নিমিত্তোভাসকথাৰণ্ণনা
১৬৬. ৰেসালিং পিণ্ডায পাৰিসীতি কদা পাৰিসি? উক্কচেলতো নিক্খমিত্ৰা ৰেসালিং গতকালে. ভগৰা কির ৰুট্ঠৰস্সো ৰেল়ুৰগামকা নিক্খমিত্ৰা সাৰত্থিং গমিস্সামীতি আগতমগ্গেনেৰ পটিনিৰত্তন্তো অনুপুব্বেন সাৰত্থিং পত্ৰা জেতৰনং পাৰিসি. ধম্মসেনাপতি ভগৰতো ৰত্তং দস্সেত্ৰা দিৰাট্ঠানং গতো. সো তত্থ অন্তেৰাসিকেসু ৰত্তং দস্সেত্ৰা পটিক্কন্তেসু দিৰাট্ঠানং সম্মজ্জিত্ৰা চম্মক্খণ্ডং পঞ্ঞপেত্ৰা পাদে পক্খালেত্ৰা পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা ফলসমাপত্তিং পাৰিসি. অথস্স যথাপরিচ্ছেদেন ততো ৰুট্ঠিতস্স অযং পরিৰিতক্কো উদপাদি – ‘‘বুদ্ধা নু খো পঠমং পরিনিব্বাযন্তি, অগসাৰকা নু খো’’তি? ততো – ‘‘অগ্গসাৰকা পঠম’’ন্তি ঞত্ৰা অত্তনো আযুসঙ্খারং ওলোকেসি. সো – ‘‘সত্তাহমেৰ মে আযুসঙ্খারো পৰত্ততী’’তি ঞত্ৰা – ‘‘কত্থ পরিনিব্বাযিস্সামী’’তি চিন্তেসি. ততো – ‘‘রাহুলো তাৰতিংসেসু পরিনিব্বুতো, অঞ্ঞাসিকোণ্ডঞ্ঞত্থেরো ছদ্দন্তদহে, অহং কত্থ পরিনিব্বাযিস্সামী’’তি পুন চিন্তেন্তো মাতরং আরব্ভ সতিং উপ্পাদেসি – ‘‘ময্হং মাতা সত্তন্নং অরহন্তানং মাতা হুত্ৰাপি বুদ্ধধম্মসঙ্ঘেসু অপ্পসন্না, অত্থি নু খো তস্সা উপনিস্সযো, নত্থি নু খো’’তি আৰজ্জেত্ৰা সোতাপত্তিমগ্গস্স উপনিস্সযং দিস্ৰা – ‘‘কস্স দেসনায অভিসমযো ভৰিস্সতী’’তি ওলোকেন্তো – ‘‘মমেৰ ধম্মদেসনায ভৰিস্সতি, ন অঞ্ঞস্স. সচে খো পনাহং অপ্পোস্সুক্কো ভৰেয্যং, ভৰিস্সন্তি মে ৰত্তারো – ‘সারিপুত্তত্থেরো অৰসেসজনানম্পি অৰস্সযো হোতি. তথা হিস্স সমচিত্তসুত্তদেসনাদিৰসে (অ. নি. ১.৩৭) কোটিসতসহস্সদেৰতা অরহত্তং পত্তা. তযো মগ্গে পটিৰিদ্ধদেৰতানং গণনা নত্থি. অঞ্ঞেসু চ ঠানেসু অনেকা অভিসমযা দিস্সন্তি. থেরেৰ চিত্তং পসাদেত্ৰা সগ্গে নিব্বত্তানেৰ অসীতিকুলসহস্সানি. সো দানি সকমাতুমিচ্ছাদস্সনমত্তম্পি হরিতুং নাসক্খী’তি. তস্মা মাতরং মিচ্ছাদস্সনা মোচেত্ৰা জাতোৰরকেযেৰ পরিনিব্বাযিস্সামী’’তি সন্নিট্ঠানং কত্ৰা – ‘‘অজ্জেৰ ভগৰন্তং অনুজানাপেত্ৰা নিক্খমিস্সামী’’তি চুন্দত্থেরং আমন্তেসি. ‘‘আৰুসো, চুন্দ, অম্হাকং পঞ্চসতায ভিক্খুপরিসায সঞ্ঞং দেহি – ‘গণ্হথাৰুসো পত্তচীৰরানি, ধম্মসেনাপতি নাল়কগামং গন্তুকামো’তি’’. থেরো তথা অকাসি. ভিক্খূ সেনাসনং সংসামেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায থেরস্স সন্তিকং আগমংসু. থেরো সেনাসনং সংসামেত্ৰা দিৰাট্ঠানং সম্মজ্জিত্ৰা দিৰাট্ঠানদ্ৰারে ঠত্ৰা দিৰাট্ঠানং ওলোকেন্তো – ‘‘ইদং দানি পচ্ছিমদস্সনং, পুন আগমনং নত্থী’’তি পঞ্চসতভিক্খুপরিৰুতো ভগৰন্তং উপসঙ্কমিত্ৰা ৰন্দিত্ৰা এতদৰোচ –
‘‘ছিন্নো দানি ভৰিস্সামি, লোকনাথ মহামুনি;
গমনাগমনং নত্থি, পচ্ছিমা ৰন্দনা অযং.
জীৰিতং অপ্পকং ময্হং, ইতো সত্তাহমচ্চযে;
নিক্খিপেয্যামহং দেহং, ভারৰোরোপনং যথা.
অনুজানাতু মে ভন্তে, ভগৰা, অনুজানাতু সুগতো;
পরিনিব্বানকালো মে, ওস্সট্ঠো আযুসঙ্খারো’’তি.
বুদ্ধা পন যস্মা ‘‘পরিনিব্বাহী’’তি ৰুত্তে মরণসংৰণ্ণনং সংৰণ্ণেন্তি নাম, ‘‘মা পরিনিব্বাহী’’তি ৰুত্তে ৰট্টস্স গুণং কথেন্তীতি মিচ্ছাদিট্ঠিকা দোসং আরোপেস্সন্তি, তস্মা তদুভযম্পি ন ৰদন্তি. তেন নং ভগৰা আহ – ‘‘কত্থ পরিনিব্বাযিস্সসি সারিপুত্তা’’তি? ‘‘অত্থি, ভন্তে, মগধেসু নাল়কগামে জাতোৰরকো, তত্থাহং পরিনিব্বাযিস্সামী’’তি ৰুত্তে ‘‘যস্স দানি ত্ৰং, সারিপুত্ত, কালং মঞ্ঞসি, ইদানি পন তে জেট্ঠকনিট্ঠভাতিকানং তাদিসস্স ভিক্খুনো দস্সনং দুল্লভং ভৰিস্সতীতি দেসেহি তেসং ধম্ম’’ন্তি আহ.
থেরো – ‘‘সত্থা ময্হং ইদ্ধিৰিকুব্বনপুব্বঙ্গমং ধম্মদেসনং পচ্চাসীসতী’’তি ঞত্ৰা ভগৰন্তং ৰন্দিত্ৰা তালপ্পমাণং অব্ভুগ্গন্ত্ৰা পুন ওরুয্হ ভগৰন্তং ৰন্দিত্ৰা সত্ততালপ্পমাণে অন্তলিক্খে ঠিতো ইদ্ধিৰিকুব্বনং দস্সেত্ৰা ধম্মং দেসেসি. সকলনগরং সন্নিপতি. থেরো ওরুয্হ ভগৰন্তং ৰন্দিত্ৰা ‘‘গমনকালো মে, ভন্তে’’তি আহ. ভগৰা ‘‘ধম্মসেনাপতিং পটিপাদেস্সামী’’তি ধম্মাসনা উট্ঠায গন্ধকুটিঅভিমুখো গন্ত্ৰা মণিফলকে অট্ঠাসি. থেরো তিক্খত্তুং পদক্খিণং কত্ৰা চতূসু ঠানেসু ৰন্দিত্ৰা – ‘‘ভগৰা ইতো কপ্পসতসহস্সাধিকস্স অসঙ্খ্যেয্যস্স উপরি অনোমদস্সিসম্মাসম্বুদ্ধস্স পাদমূলে নিপতিত্ৰা তুম্হাকং দস্সনং পত্থেসিং. সা মে পত্থনা সমিদ্ধা, দিট্ঠা তুম্হে, তং পঠমদস্সনং, ইদং পচ্ছিমদস্সনং. পুন তুম্হাকং দস্সনং নত্থী’’তি – ৰত্ৰা দসনখসমোধানসমুজ্জলং অঞ্জলিং পগ্গয্হ যাৰ দস্সনৰিসযো, তাৰ অভিমুখোৰ পটিক্কমিত্ৰা ‘‘ইতো পট্ঠায চুতিপটিসন্ধিৰসেন কিস্মিঞ্চি ঠানে গমনাগমনং নাম নত্থী’’তি ৰন্দিত্ৰা পক্কামি. উদকপরিযন্তং কত্ৰা মহাভূমিচালো অহোসি. ভগৰা পরিৰারেত্ৰা ঠিতে ভিক্খূ আহ – ‘‘অনুগচ্ছথ, ভিক্খৰে, তুম্হাকং জেট্ঠভাতিক’’ন্তি. ভিক্খূ যাৰ দ্ৰারকোট্ঠকা অগমংসু. থেরো – ‘‘তিট্ঠথ, তুম্হে আৰুসো, অপ্পমত্তা হোথা’’তি নিৰত্তাপেত্ৰা অত্তনো পরিসাযেৰ সদ্ধিং পক্কামি. মনুস্সা – ‘‘পুব্বে অয্যো পচ্চাগমনচারিকং চরতি, ইদং দানি গমনং ন পুন পচ্চাগমনাযা’’তি পরিদেৰন্তা অনুবন্ধিংসু. তেপি ‘‘অপ্পমত্তা হোথ আৰুসো, এৰংভাৰিনো নাম সঙ্খারা’’তি নিৰত্তাপেসি.
অথ খো আযস্মা সারিপুত্তো অন্তরামগ্গে সত্তাহং মনুস্সানং অনুগ্গহং করোন্তো সাযং নাল়কগামং পত্ৰা গামদ্ৰারে নিগ্রোধরুক্খমূলে অট্ঠাসি. অথ উপরেৰতো নাম থেরস্স ভাগিনেয্যো বহিগামং গচ্ছন্তো থেরং দিস্ৰা উপসঙ্কমিত্ৰা ৰন্দিত্ৰা অট্ঠাসি. থেরো তং আহ – ‘‘অত্থি গেহে তে অয্যিকা’’তি? আম, ভন্তেতি. গচ্ছ অম্হাকং ইধাগতভাৰং আরোচেহি. ‘‘কস্মা আগতো’’তি চ ৰুত্তে ‘‘অজ্জ কির একদিৰসং অন্তোগামে ভৰিস্সতি, জাতোৰরকং পটিজগ্গথ, পঞ্চন্নং ভিক্খুসতানং নিৰাসনট্ঠানং জানাথা’’তি. সো গন্ত্ৰা ‘‘অয্যিকে, ময্হং মাতুলো আগতো’’তি আহ. ইদানি কুহিন্তি? গামদ্ৰারেতি. এককোৰ, অঞ্ঞোপি কোচি অত্থীতি? অত্থি পঞ্চসতা ভিক্খূতি. কিং কারণা আগতোতি? সো তং পৰত্তিং আরোচেসি. ব্রাহ্মণী – ‘‘কিং নু খো এত্তকানং ৰসনট্ঠানং পটিজগ্গাপেতি, দহরকালে পব্বজিত্ৰা মহল্লককালে গিহী হোতুকামো’’তি চিন্তেন্তী জাতোৰরকং পটিজগ্গাপেত্ৰা পঞ্চসতানং ভিক্খূনং ৰসনট্ঠানং কারেত্ৰা দণ্ডদীপিকাযো জালেত্ৰা থেরস্স পাহেসি.
থেরো ভিক্খূহি সদ্ধিং পাসাদং অভিরুহি. অভিরুহিত্ৰা চ জাতোৰরকং পৰিসিত্ৰা নিসীদি. নিসজ্জেৰ – ‘‘তুম্হাকং ৰসনট্ঠানং গচ্ছথা’’তি ভিক্খূ উয্যোজেসি. তেসু গতমত্তেসুযেৰ থেরস্স খরো আবাধো উপ্পজ্জি, লোহিতপক্খন্দিকা মারণন্তিকা ৰেদনা ৰত্তন্তি, একং ভাজনং পৰিসতি, একং নিক্খমতি. ব্রাহ্মণী – ‘‘মম পুত্তস্স পৰত্তি ময্হং ন রুচ্চতী’’তি অত্তনো ৰসনগব্ভদ্ৰারং নিস্সায অট্ঠাসি. চত্তারো মহারাজানো ‘‘ধম্মসেনাপতি কুহিং ৰিহরতী’’তি ওলোকেন্তা ‘‘নাল়কগামে জাতোৰরকে পরিনিব্বানমঞ্চে নিপন্নো, পচ্ছিমদস্সনং গমিস্সামা’’তি আগম্ম ৰন্দিত্ৰা অট্ঠংসু. থেরো – কে তুম্হেতি? মহারাজানো, ভন্তেতি. কস্মা আগতত্থাতি? গিলানুপট্ঠাকা ভৰিস্সামাতি. হোতু, অত্থি গিলানুপট্ঠাকো, গচ্ছথ তুম্হেতি উয্যোজেসি. তেসং গতাৰসানে তেনেৰ নযেন সক্কো দেৰানমিন্দো, তস্মিং গতে সুযামাদযো মহাব্রহ্মা চ আগমিংসু. তেপি তথেৰ থেরো উয্যোজেসি.
ব্রাহ্মণী দেৰতানং আগমনঞ্চ গমনঞ্চ দিস্ৰা – ‘‘কে নু খো এতে মম পুত্তং ৰন্দিত্ৰা গচ্ছন্তী’’তি থেরস্স গব্ভদ্ৰারং গন্ত্ৰা – ‘‘তাত, চুন্দ, কা পৰত্তী’’তি পুচ্ছি. সো তং পৰত্তিং আচিক্খিত্ৰা – ‘‘মহাউপাসিকা, ভন্তে আগতা’’তি আহ. থেরো কস্মা অৰেলায আগতত্থাতি পুচ্ছি. সা তুয্হং তাত দস্সনত্থাযাতি ৰত্ৰা ‘‘তাত কে পঠমং আগতা’’তি পুচ্ছি. চত্তারো মহারাজানো, উপাসিকেতি. তাত, ত্ৰং চতূহি মহারাজেহি মহন্ততরোতি? আরামিকসদিসা এতে উপাসিকে, অম্হাকং সত্থু পটিসন্ধিগ্গহণতো পট্ঠায খগ্গহত্থা হুত্ৰা আরক্খং অকংসূতি. তেসং তাত, গতাৰসানে কো আগতোতি? সক্কো দেৰানমিন্দোতি. দেৰরাজতোপি ত্ৰং তাত, মহন্ততরোতি? ভণ্ডগাহকসামণেরসদিসো এস উপাসিকে, অম্হাকং সত্থু তাৰতিংসতো ওতরণকালে পত্তচীৰরং গহেত্ৰা ওতিণ্ণোতি. তস্স তাত গতাৰসানে জোতমানো ৰিয কো আগতোতি? উপাসিকে তুয্হং ভগৰা চ সত্থা চ মহাব্রহ্মা নাম এসোতি. ময্হং ভগৰতো মহাব্রহ্মতোপি ত্ৰং তাত মহন্ততরোতি? আম উপাসিকে, এতে নাম কির অম্হাকং সত্থু জাতদিৰসে চত্তারো মহাব্রহ্মানো মহাপুরিসং সুৰণ্ণজালেন পটিগ্গণ্হিংসূতি.
অথ ব্রাহ্মণিযা – ‘‘পুত্তস্স তাৰ মে অযং আনুভাৰো, কীদিসো ৰত ময্হং পুত্তস্স ভগৰতো সত্থু আনুভাৰো ভৰিস্সতী’’তি চিন্তযন্তিযা সহসা পঞ্চৰণ্ণা পীতি উপ্পজ্জিত্ৰা সকলসরীরে ফরি. থেরো – ‘‘উপ্পন্নং মে মাতু পীতিসোমনস্সং, অযং দানি কালো ধম্মদেসনাযা’’তি চিন্তেত্ৰা – ‘‘কিং চিন্তেসি মহাউপাসিকে’’তি আহ. সা – ‘‘পুত্তস্স তাৰ মে অযং গুণো, সত্থু পনস্স কীদিসো গুণো ভৰিস্সতীতি ইদং, তাত, চিন্তেমী’’তি আহ. মহাউপাসিকে, ময্হং সত্থু জাতক্খণে, মহাভিনিক্খমনে, সম্বোধিযং, ধম্মচক্কপ্পৰত্তনে চ দসসহস্সিলোকধাতু কম্পিত্থ, সীলেন সমাধিনা পঞ্ঞায ৰিমুত্তিযা ৰিমুত্তিঞাণদস্সনেন সমো নাম নত্থি, ইতিপি সো ভগৰাতি ৰিত্থারেত্ৰা বুদ্ধগুণপ্পটিসংযুত্তং ধম্মদেসনং কথেসি.
ব্রাহ্মণী পিযপুত্তস্স ধম্মদেসনাপরিযোসানে সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠায পুত্তং আহ – ‘‘তাত, উপতিস্স, কস্মা এৰমকাসি, এৰরূপং নাম অমতং ময্হং এত্তকং কালং ন অদাসী’’তি. থেরো – ‘‘দিন্নং দানি মে মাতু রূপসারিযা ব্রাহ্মণিযা পোসাৰনিকমূলং, এত্তকেন ৰট্টিস্সতী’’তি চিন্তেত্ৰা ‘‘গচ্ছ মহাউপাসিকে’’তি ব্রাহ্মণিং উয্যোজেত্ৰা ‘‘চুন্দ কা ৰেলা’’তি আহ. বলৰপচ্চূসকালো, ভন্তেতি. তেন হি ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতেহীতি. সন্নিপতিতো, ভন্তে, সঙ্ঘোতি. মং উক্খিপিত্ৰা নিসীদাপেহি চুন্দাতি উক্খিপিত্ৰা নিসীদাপেসি. থেরো ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘আৰুসো চতুচত্তালীসং ৰো ৰস্সানি মযা সদ্ধিং ৰিচরন্তানং যং মে কাযিকং ৰা ৰাচসিকং ৰা ন রোচেথ, খমথ তং আৰুসোতি. এত্তকং, ভন্তে, অম্হাকং ছাযা ৰিয তুম্হে অমুঞ্চিত্ৰা ৰিচরন্তানং অরুচ্চনকং নাম নত্থি, তুম্হে পন অম্হাকং খমথাতি. অথ থেরো অরুণসিখায পঞ্ঞাযমানায মহাপথৰিং উন্নাদযন্তো অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পরিনিব্বাযি. বহূ দেৰমনুস্সা থেরস্স পরিনিব্বানে সক্কারং করিংসু.
আযস্মা চুন্দো থেরস্স পত্তচীৰরঞ্চ ধাতুপরিস্সাৰনঞ্চ গহেত্ৰা জেতৰনং গন্ত্ৰা আনন্দত্থেরং গহেত্ৰা ভগৰন্তং উপসঙ্কমি. ভগৰা ধাতুপরিস্সাৰনং গহেত্ৰা পঞ্চহি গাথাসতেহি থেরস্স গুণং কথেত্ৰা ধাতুচেতিযং কারাপেত্ৰা রাজগহগমনত্থায আনন্দত্থেরস্স সঞ্ঞং অদাসি. থেরো ভিক্খূনং আরোচেসি. ভগৰা মহাভিক্খুসঙ্ঘপরিৰুতো রাজগহং অগমাসি. তত্থ গতকালে মহামোগ্গল্লানত্থেরো পরিনিব্বাযি. ভগৰা তস্স ধাতুযো গহেত্ৰা চেতিযং কারাপেত্ৰা রাজগহতো নিক্খমিত্ৰা অনুপুব্বেন গঙ্গাভিমুখো গন্ত্ৰা উক্কচেলং অগমাসি. তত্থ গঙ্গাতীরে ভিক্খুসঙ্ঘপরিৰুতো নিসীদিত্ৰা তত্থ সারিপুত্তমোগ্গল্লানানং পরিনিব্বানপ্পটিসংযুত্তং সুত্তং দেসেত্ৰা উক্কচেলতো নিক্খমিত্ৰা ৰেসালিং অগমাসি. এৰং গতে অথ খো ভগৰা পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায ৰেসালিং পিণ্ডায পাৰিসীতি অযমেত্থ অনুপুব্বী কথা.
নিসীদনন্তি এত্থ চম্মক্খণ্ডং অধিপ্পেতং. উদেনচেতিযন্তি উদেনযক্খস্স চেতিযট্ঠানে কতৰিহারো ৰুচ্চতি. গোতমকাদীসুপি এসেৰ নযো. ভাৰিতাতি ৰড্ঢিতা. বহুলীকতাতি পুনপ্পুনং কতা. যানীকতাতি যুত্তযানং ৰিয কতা. ৰত্থুকতাতি পতিট্ঠানট্ঠেন ৰত্থু ৰিয কতা. অনুট্ঠিতাতি অধিট্ঠিতা. পরিচিতাতি সমন্ততো চিতা সুৰড্ঢিতা. সুসমারদ্ধাতি সুট্ঠু সমারদ্ধা.
ইতি অনিযমেন কথেত্ৰা পুন নিযমেত্ৰা দস্সেন্তো তথাগতস্স খোতিআদিমাহ. এত্থ চ কপ্পন্তি আযুকপ্পং. তস্মিং তস্মিং কালে যং মনুস্সানং আযুপ্পমাণং হোতি, তং পরিপুণ্ণং করোন্তো তিট্ঠেয্য. কপ্পাৰসেসং ৰাতি – ‘‘অপ্পং ৰা ভিয্যো’’তি (দী. নি. ২.৭; অ. নি. ৬.৭৪) ৰুত্তৰস্সসততো অতিরেকং ৰা. মহাসীৰত্থেরো পনাহ – ‘‘বুদ্ধানং অট্ঠানে গজ্জিতং নাম নত্থি. যথেৰ হি ৰেল়ুৰগামকে উপ্পন্নং মারণন্তিকং ৰেদনং দস মাসে ৰিক্খম্ভেতি, এৰং পুনপ্পুনং তং সমাপত্তিং সমাপজ্জিত্ৰা দস দস মাসে ৰিক্খম্ভেন্তো ইমং ভদ্দকপ্পমেৰ তিট্ঠেয্য, কস্মা পন ন ঠিতোতি? উপাদিন্নকসরীরং নাম খণ্ডিচ্চাদীহি অভিভুয্যতি, বুদ্ধা চ খণ্ডিচ্চাদিভাৰং অপত্ৰা পঞ্চমে আযুকোট্ঠাসে বহুজনস্স পিযমনাপকালেযেৰ পরিনিব্বাযন্তি. বুদ্ধানুবুদ্ধেসু চ মহাসাৰকেসু পরিনিব্বুতেসু এককেনেৰ খাণুকেন ৰিয ঠাতব্বং হোতি, দহরসামণেরপরিৰারিতেন ৰা. ততো – ‘অহো বুদ্ধানং পরিসা’তি হীল়েতব্বতং আপজ্জেয্য. তস্মা ন ঠিতো’’তি. এৰং ৰুত্তেপি সো ন রুচ্চতি, ‘‘আযুকপ্পো’’তি ইদমেৰ অট্ঠকথাযং নিযমিতং.
১৬৭. যথা তং মারেন পরিযুট্ঠিতচিত্তোতি এত্থ তন্তি নিপাতমত্তং. যথা মারেন পরিযুট্ঠিতচিত্তো অজ্ঝোত্থটচিত্তো অঞ্ঞোপি কোচি পুথুজ্জনো পটিৰিজ্ঝিতুং ন সক্কুণেয্য, এৰমেৰ নাসক্খি পটিৰিজ্ঝিতুন্তি অত্থো. কিং কারণা? মারো হি যস্স সব্বেন সব্বং দ্ৰাদস ৰিপল্লাসা অপ্পহীনা, তস্স চিত্তং পরিযুট্ঠাতি. থেরস্স চত্তারো ৰিপল্লাসা অপ্পহীনা, তেনস্স মারো চিত্তং পরিযুট্ঠাতি. সো পন চিত্তপরিযুট্ঠানং করোন্তো কিং করোতীতি? ভেরৰং রূপারম্মণং ৰা দস্সেতি, সদ্দারম্মণং ৰা সাৰেতি, ততো সত্তা তং দিস্ৰা ৰা সুত্ৰা ৰা সতিং ৰিস্সজ্জেত্ৰা ৰিৰটমুখা হোন্তি. তেসং মুখেন হত্থং পৰেসেত্ৰা হদযং মদ্দতি. ততো ৰিসঞ্ঞাৰ হুত্ৰা তিট্ঠন্তি. থেরস্স পনেস মুখেন হত্থং পৰেসেতুং কিং সক্খিস্সতি? ভেরৰারম্মণং পন দস্সেতি. তং দিস্ৰা থেরো নিমিত্তোভাসং ন পটিৰিজ্ঝি. ভগৰা জানন্তোযেৰ – ‘‘কিমত্থং যাৰততিযং আমন্তেসী’’তি? পরতো ‘‘তিট্ঠতু, ভন্তে, ভগৰা’’তি যাচিতে ‘‘তুয্হেৰেতং দুক্কটং, তুয্হেৰেতং অপরদ্ধ’’ন্তি দোসারোপনেন সোকতনুকরণত্থং.