১৩. সুমনাদেৰীৰত্থু

ইধ নন্দতীতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো সুমনাদেৰিং আরব্ভ কথেসি.

সাৰত্থিযঞ্হি দেৰসিকং অনাথপিণ্ডিকস্স গেহে দ্ৰে ভিক্খূসহস্সানি ভুঞ্জন্তি, তথা ৰিসাখায মহাউপাসিকায. সাৰত্থিযং যো যো দানং দাতুকামো হোতি, সো সো তেসং উভিন্নং ওকাসং লভিত্ৰাৰ করোতি. কিং কারণা? ‘‘তুম্হাকং দানগ্গং অনাথপিণ্ডিকো ৰা ৰিসাখা ৰা আগতা’’তি পুচ্ছিত্ৰা, ‘‘নাগতা’’তি ৰুত্তে সতসহস্সং ৰিস্সজ্জেত্ৰা কতদানম্পি ‘‘কিং দানং নামেত’’ন্তি গরহন্তি. উভোপি হি তে ভিক্খুসঙ্ঘস্স রুচিঞ্চ অনুচ্ছৰিককিচ্চানি চ অতিৰিয জানন্তি, তেসু ৰিচারেন্তেসু ভিক্খূ চিত্তরূপং ভুঞ্জন্তি. তস্মা সব্বে দানং দাতুকামা তে গহেত্ৰাৰ গচ্ছন্তি. ইতি তে অত্তনো অত্তনো ঘরে ভিক্খূ পরিৰিসিতুং ন লভন্তি. ততো ৰিসাখা, ‘‘কো নু খো মম ঠানে ঠত্ৰা ভিক্খুসঙ্ঘং পরিৰিসিস্সতী’’তি উপধারেন্তী পুত্তস্স ধীতরং দিস্ৰা তং অত্তনো ঠানে ঠপেসি. সা তস্সা নিৰেসনে ভিক্খুসঙ্ঘং পরিৰিসতি. অনাথপিণ্ডিকোপি মহাসুভদ্দং নাম জেট্ঠধীতরং ঠপেসি. সা ভিক্খূনং ৰেয্যাৰচ্চং করোন্তী ধম্মং সুণন্তী সোতাপন্না হুত্ৰা পতিকুলং অগমাসি. ততো চূল়সুভদ্দং ঠপেসি. সাপি তথেৰ করোন্তী সোতাপন্না হুত্ৰা পতিকুলং গতা. অথ সুমনদেৰিং নাম কনিট্ঠধীতরং ঠপেসি. সা পন ধম্মং সুত্ৰা সকদাগামিফলং পত্ৰা কুমারিকাৰ হুত্ৰা তথারূপেন অফাসুকেন আতুরা আহারুপচ্ছেদং কত্ৰা পিতরং দট্ঠুকামা হুত্ৰা পক্কোসাপেসি. সো একস্মিং দানগ্গে তস্সা সাসনং সুত্ৰাৰ আগন্ত্ৰা, ‘‘কিং, অম্ম সুমনে’’তি আহ. সাপি নং আহ – ‘‘কিং, তাত কনিট্ঠভাতিকা’’তি? ‘‘ৰিলপসি অম্মা’’তি? ‘‘ন ৰিলপামি, কনিট্ঠভাতিকা’’তি. ‘‘ভাযসি, অম্মা’’তি? ‘‘ন ভাযামি, কনিট্ঠভাতিকা’’তি. এত্তকং ৰত্ৰাযেৰ পন সা কালমকাসি. সো সোতাপন্নোপি সমানো সেট্ঠিধীতরি উপ্পন্নসোকং অধিৰাসেতুং অসক্কোন্তো ধীতু সরীরকিচ্চং কারেত্ৰা রোদন্তো সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৰা, ‘‘কিং, গহপতি, দুক্খী দুম্মনো অস্সুমুখো রোদমানো আগতোসী’’তি ৰুত্তে, ‘‘ধীতা মে, ভন্তে, সুমনদেৰী কালকতা’’তি আহ. ‘‘অথ কস্মা সোচসি, ননু সব্বেসং একংসিকং মরণ’’ন্তি? ‘‘জানামেতং, ভন্তে, এৰরূপা নাম মে হিরিওত্তপ্পসম্পন্না ধীতা, সা মরণকালে সতিং পচ্চুপট্ঠাপেতুং অসক্কোন্তী ৰিলপমানা মতা, তেন মে অনপ্পকং দোমনস্সং উপ্পজ্জতী’’তি. ‘‘কিং পন তায কথিতং মহাসেট্ঠী’’তি? ‘‘অহং তং, ভন্তে, ‘অম্ম, সুমনে’তি আমন্তেসিং. অথ মং আহ – ‘কিং, তাত, কনিট্ঠভাতিকা’তি? ‘ৰিলপসি, অম্মা’তি? ‘ন ৰিলপামি, কনিট্ঠভাতিকা’তি. ‘ভাযসি, অম্মা’তি? ‘ন ভাযামি কনিট্ঠভাতিকা’তি. এত্তকং ৰত্ৰা কালমকাসী’’তি. অথ নং ভগৰা আহ – ‘‘ন তে মহাসেট্ঠি ধীতা ৰিলপতী’’তি. ‘‘অথ কস্মা ভন্তে এৰমাহা’’তি? ‘‘কনিট্ঠত্তাযেৰ. ধীতা হি তে, গহপতি, মগ্গফলেহি তযা মহল্লিকা. ত্ৰঞ্হি সোতাপন্নো, ধীতা পন তে সকদাগামিনী. সা মগ্গফলেহি তযা মহল্লিকত্তা তং এৰমাহা’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি? ‘‘এৰং, গহপতী’’তি. ‘‘ইদানি কুহিং নিব্বত্তা, ভন্তে’’তি? ‘‘তুসিতভৰনে, গহপতী’’তি. ‘‘ভন্তে, মম ধীতা ইধ ঞাতকানং অন্তরে নন্দমানা ৰিচরিত্ৰা ইতো গন্ত্ৰাপি নন্দনট্ঠানেযেৰ নিব্বত্তা’’তি. অথ নং সত্থা ‘‘আম, গহপতি, অপ্পমত্তা নাম গহট্ঠা ৰা পব্বজিতা ৰা ইধ লোকে চ পরলোকে চ নন্দন্তিযেৰা’’তি ৰত্ৰা ইমং গাথমাহ –

১৮. ‘‘ইধ নন্দতি পেচ্চ নন্দতি, কতপুঞ্ঞো উভযত্থ নন্দতি;

পুঞ্ঞং মে কতন্তি নন্দতি, ভিয্যো নন্দতি সুগ্গতিং গতো’’তি.

তত্থ ইধাতি ইধ লোকে কম্মনন্দনেন নন্দতি. পেচ্চাতি পরলোকে ৰিপাকনন্দনেন নন্দতি. কতপুঞ্ঞোতি নানপ্পকারস্স পুঞ্ঞস্স কত্তা. উভযত্থাতি ইধ ‘‘কতং মে কুসলং, অকতং মে পাপ’’ন্তি নন্দতি, পরত্থ ৰিপাকং অনুভৰন্তো নন্দতি. পুঞ্ঞং মেতি ইধ নন্দন্তো পন ‘‘পুঞ্ঞং মে কত’’ন্তি সোমনস্সমত্তেনেৰ কম্মনন্দনং উপাদায নন্দতি. ভিয্যোতি ৰিপাকনন্দনেন পন সুগতিং গতো সত্তপঞ্ঞাসৰস্সকোটিযো সট্ঠিৰস্সসতসহস্সানি দিব্বসম্পত্তিং অনুভৰন্তো তুসিতপুরে অতিৰিয নন্দতীতি.

গাথাপরিযোসানে বহূ সোতাপন্নাদযো অহেসুং. মহাজনস্স সাত্থিকা ধম্মদেসনা জাতাতি.

সুমনাদেৰীৰত্থু তেরসমং.