১৭. সত্তরসমৰগ্গো

১. অত্থি অরহতো পুঞ্ঞূপচযকথাৰণ্ণনা

৭৭৬-৭৭৯. ইদানি অত্থি অরহতো পুঞ্ঞূপচযোতিকথা নাম হোতি. তত্থ যেসং অরহতো দানসংৰিভাগচেতিযৰন্দনাদীনি কম্মানি দিস্ৰা অত্থি অরহতো পুঞ্ঞূপচযোতি লদ্ধি, সেয্যথাপি অন্ধকানং; তে সন্ধায পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. অথ নং ‘‘অরহা নাম পহীনপুঞ্ঞপাপো, সো যদি পুঞ্ঞং করেয্য, পাপম্পি করেয্যা’’তি চোদেতুং অপুঞ্ঞূপচযোতি আহ. ইতরো পাণাতিপাতাদিকিরিযং অপস্সন্তো পটিক্খিপতি. পুঞ্ঞাভিসঙ্খারন্তিআদীসু ভৰগামিকম্মং অরহতো নত্থীতি পটিক্খিপতি. দানং দদেয্যাতিআদীসু কিরিযচিত্তেন দানাদিপৰত্তিসব্ভাৰতো সকৰাদী পটিজানাতি. ইতরো চিত্তং অনাদিযিত্ৰা কিরিযাপৰত্তিমত্তদস্সনেনেৰ লদ্ধিং পতিট্ঠপেতি. সা পন অযোনিসো পতিট্ঠাপিতত্তা অপ্পতিট্ঠাপিতা হোতীতি.

অত্থি অরহতো পুঞ্ঞূপচযোতিকথাৰণ্ণনা.

২. নত্থি অরহতো অকালমচ্চূতিকথাৰণ্ণনা

৭৮০. ইদানি নত্থি অরহতো অকালমচ্চূতিকথা নাম হোতি. তত্থ ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, সঞ্চেতনিকানং কম্মানং কতানং উপচিতানং অপটিসংৰেদিত্ৰা ব্যন্তীভাৰং ৰদামী’’তি (অ. নি. ১০.২১৭) সুত্তস্স অত্থং অযোনিসো গহেত্ৰা ‘‘অরহতা নাম সব্বকম্মৰিপাকং পটিসংৰেদযিত্ৰাৰ পরিনিব্বাযিতব্বং, তস্মা নত্থি, অরহতো অকালমচ্চূ’’তি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি রাজগিরিকানঞ্চেৰ সিদ্ধত্থিকানঞ্চ; তে সন্ধায পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. অথ নং ‘‘সচে তস্স নত্থি অকালমচ্চু, অরহন্তঘাতকেন নাম ন ভৰিতব্ব’’ন্তি চোদেতুং নত্থি অরহন্তঘাতকোতি আহ. ইতরো আনন্তরিযকম্মস্স চেৰ তাদিসানঞ্চ পুগ্গলানং সব্ভাৰতো পটিক্খিপতি.

৭৮১. ৰিসং ন কমেয্যাতি পঞ্হে ‘‘যাৰ পুব্বে কতকম্মং পরিক্খযং ন গচ্ছতি, তাৰ ন কমতী’’তি লদ্ধিযা পটিক্খিপতি. সেসমেত্থ যথাপাল়িমেৰ নিয্যাতি.

৭৮২. নাহং, ভিক্খৰেতি সুত্তং ইদং সন্ধায ৰুত্তং – সঞ্চেতনিকানং কম্মানং কতানং ৰিপাকং অপটিসংৰেদিত্ৰা অৰিন্দিত্ৰা অননুভৰিত্ৰা ব্যন্তীভাৰং তেসং কম্মানং পরিৰটুমপরিচ্ছিন্নভাৰং ন ৰদামি, তঞ্চ খো দিট্ঠধম্মৰেদনীযানং দিট্ঠেৰ ধম্মে, ন ততো পরং, উপপজ্জৰেদনীযানং অনন্তরং উপপত্তিং উপপজ্জিত্ৰাৰ ন ততো পরং, অপরাপরিযৰেদনীযানং যদা ৰিপাকোকাসং লভন্তি, তথারূপে অপরাপরে ৰা পরিযাযে. এৰং সব্বথাপি সংসারপৰত্তে সতি লদ্ধৰিপাকৰারে কম্মে ন ৰিজ্জতেসো জগতিপ্পদেসো, যত্থট্ঠিতো মুচ্চেয্য পাপকম্মাতি. এৰং সন্তে যদেতং ‘‘অলদ্ধৰিপাকৰারম্পি কম্মং অৰস্সং অরহতো পটিসংৰেদিতব্ব’’ন্তি কপ্পনাৰসেন ‘‘নত্থি অরহতো অকালমচ্চূ’’তি লদ্ধিপতিট্ঠাপনং কতং, তং দুক্কটমেৰাতি.

নত্থি অরহতো অকালমচ্চূতিকথাৰণ্ণনা.

৩. সব্বমিদং কম্মতোতিকথাৰণ্ণনা

৭৮৩. ইদানি সব্বমিদং কম্মতোতিকথা নাম হোতি. তত্থ ‘‘কম্মুনা ৰত্ততি লোকো’’তি সুত্তং নিস্সায ‘‘সব্বমিদং কম্মকিলেসৰিপাকৰট্টং কম্মতোৰ হোতী’’তি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি রাজগিরিকানঞ্চেৰ সিদ্ধত্থিকানঞ্চ; তে সন্ধায সব্বমিদন্তি পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. অথ নং ‘‘এৰং সন্তে কম্মম্পি কম্মতো আপজ্জতী’’তি চোদেতুং কম্মম্পি কম্মতোতি আহ. ইতরো যদি কম্মম্পি কম্মতোৰ নাম তং কম্মং ৰিপাকোযেৰ সিযাতি পটিক্খিপতি. পুব্বেকতহেতূতি ‘‘যদি সব্বমিদং কম্মতো, পুব্বেকতহেতুনা তেন ভৰিতব্ব’’ন্তি চোদেতুং পুচ্ছতি, ইতরো পুব্বেকতহেতুৰাদভযেন পটিক্খিপতি.

৭৮৪. কম্মৰিপাকতোতি ‘‘যদি সব্বমিদং কম্মতো, যং অতীতভৰে পৰত্তস্স হেতুভূতং কম্মং, তম্পি পুরিমতরে ভৰে কম্মতোতি কম্মৰিপাকো সম্পজ্জতি, তেন তে সব্বমিদং কম্মৰিপাকতো আপজ্জতী’’তি চোদেতুং পুচ্ছতি. ইতরো বীজতো অংকুরস্সেৰ পচ্চুপ্পন্নপৰত্তস্স কম্মতো নিব্বত্তিং সন্ধায পটিক্খিপতি. দুতিযং পুট্ঠো তস্সাপি কম্মস্স বীজস্স পুরিমবীজতো ৰিয পুরিমকম্মতো পৰত্তত্তা পটিজানাতি. পাণং হনেয্যাতিআদি ‘‘যদি সব্বং কম্মৰিপাকতো, পাণাতিপাতাদীনি কম্মৰিপাকেনেৰ করেয্যা’’তি চোদেতুং ৰুত্তং. ইতরো দুস্সীল্যচেতনাপি পুরিমকম্মনিব্বত্তা একেন পরিযাযেন ৰিপাকোযেৰাতি লদ্ধিযা পটিজানাতি. অথ নং ‘‘যদি তে পাণাতিপাতো কম্মৰিপাকতো নিব্বত্ততি, পাণাতিপাতো ৰিয ৰিপাকোপি সফলো আপজ্জতী’’তি চোদেতুং সফলোতি আহ. ইতরো পাণাতিপাতস্স নিরযসংৰত্তনিকাদিভাৰতো সফলতং পস্সন্তো পটিজানাতি. কম্মৰিপাকস্স পন ইদং নাম ফলন্তি ৰুত্তট্ঠানং অপস্সন্তো পটিক্খিপতি. অদিন্নাদানাদীসুপি এসেৰ নযো. গিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারো সফলোতি দেয্যধম্মৰসেন দানফলং পুচ্ছতি. কম্মুনা ৰত্ততীতি সুত্তং ‘‘নত্থি কম্ম’’ন্তি অকম্মৰাদিতং পটিক্খিপিত্ৰা ‘‘অত্থি কম্ম’’ন্তি কম্মৰাদিতং কম্মস্সকতং দীপেতি. ন সব্বস্সেৰ কম্মতো নিব্বত্তিং, তস্মা অসাধকন্তি.

সব্বমিদং কম্মতোতিকথাৰণ্ণনা.

৪. ইন্দ্রিযবদ্ধকথাৰণ্ণনা

৭৮৬-৭৮৭. ইদানি ইন্দ্রিযবদ্ধকথা নাম হোতি. তত্থ দুৰিধং দুক্খং – ইন্দ্রিযবদ্ধং, অনিন্দ্রিযবদ্ধঞ্চ. ইন্দ্রিযবদ্ধং দুক্খৰত্থুতায দুক্খং, অনিন্দ্রিযবদ্ধং উদযব্বযপটিপীল়নট্ঠেন ‘‘যদনিচ্চং তং দুক্খ’’ন্তি সঙ্গহিতত্তা দুক্খং. ইমং ৰিভাগং অগ্গহেত্ৰা ‘‘যস্স পরিঞ্ঞায ভগৰতি ব্রহ্মচরিযং ৰুস্সতি, তং ইন্দ্রিযবদ্ধমেৰ দুক্খং, ন ইতর’’ন্তি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি হেতুৰাদানং, তেসং ইতরস্সাপি দুক্খভাৰং দস্সেতুং ইন্দ্রিযবদ্ধঞ্ঞেৰাতি পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. অথ নং ‘‘যস্মা ভগৰতা ‘যদনিচ্চং তং দুক্খ’ন্তি ৰুত্তং, তস্মা ইন্দ্রিযবদ্ধেনেৰ তেন অনিচ্চেন ভৰিতব্ব’’ন্তি চোদেতুং ইন্দ্রিযবদ্ধঞ্ঞেৰ অনিচ্চন্তিআদিমাহ. ননু অনিন্দ্রিযবদ্ধং অনিচ্চন্তি ননু পথৰীপব্বতপাসাণাদি অনিন্দ্রিযবদ্ধম্পি অনিচ্চন্তি অত্থো.

৭৮৮. ন ৰত্তব্বং ইন্দ্রিযবদ্ধঞ্ঞেৰ দুক্খন্তি পঞ্হে আমন্তাতি পটিঞ্ঞা সকৰাদিস্স. অনিন্দ্রিযবদ্ধঞ্হি দুক্খদোমনস্সানং আরম্মণং হোতি. উণ্হকালস্মিঞ্হি অগ্গি সীতকালে চ ৰাতো দুক্খস্স আরম্মণং, নিচ্চম্পি ভোগৰিনাসাদযো দোমনস্সস্স. তস্মা ৰিনাপি অনিচ্চট্ঠেন অনিন্দ্রিযবদ্ধং দুক্খন্তি ৰত্তব্বং. কম্মকিলেসেহি পন অনিব্বত্তত্তা দুক্খং অরিযসচ্চন্তি ন ৰত্তব্বং, তথা মগ্গেন অপরিঞ্ঞেয্যত্তা. যস্মা পন তিণকট্ঠাদিনিরোধো ৰা উতুবীজাদিনিরোধো ৰা দুক্খনিরোধং অরিযসচ্চং নাম ন হোতি, তস্মা ইন্দ্রিযবদ্ধং দুক্খঞ্চেৰ অরিযসচ্চঞ্চ, ইতরং পন দুক্খমেৰাতি ইদং নানত্তং দস্সেতুং পটিজানাতি. যথা ইন্দ্রিযবদ্ধস্সাতিআদিৰচনং ইন্দ্রিযবদ্ধস্স পরিঞ্ঞায ব্রহ্মচরিযৰাসং পরিঞ্ঞাতস্স পুন অনুপ্পত্তিং দীপেতি. তেনেৰেত্থ সকৰাদিনা পটিক্খেপো কতো. ‘‘যদনিচ্চং তং দুক্খ’’ন্তি ৰচনেন পন সঙ্গহিতস্স অনিন্দ্রিযবদ্ধস্স দুক্খভাৰং পটিসেধেতুং ন সক্কাতি, তস্মা অসাধকন্তি.

ইন্দ্রিযবদ্ধকথাৰণ্ণনা.

৫. ঠপেত্ৰা অরিযমগ্গন্তিকথাৰণ্ণনা

৭৮৯-৭৯০. ইদানি ঠপেত্ৰা অরিযমগ্গন্তিকথা নাম হোতি. তত্থ ‘‘যস্মা অরিযমগ্গো ‘দুক্খনিরোধগামিনিপটিপদা’তি ৰুত্তো, তস্মা ঠপেত্ৰা অরিযমগ্গং অৰসেসা সঙ্খারা দুক্খা’’তি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি হেতুৰাদানং; তে সন্ধায পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. অথ নং ‘‘যদি এৰং সমুদযস্সাপি দুক্খভাৰো আপজ্জতী’’তি চোদেতুং দুক্খসমুদযোপীতি আহ. ইতরো হেতুলক্খণং সন্ধায পটিক্খিপতি. পুন পুট্ঠো পৰত্তপরিযাপন্নভাৰং সন্ধায পটিজানাতি. তীণেৰাতি পঞ্হেসু সুত্তৰিরোধভযেন পটিক্খিপতি, লদ্ধিৰসেন পটিজানাতি. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৰাতি.

ঠপেত্ৰা অরিযমগ্গন্তিকথাৰণ্ণনা.

৬. ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘো দক্খিণং পটিগ্গণ্হাতীতিকথাৰণ্ণনা

৭৯১-৭৯২. ইদানি ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘো দক্খিণং পটিগ্গণ্হাতীতিকথা নাম হোতি. তত্থ ‘‘পরমত্থতো মগ্গফলানেৰ সঙ্ঘো, মগ্গফলেহি অঞ্ঞো সঙ্ঘো নাম নত্থি, মগ্গফলানি চ ন কিঞ্চি পটিগ্গণ্হন্তি, তস্মা ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘো দক্খিণং পটিগ্গণ্হাতী’’তি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি এতরহি মহাপুঞ্ঞৰাদীসঙ্খাতানং ৰেতুল্লকানং; তে সন্ধায ন ৰত্তব্বন্তি পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. অথ নং ‘‘যদি সঙ্ঘো ন পটিগ্গণ্হেয্য, ন নং সত্থা আহুনেয্যাতিআদীহি থোমেয্যা’’তি চোদেতুং ননু সঙ্ঘো আহুনেয্যোতিআদিমাহ. সঙ্ঘস্স দানং দেন্তীতি ‘‘যে তে সঙ্ঘস্স দেন্তি, তে পটিগ্গাহকেসু অসতি কস্স দদেয্যু’’ন্তি চোদনত্থং ৰুত্তং. আহুতিং জাতৰেদো ৰাতি সুত্তং পরসমযতো আগতং. তত্থ মহামেঘন্তি মেঘৰুট্ঠিং সন্ধায ৰুত্তং. ৰুট্ঠিঞ্হি মেদনী পটিগ্গণ্হাতি, ন মেঘমেৰ. মগ্গো পটিগ্গণ্হাতীতি ‘‘মগ্গফলানি সঙ্ঘো’’তি লদ্ধিযা ৰদতি, ন চ মগ্গফলানেৰ সঙ্ঘো. মগ্গফলপাতুভাৰপরিসুদ্ধে পন খন্ধে উপাদায পঞ্ঞত্তা অট্ঠ পুগ্গলা সঙ্ঘো, তস্মা অসাধকমেতন্তি.

ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘো দক্খিণং পটিগ্গণ্হাতীতিকথাৰণ্ণনা.

৭. ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘো দক্খিণং ৰিসোধেতীতিকথাৰণ্ণনা

৭৯৩-৭৯৪. ইদানি ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘো দক্খিণং ৰিসোধেতীতিকথা নাম হোতি. তত্থ ‘‘মগ্গফলানেৰ সঙ্ঘো নাম, ন চ তানি দক্খিণং ৰিসোধেতুং সক্কোন্তি, তস্মা ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘো দক্খিণং ৰিসোধেতী’’তি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি তেসঞ্ঞেৰ; তে সন্ধায পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. আহুনেয্যোতিআদি ‘‘যদি সঙ্ঘো দক্খিণং ৰিসোধেতুং ন সক্কুণেয্য, ন নং সত্থা এৰং থোমেয্যা’’তি দস্সনত্থং ৰুত্তং. ৰিসোধেতীতি মহপ্ফলং করোতি. সঙ্ঘস্মিঞ্হি অপ্পং দিন্নং বহু হোতি, বহু দিন্নং বহুতরং. দক্খিণেয্যাতি দক্খিণারহা দক্খিণায অনুচ্ছৰিকা, দক্খিণং ৰিসোধেতুং সমত্থাতি অত্থো. দক্খিণং আরাধেন্তীতি সম্পাদেন্তি, অপ্পমত্তিকাযপি দক্খিণায মহন্তং ফলং পাপুণন্তীতি অত্থো. সেসং হেট্ঠা ৰুত্তনযমেৰাতি.

ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘো দক্খিণং ৰিসোধেতীতিকথাৰণ্ণনা.

৮. ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘো ভুঞ্জতীতিকথাৰণ্ণনা

৭৯৫-৭৯৬. ইদানি ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘো ভুঞ্জতীতিকথা নাম হোতি. তত্রাপি ‘‘মগ্গফলানেৰ সঙ্ঘো নাম, ন চ তানি কিঞ্চি ভুঞ্জন্তি, তস্মা ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘো ভুঞ্জতি, পিৰতি, খাদতি, সাযতী’’তি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি তেসংযেৰ; তে সন্ধায পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. অথ নং ‘‘যদি সঙ্ঘো ন ভুঞ্জেয্য, সঙ্ঘভত্তাদিকরণং নিরত্থকং ভৰেয্যা’’তি চোদেতুং ননু অত্থি কেচি সঙ্ঘভত্তানি করোন্তীতিআদিমাহ. গণভোজনন্তিআদি ‘‘যদি সঙ্ঘো ন ভুঞ্জেয্য, কস্স গণভোজনাদীনি সিযু’’ন্তি চোদনত্থং ৰুত্তং. অট্ঠ পানানীতি ইদম্পি ‘‘যদি সঙ্ঘো ন পিৰেয্য, কস্সেতানি পানানি সত্থা অনুজানেয্যা’’তি চোদনত্থং ৰুত্তং. সেসমিধাপি হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বন্তি.

ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘো ভুঞ্জতীতিকথাৰণ্ণনা.

৯. ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘস্স দিন্নং মহপ্ফলন্তিকথাৰণ্ণনা

৭৯৭-৭৯৮. ইদানি ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘস্স দিন্নং মহপ্ফলন্তিকথা নাম হোতি. তত্রাপি ‘‘মগ্গফলানেৰ সঙ্ঘো নাম, ন চ সক্কা তেসং কিঞ্চি দাতুং, ন চ তেহি পটিগ্গণ্হিতুং, নাপি তেসং দানেন কোচি উপকারো ইজ্ঝতি, তস্মা ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘস্স দিন্নং মহপ্ফল’’ন্তি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি তেসংযেৰ; তে সন্ধায পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. আহুনেয্যোতিআদি ‘‘যদি সঙ্ঘস্স দিন্নং মহপ্ফলং ন ভৰেয্য, ন নং সত্থা এৰং থোমেয্যা’’তি দস্সনত্থং ৰুত্তং. সেসং যথাপাল়িমেৰ নিয্যাতীতি.

ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘস্স দিন্নং মহপ্ফলন্তিকথাৰণ্ণনা.

১০. ন ৰত্তব্বং বুদ্ধস্স দিন্নং মহপ্ফলন্তিকথাৰণ্ণনা

৭৯৯. ইদানি ন ৰত্তব্বং বুদ্ধস্স দিন্নং মহপ্ফলন্তিকথা নাম হোতি. তত্থ ‘‘বুদ্ধো ভগৰা ন কিঞ্চি পরিভুঞ্জতি, লোকানুৰত্তনত্থং পন পরিভুঞ্জমানং ৰিয অত্তানং দস্সেতি, তস্মা নিরুপকারত্তা ন ৰত্তব্বং তস্মিং দিন্নং মহপ্ফল’’ন্তি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি তেসংযেৰ; তে সন্ধায পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. দ্ৰিপদানং অগ্গোতিআদি ‘‘মনুস্সদুস্সীলেপি দানং সহস্সগুণং হোতি, কিমঙ্গং পন এৰরূপে অগ্গপুগ্গলে’’তি দস্সনত্থং ৰুত্তং. সেসমেত্থ যথাপাল়িমেৰ নিয্যাতীতি.

ন ৰত্তব্বং বুদ্ধস্স দিন্নং মহপ্ফলন্তিকথাৰণ্ণনা.

১১. দক্খিণাৰিসুদ্ধিকথাৰণ্ণনা

৮০০-৮০১. ইদানি দক্খিণাৰিসুদ্ধিকথা নাম হোতি. তত্থ ‘‘যদি পটিগ্গাহকতো দক্খিণা ৰিসুজ্ঝেয্য, মহপ্ফলা ভৰেয্য. দাযকেন দানং দিন্নং, পটিগ্গাহকেন ৰিপাকো নিব্বত্তিতোতি অঞ্ঞো অঞ্ঞস্স কারকো ভৰেয্য, পরংকতং সুখদুক্খং আপজ্জেয্য, অঞ্ঞো করেয্য, অঞ্ঞো পটিসংৰেদেয্য. তস্মা দাযকতোৰ দানং ৰিসুজ্ঝতি, নো পটিগ্গাহকতো, দাযকস্সেৰ চিত্তৰিসুদ্ধি ৰিপাকদাযিকা হোতী’’তি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি উত্তরাপথকানং; তে সন্ধায পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. আহুনেয্যাতিআদি ‘‘যদি পটিগ্গাহকতো দানং ন ৰিসুজ্ঝেয্য, কিমস্স আহুনেয্যাদিভাৰো করেয্যা’’তি দস্সনত্থং ৰুত্তং. অঞ্ঞো অঞ্ঞস্স কারকোতি যদি দাযকস্স দানচেতনা পটিগ্গাহকেন কতা ভৰেয্য, যুত্তরূপং সিযা. তস্স পন দানচেতনা পরিসুদ্ধা পটিগ্গাহকসঙ্খাতং ৰত্থুং পটিচ্চ মহাৰিপাকট্ঠেন ৰিসুজ্ঝতি, তস্মা অচোদনা এসা ‘‘পটিগ্গাহকতো দানং ৰিসুজ্ঝতী’’তি.

দক্খিণাৰিসুদ্ধিকথাৰণ্ণনা.

সত্তরসমো ৰগ্গো.