দসকৰণ্ণনা
৩৪৫. ইতি নৰকৰসেন সামগ্গিরসং দস্সেত্ৰা ইদানি দসকৰসেন দস্সেতুং পুন দেসনং আরভি. তত্থ নাথকরণাতি ‘‘সনাথা, ভিক্খৰে, ৰিহরথ মা অনাথা, দস ইমে, ভিক্খৰে, ধম্মা নাথকরণা’’তি (অ. নি. ১০.১৮) এৰং অক্খাতা অত্তনো পতিট্ঠাকরা ধম্মা.
কল্যাণমিত্তোতিআদীসু সীলাদিগুণসম্পন্না কল্যাণা অস্স মিত্তাতি কল্যাণমিত্তো. তে চস্স ঠাননিসজ্জাদীসু সহ অযনতো সহাযাতি কল্যাণসহাযো. চিত্তেন চেৰ কাযেন চ কল্যাণমিত্তেসু এৰ সম্পৰঙ্কো ওনতোতি কল্যাণসম্পৰঙ্কো. সুৰচো হোতীতি সুখেন ৰত্তব্বো হোতি সুখেন অনুসাসিতব্বো. খমোতি গাল়্হেন ফরুসেন কক্খল়েন ৰুচ্চমানো খমতি, ন কুপ্পতি. পদক্খিণগ্গাহী অনুসাসনিন্তি যথা একচ্চো ওৰদিযমানো ৰামতো গণ্হাতি, পটিপ্ফরতি ৰা অসুণন্তো ৰা গচ্ছতি, এৰং অকত্ৰা ‘‘ওৰদথ, ভন্তে, অনুসাসথ, তুম্হেসু অনোৰদন্তেসু কো অঞ্ঞো ওৰদিস্সতী’’তি পদক্খিণং গণ্হাতি.
উচ্চাৰচানীতি উচ্চানি চ অৰচানি চ. কিং করণীযানীতি কিং করোমীতি এৰং ৰত্ৰা কত্তব্বকম্মানি. তত্থ উচ্চকম্মানি নাম চীৰরস্স করণং রজনং চেতিযে সুধাকম্মং উপোসথাগারচেতিযঘরবোধিযঘরেসু কত্তব্বন্তি এৰমাদি. অৰচকম্মং নাম পাদধোৰনমক্খনাদিখুদ্দককম্মং. তত্রুপাযাযাতি তত্রুপগমনীযা. অলং কাতুন্তি কাতুং সমত্থো হোতি. অলং সংৰিধাতুন্তি ৰিচারেতুং সমত্থো.
ধম্মে অস্স কামো সিনেহোতি ধম্মকামো, তেপিটকং বুদ্ধৰচনং পিযাযতীতি অত্থো. পিযসমুদাহারোতি পরস্মিং কথেন্তে সক্কচ্চং সুণাতি, সযঞ্চ পরেসং দেসেতুকামো হোতীতি অত্থো. ‘‘অভিধম্মে অভিৰিনযে’’তি এত্থ ধম্মো অভিধম্মো, ৰিনযো অভিৰিনযোতি চতুক্কং ৰেদিতব্বং. তত্থ ধম্মোতি সুত্তন্তপিটকং. অভিধম্মোতি সত্ত পকরণানি. ৰিনযোতি উভতোৰিভঙ্গা. অভিৰিনযোতি খন্ধকপরিৰারা. অথ ৰা সুত্তন্তপিটকম্পি অভিধম্মপিটকম্পি ধম্মো এৰ. মগ্গফলানি অভিধম্মো. সকলং ৰিনযপিটকং ৰিনযো. কিলেসৰূপসমকারণং অভিৰিনযো. ইতি সব্বস্মিম্পি এত্থ ধম্মে অভিধম্মে ৰিনযে অভিৰিনযে চ. উল়ারপামোজ্জোতি বহুলপামোজ্জো হোতীতি অত্থো.
কুসলেসু ধম্মেসূতি কারণত্থে ভুম্মং, চতুভূমককুসলধম্মকারণা, তেসং অধিগমত্থায অনিক্খিত্তধুরো হোতীতি অত্থো.
৩৪৬. কসিণদসকে সকলট্ঠেন কসিণানি. তদারম্মণানং ধম্মানং খেত্তট্ঠেন ৰা অধিট্ঠানট্ঠেন ৰা আযতনানি. উদ্ধন্তি উপরি গগনতলাভিমুখং. অধোতি হেট্ঠা ভূমিতলাভিমুখং. তিরিযন্তি খেত্তমণ্ডলমিৰ সমন্তা পরিচ্ছিন্দিত্ৰা. একচ্চো হি উদ্ধমেৰ কসিণং ৰড্ঢেতি, একচ্চো অধো, একচ্চো সমন্ততো. তেন তেন ৰা কারণেন এৰং পসারেতি আলোকমিৰ রূপদস্সনকামো. তেন ৰুত্তং ‘‘পথৰীকসিণমেকো সঞ্জানাতি উদ্ধং অধো তিরিয’’ন্তি. অদ্ৰযন্তি ইদং পন একস্স অঞ্ঞভাৰানুপগমনত্থং ৰুত্তং. যথা হি উদকং পৰিট্ঠস্স সব্বদিসাসু উদকমেৰ হোতি, ন অঞ্ঞং, এৰমেৰ পথৰীকসিণং পথৰীকসিণমেৰ হোতি, নত্থি তস্স অঞ্ঞো কসিণসম্ভেদোতি. এস নযো সব্বত্থ. অপ্পমাণন্তি ইদং তস্স তস্স ফরণঅপ্পমাণৰসেন ৰুত্তং. তঞ্হি চেতসা ফরন্তো সকলমেৰ ফরতি, ন ‘‘অযমস্স আদি, ইদং মজ্ঝ’’ন্তি পমাণং গণ্হাতীতি. ৰিঞ্ঞাণকসিণন্তি চেত্থ কসিণুগ্ঘাটিমাকাসে পৰত্তৰিঞ্ঞাণং. তত্থ কসিণৰসেন কসিণুগ্ঘাটিমাকাসে কসিণুগ্ঘাটিমাকাসৰসেন তত্থ পৰত্তৰিঞ্ঞাণে উদ্ধং অধো তিরিযতা ৰেদিতব্বা. অযমেত্থ সঙ্খেপো. কম্মট্ঠানভাৰনানযেন পনেতানি পথৰীকসিণাদীনি ৰিত্থারতো ৰিসুদ্ধিমগ্গে ৰুত্তানেৰ.