১১. রট্ঠপালত্থেরঅপদানৰণ্ণনা

একাদসমাপদানে পদুমুত্তরস্স ভগৰতোতিআদিকং আযস্মতো রট্ঠপালত্থেরস্স অপদানং. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো পদুমুত্তরস্স ভগৰতো কালে তস্স উপ্পত্তিতো পুরেতরমেৰ হংসৰতীনগরে গহপতিমহাসালকুলে নিব্বত্তিত্ৰা ৰযপ্পত্তো পিতু অচ্চযেন ঘরাৰাসে পতিট্ঠিতো রতনকোট্ঠাগারকম্মিকেন দস্সিতং অপরিমাণং কুলৰংসানুগতং ধনং দিস্ৰা ‘‘ইমং এত্তকং ধনরাসিং ময্হং অয্যকপয্যকাদযো অত্তনা সদ্ধিং গহেত্ৰা গন্তুং নাসক্খিংসু, মযা পন গহেত্ৰা গন্তুং ৰট্টতী’’তি চিন্তেত্ৰা কপণদ্ধিকাদীনং মহাদানং দেতি. সো অভিঞ্ঞালাভিং একং তাপসং উপট্ঠহন্তো তেন দেৰলোকাধিপচ্চে উয্যোজিতো যাৰজীৰং পুঞ্ঞানি কত্ৰা ততো চুতো দেৰো হুত্ৰা নিব্বত্তি. সো তত্থ দেৰলোকে দেৰরজ্জং করোন্তো যাৰতাযুকং ঠত্ৰা ততো চুতো মনুস্সলোকে ভিন্নং রট্ঠং সন্ধারেতুং সমত্থস্স কুলস্স একপুত্তো হুত্ৰা নিব্বত্তি. তেন চ সমযেন পদুমুত্তরো নাম ভগৰা লোকে উপ্পজ্জিত্ৰা পৰত্তিতৰরধম্মচক্কো ৰেনেয্যসত্তং নিব্বানমহানগরসঙ্খাতখেমন্তভূমিং সম্পাপেসি. অথ সো কুলপুত্তো অনুক্কমেন ৰিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৰসং উপাসকেহি সদ্ধিং ৰিহারং গতো সত্থারং ধম্মং দেসেন্তং দিস্ৰা পসন্নচিত্তো পরিসপরিযন্তে নিসীদি.

তেন চ সমযেন সত্থা একং ভিক্খুং সদ্ধাপব্বজিতানং অগ্গট্ঠানে ঠপেসি, তং দিস্ৰা পসন্নমানসো তদত্থায চিত্তং ঠপেত্ৰা সতসহস্সভিক্খুপরিৰারস্স ভগৰতো মহতা সক্কারেন সত্তাহং মহাদানং পৰত্তেত্ৰা পণিধানং অকাসি. সত্থা তস্স অনন্তরাযেন ইজ্ঝনভাৰং দিস্ৰা ‘‘অনাগতে গোতমস্স নাম সম্মাসম্বুদ্ধস্স সাসনে সদ্ধাপব্বজিতানং অগ্গো ভৰিস্সতী’’তি ব্যাকাসি. সো সত্থারং ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ ৰন্দিত্ৰা উট্ঠাযাসনা পক্কামি. সো তত্থ যাৰতাযুকং পুঞ্ঞানি কত্ৰা ততো চৰিত্ৰা দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইতো দ্ৰানৰুতিকপ্পে ফুস্সস্স ভগৰতো কালে সত্থু ৰেমাতিকভাতিকেসু তীসু রাজপুত্তেসু সত্থারং উপট্ঠহন্তেসু তেসং পুঞ্ঞকিরিযায সহাযকিচ্চং অকাসি. এৰং তত্থ তত্থ ভৰে তং তং বহুং কুসলং উপচিনিত্ৰা সুগতীসুযেৰ সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে কুরুরট্ঠে থুল্লকোট্ঠিকনিগমে রট্ঠপালসেট্ঠিগেহে নিব্বত্তি, তস্স ভিন্নং রট্ঠং সন্ধারেতুং সমত্থে কুলে নিব্বত্তত্তা রট্ঠপালোতি ৰংসানুগতমেৰ নামং অহোসি. সো মহতা পরিৰারেন ৰড্ঢন্তো অনুক্কমেন যোব্বনং পত্তো মাতাপিতূহি পতিরূপেন দারেন সংযোজেত্ৰা মহন্তে চ যসে পতিট্ঠাপিতো দিব্বসম্পত্তিসদিসং সম্পত্তিং পচ্চনুভোতি. অথ ভগৰা কুরুরট্ঠে জনপদচারিকং চরন্তো থুল্লকোট্ঠিকং অনুপাপুণি. তং সুত্ৰা রট্ঠপালো কুলপুত্তো সত্থারং উপসঙ্কমিত্ৰা সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধো সত্তৰারে ভত্তচ্ছেদে কত্ৰা কিচ্ছেন কসিরেন মাতাপিতরো অনুজানাপেত্ৰা সত্থারং উপসঙ্কমিত্ৰা পব্বজ্জং যাচিত্ৰা সত্থু আণত্তিযা অঞ্ঞতরস্স থেরস্স সন্তিকে পব্বজিত্ৰা যোনিসোমনসিকারেন কম্মং করোন্তো ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং পাপুণি.

১৭৯-১৮০. অথাযস্মা অপরভাগে অত্তনো পুব্বকম্মং সরিত্ৰা সোমনস্সজাতো পুব্বচরিতাপদানং পকাসেন্তো পদুমুত্তরস্স ভগৰতোতিআদিমাহ. সুনাগো সো মযা দিন্নোতি তদা মহাধনসেট্ঠি হুত্ৰা সব্বং সাপতেয্যং দানমুখে ৰিস্সজ্জনসমযে সত্তপ্পতিট্ঠো সুন্দরো নাগো হত্থিরাজা মযা দিন্নো অহোসি. তং দস্সেন্তো ঈসাদন্তোতিআদিমাহ. ঈসাদন্তো রথঈসপ্পমাণদন্তো, সো মযা দিন্নো হত্থিনাগো. উরূল়্হৰাতি রাজাৰহনযোগ্গসমত্থো, রাজারহো ৰা. সেতচ্ছত্তোতি অলঙ্কারত্থায উপট্ঠহনসেতচ্ছত্তসহিতোতি অত্থো. পসোভিতোতি আরোহপরিণাহৰা রূপসোভাহি সম্পন্নোতি অত্থো. সকপ্পনো সহত্থিপোতি হত্থিঅলঙ্কারসহিতো হত্থিগোপকসহিতোতি অত্থো. ইত্থম্ভূতো হত্থিনাগো পদুমুত্তরস্স ভগৰতো মযা দিন্নোতি অত্থো.

১৮১. মযা ভত্তং কারেত্ৰানাতি মযা কারাপিতৰিহারে ৰসন্তানং কোটিসঙ্খানং ভিক্খূনং নিচ্চভত্তং পট্ঠপেত্ৰা মহেসিনো নিয্যাদেসিন্তি সম্বন্ধো.

১৮৩. জলজুত্তমনামকোতি জলতো জাতো জলজো, কিং তং? পদুমং, পদুমেন সমাননামত্তা উত্তমত্তা চ পদুমুত্তরো নাম ভগৰাতি অত্থো. সেসং সব্বত্থ উত্তানত্থমেৰাতি.

রট্ঠপালত্থেরঅপদানৰণ্ণনা সমত্তা.

ছপ্পঞ্ঞাসমমহাৰগ্গৰণ্ণনা সমত্তা.

ইতি ৰিসুদ্ধজনৰিলাসিনিযা অপদান-অট্ঠকথায

এত্তাৰতা বুদ্ধপচ্চেকবুদ্ধসাৰকত্থেরাপদান-অট্ঠকথা সমত্তা.

নিগমনকথা

সীহল়দীপকে অপ্পিচ্ছতাদিগুণৰন্তানং থেরৰংসপ্পদীপানং আনন্দত্থেরাদীনং সব্বসত্তানং তণ্হামানদিট্ঠাদযো ছেদননিগ্গহৰিৰেচনাদ্যত্থং সত্তহি মাসেহি অতিৰিয আরাধনেন লদ্ধকোসল্লেন বোধিসম্ভারং গৰেসন্তেন সতিধিতিগতিৰীরিযপরক্কমন্তেন মহাসমন্তগুণসোভনেন তিপিটকধরেন পণ্ডিতেন আভতং ইমং অপদান-অট্ঠকথং সব্বো সদেৰলোকো জানাতূতি.

অনেন লোভাদিমলা পজানং, চক্খাদিরোগা ৰিৰিধা চ দুক্খা;

কলহাদিভযা দুক্খিতা জাতা, চোরাদযোনত্থকরা চ লোকে.

নস্সন্তু মে পঞ্চ ৰেরা চ পাপা, নস্সন্তু গিম্হে যথা ৰুট্ঠিৰাতা;

অট্ঠঙ্গিকমগ্গৰরেন পত্ৰা, নিব্বানপুরং পটিপাদযামি.

সব্বদিট্ঠিঞ্চ মদ্দন্তো, রাগদোসাদিপাপকে;

সংসারৰট্টং ছিন্দিত্ৰা, উপেমি সগ্গমোক্খকে.

আণাখেত্তম্হি সব্বত্থ, অৰীচিম্হি ভৰগ্গতো;

সব্বে ধম্মানুযাযন্তু, তযো লোকা উতুপি চাতি.

অপদান-অট্ঠকথা সমত্তা.