনমহারাজানং আদিং কত্ৰা ৰন্দিংসু. তস্মিং ঞাতিসমাগমে পোক্খরৰস্সং ৰস্সি. তং আরব্ভ মহাজনেন কথায সমুট্ঠাপিতায ‘‘ন, ভিক্খৰে, ইদানেৰ, পুব্বেপি ময্হং ঞাতিসমাগমে পোক্খরৰস্সং ৰস্সিযেৰা’’তি ৰত্ৰা ৰেস্সন্তরজাতকং (জা. ২.২২.১৬৫৫ আদযো) কথেসি. ধম্মদেসনং সুত্ৰা পক্কমন্তেসু ঞাতীসু একোপি সত্থারং ন নিমন্তেসি. রাজাপি ‘‘ময্হং পুত্তো মম গেহং অনাগন্ত্ৰা কহং গমিস্সতী’’তি অনিমন্তেত্ৰাৰ অগমাসি. গন্ত্ৰা চ পন গেহে ৰীসতিযা ভিক্খুসহস্সানং যাগুআদীনি পটিযাদাপেত্ৰা আসনানি পঞ্ঞাপেসি. পুনদিৰসে সত্থা পিণ্ডায পৰিসন্তো ‘‘কিং নু খো অতীতবুদ্ধা পিতু নগরং পত্ৰা উজুকমেৰ ঞাতিকুলং পৰিসিংসু, উদাহু পটিপাটিযা পিণ্ডায চরিংসূ’’তি আৰজ্জেন্তো ‘‘পটিপাটিযা চরিংসূ’’তি দিস্ৰা পঠমগেহতো পট্ঠায পিণ্ডায চরন্তো পাযাসি. রাহুলমাতা পাসাদতলে নিসিন্নাৰ দিস্ৰা তং পৰত্তিং রঞ্ঞো আরোচেসি. রাজা সাটকং সণ্ঠাপেন্তো ৰেগেন নিক্খমিত্ৰা সত্থারং ৰন্দিত্ৰা – ‘‘পুত্ত, কস্মা মং নাসেসি, অতিৰিয তে পিণ্ডায চরন্তেন লজ্জা উপ্পাদিতা, যুত্তং নাম ৰো ইমস্মিংযেৰ নগরে সুৰণ্ণসিৰিকাদীহি ৰিচরিত্ৰা পিণ্ডায চরিতুং, কিং মং লজ্জাপেসী’’তি? ‘‘নাহং তং, মহারাজ, লজ্জাপেমি, অত্তনো পন কুলৰংসং অনুৰত্তামী’’তি. ‘‘কিং পন, তাত, পিণ্ডায চরিত্ৰা জীৰনৰংসো মম ৰংসো’’তি? ‘‘নেসো, মহারাজ, তৰ ৰংসো, মম পনেসো ৰংসো. অনেকানি হি বুদ্ধসহস্সানি পিণ্ডায চরিত্ৰাৰ জীৰিংসূ’’তি ৰত্ৰা ধম্মং দেসেন্তো ইমা গাথা অভাসি –
১৬৮. ‘‘উত্তিট্ঠে নপ্পমজ্জেয্য, ধম্মং সুচরিতং চরে;
ধম্মচারী সুখং সেতি, অস্মিং লোকে পরম্হি চ.
১৬৯. ‘‘ধম্মং চরে সুচরিতং, ন নং দুচ্চরিতং চরে;
ধম্মচারী সুখং সেতি, অস্মিং লোকে পরম্হি চা’’তি.
তত্থ উত্তিট্ঠেতি উট্ঠহিত্ৰা পরেসং ঘরদ্ৰারে ঠত্ৰা গহেতব্বপিণ্ডে. নপ্পমজ্জেয্যাতি পিণ্ডচারিকৰত্তঞ্হি হাপেত্ৰা পণীতভোজনানি পরিযেসন্তো উত্তিট্ঠে পমজ্জতি নাম, সপদানং পিণ্ডায চরন্তো পন ন পমজ্জতি নাম. এৰং করোন্তো উত্তিট্ঠে নপ্পমজ্জেয্য. ধম্মন্তি অনেসনং পহায সপদানং চরন্তো তমেৰ ভিক্খাচরিযধম্মং সুচরিতং চরে. সুখং সেতীতি দেসনামত্তমেতং, এৰং পনেতং ভিক্খাচরিযধম্মং চরন্তো ধম্মচারী ইধ লোকে চতূহি ইরিযাপথেহি সুখং ৰিহরতীতি অত্থো. ন নং দুচ্চরিতন্তি ৰেসিযাদিভেদে অগোচরে চরন্তো ভিক্খাচরিযধম্মং দুচ্চরিতং চরতি নাম. এৰং অচরিত্ৰা ধম্মং চরে সুচরিতং, ন নং দুচ্চরিতং চরে. সেসং ৰুত্তত্থমেৰ.
দেসনাৰসানে রাজা সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি, সম্পত্তানম্পি সাত্থিকা ধম্মদেসনা অহোসীতি.
সুদ্ধোদনৰত্থু দুতিযং.