৩. সুভূতিৰগ্গো

১. সুভূতিত্থেরঅপদানৰণ্ণনা

হিমৰন্তস্সাৰিদূরেতিআদিকং আযস্মতো সুভূতিত্থেরস্স অপদানং. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ইতো কপ্পসতসহস্সমত্থকে অনুপ্পন্নেযেৰ পদুমুত্তরে ভগৰতি লোকনাথে হংসৰতীনগরে অঞ্ঞতরস্স ব্রাহ্মণমহাসালস্স একপুত্তকো হুত্ৰা নিব্বত্তি, তস্স নন্দমাণৰোতি নামং অকংসু. সো ৰযপ্পত্তো তযো ৰেদে উগ্গণ্হিত্ৰা তত্থ সারং অপস্সন্তো অত্তনো পরিৰারভূতেহি চতুচত্তালীসায মাণৰসহস্সেহি সদ্ধিং পব্বতপাদে ইসিপব্বজ্জং পব্বজিত্ৰা অট্ঠ সমাপত্তিযো পঞ্চাভিঞ্ঞাযো চ নিব্বত্তেসি. অন্তেৰাসিকানম্পি কম্মট্ঠানং আচিক্খি. তেপি নচিরস্সেৰ ঝানলাভিনো অহেসুং.

তেন চ সমযেন পদুমুত্তরো ভগৰা লোকে উপ্পজ্জিত্ৰা হংসৰতীনগরং উপনিস্সায ৰিহরন্তো একদিৰসং পচ্চূসসমযে লোকং ৰোলোকেন্তো নন্দতাপসস্স অন্তেৰাসিকজটিলানং অরহত্তূপনিস্সযং, নন্দতাপসস্স চ দ্ৰীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স সাৰকট্ঠানন্তরস্স পত্থনং দিস্ৰা পাতোৰ সরীরপটিজগ্গনং কত্ৰা পুব্বণ্হসমযে পত্তচীৰরমাদায অঞ্ঞং কঞ্চি অনামন্তেত্ৰা সীহো ৰিয একচরো নন্দতাপসস্স অন্তেৰাসিকেসু ফলাফলত্থায গতেসু ‘‘বুদ্ধভাৰং মে জানাতূ’’তি পস্সন্তস্সেৰ নন্দতাপসস্স আকাসতো ওতরিত্ৰা পথৰিযং পতিট্ঠাসি. নন্দতাপসো বুদ্ধানুভাৰঞ্চেৰ লক্খণপারিপূরিঞ্চ দিস্ৰা লক্খণমন্তে সম্মসিত্ৰা ‘‘ইমেহি লক্খণেহি সমন্নাগতো নাম অগারং অজ্ঝাৰসন্তো রাজা হোতি চক্কৰত্তী, পব্বজন্তো লোকে ৰিৰটচ্ছেদো সব্বঞ্ঞূ বুদ্ধো হোতি, অযং পুরিসাজানীযো নিস্সংসযং বুদ্ধো’’তি ঞত্ৰা পচ্চুগ্গমনং কত্ৰা পঞ্চপতিট্ঠিতেন ৰন্দিত্ৰা আসনং পঞ্ঞাপেত্ৰা অদাসি. নিসীদি ভগৰা পঞ্ঞত্তে আসনে. নন্দতাপসোপি অত্তনো অনুচ্ছৰিকং আসনং গহেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. তস্মিং সমযে চতুচত্তালীসসহস্সজটিলা পণীতপণীতানি ওজৰন্তানি ফলাফলানি গহেত্ৰা আচরিযস্স সন্তিকং সম্পত্তা বুদ্ধানঞ্চেৰ আচরিযস্স চ নিসিন্নাকারং ওলোকেত্ৰা আহংসু – ‘‘আচরিয, মযং ‘ইমস্মিং লোকে তুম্হেহি মহন্ততরো নত্থী’তি ৰিচরাম, অযং পন পুরিসো তুম্হেহি মহন্ততরো মঞ্ঞে’’তি. নন্দতাপসো – ‘‘তাতা, কিং ৰদেথ, তুম্হে সাসপেন সদ্ধিং অট্ঠসট্ঠিযোজনসতসহস্সুব্বেধং সিনেরুং উপমেতুং ইচ্ছথ, সব্বঞ্ঞুবুদ্ধেন সদ্ধিং মা মং উপমিত্থা’’তি আহ. অথ তে তাপসা – ‘‘সচে অযং ওরকো অভৰিস্স, ন অম্হাকং আচরিযো এৰং উপমং আহরেয্য. যাৰ মহাৰতাযং পুরিসাজানীযো’’তি পাদেসু নিপতিত্ৰা সিরসা ৰন্দিংসু. অথ তে আচরিযো আহ – ‘‘তাতা, অম্হাকং বুদ্ধানং অনুচ্ছৰিকো দেয্যধম্মো নত্থি, ভগৰা চ ভিক্খাচারৰেলাযং ইধাগতো, তস্মা মযং যথাবলং দেয্যধম্মং দস্সাম, তুম্হেহি যং যং পণীতং ফলাফলং আভতং, তং তং আহরথা’’তি আহরাপেত্ৰা সহত্থেনেৰ ধোৰিত্ৰা সযং তথাগতস্স পত্তে পতিট্ঠাপেসি. সত্থারা ফলাফলে পটিগ্গহিতমত্তে দেৰতা দিব্বোজং পক্খিপিংসু. তাপসো উদকম্পি সযমেৰ পরিস্সাৰেত্ৰা অদাসি. ততো ভোজনকিচ্চং নিট্ঠাপেত্ৰা নিসিন্নে সত্থরি সব্বে অন্তেৰাসিকে পক্কোসিত্ৰা সত্থু সন্তিকে সারণীযং কথং কথেন্তো নিসীদি. সত্থা ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘো আগচ্ছতূ’’তি চিন্তেসি. সত্থু চিত্তং ঞত্ৰা সতসহস্সমত্তা খীণাসৰা আগন্ত্ৰা সত্থারং ৰন্দিত্ৰা অট্ঠংসু.

অথ নন্দতাপসো অন্তেৰাসিকে আমন্তেসি – ‘‘তাতা, বুদ্ধানং নিসিন্নাসনম্পি নীচং, সমণসতসহস্সস্সপি আসনং নত্থি. তুম্হেহি অজ্জ উল়ারং ভগৰতো ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ সক্কারং কাতুং ৰট্টতি, পব্বতপাদতো ৰণ্ণগন্ধসম্পন্নানি পুপ্ফানি আহরথা’’তি আহ. অচিন্তেয্যত্তা ইদ্ধিৰিসযস্স তে মুহুত্তেনেৰ ৰণ্ণগন্ধরসসম্পন্নানি পুপ্ফানি আহরিত্ৰা বুদ্ধানং যোজনপ্পমাণং পুপ্ফাসনং পঞ্ঞাপেসুং. অগ্গসাৰকানং তিগাৰুতং, সেসভিক্খূনং অড্ঢযোজনাদিভেদং, সঙ্ঘনৰকস্স উসভমত্তং পঞ্ঞাপেসুং. এৰং পঞ্ঞত্তেসু আসনেসু নন্দতাপসো তথাগতস্স পুরতো অঞ্জলিং পগ্গয্হ ঠিতো, ‘‘ভন্তে, অম্হাকং দীঘরত্তং হিতায সুখায ইমং পুপ্ফাসনং আরুয্হ নিসীদথা’’তি আহ. নিসীদি ভগৰা পুপ্ফাসনে. এৰং নিসিন্নে সত্থরি সত্থু আকারং ঞত্ৰা ভিক্খূ অত্তনো অত্তনো পত্তাসনে নিসীদিংসু. নন্দতাপসো মহন্তং পুপ্ফচ্ছত্তং গহেত্ৰা তথাগতস্স মত্থকে ধারেন্তো অট্ঠাসি. সত্থা ‘‘তাপসানং অযং সক্কারো মহপ্ফলো হোতূ’’তি নিরোধসমাপত্তিং সমাপজ্জি. সত্থু সমাপন্নভাৰং ঞত্ৰা ভিক্খূপি সমাপত্তিং সমাপজ্জিংসু. তথাগতে সত্তাহং নিরোধং সমাপজ্জিত্ৰা নিসিন্নে অন্তেৰাসিকা ভিক্খাচারকালে সম্পত্তে ৰনমূলফলাফলং পরিভুঞ্জিত্ৰা সেসকালে বুদ্ধানং অঞ্জলিং পগ্গয্হ অট্ঠংসু. নন্দতাপসো পন ভিক্খাচারম্পি অগন্ত্ৰা পুপ্ফচ্ছত্তং ধারেন্তোযেৰ সত্তাহং পীতিসুখেনেৰ ৰীতিনামেসি.

সত্থা নিরোধতো ৰুট্ঠায অরণৰিহারিঅঙ্গেন দক্খিণেয্যঙ্গেন চাতি দ্ৰীহি অঙ্গেহি সমন্নাগতং একং সাৰকং ‘‘ইসিগণস্স পুপ্ফাসনানুমোদনং করোহী’’তি আণাপেসি. সো চক্কৰত্তিরঞ্ঞো সন্তিকা পটিলদ্ধমহালাভো মহাযোধো ৰিয তুট্ঠমানসো অত্তনো ৰিসযে ঠত্ৰা তেপিটকং বুদ্ধৰচনং সম্মসিত্ৰা অনুমোদনমকাসি. তস্স দেসনাৰসানে সত্থা সযং ধম্মং দেসেসি. সত্থু দেসনাৰসানে সব্বেপি চতুচত্তালীসসহস্সতাপসা অরহত্তং পাপুণিংসু. সত্থা – ‘‘এথ ভিক্খৰো’’তি হত্থং পসারেসি. তেসং তাৰদেৰ কেসমস্সূ অন্তরধাযিংসু. অট্ঠ পরিক্খারা সরীরে পটিমুক্কাৰ অহেসুং. তে সট্ঠিৰস্সিকত্থেরা ৰিয সত্থারং পরিৰারযিংসু. নন্দতাপসো পন ৰিক্খিত্তচিত্ততায ৰিসেসং নাধিগঞ্ছি. তস্স কির অরণৰিহারিত্থেরস্স ধম্মং সোতুং আরদ্ধকালতো পট্ঠায – ‘‘অহো ৰতাহম্পি অনাগতে একস্স বুদ্ধস্স সাসনে ইমিনা সাৰকেন লদ্ধগুণং লভেয্য’’ন্তি চিত্তং উদপাদি. সো তেন ৰিতক্কেন মগ্গফলপটিৰেধং কাতুং নাসক্খি. তথাগতং পন ৰন্দিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গয্হ সম্মুখে ঠিতো এৰমাহ – ‘‘ভন্তে, যেন ভিক্খুনা ইসিগণস্স পুপ্ফাসনানুমোদনা কতা, কো নামাযং তুম্হাকং সাসনে’’তি? ‘‘অরণৰিহারিঅঙ্গেন চ দক্খিণেয্যঙ্গেন চ এতদগ্গট্ঠানং পত্তো এসো ভিক্খূ’’তি. ‘‘ভন্তে, য্ৰাযং মযা সত্তাহং পুপ্ফচ্ছত্তং ধারেন্তেন সক্কারো কতো, তেন অধিকারেন অঞ্ঞং সম্পত্তিং ন পত্থেমি, অনাগতে পন একস্স বুদ্ধস্স সাসনে অযং থেরো ৰিয দ্ৰীহঙ্গেহি সমন্নাগতো সাৰকো ভৰেয্য’’ন্তি পত্থনং অকাসি.

সত্থা ‘‘সমিজ্ঝিস্সতি নু খো ইমস্স তাপসস্স পত্থনা’’তি অনাগতংসঞাণং পেসেত্ৰা ওলোকেন্তো কপ্পসতসহস্সং অতিক্কমিত্ৰা সমিজ্ঝনকভাৰং দিস্ৰা, ‘‘তাপস, ন তে অযং পত্থনা মোঘং ভৰিস্সতি, অনাগতে কপ্পসতসহস্সং অতিক্কমিত্ৰা গোতমো নাম বুদ্ধো উপ্পজ্জিস্সতি, তস্স সন্তিকে সমিজ্ঝিস্সতী’’তি ধম্মকথং কথেত্ৰা ভিক্খুসঙ্ঘপরিৰুতো আকাসং পক্খন্দি. নন্দতাপসো যাৰ চক্খুপথং ন সমতিক্কমতি, তাৰ সত্থু ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা অট্ঠাসি. সো অপরভাগে কালেন কালং সত্থারং উপসঙ্কমিত্ৰা ধম্মং সুণিত্ৰা অপরিহীনজ্ঝানোৰ কালং কত্ৰা ব্রহ্মলোকে নিব্বত্তো. ততো পন চুতো অপরানিপি পঞ্চ জাতিসতানি পব্বজিত্ৰা আরঞ্ঞকোৰ অহোসি, কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধকালেপি পব্বজিত্ৰা আরঞ্ঞকো হুত্ৰা গতপচ্চাগতৰত্তং পূরেসি. এতং কির ৰত্তং অপরিপূরেত্ৰা মহাসাৰকভাৰং পাপুণন্তা নাম নত্থি, গতপচ্চাগতৰত্তং পন আগমট্ঠকথাসু ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. সো ৰীসতিৰস্সসহস্সানি গতপচ্চাগতৰত্তং পূরেত্ৰা কালং কত্ৰা তাৰতিংসদেৰলোকে নিব্বত্তি.

এৰং সো তাৰতিংসভৰনে অপরাপরং উপ্পজ্জনৰসেন দিব্বসম্পত্তিং অনুভৰিত্ৰা ততো চুতো মনুস্সলোকে অনেকসতক্খত্তুং চক্কৰত্তিরাজা পদেসরাজা চ হুত্ৰা উল়ারং মনুস্সসম্পত্তিং অনুভৰিত্ৰা অম্হাকং ভগৰতো উপ্পন্নকালে সাৰত্থিযং সুমনসেট্ঠিস্স গেহে অনাথপিণ্ডিকস্স কনিট্ঠো হুত্ৰা নিব্বত্তি. সুভূতীতিস্স নামং অহোসি.

তেন চ সমযেন অম্হাকং ভগৰা লোকে উপ্পজ্জিত্ৰা পৰত্তিতৰরধম্মচক্কো অনুপুব্বেন রাজগহং গন্ত্ৰা তত্থ ৰেল়ুৰনপটিগ্গহণাদিনা লোকানুগ্গহং করোন্তো রাজগহং উপনিস্সায সীতৰনে ৰিহাসি. তদা অনাথপিণ্ডিকো সেট্ঠি সাৰত্থিযং উট্ঠানকং ভণ্ডং গহেত্ৰা অত্তনো সহাযস্স রাজগহসেট্ঠিনো গেহং গন্ত্ৰা বুদ্ধুপ্পাদং সুত্ৰা সত্থারং সীতৰনে ৰিহরন্তং উপসঙ্কমিত্ৰা পঠমদস্সনেনেৰ সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠায সত্থারং সাৰত্থিং আগমনত্থায যাচিত্ৰা ততো পঞ্চচত্তালীসযোজনে মগ্গে যোজনে যোজনে সতসহস্সপরিচ্চাগেন ৰিহারে পতিট্ঠাপেত্ৰা সাৰত্থিযং অট্ঠকরীসপ্পমাণং জেতস্স কুমারস্স উয্যানভূমিং কোটিসন্থারেন কিণিত্ৰা তত্থ ভগৰতো ৰিহারং কারেত্ৰা অদাসি. ৰিহারমহদিৰসে অযং সুভূতিকুটুম্বিকো অনাথপিণ্ডিকসেট্ঠিনা সদ্ধিং গন্ত্ৰা ধম্মং সুণন্তো সদ্ধং পটিলভিত্ৰা পব্বজি. সো উপসম্পন্নো দ্ৰে মাতিকা পগুণা কত্ৰা কম্মট্ঠানং কথাপেত্ৰা অরঞ্ঞে সমণধম্মং করোন্তো মেত্তাঝানং নিব্বত্তেত্ৰা তং পাদকং কত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং পাপুণি.

সো ধম্মং দেসেন্তো যস্মা সত্থারা দেসিতনিযামেন অনোদিস্সকং কত্ৰা দেসেতি, তস্মা অরণৰিহারীনং অগ্গো নাম জাতো. যস্মা চ পিণ্ডায চরন্তো ঘরে ঘরে মেত্তাঝানং সমাপজ্জিত্ৰা ৰুট্ঠায ভিক্খং পটিগ্গণ্হাতি ‘‘এৰং দাযকানং মহপ্ফলং ভৰিস্সতী’’তি, তস্মা দক্খিণেয্যানং অগ্গো নাম জাতো. তেন নং ভগৰা ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, মম সাৰকানং ভিক্খূনং অরণৰিহারীনং দক্খিণেয্যানঞ্চ যদিদং সুভূতী’’তি (অ. নি. ১.১৯৮, ২০১) দ্ৰযঙ্গসমন্নাগতে অগ্গট্ঠানে ঠপেসি. এৰমযং মহাথেরো অত্তনা পূরিতপারমীনং ফলস্স মত্থকং অরহত্তং পত্ৰা লোকে অভিঞ্ঞাতো অভিলক্খিতো হুত্ৰা বহুজনহিতায জনপদচারিকং চরন্তো অনুপুব্বেন রাজগহং অগমাসি.

রাজা বিম্বিসারো থেরস্স আগমনং সুত্ৰা উপসঙ্কমিত্ৰা ৰন্দিত্ৰা ‘‘ইধেৰ, ভন্তে, ৰসথ, ৰসনট্ঠানং ৰো করিস্সামী’’তি ৰত্ৰা পক্কন্তো ৰিস্সরি. থেরো সেনাসনং অলভন্তো অব্ভোকাসে ৰীতিনামেসি. থেরস্সানুভাৰেন দেৰো ন ৰস্সতি. মনুস্সা অৰুট্ঠিতায উপদ্দুতা রঞ্ঞো নিৰেসনদ্ৰারে উক্কুট্ঠিং অকংসু. রাজা ‘‘কেন নু খো কারণেন দেৰো ন ৰস্সতী’’তি ৰীমংসন্তো ‘‘থেরস্স অব্ভোকাসৰাসেন মঞ্ঞে ন ৰস্সতী’’তি চিন্তেত্ৰা তস্স পণ্ণকুটিং কারাপেত্ৰা ‘‘ইমিস্সং, ভন্তে, পণ্ণকুটিযং ৰসথা’’তি ৰত্ৰা ৰন্দিত্ৰা পক্কামি. থেরো কুটিং পৰিসিত্ৰা তিণসন্থারকে পল্লঙ্কেন নিসীদি. তদা দেৰো থোকং থোকং ফুসাযতি, ন সম্মাধারং অনুপৰেচ্ছতি. অথ থেরো লোকস্স অৰুট্ঠিকভযং ৰিধমিতুকামো অত্তনো অজ্ঝত্তিকবাহিরৰত্থুকস্স পরিস্সযস্স অভাৰং পৰেদেন্তো ‘‘ছন্না মে কুটিকা’’তি (থেরগা. ১) গাথমাহ. তস্সত্থো থেরগাথাযং ৰুত্তোযেৰ.

কস্মা পনেতে মহাথেরা অত্তনো গুণে পকাসেন্তীতি? ইমিনা দীঘেন অদ্ধুনা অনধিগতপুব্বং পরমগম্ভীরং অতিৰিয সন্তং পণীতং অত্তনা অধিগতলোকুত্তরধম্মং পচ্চৰেক্খিত্ৰা পীতিৰেগসমুস্সাহিতউদানদীপনত্থং সাসনস্স নিয্যানিকভাৰৰিভাৰনত্থঞ্চ পরমপ্পিচ্ছা অরিযা অত্তনো গুণে পকাসেন্তি. যথা তং লোকনাথো বোধনেয্যানং অজ্ঝাসযৰসেন ‘‘দসবলসমন্নাগতো, ভিক্খৰে, তথাগতো চতুৰেসারজ্জৰিসারদো’’তিআদিনা (অ. নি. ১০.২১; ম. নি. ১. ১৪৮ অত্থতো সমানং) অত্তনো গুণে পকাসেতি. এৰমযং থেরস্স অঞ্ঞাব্যাকরণগাথাপি অহোসীতি.

১. এৰং সো পত্তঅরহত্তফলো পত্তএতদগ্গট্ঠানো চ অত্তনো পুব্বকম্মং সরিত্ৰা সোমনস্সজাতো পুব্বচরিতাপদানং পকাসেন্তো হিমৰন্তস্সাৰিদূরেতিআদিমাহ. তত্থ হিমৰন্তস্সাতি হিমালযপব্বতস্স অৰিদূরে আসন্নে সমীপে পব্বতপাদে মনুস্সানং গমনাগমনসম্পন্নে সঞ্চরণট্ঠানেতি অত্থো. নিসভো নাম পব্বতোতি পব্বতানং জেট্ঠত্তা নামেন নিসভো নাম সেলমযপব্বতো অহোসীতি সম্বন্ধো. অস্সমো সুকতো ময্হন্তি তত্থ পব্বতে ময্হং ৰসনত্থায অস্সমো অরঞ্ঞাৰাসো সুট্ঠু কতো. কুটিরত্তিট্ঠানদিৰাট্ঠানৰতিপরিক্খেপাদিৰসেন সুন্দরাকারেন কতোতি অত্থো. পণ্ণসালা সুমাপিতাতি পণ্ণেহি ছাদিতা সালা ময্হং নিৰাসনত্থায সুট্ঠু মাপিতা নিট্ঠাপিতাতি অত্থো.

২. কোসিযো নাম নামেনাতি মাতাপিতূহি কতনামধেয্যেন কোসিযো নাম. উগ্গতাপনো পাকটতপো ঘোরতপো. একাকিযো অঞ্ঞেসং অভাৰা অহং এৰ একো. অদুতিযো দুতিযতাপসরহিতো জটিলো জটাধারী তাপসো তদা তস্মিং কালে নিসভে পব্বতে ৰসামি ৰিহরামীতি সম্বন্ধো.

৩. ফলং মূলঞ্চ পণ্ণঞ্চ, ন ভুঞ্জামি অহং তদাতি তদা তস্মিং নিসভপব্বতে ৰসনকালে তিণ্ডুকাদিফলং মুল়ালাদিমূলং, কারপণ্ণাদিপণ্ণঞ্চ রুক্খতো ওচিনিত্ৰা ন ভুঞ্জামীতি অত্থো. এৰং সতি কথং জীৰতীতি তং দস্সেন্তো পৰত্তংৰ সুপাতাহন্তি আহ. তত্থ পৰত্তং সযমেৰ জাতং সুপাতং অত্তনো ধম্মতায পতিতং পণ্ণাদিকং নিস্সায আহারং কত্ৰা অহং তাৰদে তস্মিং কালে জীৰামি জীৰিকং কপ্পেমীতি সম্বন্ধো. ‘‘পৰত্তপণ্ডুপণ্ণানী’’তি ৰা পাঠো, তস্স সযমেৰ পতিতানি পণ্ডুপণ্ণানি রুক্খপত্তানি উপনিস্সায জীৰামীতি অত্থো.

৪. নাহং কোপেমি আজীৰন্তি অহং জীৰিতং চজমানোপি পরিচ্চাগং কুরুমানোপি তণ্হাৰসেন ফলমূলাদিআহারপরিযেসনায সম্মা আজীৰং ন কোপেমি ন নাসেমীতি সম্বন্ধো. আরাধেমি সকং চিত্তন্তি সকং চিত্তং অত্তনো মনং অপ্পিচ্ছতায সন্তুট্ঠিযা চ আরাধেমি পসাদেমি. ৰিৰজ্জেমি অনেসনন্তি ৰেজ্জকম্মদূতকম্মাদিৰসেন অনেসনং অযুত্তপরিযেসনং ৰিৰজ্জেমি দূরং করোমি.

৫. রাগূপসংহিতং চিত্তন্তি যদা যস্মিং কালে মম রাগেন সম্পযুত্তং চিত্তং উপ্পজ্জতি, তদা সযমেৰ অত্তনাযেৰ পচ্চৰেক্খামি ঞাণেন পটিৰেক্খিত্ৰা ৰিনোদেমি. একগ্গো তং দমেমহন্তি অহং একস্মিং কম্মট্ঠানারম্মণে অগ্গো সমাহিতো তং রাগচিত্তং দমেমি দমনং করোমি.

৬. রজ্জসে রজ্জনীযে চাতি রজ্জনীযে অল্লীযিতব্বে রূপারম্মণাদিৰত্থুস্মিং রজ্জসে অল্লীনো অসি ভৰসি. দুস্সনীযে চ দুস্সসেতি দূসিতব্বে দোসকরণৰত্থুস্মিং দূসকো অসি. মুয্হসে মোহনীযে চাতি মোহিতব্বে মোহকরণৰত্থুস্মিং মোয্হসি মূল়্হো অসি ভৰসি. তস্মা তুৰং ৰনা ৰনতো অরঞ্ঞৰাসতো নিক্খমস্সু অপগচ্ছাহীতি এৰং অত্তানং দমেমীতি সম্বন্ধো.

২৪. তিম্বরূসকৰণ্ণাভোতি সুৰণ্ণতিম্বরূসকৰণ্ণাভো, জম্বোনদসুৰণ্ণৰণ্ণোতি অত্থো. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰাতি.

সুভূতিত্থেরঅপদানৰণ্ণনা সমত্তা.

২. উপৰানত্থেরঅপদানৰণ্ণনা

পদুমুত্তরো নাম জিনোতিআদিকং আযস্মতো উপৰানত্থেরস্স অপদানং. অযম্পাযস্মা পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো পদুমুত্তরস্স ভগৰতো কালে দলিদ্দকুলে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্তো ভগৰতি পরিনিব্বুতে তস্স ধাতুং গহেত্ৰা মনুস্সদেৰনাগগরুল়কুম্ভণ্ডযক্খগন্ধব্বেহি সত্তরতনমযে সত্তযোজনিকে থূপে কতে তত্থ সুধোতং অত্তনো উত্তরসাটকং ৰেল়গ্গে লগ্গেত্ৰা আবন্ধিত্ৰা ধজং কত্ৰা পূজং অকাসি. তং গহেত্ৰা অভিসম্মতকো নাম যক্খসেনাপতি দেৰেহি চেতিযপূজারক্খণত্থং ঠপিতো অদিস্সমানকাযো তং আকাসে ধারেন্তো চেতিযং তিক্খত্তুং পদক্খিণং অকাসি. সো তং দিস্ৰা ভিয্যোসোমত্তায পসন্নমানসো হুত্ৰা তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৰত্থিযং ব্রাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৰা উপৰানোতি লদ্ধনামো ৰযপ্পত্তো জেতৰনপটিগ্গহণে বুদ্ধানুভাৰং দিস্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনায কম্মং করোন্তো অরহত্তং পত্ৰা ছল়ভিঞ্ঞো অহোসি. যদা ভগৰতো অফাসু অহোসি, তদা থেরো উণ্হোদকং তথারূপং পানকঞ্চ ভেসজ্জং ভগৰতো উপনামেসি. তেনস্স সত্থুনো রোগো ৰূপসমি. তস্স ভগৰা অনুমোদনং অকাসি.

৫২. এৰং সো পত্তঅরহত্তফলো অধিগতএতদগ্গট্ঠানো অত্তনো পুব্বকম্মং সরিত্ৰা সোমনস্সৰসেন পুব্বচরিতাপদানং পকাসেন্তো পদুমুত্তরো নাম জিনোতিআদিমাহ. তত্থ সব্বেসং লোকিযলোকুত্তরধম্মানং পারগূ পরিযোসানং নিব্বানং গতো পত্তো পদুমুত্তরো নাম জিনো জিতপঞ্চমারো ভগৰা অগ্গিক্খন্ধো ইৰ ছব্বণ্ণা বুদ্ধরংসিযো জলিত্ৰা সব্বলোকং ধম্মপজ্জোতেন ওভাসেত্ৰা সম্বুদ্ধো সুট্ঠু বুদ্ধো অৰিজ্জানিদ্দূপগতায পজায সৰাসনায কিলেসনিদ্দায পটিবুদ্ধো ৰিকসিতনেত্তপঙ্কজো পরিনিব্বুতো খন্ধপরিনিব্বানেন নিব্বুতো অদস্সনং গতোতি সম্বন্ধো.

৫৭. জঙ্ঘাতি চেতিযকরণকালে উপচিনিতব্বানং ইট্ঠকানং ঠপনত্থায, নিবন্ধিযমানসোপানপন্তি.

৮৮. সুধোতং রজকেনাহন্তি ৰত্থধোৰকেন পুরিসেন সুট্ঠু ধোৰিতং সুৰিসুদ্ধকতং, উত্তরেয্যপটং মম উত্তরসাটকং অহং ৰেল়গ্গে লগ্গিত্ৰা ধজং কত্ৰা উক্খিপিং, অম্বরে আকাসে উস্সাপেসিন্তি অত্থো. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰাতি.

উপৰানত্থেরঅপদানৰণ্ণনা সমত্তা.

৩. তিসরণগমনিযত্থেরঅপদানৰণ্ণনা

নগরে বন্ধুমতিযাতিআদিকং আযস্মতো তিসরণগমনিযত্থেরস্স অপদানং. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ৰিপস্সিস্স ভগৰতো কালে বন্ধুমতীনগরে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা অন্ধমাতাপিতরো উপট্ঠাসি. সো একদিৰসং চিন্তেসি – ‘‘অহং মাতাপিতরো উপট্ঠহন্তো পব্বজিতুং ন লভামি, যংনূনাহং তীণি সরণানি গণ্হিস্সামি, এৰং দুগ্গতিতো মোচেস্সামী’’তি নিসভং নাম ৰিপস্সিস্স ভগৰতো অগ্গসাৰকং উপসঙ্কমিত্ৰা তীণি সরণানি গণ্হি. সো তানি ৰস্সসতসহস্সানি রক্খিত্ৰা তেনেৰ কম্মেন তাৰতিংসভৰনে নিব্বত্তো, ততো পরং দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো উভযসম্পত্তিযো অনুভৰিত্ৰা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৰত্থিনগরে মহাসালকুলে নিব্বত্তো ৰিঞ্ঞুতং পত্তো সত্তৰস্সিকোৰ দারকেহি পরিৰুতো একং সঙ্ঘারামং অগমাসি. তত্থ একো খীণাসৰত্থেরো তস্স ধম্মং দেসেত্ৰা সরণানি অদাসি. সো তানি গহেত্ৰা পুব্বে অত্তনো রক্খিতানি সরণানি সরিত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং পাপুণি. তং অরহত্তপ্পত্তং ভগৰা উপসম্পাদেসি.

১০৬. সো অরহত্তপ্পত্তো উপসম্পন্নো হুত্ৰা অত্তনো পুব্বকম্মং সরিত্ৰা সোমনস্সৰসেন পুব্বচরিতাপদানং পকাসেন্তো নগরে বন্ধুমতিযাতিআদিমাহ. তত্থ মাতু উপট্ঠাকো অহুন্তি অহং মাতাপিতূনং উপট্ঠাকো ভরকো বন্ধুমতীনগরে অহোসিন্তি সম্বন্ধো.

১০৮. তমন্ধকারপিহিতাতি মোহন্ধকারেন পিহিতা ছাদিতা. তিৰিধগ্গীহি ডয্হরেতি রাগগ্গিদোসগ্গিমোহগ্গিসঙ্খাতেহি তীহি অগ্গীহি ডয্হরে ডয্হন্তি সব্বে সত্তাতি সম্বন্ধো.

১১৪. অট্ঠ হেতূ লভামহন্তি অট্ঠ কারণানি সুখস্স পচ্চযভূতানি কারণানি লভামি অহন্তি অত্থো. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰাতি.

তিসরণগমনিযত্থেরঅপদানৰণ্ণনা সমত্তা.

৪. পঞ্চসীলসমাদানিযত্থেরঅপদানৰণ্ণনা

নগরে চন্দৰতিযাতিআদিকং আযস্মতো পঞ্চসীলসমাদানিযত্থেরস্স অপদানং. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো অনোমদস্সিস্স ভগৰতো কালে একস্মিং কুলে নিব্বত্তো পুরিমভৰে কতাকুসলকম্মানুরূপেন দলিদ্দো হুত্ৰা অপ্পন্নপানভোজনো পরেসং ভতিং কত্ৰা জীৰন্তো সংসারে আদীনৰং ঞত্ৰা পব্বজিতুকামোপি পব্বজ্জং অলভমানো অনোমদস্সিস্স ভগৰতো সাৰকস্স নিসভত্থেরস্স সন্তিকে পঞ্চ সিক্খাপদানি সমাদিযি. দীঘাযুককালে উপ্পন্নত্তা ৰস্সসতসহস্সানি সীলং পরিপালেসি. তেন কম্মেন সো দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৰেসালিযং মহাভোগকুলে নিব্বত্তো. মাতাপিতরো সীলং সমাদিযন্তে দিস্ৰা অত্তনো সীলং সরিত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং পত্ৰা পব্বজি.

১৩৪. সো অত্তনো পুব্বকম্মং সরিত্ৰা সোমনস্সজাতো উদানৰসেন পুব্বচরিতাপদানং পকাসেন্তো নগরে চন্দৰতিযাতিআদিমাহ. ভতকো আসহং তদাতি তদা মম পুঞ্ঞকরণকালে অহং ভতকো ভতিযা কম্মকারকো আসিং অহোসিং. পরকম্মাযনে যুত্তোতি ভতিযা পরেসং কম্মকরণে আযুত্তো যোজিতো ওকাসাভাৰেন সংসারতো মুচ্চনত্থায অহং পব্বজ্জং ন লভামি.

১৩৫. মহন্ধকারপিহিতাতি মহন্তেহি কিলেসন্ধকারেহি পিহিতা সংৰুতা থকিতা. তিৰিধগ্গীহি ডয্হরেতি নরকগ্গিপেতগ্গিসংসারগ্গিসঙ্খাতেহি তীহি অগ্গীহি ডয্হন্তি. অহং পন কেন উপাযেন কেন কারণেন ৰিসংযুত্তো ভৰেয্যন্তি অত্থো.

১৩৬. দেয্যধম্মো অন্নপানাদিদাতব্বযুত্তকং ৰত্থু ময্হং নত্থি, তস্সাভাৰেন অহং ৰরাকো দুক্খিতো ভতকো ভতিযা জীৰনকো যংনূনাহং পঞ্চসীলং রক্খেয্যং পরিপূরযন্তি পঞ্চসীলং সমাদিযিত্ৰা পরিপূরেন্তো যংনূন রক্খেয্যং সাধুকং ভদ্দকং সুন্দরং কত্ৰা পরিপালেয্যন্তি অত্থো.

১৪৮. স্ৰাহং যসমনুভৰিন্তি সো অহং দেৰমনুস্সেসু মহন্তং যসং অনুভৰিং তেসং সীলানং ৰাহসা আনুভাৰেনাতি অত্থো. কপ্পকোটিম্পি তেসং সীলানং ফলং কিত্তেন্তো এককোট্ঠাসমেৰ কিত্তযে পাকটং করেয্যন্তি অত্থো. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰাতি.

পঞ্চসীলসমাদানিযত্থেরঅপদানৰণ্ণনা সমত্তা.

৫. অন্নসংসাৰকত্থেরঅপদানৰণ্ণনা

সুৰণ্ণৰণ্ণং সম্বুদ্ধন্তিআদিকং আযস্মতো অন্নসংসাৰকত্থেরস্স অপদানং. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো সিদ্ধত্থস্স ভগৰতো কালে একস্মিং কুলগেহে নিব্বত্তো পিণ্ডায চরন্তং দ্ৰত্তিংসমহাপুরিসলক্খণব্যামপ্পভামণ্ডলোপসোভিতং ভগৰন্তং দিস্ৰা পসন্নমানসো ভগৰন্তং নিমন্তেত্ৰা গেহং নেত্ৰা ৰরঅন্নপানেন সন্তপ্পেত্ৰা সম্পৰারেত্ৰা ভোজেসি. সো তেনেৰ চিত্তপ্পসাদেন ততো চুতো দেৰলোকে নিব্বত্তিত্ৰা দিব্বসম্পত্তিং অনুভৰিত্ৰা ততো চৰিত্ৰা মনুস্সলোকে নিব্বত্তিত্ৰা মনুস্সসম্পত্তিং অনুভৰিত্ৰা ততো অপরাপরং দেৰমনুস্সসম্পত্তিযো অনুভৰিত্ৰা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে একস্মিং কুলে নিব্বত্তো সাসনে পসীদিত্ৰা পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং পাপুণি. সো পুব্বে কতপুঞ্ঞনামৰসেন অন্নসংসাৰকত্থেরোতি পাকটনামো অহোসি.

১৫৫-৬. সো অপরভাগে অত্তনো পুব্বকম্মং সরিত্ৰা সোমনস্সজাতো ‘‘এৰং মযা ইমিনা পুঞ্ঞসম্ভারানুভাৰেন পত্তং অরহত্ত’’ন্তি অত্তনো পুব্বচরিতাপদানং উদানৰসেন পকাসেন্তো সুৰণ্ণৰণ্ণন্তিআদিমাহ. তত্থ সুৰণ্ণস্স ৰণ্ণো ৰিয ৰণ্ণো যস্স ভগৰতো সোযং সুৰণ্ণৰণ্ণো, তং সুৰণ্ণৰণ্ণং সম্বুদ্ধং সিদ্ধত্থন্তি অত্থো. গচ্ছন্তং অন্তরাপণেতি ৰেস্সানং আপণপন্তীনং অন্তরৰীথিযং গচ্ছমানং. কঞ্চনগ্ঘিযসংকাসন্তি সুৰণ্ণতোরণসদিসং বাত্তিংসৰরলক্খণং দ্ৰত্তিংসৰরলক্খণেহি সম্পন্নং লোকপজ্জোতং সকললোকদীপভূতং অপ্পমেয্যং পমাণৰিরহিতং অনোপমং উপমাৰিরহিতং জুতিন্ধরং পভাধারং নীলপীতাদিছব্বণ্ণবুদ্ধরংসিযো ধারকং সিদ্ধত্থং দিস্ৰা পরমং উত্তমং পীতিং অলত্থং অলভিন্তি সম্বন্ধো. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰাতি.

অন্নসংসাৰকত্থেরঅপদানৰণ্ণনা সমত্তা.

৬. ধূপদাযকত্থেরঅপদানৰণ্ণনা

সিদ্ধত্থস্স ভগৰতোতিআদিকং আযস্মতো ধূপদাযকত্থেরস্স অপদানং. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো সিদ্ধত্থস্স ভগৰতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তো সিদ্ধত্থে ভগৰতি চিত্তং পসাদেত্ৰা তস্স ভগৰতো গন্ধকুটিযং চন্দনাগরুকাল়ানুসারিআদিনা কতেহি অনেকেহি ধূপেহি ধূপপূজং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞেন দেৰেসু চ মনুস্সেসু চ উভযসম্পত্তিযো অনুভৰন্তো নিব্বত্তনিব্বত্তভৰে পূজনীযো হুত্ৰা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে একস্মিং কুলগেহে নিব্বত্তো পুঞ্ঞসম্ভারানুভাৰেন সাসনে পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং পত্ৰা কতধূপপূজাপুঞ্ঞত্তা নামেন ধূপদাযকত্থেরোতি সব্বত্থ পাকটো. সো পত্তঅরহত্তফলো অত্তনো পুব্বকম্মং সরিত্ৰা সোমনস্সজাতো পুব্বচরিতাপদানং দস্সেন্তো সিদ্ধত্থস্স ভগৰতোতিআদিমাহ. সিদ্ধো পরিপুণ্ণো সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণাদিগুণসঙ্খাতো অত্থো পযোজনং যস্স ভগৰতো সোযং সিদ্ধত্থো, তস্স সিদ্ধত্থস্স ভগৰতো ভগ্যাদিগুণৰন্তস্স লোকজেট্ঠস্স সকললোকুত্তমস্স তাদিনো ইট্ঠানিট্ঠেসু তাদিসস্স অচলসভাৰস্সাতি অত্থো. সেসং উত্তানত্থমেৰাতি.

ধূপদাযকত্থেরঅপদানৰণ্ণনা সমত্তা.

৭. পুলিনপূজকত্থেরঅপদানৰণ্ণনা

ৰিপস্সিস্স ভগৰতোতিআদিকং আযস্মতো পুলিনপূজকত্থেরস্স অপদানং. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ৰিপস্সিস্স ভগৰতো কালে একস্মিং কুলে নিব্বত্তো সাসনে পসন্নচিত্তো চেতিযঙ্গণবোধিযঙ্গণেসু পুরাণৰালুকং অপনেত্ৰা নৰং মুত্তাদলসদিসপণ্ডরপুলিনং ওকিরিত্ৰা মাল়কং অলঙ্করি. তেন কম্মেন সো দেৰলোকে নিব্বত্তো তত্থ দিব্বেহি রতনেহি ৰিজ্জোতমানে অনেকযোজনে কনকৰিমানে দিব্বসম্পত্তিং অনুভৰিত্ৰা ততো চুতো মনুস্সলোকে সত্তরতনসম্পন্নো চক্কৰত্তী রাজা হুত্ৰা মনুস্সসম্পত্তিং অনুভৰিত্ৰা অপরাপরং সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৰিভৰসম্পন্নে একস্মিং কুলে নিব্বত্তো সাসনে পসন্নো পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং পাপুণি. সো অত্তনো কতপুঞ্ঞনামসদিসেন নামেন পুলিনপূজকত্থেরোতি পাকটো.

১৬৫. সো অত্তনো পুব্বকম্মং সরিত্ৰা সোমনস্সজাতো পুব্বচরিতাপদানং দস্সেন্তো ৰিপস্সিস্স ভগৰতোতিআদিমাহ. তত্থ ৰিৰিধং পস্সতীতি ৰিপস্সী, ৰিৰিচ্চ পস্সতীতি ৰা ৰিপস্সী, ৰিৰিধে অত্তত্থপরত্থাদিভেদে অত্থে পস্সতীতি ৰা ৰিপস্সী, ৰিৰিধে ৰোহারপরমত্থাদিভেদে পস্সতীতি ৰা ৰিপস্সী, তস্স ৰিপস্সিস্স বোধিযা পাদপুত্তমে উত্তমে বোধিরুক্খমণ্ডলমাল়কে পুরাণপুলিনং ৰালুকং ছড্ডেত্ৰা সুদ্ধং পণ্ডরং পুলিনং আকিরিং সন্থরিং. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰাতি.

পুলিনপূজকত্থেরঅপদানৰণ্ণনা সমত্তা.

৮. উত্তিযত্থেরঅপদানৰণ্ণনা

চন্দভাগানদীতীরেতিআদিকং আযস্মতো উত্তিযত্থেরস্স অপদানং. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো সিদ্ধত্থস্স ভগৰতো কালে চন্দভাগানদিযং সুসুমারো হুত্ৰা নিব্বত্তো নদীতীরং উপগতং ভগৰন্তং দিস্ৰা পসন্নচিত্তো পারং নেতুকামো তীরসমীপেযেৰ নিপজ্জি. ভগৰা তস্স অনুকম্পায পিট্ঠিযং পাদে ঠপেসি. সো তুট্ঠো উদগ্গো পীতিৰেগেন মহুস্সাহো হুত্ৰা সোতং ছিন্দন্তো সীঘেন জৰেন ভগৰন্তং পরতীরং নেসি. ভগৰা তস্স চিত্তপ্পসাদং ঞত্ৰা ‘‘অযং ইতো চুতো দেৰলোকে নিব্বত্তিস্সতি, ততো পট্ঠায সুগতীসুযেৰ সংসরন্তো ইতো চতুন্নৰুতিকপ্পে অমতং পাপুণিস্সতী’’তি ব্যাকরিত্ৰা পক্কামি.

সো তথা সুগতীসুযেৰ সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৰত্থিযং অঞ্ঞতরস্স ব্রাহ্মণস্স পুত্তো হুত্ৰা নিব্বত্তি, উত্তিযোতিস্স নামং অকংসু. সো ৰযপ্পত্তো ‘‘অমতং পরিযেসিস্সামী’’তি পরিব্বাজকো হুত্ৰা একদিৰসং ভগৰন্তং দিস্ৰা উপসঙ্কমিত্ৰা ৰন্দিত্ৰা ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধো হুত্ৰা সাসনে পব্বজিত্ৰা সীলদিট্ঠীনং অৰিসোধিতত্তা ৰিসেসং নিব্বত্তেতুং অসক্কোন্তো অঞ্ঞং ভিক্খুং ৰিসেসং নিব্বত্তেত্ৰা অঞ্ঞং ব্যাকরোন্তং দিস্ৰা সত্থারং উপসঙ্কমিত্ৰা সঙ্খেপেন ওৰাদং যাচি. সত্থাপি তস্স, ‘‘তস্মাতিহ ত্ৰং, উত্তিয, আদিমেৰ ৰিসোধেহী’’তিআদিনা (সং. নি. ৫.৩৮২) সঙ্খেপেনেৰ ওৰাদং অদাসি. সো সত্থু ওৰাদে ঠত্ৰা ৰিপস্সনং আরভি. তস্স আরদ্ধৰিপস্সকস্স আবাধো উপ্পজ্জি. উপ্পন্নে আবাধে জাতসংৰেগো ৰীরিযারম্ভৰত্থুং ঞত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং পাপুণি.

১৬৯. এৰং সো কতসম্ভারানুরূপেন পত্তঅরহত্তফলো অত্তনো পুব্বকম্মং সরিত্ৰা সোমনস্সজাতো পুব্বচরিতাপদানং পকাসেন্তো চন্দভাগানদীতীরেতিআদিমাহ. তত্থ চন্দভাগানদীতীরেতি পরিসুদ্ধপণ্ডরপুলিনতলেহি চ পভাসম্পন্নপসন্নমধুরোদকপরিপুণ্ণতায চ চন্দপ্পভাকিরণসস্সিরীকাভা নদমানা সদ্দং কুরুমানা গচ্ছতীতি চন্দভাগানদী, তস্সা চন্দভাগানদিযা তীরে সুসুমারো অহোসিন্তি সম্বন্ধো. তত্থ সুসুমারোতি খুদ্দকমচ্ছগুম্বে খণ্ডাখণ্ডিকং করোন্তো মারেতীতি সুসুমারো, চণ্ডমচ্ছো কুম্ভীলোতি অত্থো. সভোজনপসুতোহন্তি অহং সভোজনে সকগোচরে পসুতো ব্যাৰটো. নদীতিত্থং অগচ্ছহন্তি ভগৰতো আগমনকালে অহং নদীতিত্থং অগচ্ছিং পত্তোম্হি.

১৭০. সিদ্ধত্থো তম্হি সমযেতি তস্মিং মম তিত্থগমনকালে সিদ্ধত্থো ভগৰা অগ্গপুগ্গলো সব্বসত্তেসু জেট্ঠো সেট্ঠো সযম্ভূ সযমেৰ ভূতো জাতো বুদ্ধভূতো সো ভগৰা নদিং তরিতুকামো নদীতীরং উপাগমি.

১৭২. পেত্তিকং ৰিসযং ময্হন্তি ময্হং পিতুপিতামহাদীহি পরম্পরানীতং, যদিদং সম্পত্তসম্পত্তমহানুভাৰানং তরণন্তি অত্থো.

১৭৩. মম উগ্গজ্জনং সুত্ৰাতি ময্হং উগ্গজ্জনং আরাধনং সুত্ৰা মহামুনি ভগৰা অভিরুহীতি সম্বন্ধো. সেসং উত্তানত্থমেৰাতি.

উত্তিযত্থেরঅপদানৰণ্ণনা সমত্তা.

৯. একঞ্জলিকত্থেরঅপদানৰণ্ণনা

সুৰণ্ণৰণ্ণন্তিআদিকং আযস্মতো একঞ্জলিকত্থেরস্স অপদানং. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ৰিপস্সিস্স ভগৰতো কালে একস্মিং কুলগেহে নিব্বত্তো ৰিঞ্ঞুতং পত্তো রতনত্তযে পসন্নো পিণ্ডায চরন্তং ৰিপস্সিং ভগৰন্তং দিস্ৰা পসন্নমানসো অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা অট্ঠাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৰমনুস্সেসু সংসরন্তো সব্বত্থ পূজনীযো হুত্ৰা উভযসম্পত্তিযো অনুভৰিত্ৰা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৰিভৰসম্পন্নে কুলে নিব্বত্তিত্ৰা সাসনে পসীদিত্ৰা পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তে পতিট্ঠাসি. পুব্বে কতপুঞ্ঞৰসেন একঞ্জলিকত্থেরোতি পাকটো.

১৮০. সো অত্তনো পুব্বকম্মং সরিত্ৰা তং হত্থতলে আমলকং ৰিয দিস্ৰা উদানৰসেন পুব্বচরিতাপদানং পকাসেন্তো সুৰণ্ণৰণ্ণন্তিআদিমাহ. ৰিপস্সিং সত্থৰাহগ্গন্তি ৰাণিজে কন্তারা ৰহতি তারেতীতি সত্থৰাহো. ৰাল়কন্তারা চোল়কন্তারা দুব্ভিক্খকন্তারা নিরুদককন্তারা যক্খকন্তারা অপ্পভক্খকন্তারা চ তারেতি উত্তারেতি পতারেতি নিত্তারেতি খেমন্তভূমিং পাপেতীতি অত্থো. কো সো? ৰাণিজজেট্ঠকো. সত্থৰাহসদিসত্তা অযম্পি ভগৰা সত্থৰাহো. তথা হি সো তিৰিধং বোধিং পত্থযন্তে কতপুঞ্ঞসম্ভারে সত্তে জাতিকন্তারা জরাকন্তারা ব্যাধিকন্তারা মরণকন্তারা সোকপরিদেৰদুক্খদোমনস্সুপাযাসকন্তারা চ সব্বস্মা সংসারকন্তারা চ তারেতি উত্তারেতি পতারেতি নিত্তারেতি নিব্বানথলং পাপেতীতি অত্থো. সত্থৰাহো চ সো অগ্গো সেট্ঠো পধানো চাতি সত্থৰাহগ্গো, তং সত্থৰাহগ্গং ৰিপস্সিং সম্বুদ্ধন্তি সম্বন্ধো. নরৰরং ৰিনাযকন্তি নরানং অন্তরে অসিথিলপরক্কমোতি নরৰীরো, তং. ৰিসেসেন কতপুঞ্ঞসম্ভারে সত্তে নেতি নিব্বানপুরং পাপেতীতি ৰিনাযকো, তং.

১৮১. অদন্তদমনং তাদিন্তি রাগদোসমোহাদিকিলেসসম্পযুত্তত্তা কাযৰচীমনোদ্ৰারেহি অদন্তে সত্তে দমেতীতি অদন্তদমনো, তং. ইট্ঠানিট্ঠেসু অকম্পিযতাদিগুণযুত্তোতি তাদী, তং. মহাৰাদিং মহামতিন্তি সকসমযপরসমযৰাদীনং অন্তরে অত্তনা সমধিকপুগ্গলৰিরহিতত্তা মহাৰাদী, মহতী পথৰিসমানা মেরুসমানা চ মতি যস্স সো মহামতি, তং মহাৰাদিং মহামতিং সম্বুদ্ধন্তি ইমিনা তুল্যাধিকরণং. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰাতি.

একঞ্জলিকত্থেরঅপদানৰণ্ণনা সমত্তা.

১০. খোমদাযকত্থেরঅপদানৰণ্ণনা

নগরে বন্ধুমতিযাতিআদিকং আযস্মতো খোমদাযকত্থেরস্স অপদানং. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারো তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ৰিপস্সিস্স ভগৰতো কালে একস্মিং কুলগেহে নিব্বত্তো ৰযপ্পত্তো সাসনে অভিপ্পসন্নো রতনত্তযমামকো ৰিপস্সিস্স ভগৰতো সন্তিকে ধম্মং সুত্ৰা পসন্নমানসো খোমদুস্সেন পূজং অকাসি. সো তদেৰ মূলং কত্ৰা যাৰজীৰং পুঞ্ঞানি কত্ৰা ততো দেৰলোকে নিব্বত্তো. ছসু দেৰেসু অপরাপরং দিব্বসুখং অনুভৰিত্ৰা ততো চৰিত্ৰা মনুস্সলোকে চক্কৰত্তিআদিঅনেকৰিধমনুস্সসম্পত্তিং অনুভৰিত্ৰা পরিপাকগতে পুঞ্ঞসম্ভারে ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে কুলগেহে নিব্বত্তো ৰযপ্পত্তো সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা নচিরস্সেৰ অরহত্তং পাপুণি. কতপুঞ্ঞনামেন খোমদাযকত্থেরোতি পাকটো.

১৮৪. সো অত্তনো পুব্বকম্মং সরিত্ৰা সোমনস্সজাতো পুব্বচরিতাপদানং দস্সেন্তো নগরে বন্ধুমতিযাতিআদিমাহ. তত্থ বন্ধু ৰুচ্চতি ঞাতকো, তে বন্ধূ যস্মিং নগরে অঞ্ঞমঞ্ঞং সঙ্ঘটিতা ৰসন্তি, তং নগরং ‘‘বন্ধুমতী’’তি ৰুচ্চতি. রোপেমি বীজসম্পদন্তি দানসীলাদিপুঞ্ঞবীজসম্পত্তিং রোপেমি পট্ঠপেমীতি অত্থো.

খোমদাযকত্থেরঅপদানৰণ্ণনা সমত্তা.

ততিযস্স সুভূতিৰগ্গস্স ৰণ্ণনা সমত্তা.

চতুভাণৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.