৬. ঝানসঙ্কন্তিকথাৰণ্ণনা
৮১৩-৮১৬. ইদানি ঝানসঙ্কন্তিকথা নাম হোতি. তত্থ যেসং ‘‘ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি, ৰিতক্কৰিচারানং ৰূপসমা দুতিযং ঝানং, ততিযং ঝানং, চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতী’’তি (সং. নি. ৫.৯২৩-৯৩৪) ইমং পটিপাটিদেসনং নিস্সায ‘‘তস্স তস্স ঝানস্স উপচারপ্পৰত্তিং ৰিনাৰ ঝানা ঝানং সঙ্কমতী’’তি লদ্ধি, সেয্যথাপি মহিসাসকানঞ্চেৰ একচ্চানঞ্চ অন্ধকানং; তে সন্ধায পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. অথ নং ‘‘যদি তে দুতিযজ্ঝানূপচারং অপ্পত্ৰা উপ্পটিপাটিযা পঠমজ্ঝানা দুতিযজ্ঝানমেৰ সঙ্কমতি, পঠমতো ততিযং, দুতিযতো চতুত্থম্পি সঙ্কমেয্যা’’তি চোদেতুং পঠমা ঝানাতিআদিমাহ. যা পঠমস্সাতিআদি ‘‘যদি পঠমতো অনন্তরং দুতিযং, দুতিযাদীহি ৰা ততিযাদীনি সমাপজ্জতি, একাৰজ্জনেন সমাপজ্জেয্যা’’তি চোদনত্থং ৰুত্তং. কামে আদীনৰতোতি পঠমং কামে আদীনৰতো মনসি করোতো পচ্ছা উপ্পজ্জতি. ঝানক্খণে পনেস নিমিত্তমেৰ মনসি করোতি. তঞ্ঞেৰ পঠমন্তি ‘‘যদি পুরিমজৰনতো পচ্ছিমজৰনং ৰিয অনন্তরং উপ্পজ্জেয্য, ঠপেত্ৰা পুরিমপচ্ছিমভাৰং লক্খণতো তঞ্ঞেৰ তং ভৰেয্যা’’তি চোদেতুং পুচ্ছতি. ইমিনা উপাযেন সব্বত্থ অত্থো ৰেদিতব্বো. ৰিৰিচ্চেৰ কামেহীতিআদীহি পটিপাটিযা ঝানানং দেসিতভাৰং দীপেতি, ন অনন্তরুপ্পত্তিং, তস্মা অসাধকন্তি.
ঝানসঙ্কন্তিকথাৰণ্ণনা.