৮. অনাগতঞাণকথাৰণ্ণনা
৪৩৯-৪৪০. ইদানি অনাগতঞাণকথা নাম হোতি. তত্থ অনাগতং নাম অন্তরম্পি অত্থি, অনন্তরম্পি. তেসু অনন্তরে একন্তেনেৰ ঞাণং নত্থি. যথা চ অনন্তরে, তথা একৰীথিএকজৰনপরিযাপন্নেপি. তত্থ যে সব্বস্মিম্পি অনাগতে ঞাণং ইচ্ছন্তি, সেয্যথাপি অন্ধকা; তে সন্ধায পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. অথ নং ‘‘যং তে অনাগতে ঞাণং, কিং তেন অনন্তরং অনাগতং মূলাদিৰসেন জানাতী’’তি চোদেতুং অনাগতং মূলতোতিআদিমাহ. তত্থ মূলতোতিআদীনি সব্বানি কারণৰেৰচনানেৰ. কারণঞ্হি যং অত্তনো ফলং করোতি, তং তত্থ মূলযতি পতিট্ঠাতীতি মূলং. ততো চ তং হিনোতি পৰত্তযতীতি হেতু. তদেৰ তং নিদেতি ‘‘হন্দ নং গণ্হথা’’তি. নিয্যাতেতি ৰিযাতি নিদানং. ততো তং সম্ভৰতীতি সম্ভৰো. পভৰতীতি পভৰো. তত্থ চ তং সমুট্ঠাতি, তং ৰা নং সমুট্ঠাপেতীতি সমুট্ঠানং. তদেৰ নং আহরতীতি আহারো. তঞ্চস্স অপরিচ্চজিতব্বট্ঠেন আরম্মণং. তদেৰ চেতং পটিচ্চ এতীতি পচ্চযো. ততো নং সমুদেতীতি সমুদযোতি ৰুচ্চতি. যস্মা পন অনন্তরং চিত্তং এতেহাকারেহি ন সক্কা জানিতুং, তস্মা ন হেৰন্তি পটিক্খিপতি. অনাগতং হেতুপচ্চযতন্তি যা অনন্তরানাগতে চিত্তে হেতুপচ্চযতা, তং জানাতি. যে তত্থ ধম্মা হেতুপচ্চযা হোন্তি, তে জানাতীতি অত্থো. সেসপদেসুপি এসেৰ নযো. গোত্রভুনোতিআদি যস্মিং অনাগতে ঞাণং ন উপ্পজ্জতি, তং সরূপতো দস্সেতুং ৰুত্তং. পাটলিপুত্তস্সাতি সুত্তং যস্মিং অনাগতে ঞাণং উপ্পজ্জতি, তং দস্সেতুং আহটং. যস্মা পনেতং ন সব্বস্মিং অনাগতে ঞাণস্স সাধকং; তস্মা অনাহটমেৰাতি.
অনাগতঞাণকথাৰণ্ণনা.