১. ছগতিকথাৰণ্ণনা
৫০৩-৫০৪. ইদানি ছগতিকথা নাম হোতি. তত্থ অসুরকাযেন সদ্ধিং ছগতিযোতি যেসং লদ্ধি, সেয্যথাপি অন্ধকানঞ্চেৰ উত্তরাপথকানঞ্চ; তে সন্ধায পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. অথ নং সকৰাদী ‘‘পঞ্চ খো পনিমা, সারিপুত্ত, গতিযো’’তি (ম. নি. ১.১৫৩) লোমহংসনপরিযাযে পরিচ্ছিন্নানং গতীনং ৰসেন চোদেতুং ননু পঞ্চ গতিযোতিআদিমাহ. ইতরো সুত্তৰিরোধভযেন পটিজানাতি. কস্মা পন সকৰাদী ছ গতিযো ন সম্পটিচ্ছতি, ননু ‘‘চতূহাপাযেহি চ ৰিপ্পমুত্তো’’তি এত্থ অসুরকাযোপি গহিতোতি. সচ্চং গহিতো, ন পনেসা গতি. কস্মা? ৰিসুং অভাৰতো. অসুরকাযস্মিঞ্হি কালকঞ্চিকা অসুরা পেতগতিযা সঙ্গহিতা, ৰেপচিত্তিপরিসা দেৰগতিযা, অসুরকাযোতি ৰিসুং একা গতি নাম নত্থি.
ইদানি এতমেৰ অত্থং দস্সেতুং ননু কালকঞ্চিকাতিআদি আরদ্ধং. তত্থ সমানৰণ্ণাতি সদিসরূপসণ্ঠানা বীভচ্ছা ৰিরূপা দুদ্দস্সিকা. সমানভোগাতি সদিসমেথুনসমাচারা. সমানাহারাতি সদিসখেল়সিঙ্ঘাণিকপুব্বলোহিতাদিআহারা. সমানাযুকাতি সদিসআযুপরিচ্ছেদা. আৰাহৰিৰাহন্তি কঞ্ঞাগহণঞ্চেৰ কঞ্ঞাদানঞ্চ. সুক্কপক্খে সমানৰণ্ণাতি সদিসরূপসণ্ঠানা অভিরূপা পাসাদিকা দস্সনীযা পভাসম্পন্না. সমানভোগাতি সদিসপঞ্চকআমগুণভোগা. সমানাহারাতি সদিসসুধাভোজনাদিআহারা. সেসং ৰুত্তনযমেৰ. ননু অত্থি অসুরকাযোতি ইদং অসুরকাযস্সেৰ সাধকং. তস্স পন ৰিসুং গতিপরিচ্ছেদাভাৰেন ন গতিসাধকন্তি.
ছগতিকথাৰণ্ণনা.