৭. ইদ্ধিবলকথাৰণ্ণনা
৬২১-৬২৪. ইদানি ইদ্ধিবলকথা নাম হোতি. তত্থ ইদ্ধিপাদভাৰনানিসংসস্স অত্থং অযোনিসো গহেত্ৰা ‘‘ইদ্ধিবলেন সমন্নাগতো কপ্পং তিট্ঠেয্যা’’তি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি মহাসংঘিকানং; তে সন্ধায ইদ্ধিবলেন সমন্নাগতো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি পুচ্ছা সকৰাদিস্স. তত্থ কপ্পো নাম মহাকপ্পো, কপ্পেকদেসো, আযুকপ্পোতি তিৰিধো. ‘‘চত্তারিমানি, ভিক্খৰে, কপ্পস্স অসঙ্খ্যেয্যানী’’তি (অ. নি. ৪.১৫৬) এত্থ হি মহাকপ্পোৰ কপ্পোতি ৰুত্তো. ‘‘ব্রহ্মকাযিকানং দেৰানং কপ্পো আযুপ্পমাণ’’ন্তি (অ. নি. ৪.১২৩) এত্থ কপ্পেকদেসা. ‘‘কপ্পং নিরযম্হি পচ্চতি, কপ্পং সগ্গম্হি মোদতী’’তি (চূল়ৰ. ৩৫৪) এত্থ আযুকপ্পো. আযুকপ্পনং আযুৰিধানং কম্মস্স ৰিপাকৰসেন ৰা ৰস্সগণনায ৰা আযুপরিচ্ছেদোতি অত্থো. তেসু মহাকপ্পং সন্ধায পুচ্ছতি, ইতরো পটিজানাতি.
অথ নং সকৰাদী ‘‘সচে তে ইদ্ধিবলেন সমন্নাগতো, ‘যো চিরং জীৰতি, সো ৰস্সসতং অপ্পং ৰা ভিয্যো’তি (সং. নি. ২.১৪৩) এৰং পরিচ্ছিন্না আযুকপ্পা উদ্ধং মহাকপ্পং ৰা মহাকপ্পেকদেসং ৰা জীৰেয্য ইদ্ধিমযিকেনস্স আযুনা ভৰিতব্ব’’ন্তি চোদেতুং ইদ্ধিমযিকো সো আযূতিআদিমাহ. ইতরো ‘‘জীৰিতিন্দ্রিযং নাম ইদ্ধিমযিকং নত্থি, কম্মসমুট্ঠানমেৰা’’তি ৰুত্তত্তা পটিক্খিপতি. কো পনেত্থ ইদ্ধিমতো ৰিসেসো, ননু অনিদ্ধিমাপি আযুকপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? অযং ৰিসেসো – ইদ্ধিমা হি যাৰতাযুকং জীৰিতপ্পৰত্তিযা অন্তরাযকরে ধম্মে ইদ্ধিবলেন পটিবাহিত্ৰা অন্তরা অকালমরণং নিৰারেতুং সক্কোতি, অনিদ্ধিমতো এতং বলং নত্থি. অযমেতেসং ৰিসেসো.
অতীতং অনাগতন্তি ইদং অৰিসেসেন কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি পটিঞ্ঞাতত্তা চোদেতি. দ্ৰে কপ্পেতিআদি ‘‘যদি ইদ্ধিমা জীৰিতপরিচ্ছেদং অতিক্কমিতুং সক্কোতি, ন কেৰলং একং অনেকেপি কপ্পে তিট্ঠেয্যা’’তি চোদনত্থং ৰুত্তং. উপ্পন্নো ফস্সোতিআদি ন সব্বং ইদ্ধিযা লব্ভতি, ইদ্ধিযা অৰিসযোপি অত্থীতি দস্সেতুং ৰুত্তং. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৰাতি.
ইদ্ধিবলকথাৰণ্ণনা.