২. অভিধম্মভাজনীযৰণ্ণনা
৩২. ইদানি অভিধম্মভাজনীযং হোতি. তত্থ রূপক্খন্ধনিদ্দেসো হেট্ঠা রূপকণ্ডে ৰিত্থারিতনযেনেৰ ৰেদিতব্বো.
৩৪. ৰেদনাক্খন্ধনিদ্দেসে একৰিধেনাতি এককোট্ঠাসেন. ফস্সসম্পযুত্তোতি ফস্সেন সম্পযুত্তো. সব্বাপি চতুভূমিকৰেদনা. সহেতুকদুকে সহেতুকা চতুভূমিকৰেদনা, অহেতুকা কামাৰচরাৰ. ইমিনা উপাযেন কুসলপদাদীহি ৰুত্তা ৰেদনা জানিতব্বা. অপিচাযং ৰেদনাক্খন্ধো একৰিধেন ফস্সসম্পযুত্ততো দস্সিতো, দুৰিধেন সহেতুকাহেতুকতো, তিৰিধেন জাতিতো, চতুব্বিধেন ভূমন্তরতো, পঞ্চৰিধেন ইন্দ্রিযতো. তত্থ সুখিন্দ্রিযদুক্খিন্দ্রিযানি কাযপ্পসাদৰত্থুকানি কামাৰচরানেৰ. সোমনস্সিন্দ্রিযং ছট্ঠৰত্থুকং ৰা অৰত্থুকং ৰা তেভূমকং. দোমনস্সিন্দ্রিযং ছট্ঠৰত্থুকং কামাৰচরং. উপেক্খিন্দ্রিযং চক্খাদিচতুপ্পসাদৰত্থুকং ছট্ঠৰত্থুকং অৰত্থুকঞ্চ চতুভূমকং. ছব্বিধেন ৰত্থুতো দস্সিতো. তত্থ পুরিমা পঞ্চ ৰেদনা পঞ্চপ্পসাদৰত্থুকা কামাৰচরাৰ ছট্ঠা অৰত্থুকা ৰা সৰত্থুকা ৰা চতুভূমিকা.
সত্তৰিধেন তত্থ মনোসম্ফস্সজা ভেদতো দস্সিতা, অট্ঠৰিধেন তত্থ কাযসম্ফস্সজা ভেদতো, নৰৰিধেন সত্তৰিধভেদে মনোৰিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা ভেদতো, দসৰিধেন অট্ঠৰিধভেদে মনোৰিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা ভেদতো. এতেসু হি সত্তৰিধভেদে মনোসম্ফস্সজা মনোধাতুসম্ফস্সজা, মনোৰিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজাতি দ্ৰিধা ভিন্না. অট্ঠৰিধভেদে তায সদ্ধিং কাযসম্ফস্সজাপি সুখা দুক্খাতি দ্ৰিধা ভিন্না. নৰৰিধভেদে সত্তৰিধে ৰুত্তা মনোৰিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা কুসলাদিৰসেন তিধা ভিন্না. দসৰিধভেদে অট্ঠৰিধে ৰুত্তা মনোৰিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা কুসলাদিৰসেনেৰ তিধা ভিন্না.
কুসলত্তিকো চেত্থ কেৰলং পূরণত্থমেৰ ৰুত্তো. সত্তৰিধঅট্ঠৰিধনৰৰিধভেদেসু পন নযং দাতুং যুত্তট্ঠানে নযো দিন্নো. অভিধম্মঞ্হি পত্ৰা তথাগতেন নযং দাতুং যুত্তট্ঠানে নযো অদিন্নো নাম নত্থি. অযং তাৰ দুকমূলকে একো ৰারো.
সত্থা হি ইমস্মিং অভিধম্মভাজনীযে ৰেদনাক্খন্ধং ভাজেন্তো তিকে গহেত্ৰা দুকেসু পক্খিপি, দুকে গহেত্ৰা তিকেসু পক্খিপি, তিকে চ দুকে চ উভতোৰড্ঢননীহারেন আহরি; সত্তৰিধেন, চতুৰীসতিৰিধেন, তিংসৰিধেন, বহুৰিধেনাতি সব্বথাপি বহুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধং দস্সেসি. কস্মা? পুগ্গলজ্ঝাসযেন চেৰ দেসনাৰিলাসেন চ. ধম্মং সোতুং নিসিন্নদেৰপরিসায হি যে দেৰপুত্তা তিকে আদায দুকেসু পক্খিপিত্ৰা কথিযমানং পটিৰিজ্ঝিতুং সক্কোন্তি, তেসং সপ্পাযৰসেন তথা কত্ৰা দেসেসি. যে ইতরেহি আকারেহি কথিযমানং পটিৰিজ্ঝিতুং সক্কোন্তি, তেসং তেহাকারেহি দেসেসীতি. অযমেত্থ ‘পুগ্গলজ্ঝাসযো’. সম্মাসম্বুদ্ধো পন অত্তনো মহাৰিসযতায তিকে ৰা দুকেসু পক্খিপিত্ৰা, দুকে ৰা তিকেসু উভতোৰড্ঢনেন ৰা, সত্তৰিধাদিনযেন ৰা, যথা যথা ইচ্ছতি তথা তথা দেসেতুং সক্কোতি. তস্মাপি ইমেহাকারেহি দেসেসীতি অযমস্স ‘দেসনাৰিলাসো’.
তত্থ তিকে আদায দুকেসু পক্খিপিত্ৰা দেসিতৰারো দুকমূলকো নাম. দুকে আদায তিকেসু পক্খিপিত্ৰা দেসিতৰারো তিকমূলকো নাম. তিকে চ দুকে চ উভতো ৰড্ঢেত্ৰা দেসিতৰারো উভতোৰড্ঢিতকো নাম. অৰসানে সত্তৰিধেনাতিআদিৰারো বহুৰিধৰারো নামাতি ইমে তাৰ চত্তারো মহাৰারা.
তত্থ দুকমূলকে দুকেসু লব্ভমানেন একেকেন দুকেন সদ্ধিং তিকেসু অলব্ভমানে ৰেদনাত্তিকপীতিত্তিকসনিদস্সনত্তিকে অপনেত্ৰা, সেসে লব্ভমানকে একূনৰীসতি তিকে যোজেত্ৰা, দুতিযদুকপঠমত্তিকযোজনৰারাদীনি নৰৰারসতানি পঞ্ঞাসঞ্চ ৰারা হোন্তি. তে সব্বেপি পাল়িযং সংখিপিত্ৰা তত্থ তত্থ দস্সেতব্বযুত্তকং দস্সেত্ৰা ৰুত্তা. অসম্মুয্হন্তেন পন ৰিত্থারতো ৰেদিতব্বা.
তিকমূলকেপি তিকেসু লব্ভমানেন একেকেন তিকেন সদ্ধিং দুকেসু অলব্ভমানে পঠমদুকাদযো দুকে অপনেত্ৰা, সেসে লব্ভমানকে সহেতুকদুকাদযো পঞ্ঞাস দুকে যোজেত্ৰা, পঠমত্তিকদুতিযদুকযোজনৰারাদীনি নৰৰারসতানি পঞ্ঞাসঞ্চ ৰারা হোন্তি. তেপি সব্বে পাল়িযং সঙ্খিপিত্ৰা তত্থ তত্থ দস্সেতব্বযুত্তকং দস্সেত্ৰা ৰুত্তা. অসম্মুয্হন্তেন পন ৰিত্থারতো ৰেদিতব্বা.
উভতোৰড্ঢিতকে দুৰিধভেদে দুতিযদুকং তিৰিধভেদে চ পঠমতিকং আদিং কত্ৰা লব্ভমানেহি একূনৰীসতিযা দুকেহি লব্ভমানে একূনৰীসতিতিকে যোজেত্ৰা দুতিযদুকপঠমতিকযোজনৰারাদযো একূনৰীসতিৰারা ৰুত্তা. এস দুকতিকানং ৰসেন উভতোৰড্ঢিতত্তা উভতোৰড্ঢিতকো নাম ততিযো মহাৰারো.
বহুৰিধৰারস্স সত্তৰিধনিদ্দেসে আদিতো পট্ঠায লব্ভমানেসু একূনৰীসতিযা তিকেসু একেকেন সদ্ধিং চতস্সো ভূমিযো যোজেত্ৰা একূনৰীসতি সত্তৰিধৰারা ৰুত্তা. চতুৰীসতিৰিধনিদ্দেসেপি তেসংযেৰ তিকানং ৰসেন একূনৰীসতিৰারা ৰুত্তা. তথা বহুৰিধৰারে চাতি. তিংসৰিধৰারো একোযেৰাতি সব্বেপি অট্ঠপঞ্ঞাস ৰারা হোন্তি. অযং তাৰেত্থ ৰারপরিচ্ছেদৰসেন পাল়িৰণ্ণনা.
ইদানি অত্থৰণ্ণনা হোতি. তত্থ সত্তৰিধনিদ্দেসো তাৰ উত্তানত্থোযেৰ. চতুৰীসতিৰিধনিদ্দেসে চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো অত্থি কুসলোতি কামাৰচরঅট্ঠকুসলচিত্তৰসেন ৰেদিতব্বো. অত্থি অকুসলোতি দ্ৰাদসঅকুসলচিত্তৰসেন ৰেদিতব্বো. অত্থি অব্যাকতোতি তিস্সো মনোধাতুযো, তিস্সো অহেতুকমনোৰিঞ্ঞাণধাতুযো, অট্ঠ মহাৰিপাকানি, দস কামাৰচরকিরিযাতি চতুৰীসতিযা চিত্তানং ৰসেন ৰেদিতব্বো.
তত্থ অট্ঠ কুসলানি দ্ৰাদস অকুসলানি চ জৰনৰসেন লব্ভন্তি. কিরিযমনোধাতু আৰজ্জনৰসেন লব্ভতি. দ্ৰে ৰিপাকমনোধাতুযো সম্পটিচ্ছনৰসেন, তিস্সো ৰিপাকমনোৰিঞ্ঞাণধাতুযো সন্তীরণতদারম্মণৰসেন, কিরিযাহেতুকমনোৰিঞ্ঞাণধাতু ৰোট্ঠব্বনৰসেন, অট্ঠ মহাৰিপাকচিত্তানি তদারম্মণৰসেন, নৰ কিরিযচিত্তানি জৰনৰসেন লব্ভন্তি. সোতঘানজিৰ্হাকাযদ্ৰারেসুপি এসেৰ নযো.
মনোদ্ৰারে পন অত্থি কুসলোতি চতুভূমককুসলৰসেন কথিতং, অত্থি অকুসলোতি দ্ৰাদসঅকুসলৰসেন. অত্থি অব্যাকতোতি একাদসন্নং কামাৰচরৰিপাকানং, দসন্নং কিরিযানং, নৰন্নং রূপাৰচরারূপাৰচরকিরিযানং, চতুন্নং সামঞ্ঞফলানন্তি চতুত্তিংসচিত্তুপ্পাদৰসেন কথিতং. তত্থ চতুভূমককুসলঞ্চেৰ অকুসলঞ্চ জৰনৰসেন লব্ভতি. কিরিযতো অহেতুকমনোৰিঞ্ঞাণধাতু আৰজ্জনৰসেন, একাদস ৰিপাকচিত্তানি তদারম্মণৰসেন, তেভূমককিরিযা চেৰ সামঞ্ঞফলানি চ জৰনৰসেনেৰ লব্ভন্তি. তানি সত্তৰিধাদীসু যত্থ কত্থচি ঠত্ৰা কথেতুং ৰট্টন্তি. তিংসৰিধে পন ঠত্ৰা দীপিযমানানি সুখদীপনানি হোন্তীতি তিংসৰিধস্মিংযেৰ ঠত্ৰা দীপযিংসু.
এতানি হি সব্বানিপি চিত্তানি চক্খুদ্ৰারে উপনিস্সযকোটিযা, সমতিক্কমৰসেন, ভাৰনাৰসেনাতি তীহাকারেহি লব্ভন্তি. তথা সোতদ্ৰারমনোদ্ৰারেসুপি. ঘানজিৰ্হাকাযদ্ৰারেসু পন সমতিক্কমৰসেন, ভাৰনাৰসেনাতি দ্ৰীহেৰাকারেহি লব্ভন্তীতি ৰেদিতব্বানি. কথং? ইধ ভিক্খু ৰিহারচারিকং চরমানো কসিণমণ্ডলং দিস্ৰা ‘কিং নামেত’ন্তি পুচ্ছিত্ৰা ‘কসিণমণ্ডল’ন্তি ৰুত্তে পুন ‘কিং ইমিনা করোন্তী’তি পুচ্ছতি. অথস্স আচিক্খন্তি – ‘এৰং ভাৰেত্ৰা ঝানানি উপ্পাদেত্ৰা, সমাপত্তিপদট্ঠানং ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা, অরহত্তং পাপুণন্তী’তি. অজ্ঝাসযসম্পন্নো কুলপুত্তো ‘ভারিযং এত’ন্তি অসল্লক্খেত্ৰা ‘মযাপি এস গুণো নিব্বত্তেতুং ৰট্টতি, ন খো পন সক্কা এস নিপজ্জিত্ৰা নিদ্দাযন্তেন নিব্বত্তেতুং, আদিতোৰ ৰীরিযং কাতুং সীলং সোধেতুং ৰট্টতী’তি চিন্তেত্ৰা সীলং সোধেতি. ততো সীলে পতিট্ঠায দস পলিবোধে উপচ্ছিন্দিত্ৰা, তিচীৰরপরমেন সন্তোসেন সন্তুট্ঠো, আচরিযুপজ্ঝাযানং ৰত্তপটিৰত্তং কত্ৰা, কম্মট্ঠানং উগ্গণ্হিত্ৰা, কসিণপরিকম্মং কত্ৰা, সমাপত্তিযো উপ্পাদেত্ৰা, সমাপত্তিপদট্ঠানং ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা, অরহত্তং পাপুণাতি. তত্থ সব্বাপি পরিকম্মৰেদনা কামাৰচরা, অট্ঠসমাপত্তিৰেদনা রূপাৰচরারূপাৰচরা, মগ্গফলৰেদনা লোকুত্তরাতি এৰং চক্খুৰিঞ্ঞাণং চতুভূমিকৰেদনানিব্বত্তিযা বলৰপচ্চযো হোতীতি চতুভূমিকৰেদনা চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৰং তাৰ ‘উপনিস্সযৰসেন’ লব্ভন্তি.
চক্খুদ্ৰারে পন রূপে আপাথগতে ‘ইট্ঠে মে আরম্মণে রাগো উপ্পন্নো, অনিট্ঠে পটিঘো, অসমপেক্খনায মোহো, ৰিনিবন্ধস্স পন মে মানো উপ্পন্নো, পরামট্ঠস্স দিট্ঠি, ৰিক্খেপগতস্স উদ্ধচ্চং, অসন্নিট্ঠাগতস্স ৰিচিকিচ্ছা, থামগতস্স অনুসযো উপ্পন্নো’তি পরিগ্গহে ঠিতো কুলপুত্তো অত্তনো কিলেসুপ্পত্তিং ঞত্ৰা ‘ইমে মে কিলেসা ৰড্ঢমানা অনযব্যসনায সংৰত্তিস্সন্তি, হন্দ নে নিগ্গণ্হামী’তি চিন্তেত্ৰা ‘ন খো পন সক্কা নিপজ্জিত্ৰা নিদ্দাযন্তেন কিলেসে নিগ্গণ্হিতুং; আদিতোৰ ৰীরিযং কাতুং ৰট্টতি সীলং সোধেতু’ন্তি হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ পটিপজ্জিত্ৰা অরহত্তং পাপুণাতি. তত্থ সব্বাপি পরিকম্মৰেদনা কামাৰচরা, অট্ঠসমাপত্তিৰেদনা রূপাৰচরারূপাৰচরা, মগ্গফলৰেদনা লোকুত্তরাতি এৰং রূপারম্মণে উপ্পন্নং কিলেসং সমতিক্কমিত্ৰা গতাতি চতুভূমিকৰেদনা চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৰং ‘সমতিক্কমৰসেন’ লব্ভন্তি.
চক্খুদ্ৰারে পন রূপে আপাথগতে একো এৰং পরিগ্গহং পট্ঠপেতি – ‘ইদং রূপং কিং নিস্সিত’ন্তি? ততো নং ‘ভূতনিস্সিত’ন্তি ঞত্ৰা চত্তারি মহাভূতানি উপাদারূপঞ্চ রূপন্তি পরিগ্গণ্হাতি, তদারম্মণে ধম্মে অরূপন্তি পরিগ্গণ্হাতি. ততো সপ্পচ্চযং নামরূপং পরিগণ্হিত্ৰা তীণি লক্খণানি আরোপেত্ৰা ৰিপস্সনাপটিপাটিযা সঙ্খারে সম্মসিত্ৰা অরহত্তং পাপুণাতি. তত্থ সব্বাপি পরিকম্মৰেদনা কামাৰচরা, অট্ঠসমাপত্তিৰেদনা রূপাৰচরারূপাৰচরা, মগ্গফলৰেদনা লোকুত্তরাতি এৰং রূপারম্মণং সম্মসিত্ৰা নিব্বত্তিতাতি অযং ৰেদনা চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৰং ‘ভাৰনাৰসেন’ লব্ভন্তি.
অপরো ভিক্খু সুণাতি – ‘কসিণপরিকম্মং কির কত্ৰা সমাপত্তিযো উপ্পাদেত্ৰা সমাপত্তিপদট্ঠানং ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং পাপুণন্তী’তি. অজ্ঝাসযসম্পন্নো কুলপুত্তো ‘ভারিযং এত’ন্তি অসল্লক্খেত্ৰা ‘মযাপি এস গুণো নিব্বত্তেতুং ৰট্টতী’তি পুরিমনযেনেৰ পটিপজ্জিত্ৰা অরহত্তং পাপুণাতি. তত্থ সব্বাপি পরিকম্মৰেদনা কামাৰচরা, অট্ঠসমাপত্তিৰেদনা রূপাৰচরারূপাৰচরা, মগ্গফলৰেদনা লোকুত্তরাতি এৰং সোতৰিঞ্ঞাণং চতুভূমিকৰেদনা নিব্বত্তিযা বলৰপচ্চযো হোতীতি চতুভূমিকৰেদনা সোতসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৰং তাৰ ‘উপনিস্সযৰসেন’ লব্ভন্তি.
সোতদ্ৰারে পন সদ্দে আপাথগতেতি সব্বং চক্খুদ্ৰারে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. এৰং সদ্দারম্মণে উপ্পন্নং কিলেসং সমতিক্কমিত্ৰা গতাতি চতুভূমিকৰেদনা সোতসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৰং ‘সমতিক্কমৰসেন’ লব্ভন্তি.
সোতদ্ৰারে পন সদ্দে আপাথগতে একো এৰং পরিগ্গহং পট্ঠপেতি – অযং সদ্দো কিং নিস্সিতোতি সব্বং চক্খুদ্ৰারে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. এৰং সদ্দারম্মণং সম্মসিত্ৰা নিব্বত্তিতাতি অযং ৰেদনা সোতসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৰং ‘ভাৰনাৰসেন’ লব্ভন্তি.
ঘানজিৰ্হাকাযদ্ৰারেসু পন গন্ধারম্মণাদীসু আপাথগতেসু ‘ইট্ঠে মে আরম্মণে রাগো উপ্পন্নো’তি সব্বং চক্খুদ্ৰারে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. এৰং গন্ধারম্মণাদীসু উপ্পন্নং কিলেসং সমতিক্কমিত্ৰা গতাতি চতুভূমিকৰেদনা ঘানজিৰ্হাকাযসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৰং তীসু দ্ৰারেসু ‘সমতিক্কমৰসেন’ লব্ভন্তি.
ঘানদ্ৰারাদীসু পন গন্ধাদীসু আপাথগতেসু একো এৰং পরিগ্গহং পট্ঠপেতি – ‘অযং গন্ধো, অযং রসো, ইদং ফোট্ঠব্বং কিং নিস্সিত’ন্তি সব্বং চক্খুদ্ৰারে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. এৰং গন্ধারম্মণাদীনি সম্মসিত্ৰা নিব্বত্তিতাতি অযং ৰেদনা ঘানজিৰ্হাকাযসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৰং ‘ভাৰনাৰসেন’ লব্ভন্তি.
মনোদ্ৰারে পন তীহিপি আকারেহি লব্ভন্তি. একচ্চো হি জাতিং ভযতো পস্সতি, জরং ব্যাধিং মরণং ভযতো পস্সতি, ভযতো দিস্ৰা ‘জাতিজরাব্যাধিমরণেহি মুচ্চিতুং ৰট্টতি, ন খো পন সক্কা নিপজ্জিত্ৰা নিদ্দাযন্তেন জাতিআদীহি মুচ্চিতুং, আদিতোৰ ৰীরিযং কাতুং সীলং সোধেতুং ৰট্টতী’তি চিন্তেত্ৰা চক্খুদ্ৰারে ৰুত্তনযেনেৰ পটিপজ্জিত্ৰা অরহত্তং পাপুণাতি. তত্থ সব্বাপি পরিকম্মৰেদনা কামাৰচরা, অট্ঠসমাপত্তিৰেদনা রূপাৰচরারূপাৰচরা, মগ্গফলৰেদনা লোকুত্তরাতি এৰং জাতিজরাব্যাধিমরণং চতুভূমিকৰেদনানিব্বত্তিযা বলৰপচ্চযো হোতীতি চতুভূমিকৰেদনা মনোসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৰং তাৰ ‘উপনিস্সযৰসেন’ লব্ভন্তি.
মনোদ্ৰারে পন ধম্মারম্মণে আপাথগতেতি সব্বং চক্খুদ্ৰারে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. এৰং ধম্মারম্মণে উপ্পন্নং কিলেসং সমতিক্কমিত্ৰা গতাতি চতুভূমিকৰেদনা মনোসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৰং ‘সমতিক্কমৰসেন’ লব্ভন্তি.
মনোদ্ৰারে পন ধম্মারম্মণে আপাথগতে একো এৰং পরিগ্গহং পট্ঠপেতি – ‘এতং ধম্মারম্মণং কিং নিস্সিত’ন্তি? ‘ৰত্থুনিস্সিত’ন্তি. ‘ৰত্থু কিং নিস্সিত’ন্তি? ‘মহাভূতানি নিস্সিত’ন্তি. সো চত্তারি মহাভূতানি উপাদারূপঞ্চ রূপন্তি পরিগ্গণ্হাতি, তদারম্মণে ধম্মে অরূপন্তি পরিগ্গণ্হাতি. ততো সপ্পচ্চযং নামরূপং পরিগ্গণ্হিত্ৰা তীণি লক্খণানি আরোপেত্ৰা ৰিপস্সনাপটিপাটিযা সঙ্খারে সম্মসিত্ৰা অরহত্তং পাপুণাতি. তত্থ সব্বাপি পরিকম্মৰেদনা কামাৰচরা, অট্ঠসমাপত্তিৰেদনা রূপাৰচরারূপাৰচরা, মগ্গফলৰেদনা লোকুত্তরাতি এৰং ধম্মারম্মণং সম্মসিত্ৰা নিব্বত্তিতাতি অযং ৰেদনা মনোসম্ফস্সপচ্চযা নাম জাতা. এৰং ‘ভাৰনাৰসেন’ লব্ভন্তি. যা পনেতা সব্বেসম্পি চতুৰীসতিৰিধাদীনং ৰারানং পরিযোসানেসু চক্খুসম্ফস্সজা ৰেদনা…পে… মনোসম্ফস্সজা ৰেদনাতি ছ ছ ৰেদনা ৰুত্তা, তা সম্পযুত্তপচ্চযৰসেন ৰুত্তাতি.
অযং ৰেদনাক্খন্ধনিদ্দেসো.
সঞ্ঞাক্খন্ধাদযোপি ইমিনা উপাযেন ৰেদিতব্বা. কেৰলঞ্হি সঞ্ঞাক্খন্ধনিদ্দেসে তিকেসু ৰেদনাত্তিকপীতিত্তিকাপি লব্ভন্তি, দুকেসু চ সুখসহগতদুকাদযোপি. সঙ্খারক্খন্ধনিদ্দেসে ফস্সস্সাপি সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্নত্তা ফস্সসম্পযুত্তোতি অৰত্ৰা চিত্তসম্পযুত্তোতি ৰুত্তং. দুকেসু চেত্থ হেতুদুকাদযোপি লব্ভন্তি. তিকা সঞ্ঞাক্খন্ধসদিসা এৰ. ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধনিদ্দেসে চক্খুসম্ফস্সজাদিভাৰং অৰত্ৰা চক্খুৰিঞ্ঞাণন্তিআদি ৰুত্তং. ন হি সক্কা ৰিঞ্ঞাণং মনোসম্ফস্সজন্তি নিদ্দিসিতুং. সেসমেত্থ সঞ্ঞাক্খন্ধে ৰুত্তসদিসমেৰ. ইমেসং পন তিণ্ণম্পি খন্ধানং নিদ্দেসেযেৰ ৰেদনাক্খন্ধনিদ্দেসতো অতিরেকতিকদুকা লদ্ধা. তেসং ৰসেন ৰারপ্পভেদো ৰেদিতব্বোতি.
অভিধম্মভাজনীযৰণ্ণনা.