১৪. একরাজচরিযাৰণ্ণনা

১১৪. চুদ্দসমে একরাজাতি ৰিস্সুতোতি একরাজাতি ইমিনা অন্ৰত্থনামেন জম্বুদীপতলে পাকটো.

মহাসত্তো হি তদা বারাণসিরঞ্ঞো পুত্তো হুত্ৰা নিব্বত্তি. ৰযপ্পত্তো সব্বসিপ্পনিপ্ফত্তিং পত্তো হুত্ৰা পিতু অচ্চযেন রজ্জং কারেন্তো কুসলসীলাচারসদ্ধাসুতাদিঅনঞ্ঞসাধারণগুণৰিসেসযোগেন পারমিপরিভাৰনেন চ জম্বুদীপতলে অদুতিযত্তা পধানভাৰেন চ ‘‘একরাজা’’তি পকাসনামো অহোসি. পরমং সীলং অধিট্ঠাযাতি সুপরিসুদ্ধকাযিকৰাচসিকসংৰরসঙ্খাতঞ্চেৰ সুপরিসুদ্ধমনোসমাচারসঙ্খাতঞ্চ পরমং উত্তমং দসকুসলকম্মপথসীলং সমাদানৰসেন চ অৰীতিক্কমনৰসেন চ অধিট্ঠহিত্ৰা অনুট্ঠহিত্ৰা. পসাসামি মহামহিন্তি তিযোজনসতিকে কাসিরট্ঠে মহতিং মহিং অনুসাসামি রজ্জং কারেমি.

১১৫. দসকুসলকম্মপথেতি পাণাতিপাতাৰেরমণি যাৰ সম্মাদিট্ঠীতি এতস্মিং দসৰিধে কুসলকম্মপথে, এতে ৰা অনৰসেসতো সমাদায ৰত্তামি. চতূহি সঙ্গহৰত্থূহীতি দানং পিযৰচনং অত্থচরিযা সমানত্ততাতি ইমেহি চতূহি সঙ্গহৰত্থূহি সঙ্গণ্হনকারণেহি যদা একরাজাতি ৰিস্সুতো হোমি, তদা যথারহং মহাজনং সঙ্গণ্হামীতি সম্বন্ধো.

১১৬. এৰন্তি দসকুসলকম্মপথসীলপরিপূরণং চতূহি সঙ্গহৰত্থূহি মহাজনসঙ্গণ্হনন্তি যথাৰুত্তেন ইমিনা আকারেন অপ্পমত্তস্স. ইধলোকে পরত্থ চাতি ইমস্মিং লোকে যং অপ্পমজ্জনং, তত্থ দিট্ঠধম্মিকে অত্থে, পরলোকে যং অপ্পমজ্জনং তত্থ সম্পরাযিকে অত্থে অপ্পমত্তস্স মে সতোতি অত্থো. দব্বসেনোতি এৰংনামকো কোসলরাজা. উপগন্ত্ৰাতি চতুরঙ্গিনিং সেনং সন্নয্হিত্ৰা অব্ভুয্যানৰসেন মম রজ্জং উপগন্ত্ৰা. অচ্ছিন্দন্তো পুরং মমাতি মম বারাণসিনগরং বলক্কারেন গণ্হন্তো.

তত্রাযং অনুপুব্বিকথা – মহাসত্তো হি তদা নগরস্স চতূসু দ্ৰারেসু চতস্সো মজ্ঝে একং নিৰেসনদ্ৰারে একন্তি ছ দানসালাযো কারেত্ৰা কপণদ্ধিকাদীনং দানং দেতি, সীলং রক্খতি, উপোসথকম্মং করোতি, খন্তিমেত্তানুদ্দযসম্পন্নো অঙ্কে নিসিন্নং পুত্তং পরিতোসযমানো ৰিয সব্বসত্তে পরিতোসযমানো ধম্মেন রজ্জং কারেতি. তস্সেকো অমচ্চো অন্তেপুরং পদুস্সিত্ৰা অপরভাগে পাকটোৰ জাতো. অমচ্চা রঞ্ঞো আরোচেসুং. রাজা পরিগ্গণ্হন্তো তং অত্তনা পচ্চক্খতো ঞত্ৰা তং অমচ্চং পক্কোসাপেত্ৰা ‘‘অন্ধবাল, অযুত্তং তে কতং, ন ত্ৰং মম ৰিজিতে ৰসিতুং অরহসি, অত্তনো ধনঞ্চ পুত্তদারঞ্চ গহেত্ৰা অঞ্ঞত্থ যাহী’’তি রট্ঠা পব্বাজেসি.

সো কোসলজনপদং গন্ত্ৰা দব্বসেনং নাম কোসলরাজানং উপট্ঠহন্তো অনুক্কমেন তস্স ৰিস্সাসিকো হুত্ৰা একদিৰসং তং রাজানং আহ – ‘‘দেৰ, বারাণসিরজ্জং নিম্মক্খিকমধুপটলসদিসং, অতিমুদুকো রাজা, সুখেনেৰ তং রজ্জং গণ্হিতুং সক্কোসী’’তি. দব্বসেনো বারাণসিরঞ্ঞো মহানুভাৰতায তস্স ৰচনং অসদ্দহন্তো মনুস্সে পেসেত্ৰা কাসিরট্ঠে গামঘাতাদীনি কারেত্ৰা তেসং চোরানং বোধিসত্তেন ধনং দত্ৰা ৰিস্সজ্জিতভাৰং সুত্ৰা ‘‘অতিৰিয ধম্মিকো রাজা’’তি ঞত্ৰা ‘‘বারাণসিরজ্জং গণ্হিস্সামী’’তি বলৰাহনং আদায নিয্যাসি. অথ বারাণসিরঞ্ঞো মহাযোধা ‘‘কোসলরাজা আগচ্ছতী’’তি সুত্ৰা ‘‘অম্হাকং রজ্জসীমং অনোক্কমন্তমেৰ নং পোথেত্ৰা গণ্হামা’’তি অত্তনো রঞ্ঞো ৰদিংসু.

বোধিসত্তো ‘‘তাতা, মং নিস্সায অঞ্ঞেসং কিলমনকিচ্চং নত্থি, রজ্জত্থিকা রজ্জং গণ্হন্তু, মা গমিত্থা’’তি নিৰারেসি. কোসলরাজা জনপদমজ্ঝং পাৰিসি. মহাযোধা পুনপি রঞ্ঞো তথেৰ ৰদিংসু. রাজা পুরিমনযেনেৰ নিৰারেসি. দব্বসেনো বহিনগরে ঠত্ৰা ‘‘রজ্জং ৰা দেতু যুদ্ধং ৰা’’তি একরাজস্স সাসনং পেসেসি. একরাজা ‘‘নত্থি মযা যুদ্ধং, রজ্জং গণ্হাতূ’’তি পটিসাসনং পেসেসি. পুনপি মহাযোধা ‘‘দেৰ, ন মযং কোসলরঞ্ঞো নগরং পৰিসিতুং দেম, বহিনগরেযেৰ নং পোথেত্ৰা গণ্হামা’’তি আহংসু. রাজা পুরিমনযেনেৰ নিৰারেত্ৰা নগরদ্ৰারানি অৰাপুরাপেত্ৰা মহাতলে পল্লঙ্কমজ্ঝে নিসীদি. দব্বসেনো মহন্তেন বলৰাহনেন নগরং পৰিসিত্ৰা একম্পি পটিসত্তুং অপস্সন্তো সব্বরজ্জং হত্থগতং কত্ৰা রাজনিৰেসনং গন্ত্ৰা মহাতলং আরুয্হ নিরপরাধং বোধিসত্তং গণ্হাপেত্ৰা আৰাটে নিখণাপেসি. তেন ৰুত্তং –

‘‘দব্বসেনো উপগন্ত্ৰা, অচ্ছিন্দন্তো পুরং মম.

১১৭. ‘‘রাজূপজীৰে নিগমে, সবলট্ঠে সরট্ঠকে;

সব্বং হত্থগতং কত্ৰা, কাসুযা নিখণী মম’’ন্তি.

তত্থ রাজূপজীৰেতি অমচ্চপারিসজ্জব্রাহ্মণগহপতিআদিকে রাজানং উপনিস্সায জীৰন্তে. নিগমেতি নেগমে. সবলট্ঠেতি সেনাপরিযাপন্নতায বলে তিট্ঠন্তীতি বলট্ঠা, হত্থারোহাদযো, বলট্ঠেহি সহাতি সবলট্ঠে. সরট্ঠকেতি সজনপদে, রাজূপজীৰে নিগমে চ অঞ্ঞঞ্চ সব্বং হত্থগতং কত্ৰা. কাসুযা নিখণী মমন্তি সবলৰাহনং সকলং মম রজ্জং গহেত্ৰা মম্পি গলপ্পমাণে আৰাটে নিখণাপেসি. জাতকেপি –

‘‘অনুত্তরে কামগুণে সমিদ্ধে, ভুত্ৰান পুব্বে ৰসি একরাজা;

সো দানি দুগ্গে নরকম্হি খিত্তো, নপ্পজ্জহে ৰণ্ণবলং পুরাণ’’ন্তি. (জা. ১.৪.৯) –

আৰাটে খিত্তভাৰো আগতো. জাতকট্ঠকথাযং (জা. অট্ঠ. ৩.৪.৯) পন ‘‘সিক্কায পক্খিপাপেত্ৰা উত্তরুম্মারে হেট্ঠাসীসকং ওলম্বেসী’’তি ৰুত্তং.

মহাসত্তো চোররাজানং আরব্ভ মেত্তং ভাৰেত্ৰা কসিণপরিকম্মং কত্ৰা ঝানাভিঞ্ঞাযো নিব্বত্তেত্ৰা কাসুতো উগ্গন্ত্ৰা আকাসে পল্লঙ্কেন নিসীদি. তেন ৰুত্তং –

১১৮. ‘‘অমচ্চমণ্ডলং রজ্জং, ফীতং অন্তেপুরং মম;

অচ্ছিন্দিত্ৰান গহিতং, পিযপুত্তংৰ পস্সহ’’ন্তি.

তত্থ অমচ্চমণ্ডলন্তি তস্মিং তস্মিং রাজকিচ্চে রঞ্ঞা অমা সহ ৰত্তন্তীতি অমচ্চা, সদ্ধিং ৰা তেসং মণ্ডলং সমূহং. ফীতন্তি বলৰাহনেন নগরজনপদাদীহি সমিদ্ধং রজ্জং. ইত্থাগারদাসিদাসপরিজনেহি চেৰ ৰত্থাভরণাদিউপভোগূপকরণেহি চ সমিদ্ধং মম অন্তেপুরঞ্চ অচ্ছিন্দিত্ৰা গহিতকং গণ্হন্তং অমিত্তরাজানং যায অত্তনো পিযপুত্তংৰ পস্সিং অহং, তায এৰংভূতায মেত্তায মে সমো সকললোকে নত্থি, তস্মা এৰংভূতা এসা মে মেত্তাপারমী পরমত্থপারমিভাৰং পত্তাতি অধিপ্পাযো.

এৰং পন মহাসত্তে তং চোররাজানং আরব্ভ মেত্তং ফরিত্ৰা আকাসে পল্লঙ্কেন নিসিন্নে তস্স সরীরে দাহো উপ্পজ্জি. সো ‘‘ডয্হামি ডয্হামী’’তি ভূমিযং অপরাপরং পরিৰত্ততি. ‘‘কিমেত’’ন্তি ৰুত্তে, মহারাজ, তুম্হে নিরপরাধং ধম্মিকরাজানং আৰাটে নিখণাপযিত্থাতি. ‘‘তেন হি ৰেগেন গন্ত্ৰা তং উদ্ধরথা’’তি আহ. পুরিসা গন্ত্ৰা তং রাজানং আকাসে পল্লঙ্কেন নিসিন্নং দিস্ৰা আগন্ত্ৰা দব্বসেনস্স আরোচেসুং. সো ৰেগেন গন্ত্ৰা ৰন্দিত্ৰা খমাপেত্ৰা ‘‘তুম্হাকং রজ্জং তুম্হেৰ কারেথ, অহং ৰো চোরে পটিবাহেস্সামী’’তি ৰত্ৰা তস্স দুট্ঠামচ্চস্স রাজাণং কারেত্ৰা পক্কামি. বোধিসত্তোপি রজ্জং অমচ্চানং নিয্যাতেত্ৰা ইসিপব্বজ্জং পব্বজিত্ৰা মহাজনং সীলাদিগুণেসু পতিট্ঠাপেত্ৰা আযুপরিযোসানে ব্রহ্মলোকপরাযনো অহোসি.

তদা দব্বসেনো আনন্দত্থেরো অহোসি, একরাজা লোকনাথো.

তস্স দিৰসে দিৰসে ছসু দানসালাসু ছসতসহস্সৰিস্সজ্জনেন পচ্চত্থিকরঞ্ঞো সকলরজ্জপরিচ্চাগেন চ দানপারমী, নিচ্চসীলউপোসথকম্মৰসেন পব্বজিতস্স অনৰসেসসীলসংৰরৰসেন চ সীলপারমী, পব্বজ্জাৰসেন ঝানাধিগমৰসেন চ নেক্খম্মপারমী, সত্তানং হিতাহিতৰিচারণৰসেন দানসীলাদিসংৰিদহনৰসেন চ পঞ্ঞাপারমী, দানাদিপুঞ্ঞসম্ভারস্স অব্ভুস্সহনৰসেন কামৰিতক্কাদিৰিনোদনৰসেন চ ৰীরিযপারমী, দুট্ঠামচ্চস্স দব্বসেনরঞ্ঞো চ অপরাধসহনৰসেন খন্তিপারমী, যথাপটিঞ্ঞং দানাদিনা অৰিসংৰাদনৰসেন চ সচ্চপারমী, দানাদীনং অচলসমাদানাধিট্ঠানৰসেন অধিট্ঠানপারমী, পচ্চত্থিকেপি একন্তেন হিতূপসংহারৰসেন মেত্তাঝাননিব্বত্তনেন চ মেত্তাপারমী, দুট্ঠামচ্চেন দব্বসেনেন চ কতাপরাধে হিতেসীহি অত্তনো অমচ্চাদীহি নিব্বত্তিতে উপকারে চ অজ্ঝুপেক্খণেন রজ্জসুখপ্পত্তকালে পচ্চত্থিকরঞ্ঞা নরকে খিত্তকালে সমানচিত্ততায চ উপেক্খাপারমী ৰেদিতব্বা. ৰুত্তঞ্হেতং –

‘‘পনুজ্জ দুক্খেন সুখং জনিন্দ, সুখেন ৰা দুক্খমসয্হসাহি;

উভযত্থ সন্তো অভিনিব্বুতত্তা, সুখে চ দুক্খে চ ভৰন্তি তুল্যা’’তি. (জা. ১.৪.১২);

যস্মা পনেত্থ মেত্তাপারমী অতিসযৰতী, তস্মা তদত্থদীপনত্থং সা এৰ পাল়ি আরুল়্হা. তথা ইধ মহাসত্তস্স সব্বসত্তেসু ওরসপুত্তে ৰিয সমানুকম্পতাদযো গুণৰিসেসা নিদ্ধারেতব্বাতি.

একরাজচরিযাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

মেত্তাপারমী নিট্ঠিতা.