১১. গতিঅনুযোগৰণ্ণনা

৬৯-৭২. ইদানি গতিপরিৰত্তনমুখেন চুতিপটিসন্ধিঅনুযোগো হোতি. তত্থ যস্মা পুগ্গলৰাদী ‘‘স সত্তক্খত্তুপরমং সন্ধাৰিত্ৰান পুগ্গলো’’তিআদীনি (সং. নি. ২.১৩৩; ইতিৰু. ২৪) সুত্তানি নিস্সায পুগ্গলো সন্ধাৰতীতি লদ্ধিং গহেত্ৰা ৰোহরতি, তস্মাস্স তং লদ্ধিং ভিন্দিতুং সন্ধাৰতীতি পুচ্ছা সকৰাদিস্স. তত্থ সন্ধাৰতীতি সংসরতি গমনাগমনং করোতি. অত্তনো লদ্ধিৰসেন পটিঞ্ঞা পরৰাদিস্স. সো পুগ্গলোতিআদযো অনুযোগোপি সকৰাদিস্স, পটিক্খেপো ইতরস্স. তত্থ সোতি সোযেৰাতি অত্থো. এৰং পন অনুযুত্তো সস্সতদিট্ঠিভযেন পটিক্খিপতি. অঞ্ঞোতি পুট্ঠো উচ্ছেদদিট্ঠিভযেন. সো চ অঞ্ঞো চাতি পুট্ঠো একচ্চসস্সতদিট্ঠিভযেন. নেৰ সো ন অঞ্ঞোতি পুট্ঠো অমরাৰিক্খেপদিট্ঠিভযেন. পুন চত্তারোপি পঞ্হে একতো পুট্ঠো চতুন্নম্পি দিট্ঠীনং ভযেন পটিক্খিপিত্ৰা পুন যানিস্স সুত্তানি নিস্সায লদ্ধি উপ্পন্না তানি দস্সেন্তো তেন হি পুগ্গলোসন্ধাৰতীতিআদিমাহ.

৭৬. পুন সকৰাদিনা ‘‘য্ৰাযং তৰ লদ্ধিযা সন্ধাৰতি, কিং সো অস্মিঞ্চ পরস্মিঞ্চ লোকে একোযেৰা’’তি অধিপ্পাযেন স্ৰেৰাতি নিযমেত্ৰা পুট্ঠো সস্সতভযা পটিক্খিপিত্ৰা পুন দল়্হং কত্ৰা তথেৰ পুট্ঠো যস্মা সো পুগ্গলোৰ ন অঞ্ঞো ভাৰো, ‘‘সো ততো চুতো ইধূপপন্নো’’তিআদিসুত্তম্পি (পারা. ১২; দী. নি. ১.২৪৫) অত্থি, তস্মা পটিজানাতি. স্ৰেৰ মনুস্সোতি পুট্ঠো মনুস্সস্সেৰ দেৰত্তাভাৰতো পটিক্খিপতি.

৭৭. পুন পুট্ঠো ‘‘অহং তেন সমযেন সুনেত্তো নাম সত্থা অহোসি’’ন্তিআদিসুত্তৰসেন (অ. নি. ৭.৬৬ অত্থতো সমানং) পটিজানাতি. অথস্স সকৰাদী দেৰমনুস্সুপপত্তীনং নানত্ততো ৰচনং মিচ্ছাতি পকাসেন্তো মনুস্সো হুত্ৰাতিআদিমাহ.

৭৮. তত্থ হেৰং মরণং ন হেহিতীতি এৰং সন্তে মরণং ন ভৰিস্সতীতি অত্থো. ইতো পরং যক্খো পেতোতি অত্তভাৰনানত্তৰসেন অনুযোগনানত্তং ৰেদিতব্বং.

৮২. খত্তিযোতিআদীনি জাতিৰসেন চেৰ অঙ্গৰেকল্লাদিৰসেন চ ৰুত্তানি.

৮৭. পুন ন ৰত্তব্বন্তি পরৰাদিনা পুট্ঠো ইধট্ঠকস্স উপপত্তিৰসেন পরলোকস্স গমনাভাৰতো পটিঞ্ঞা সকৰাদিস্স পুন সোতাপন্নস্স ভৰন্তরেপি সোতাপন্নভাৰাৰিজহনতো দুতিযপটিঞ্ঞাপি তস্সেৰ. হঞ্চীতিআদিৰচনং পরৰাদিস্স.

৮৮. পুন দেৰলোকে উপপন্নস্স মনুস্সত্তাভাৰদস্সনেন অনুযোগো সকৰাদিস্স.

৮৯. ততো পরং অনঞ্ঞো অৰিগতোতি এত্থ অনঞ্ঞোতি সব্বাকারেন একসদিসো. অৰিগতোতি একেনাপি আকারেন অৰিগতোতি অত্থো. ন হেৰন্তি দেৰলোকে উপপন্নস্স মনুস্সভাৰাভাৰতো এৰমাহ.

৯০. পুন দল়্হং কত্ৰা অনুযুত্তো ‘‘স্ৰেৰ পুগ্গলো সন্ধাৰতী’’তি লদ্ধিযা অনুজানাতি. হত্থচ্ছিন্নোতিআদি আকারৰিগমনদস্সনেন অৰিগতো সন্ধাৰতীতি লদ্ধিভিন্দনত্থং ৰুত্তং. তত্থ অল়চ্ছিন্নোতি যস্স অঙ্গুট্ঠকা ছিন্না. কণ্ডরচ্ছিন্নোতি যস্স মহান্হারূ ছিন্না.

৯১. সরূপোতিআদীসু পঠমে পঞ্হে ইমিনা রূপকাযেন সদ্ধিং অগমনং সন্ধায পটিক্খিপতি. দুতিযে অন্তরাভৰপুগ্গলং সন্ধায পটিজানাতি. সো হি তস্স লদ্ধিযা সরূপোৰ গন্ত্ৰা মাতুকুচ্ছিং পৰিসতি. অথস্স তং রূপং ভিজ্জতি. তং জীৰন্তি যেন রূপসঙ্খাতেন সরীরেন সদ্ধিং গচ্ছতি, কিমস্স তদেৰ জীৰং তং সরীরন্তি পুচ্ছতি. পরৰাদী ইধ সরীরনিক্খেপা সুত্তৰিরোধা চ পটিক্খিপতি.

সৰেদনোতিআদীসু অসঞ্ঞূপপত্তিং সন্ধায পটিক্খিপতি, তদঞ্ঞং উপপত্তিং সন্ধায পটিজানাতি. তং জীৰন্তি যেন ৰেদনাদিসঙ্খাতেন সরীরেন সদ্ধিং গচ্ছতি. কিমস্স তদেৰ জীৰং তং সরীরন্তি পুচ্ছতি. তং জীৰং তং সরীরং, অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরন্তি এতিস্সা হি লদ্ধিযা পঞ্চপি খন্ধা সরীরন্তি অধিপ্পেতা. পরৰাদী সুত্তৰিরোধা পটিক্খিপতি.

৯২. অরূপোতিআদীসু পঠমে পঞ্হে অন্তরাভৰং সন্ধায পটিক্খিপতি. দুতিযে অরূপা রূপং উপপজ্জমানং সন্ধায পটিজানাতি. অঞ্ঞং, জীৰন্তি যং রূপসঙ্খাতং সরীরং পহায অরূপো সন্ধাৰতি, কিং তে তং সরীরং অঞ্ঞং, অঞ্ঞং জীৰন্তি পুচ্ছতি. ইতরো সুত্তৰিরোধা পটিক্খিপতি.

অৰেদনোতিআদীসু সঞ্ঞীভৰং সন্ধায পটিক্খিপতি, তদঞ্ঞং উপপত্তিং সন্ধায পটিজানাতি. অঞ্ঞং জীৰন্তি যং ৰেদনাদিসঙ্খাতং সরীরং পহায অৰেদনো অৰিঞ্ঞাণো সন্ধাৰতি, কিং তে তং অঞ্ঞং সরীরং, অঞ্ঞং জীৰন্তি পুচ্ছতি. ইতরো সুত্তৰিরোধা পটিক্খিপতি.

৯৩. রূপং সন্ধাৰতীতিআদীসু যে রূপাদযো খন্ধে উপাদায পুগ্গলং পঞ্ঞপেতি, কিং তে তস্মিং পুগ্গলে সন্ধাৰন্তে তম্পি রূপং সন্ধাৰতীতি পুচ্ছতি. পরৰাদী ‘‘অৰিজ্জানীৰরণানং সত্তানং তণ্হাসংযোজনানং সন্ধাৰতং সংসরত’’ন্তি সত্তস্সেৰ সন্ধাৰনৰচনতো পটিক্খিপতি. পুন পুট্ঠো যস্মা রূপাদিধম্মে ৰিনা পুগ্গলো নত্থি, তস্মা তস্মিং সন্ধাৰন্তে তেনপি রূপেন সন্ধাৰিতব্বন্তি সঞ্ঞায পটিজানাতি. ৰেদনাদীসুপি এসেৰ নযো.

৯৪. রূপং ন সন্ধাৰতীতিআদীসু যস্মা তে রূপং পুগ্গলো ন হোতি, স্ৰেৰ চ সন্ধাৰতীতি ৰদেসি, তস্মা তং পুচ্ছামি, কিং তে রূপং ন সন্ধাৰতীতি অত্থো. ইতরো পুগ্গলে সন্ধাৰন্তে ন সক্কা তস্স উপাদানভূতেন রূপেন সন্ধাৰিতুন্তি সঞ্ঞায পটিক্খিপতি. পুন পুট্ঠো সত্তানঞ্ঞেৰ সন্ধাৰনৰচনতো পটিজানাতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ.

গাথানং পন অযমত্থো – আযস্মতো মতেন রুক্খং উপাদায ছাযা ৰিয, ইন্ধনং উপাদায অগ্গি ৰিয চ, খন্ধে উপাদায পুগ্গলো; রূপাদীনং সন্ধাৰনে অসতি তেসু খন্ধেসু ভিজ্জমানেসু সো তৰ পুগ্গলো ভিজ্জতি চে, এৰং সন্তে উচ্ছেদা ভৰতি দিট্ঠি, উচ্ছেদদিট্ঠি তে আপজ্জতি. কতরা যা বুদ্ধেন ৰিৰজ্জিতা অকুসলদিট্ঠি. যা পন ‘‘উচ্ছেদৰাদী সমণো গোতমো’’তি পরিযাযভাসিতা, ন তং ৰদামাতি দস্সেতি. অথাপি তেসু খন্ধেসু ভিজ্জমানেসু সো পুগ্গলো ন ভিজ্জতি, এৰং সন্তে সস্সতো পুগ্গলো হোতি. ততো সো নিব্বানেন সমসমো আপজ্জতি. সমসমোতি অতিৰিয সমো, সমেন ৰা সমো, সমভাৰেনেৰ সমো. যথেৰ নিব্বানং নুপ্পজ্জতি ন ভিজ্জতি, এৰং তে পুগ্গলোপি তেন সমসমোতি.

গতিপরিৰত্তনমুখেন চুতিপটিসন্ধানুযোগো নিট্ঠিতো.

অনুযোগৰণ্ণনা.